دیدار با خویشاوندان

خویشاوندانØŒ ارتباط خونی با هم دارند و در حقیقت شاخ و برگ های یک درختند. هر درختی برای حفظ حیات خود به هم کاری همه اجزا با یکدیگر نیاز دارد. حفظ رابطه خویشاوندی نیز با همکاری و همیاری بستگان امکان پذیر است. سنت حسنه صله رحمØŒ از نیکوترین برنامه های دین مبین اسلام است و موجب پایایی درخت خویشاوندی می شود. در آیه ها و روایت های بسیاری هم بر آن تØ£کید شده استØŒ از جمله پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:

وصیت می کنم حاضران امت خود را و غایبان ایشان را و کسانی را که در صلب پدران و رحم مادران هستند که تا روز قیامت صله رحم به جا بیاورندØŒ اگرچه بین آنها به اندازه راه یک ساله باشد.

منظور از صله رحمØŒ فقط دیدار اقوام نیستØŒ بلکه مفهوم گسترده تری را در بردارد. مهم ترین شان این است که در حد توان و امکانØŒ به یاری رساندن و رفع نیاز بستگان خود بپردازد اگرچه برخی از آنها عقیده و مشرب فکری یکسانی با ما نداشته باشند و نکته مهم این است که این رابطه و پیوند همواره حفظ شود.

پیام متن:

تØ£کید اسلام به صله رحم و دیدار بستگان.

مصداق هایی از قطع رحم و صله رحم

بریدن از خویشان که از آن به قطع رحم تعبیر شده استØŒ تنها به معنای قطع رفت وآمد نیستØ› همان گونه که صله رحمØŒ فقط در دیدار یکدیگر خلاصه نمی شود. از جمله مصداق های قطع رحمØŒ این است که بستگان خود را به گفتار یا کردار بیازاری و با او رفتار ناشایست کنی یا او نیازمند به چیزی مثل: لباسØŒ مسکن و خوراک و... باشد که تو قدرت رفع نیاز او را داشته باشیØŒ ولی هیچ اقدام نکنی یا حقی از او سلب شده باشد و برای تو احقاق آن حق فراهم باشدØŒ ولی بی توجه باشی یا به سبب کینه و حسدØŒ از او دوری کنی و هنگام بیماری او به عیادتش نروی و هنگامی که از سفر باز می گرددØŒ به دیدنش نروی.

در مقابلØŒ یاری کردن به مال و کمک کردن با زبان و دست و پا و پرهیز از رنجش و آزار خویشان و مواردی این گونهØŒ از مصداق های صله رحم هستند. البته خودداری از آزار و اذیت خویشاوندانØŒ بهترین نوع صله رحم معرفی شده است. در روایتیØŒ امام صادق علیه السلام فرمود: «صله رحم کنØŒ اگرچه به شربت آبی باشد و بهترین صله رحمØŒ خودداری از آزار خویشان است».

پیام متن:

صله رحمØŒ تنها به رفت وآمد و دیدار نیستØŒ همان گونه که قطع رحمØŒ به ترک آمدوشد نیست.

صله رحمØŒ حتی با آنها که از لحاظ عقیده و رفتارØŒ مخالف انسان هستند

سنت الهی صله رحمØŒ وظیفه ای اخلاقی است که نه تنها با بستگان پاک و پرهیزکارØŒ بلکه حتی با آنان نیز که اهل گناهندØŒ واجب است. چه بسا به برکت رفت وآمدهای بستگان صالحØŒ دیگران نیز راه صلاح پیش گیرند و تØ£ثیر بپذیرند. گاهی ترک بازدیدهای خانوادگی سبب می شود که بستگان ناصالحØŒ بر کجی هایشان افزوده شودØŒ در حالی که حفظ رابطه خویشاوندیØŒ مدد خوبی برای بازداشتن آنها از انحراف بیشتر خواهد بود. در این صورتØŒ تکلیف ما همچنان حفظ برقراری پیوسته ارتباط و پیوند فامیلی است.

فردی شیعه از امام صادق علیه السلام می پرسد: برخی خویشاوندانم خط و تفکر دیگری دارندØŒ غیر از فکر و عقیده منØŒ آیا آنان بر من حقی دارندØŸ حضرت فرمود: آریØŒ حق قرابت و خویشاوندی را چیزی قطع نمی کند. اگر با تو هم فکر و هم عقیده باشندØŒ دو حق بر گردن تو دارند: یکی حق خویشاوندیØ› دوم حق اسلام و مسلمانی. همچنین نقل است: فردی خدمت حضرت رسول صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: خویشاوندی دارم که با آنها پیوند می کنم و رابطه دارمØŒ اما آنان آزارم می دهندØŒ از این رو تصمیم گرفته ام آنان را ترک کنم. حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود: آن گاهØŒ خدا هم تو را ترک می کند!... گفت: پس چه کنمØŸ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: به کسی که محرومت کردهØŒ عطا کنØ› با کسی که از تو بریدهØŒ رابطه برقرار کن کسی که بر تو ستم روا داشتهØŒ از او درگذرد. هر گاه چنین کردیØŒ خداوند پشتیبان تو خواهد بود.

از حضرت علی علیه السلام نیز روایت می کنند: «با خویشاوندان پیوند و رفت وآمد داشته باشیدØŒ هر چند آنان با شما قطع رابطه کرده باشند».

پیام متن:

صله رحمØŒ حتی با آنان که در ایمانØŒ اخلاق و غیره مخالف انسان هستند نیز برای انسان سودمند است.

فایده ها و آثار صله رحم

1. صله رحم و طولانی شدن عمر

بسیاری از آموزه های دینیØŒ افزون بر نفع اخرویØŒ منفعت دنیوی نیز برای ما به همراه دارد و به زندگی مادی ما هم سر و سامان می بخشد که صله رحمØŒ یکی از آنهاست. در روایتی از نبی اکرم صلی الله علیه و آله درباره افزایش عمرØŒ یکی از آثار دنیوی صله رحمØŒ چنین آمده است:

نمی دانم چیزی را که عمر را زیاد کندØŒ مگر صله رحم. حتی این گونه هم می شود که از عمر کسی سه سال باقی مانده باشد و صله رحم به جا آوردØŒ خداوند عمر او را سی سال زیاد کند و سی و سه سال عمر بگرداند و می شود که از عمر کسی سی و سه سال باقی مانده باشد و قطع صله رحم کندØŒ خداوند سی سال عمر او را کم کند و سه سال بگرداند.

روزی امام صادق علیه السلام به شخصی به نام میÙ‘سر فرمود: ای میÙ‘سر عمر تو زیاد شده استØŒ چه عملی انجام می دهیØŸ عرض کرد: من در بازار برای کسی کار می کردم و پنج درهم مزد می گرفتم و به خاله ام می دادم. آن گاه امام فرمود: به خدا سوگندØŒ دو بار مرگت نزدیک شدØŒ ولی به خاطر این صله رحم و دل جویی از خاله اتØŒ به تØ£خیر افتاد.

پیام متن:

مدد جستن از صله رحمØŒ برای افزایش عمر.

صله رحمØŒ افزایش روزی و فقرزدایی

از جمله سودهای دنیوی صله رحمØŒ رونق در ثروت و روزی است. چنان که امام سجاد علیه السلام در حدیثیØŒ از رسول گرامی صلی الله علیه و آله نقل می کند: «هر کس خوش دارد خدا عمر او را دراز کند و روزی اش را توسعه دهدØŒ باید صله رحم کند».

بعضی افراد صله رحم را ترک می کنند تا فرصت بیشتری برای کارکردن داشته باشند و از این راهØŒ درآمد خود را حفظ و بیشتر کنند. این افراد اگر در مفهوم روایت های امامان بیشتر دقت کنندØŒ پی می برند به اینکه نه تنها با قطع رحم روزی خود را گسترش نمی دهندØŒ بلکه خود را از توفیقی بزرگ در این زمینه محروم می سازند. آنهایی که در فقر و پریشانی به سر می برندØŒ برای رهایی خویش از وضع موجودØŒ به صله رحم روی می آورندØŒ چنان که امام صادق علیه السلام می فرماید: «صله رحمØŒ عمر را زیاد می کند و فقر و پریشانی را از بین می برد.» پسØŒ صله رحم کنید تا فقر از میان برود و روزی ها افزون تر شود.

پیام متن:

فقر و پریشانیØŒ با صله رحم از بین می رود.

صله رحم و محبوبیت نزد خویشاوندان

وقتی یکی از افراد فامیلØŒ در بحران و مشکلات زندگی اش غوطه می خوردØŒ اگر یکی از خویشاوندانش که اهل نیکوکاری استØŒ با آنها صله ارحام کند و نگرانی آنها را نگرانی خود بداندØŒ در این صورت خانواده ای که در رنج و سختی به سر می بردØŒ او را فرشته ای آسمانی می پندارد که برای حل مشکل و رهایی اش فرود آمده استØŒ گرچه از اوØŒ تنها هم دردی و همدلی ببیند. از امام علی علیه السلام نقل است: «صلةُ الرحم تُوجبُ المÙŽحÙŽبÙ‘ÙŽØ©ÙŽØ› پیوند با خویشاوندانØŒ محبت می آورد».

بی شکØŒ صله رحم به معنای حفظ حرمت و موقعیت و توجه به طرف مقابل است و هر قلبی که ازدیگرانØŒ توجه و دلجویی بیند به آن ها علاقه مند می شودØŸ

امام علی علیه السلام می فرماید: «صله رحم... انسان را در میان خانواده و بستگانش محبوب می سازد.» این محبوبیت نشانه های بسیاری داردØŒ از جمله اینکه: وقتی مشکلات و گرفتاری ها به انسان هجوم می آورندØŒ خویشان اردتمند خود را بازوان مقاومی می بیند که حاضر نیستند کوچک ترین گزندی به او وارد شود و هرگاه دشمنان آدمیØŒ سد دفاعی بستگان فرد را در مقابل خویش ببینندØŒ خود را خوار و ذلیل می پندارند و ناامید می شوند. امام علی علیه السلام در سخنی زیبا فرموده است: «صله رحمØŒ محبوبیت به بار می آورد و موجب خواری و ذلت دشمن می گردد.» روشن است که قطع این رابطهØŒ سردی و کدورت و جدایی دل ها را در پی دارد. پسØŒ چه خوب است که محبت و دوستی را به سردی و کدورت نسپاریم و با صله رحم محبت را برای همدیگر به ارمغان بیاوریم.

پیام متن:

صله رحمØŒ موجب ایجاد و افزایش محبت آدمی در قلب دیگران می شود.

صله رحم و افزایش آگاهی ها و تجربه ها به واسطه تبادل افکار

بی گمانØŒ هیچ انسانی بی نیاز از آگاهی و تجربه بیشتر نیستØŒ بلکه همواره باید بکوشد تا به دانش و تجربه های خود بیفزاید تا حرکت در مسیر پیشرفت های مادی و معنویØŒ برای او آسان تر باشد. از جمله کارهایی که نقش بسزایی در افزایش دانسته های آدمی داردØŒ صله رحم است. زیرا دیدار بستگانØŒ فرصت خوبی برای گفت وگو و تبادل افکار است و هر دو طرف می توانند از اندوخته های همدیگر بهره مناسبی ببرند. بدیهی است که هر یک از آنان با توجه به شرایط سنیØŒ شغلیØŒ فرهنگی و تحصیلی خویشØŒ اطلاعات مخصوصی دارند که شاید دیگری چیزی درباره آن نمی داند و بدین گونهØŒ صله رحم تØ£ثیر شگرفی بر ارتقای علمی و فکری و تجربی افراد خواهد گذاشت. افزون بر همه اینهاØŒ مطلع شدن از مشکلات یکدیگر به منظور رفع آنهاØŒ فایده دیگر صله رحم است. بنابراینØŒ همه این برکت های صله رحمØŒ در صورتی نصیب انسان ها می شود که همه فرصت های آزاد خود را به سرگرمی های رسانه ای و مشغول کردن فکر و ذهن خود با آنها نگذارند و زمانی را هم برای دیدار با آشنایان و خویشان در نظر بگیرد.

پیام متن:

صله رحمØŒ فرصتی برای ارتقای اندیشه ها و تجربه ها.

صله رحم و دفع بلا و پاکیزگی اعمال

از آثار بسیار ارزشمند صله رحمØŒ دفع بلا و پاکیزگی اعمال است. امام باقر علیه السلام می فرماید: «صله رحمØŒ اعمال را پاکیزه و بلا را دفع می کند». و این تØ£ثیرØŒ شاید به دلیل ایجاد محبت میان آنها و از بین رفتن زمینه کدورت و ناراحتی است. چرا که همین کدورت ها و ناراحتی هاست که موجب بروز کینهØŒ غیبتØŒ تهمت و غیره می شودØŒ در حالی که با صله رحمØŒ محبت و دوستی جای گزین کدورت ها می شود و انسان از این گناهان پاکیزه می ماند. برخی از مصیبت ها که بر عموم مردم وارد می شودØŒ به خاطر مکافات گناهان و اعمال آنهاستØŒ چنان که امام صادق علیه السلام می فرماید:

هیچ رگی در بدن انسان نمی پیچد و سنگی به پای انسان اصابت نمی کند و هیچ گاه پایش نمی لغزد و خراشی به بدنش نمی افتدØŒ مگر به خاطر گناهی که انجام داده است. همچنین با کم شدن زمینه گناهØŒ گناه هم کمتر می شود و بلاها نیز کاهش می یابد که در این بارهØŒ صله رحم نقش مؤثری ایفا می کند.

پیام متن:

تØ£ثیر صله رحم بر دفع بلایا و پاکیزگی اعمال.

صله رحم و آبادانی شهرها

رسول اکرم صلی الله علیه و آله در سخنی فرموده است: «صله رحمØŒ شهرها را آباد می کند و عمرهای مردم را افزایش می دهدØŒ اگرچه اهل آن بلاد از اخیار و خوبان نباشند».

صله رحمØŒ نه تنها برای مؤمنانØŒ بلکه حتی برای افراد ناصالح نیز سودمند است. شهری که مردمان آن با انجام صلهØŒ محبت و دوستی را برای همدیگر به ارمغان می آورند و تا جایی که برایشان امکان داردØŒ مشکلات خویشان را حل می کنند و به سخاوتمندی و خوش خلقی روی می آورندØŒ شهری آباد و بانشاط خواهد شد. همان گونه که امام جعفر علیه السلام می فرماید: «صله رحم و نیکی با همسایگانØŒ خانه ها را آباد می کند.» در واقعØŒ این حدیث تØ£کید کننده همین مطلب استØŒ چرا که صله و نیکی به همسایگانØŒ موجب آبادی خانه ها و پس آبادی شهرها می شود. افزون بر اینکهØŒ آبادانی خانه ها خودØŒ مسئله بسیار حیاتی و مهمی است که روح و روان افراد را شاداب و پرانگیزه خواهد ساخت.

پیام متن:

برای آبادانی شهرهاØŒ از صله رحم نیز می توان بهره جست.

صله رحم و آسانی حساب در روز قیامت

از رسول اکرم صلی الله علیه و آله در این باره نقل است: «نیکی به والدین و صله رحمØŒ حساب را در قیامت آسان می کند.» پیامبر گرامی پس از این سخنØŒ آیه ای از قرآن شریف را با این مضمون تلاوت فرمود:

وÙŽ الÙ‘ÙŽذینÙŽ یÙŽصِلُونÙŽ ما Ø£ÙŽمÙŽرÙŽ اللÙ‘هُ بِهِ Ø£ÙŽنÙ’ یُوصÙŽلÙŽ وÙŽ یÙŽخÙ’شÙŽوÙ’نÙŽ رÙŽبÙ‘ÙŽهُمÙ’ وÙŽ یÙŽخافُونÙŽ سُوØ¡ÙŽ الÙ’حِسابِ.

افراد بصیر در دینØŒ آنانند که وصل می کنند آن را که خداوند به وصلش امر فرمود و از خداوندشان می هراسند و از سختی حساب قیامت بیم دارند.

پیام متن:

برای آسانی حساب خود در روز قیامتØŒ از صله رحم مدد بگیریم.

صله رحم و صله خداوند

امام باقر علیه السلام می فرماید: «روز قیامتØŒ رÙŽحِم به عرش آویخته می شود و می گوید: خدایا هر که با من پیوستØŒ با او بپیوند و هر که از من بریدØŒ از او ببر».

در این روایتØŒ تشبیه امری معقول به محسوس است و با رساترین وجهØŒ حق رحم را اثبات می کند و آویختن به عرشØŒ کنایه از این است که رحم حق خود را در پیشگاه خداوند مطالبه می کند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز در کلامی دل نشین فرموده است:

«خدا فرمود که: من خداوند رحمان هستم و این رÙŽحِم است. اسم آن را از اسم خود مشتق کرده امØ› هر که صله آن را به جای آوردØŒ من صله او را به جا آورم و هر که آن را قطع کندØŒ من هم او را قطع می کنم».

پیام متن:

آن که با ارحام صله کرده استØŒ در واقع با خداوند صله کرده است.

منبع : http://www.hawzah.net