سایت نودیها : مصطفی ظاهری – رجانیوز: سفره ایرانی کوچک شد. این تیتر و عنوان بسیاری از تحلیل های سایت ها و روزنامه های زنجیره ای اصلاح طلب و حامی دولت اعتدال در سال های Û¹Û± و Û¹Û² در خصوص عملکرد هشت ساله دولت نهم و دهم بوده است. پایان سومین سال حضور اعتدالیون و اصلاح طلبان و بر مسند قدرت در قوه اجرایی نزدیک است. Û´ ماه هم از اجرای برجام گذشته است و الان زمان بسیار مناسبی برای بررسی عملکرد منتقدان قبلی است. منتقدانی که خود را منجی اقتصاد کشور معرفی کرده بودند و مدعی بودند می توانند با رویکرد تعاملی با دنیاØŒ درهای اقتصاد را به سوی کشور باز کرده و رفاه را برای همه ایرانیان به ارمغان آورند. مقطع زمانی کنونی بهترین زمان برای ارزیابی عملکرد دولت دکتر روحانی است که وعده هایی همچون وعده اقتصادی Û±Û°Û° روزه را در زمان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری را برای حل مشکلات اقتصادی به مردم عرضه می داشت. رجانیوز در سلسله گزارشاتی به تشریح و ارزیابی عملکرد دولت تدبیر و امید می پردازد. دومین گزارش به عملکرد دولت در حوزه بودجه جاری و عمرانی می پردازد. متوسط میزان تحقق بودجه عمرانی دولت نهم و دهم نسبت به آخرین بودجه عمرانی دولت اصلاحات در سال ۸۳، Û²ÛµÛ· درصد رشد داشته است و از Û·.Û² هزار میلیارد تومان در سال Û¸Û³ به متوسط تحقق Û±Û¸.ÛµÛ¶ هزار میلیارد تومان رسیده است ولی با شروع دولت یازدهمØŒ کشور شرایط معکوسی را در حوزه عمرانی خود طی کرده است و بطوریکه در اولین سال بودجه نویسی اعتدالیونØŒ بودجه عمرانی Û²Û¸ درصد نسبت به سال Û¹Û² کاهش یافت. شرایط در بودجه سال Û¹Û´ مقداری نسبت به Û¹Û³ بهبود یافت و Û· درصد بودجه عمرانی بیشتر شد ولی باز هم اختلاف Û±Û¹ درصدی را نسبت به سال Û¹Û² شاهد بودیم. بودجه عمرانی سال Û¹Û² مبلغی بالغ بر ÛµÛ¶ هزار میلیارد تومان بود که در سال Û¹Û´ به Û´Û·.Û´ هزار میلیارد تومان کاهش یافت. بودجه عمرانی سال Û¹Ûµ نسبت به سال Û¹Û´ØŒ افزایش Û²Û° درصدی داشته ولی این افزایش فقط توانسته با اختلاف Û± درصد از بودجه Û¹Û² پیشی بگیرد و به ÛµÛ· هزار میلیارد تومان برسد. روند کاهش بودجه عمرانی در دولت یازدهم در حالی رخ داده است که بودجه جاری (ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻬﺎﻱ  ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺍﻱ) کشور سال به سال افزایش چشمگیری داشته است و هر سال دولت پول بیشتری برای گذران خود خرج کرده است. حقوق های چند ده میلیونی و پاداش های چند صد میلیونی به مدیرانØŒ انجام سفرهای تشریفاتی در حلقه های اول تا سومØŒ ریخت و پاش ها و ولخرجی های بی پایان وزارت خانه همچون برپایی همایش های تکراری و بی ضرورت چند صد میلیون تومانیØŒ افزایش فساد اداری و ... موجب گردیده تا نام یکی از ولخرج ترین دولت ها بعد از انقلاب به دولت یازدهم اختصاص یابد. میزان خرجی که دولت در سال چهارم خود در بودجه در نظر گرفته است نسبت به آخرین سال حضور دولت دهمØŒ Û²Û³Û´ درصد افزایش یافته است و از Û¸Û¸ هزار میلیارد عملکرد پرداخت های هزینه ای در سال Û¹Û± به Û²Û°Û¹ هزار میلیارد تومان در سال Û¹Ûµ رسیده است. روحانی وقتی در سال Û¹Û² بر صندلی ریاست جمهوری تکیه زدØŒ مدعی بوده از دولت قبل خرابه ای به وی ارث رسیده است. افزایش عجیب هزینه‌های جاری دولت در Û³ سال اخیر در حالی است که مسئولان بارها نسبت به کسری بودجه و خزانه خالی و افت فاحش درآمد نفتی ابراز گلایه کرده‌اند. کسی منکر وجود مشکلات متعدد اقتصادی در سال های پایانی دولت دهم نیستØŒ (حال این مشکلات ناشی از تحریم باشد یا سوØ¡ مدیریت) ولی آنچه در این سه سال دیده شده این است که برای اصلاح ابروØŒ چشم ها را کور کرده اند. در حالی که کشور با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کندØ› بودجه عمرانی کشور را کاهش دادند و در عوض آن بر مخارج خود افزودند که نه تنها کار ناپسندیست بلکه ورشکستگی و سقوط اقتصادی کشور را با خود به همراه خواهد آورد. مانند کسی که در شرایط اقتصادی نامناسبی قرار گرفته و بجای صرفه جویی و گسترش فعالیت های درآمدزای خودØ› سرمایه های کاری خود را به پول نقد تبدیل می کند و با آن خانه و ماشین لوکس می خرد و اشرافانه زندگی می کند و پس از پایان یافتن سرمایه هاØŒ به دریافت قرض و وام روی می آورد و هر روز بر زندگی اشرافی خود می افزاید. این روند مسلما بی پایان نخواهد بودØŒ چرا که نتیجه آن از دست دادن تمام دارایی و غرق شدن در انبوه بدهی و در نهایت ورشکستگی و زندان خواهد بود. با ادامه روند تیم اقتصادی دولت تدبیر و امید در بودجه نویسی چیزی برای پروژه‌های عمرانی باقی نمی‌ماند. البته تمامی این افزایش بودجه جاری با کاهش بودجه عمرانی تامین نشده بلکه به گفته دکتر مسعود میرکاظمی وزیر نفت و وزیر بازرگانی سابقØ› متاسفانه دولت از طریق افزایش پایه پولی و نقدینگی که آن هم حاصل بدهی بانکها به بانک مرکزی استØŒ تامین مالی مورد نیاز خود را انجام می‌دهد. همچنین یکی دیگر از راه‌های تامین مالی دولت افزایش خالص بدهی خارجی بانک مرکزی است. در این روش بانک مرکزی معادل ریالی پولهای بلوکه شده را به خزانه می‌ریزد. اکبر کمیجانی قائم مقام بانک مرکزی سوم خرداد امسال در خصوص بدهی دولت به بانک ها در انتهای سال Û¹Û´ گفت:

بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی در سال گذشته با Û±Ûµ.Û´ درصد رشد - نسبت به سال Û¹Û³- به Û±Û²Û° هزار میلیارد تومان رسیده است.

این در حالیست که میزان بدهی دولت دهم به بانک ها معادل Û¶Ù¡ هزار و Û¶ÛµÛµ میلیارد تومان بوده که تا پایان سال Û¹Û´ رشد Û±Û¹Û´ درصد داشته است. این اتفاقات در روند بودجه ای کشور در سه سال اخیر در حالیست که حسن روحانی در مناظرات انتخاباتی سال Û±Û³Û¹Û² با مورد توجه قرار دادن مقوله افزایش هزینه‌های جاری دولتØŒ گفته بود:

دولت در سال‌های گذشته اموالی را که جزو ثروت ملی بودØŒ می‌فروخت و برای بودجه‌های جاری خرج می‌کرد. در سال ۹۱، Û±ÛµÛ± هزار و Û³Û¹Û¶ میلیارد از سهام برای مخارج روزمره دولت بر بودجه جاری هزینه شد. دولت از سرمایه‌های ملی برای هزینه‌های جاری صرف می‌کند و حجم دولت نیز مرتباÙ‹ افزایش پیدا می‌کند.

دیگر شاخص های اقتصادی در گزارشات بعدی مورد بررسی قرار خواهند گرفت.