شب نیمه شعبان در تقویم عبادی مسلمانان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. تقارن این آیین عبادی با میلاد حضرت خاتم الاوصیا علیه السلام چنین تداعی می کند که گویا لازم است مسلمانان از آغاز رسالت برای اعتلای زمان تجلی آیه عظیم حی قیوم این شب را احیا بدارند و به عبادت بپردازند. این شب میلاد موعودی است که خداوند تبارک و تعالی دولت او را پایان بخش ظلمت و نوید نور برای مومنان قرار داده است. «اللÙ‘ه ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور» بقره/Û²ÛµÛ· و اراده فرموده در دولت او مستضعفان را بهره مند سازد و به پیشوایی برساند. «و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمت  و نجعلهم الوارثین» قصص/Ûµ این شبØŒ مطلع نوری است که قدقامت قیام او تØ£ویل آیه کریمه «و تمت کلمت  ربک صدقا و عدلا» انعام/Û±Û±Ûµ است. خداوند به هنگام مژده میلاد حضرت عیسی علیه السلام به حضرت مریم عذراØ¡ می فرماید: «ان اللÙ‘ه یبشرک بکلمت  منه اسمه المسیح عیسی ابن مریم.» آل عمران/Û´Ûµ از حضرت مسیح به کلمه یاد می کند ولی به رسول خاتم می فرماید: «و تمت کلمت  ربک صدقاÙ‹ و عدلا». کمال و تمام دین به ولایت و اکمال و اتمام تجلی ولایت به اتمام کلمت اللÙ‘ه و به نور خاتم الاوصیاØ¡ علیه السلام است. اوست که صدق و عدل را به تمام معنی استوار می سازد. این شب ثانی اثنین لیلت القدر است. در لیلت القدر کلمت اللÙ‘ه (قرآن) نازل می شود و در لیله نیمه شعبان کلمت اللÙ‘ه تامه (ولایت) نازل می شود. این شب ظرف تجلی نور تمام است و ظرف تجلی نور اللÙ‘ه است. میلاد نور موعودی است که به ظهور او «و اشرقت الارض بنور ربها» زمر/Û¶Û¹ میلاد دوازدهمین امام از سلاله کوثر است که به فرموده حضرت رسول خاتم صلوات اللÙ‘ه علیه وآله وسلمØŒ هم اسم و هم کنیه ایشان و شبیه ترین مردم در خلق و خوی به آن حضرت است. او وعده حیات است. «اعلموا ان اللÙ‘ه یحیی الارض بعد موتها» حدید/Û±Û· و این شبØŒ گاه احیاØ¡. فضیلت شب نیمه شعبان در آیینه روایات: حضرت رسول اللÙ‘ه صلی اللÙ‘ه علیه وآله وسلم درباره شب نیمه شعبان فرموده اند: «فیها تقسم الارزاقØŒ و فیها تکتب الآجالØŒ و فیها یکتب وفد الحاج. .. و ینزل اللÙ‘ه تعالی ملائکته من السماØ¡ …لی الارض بمکت ØŒ مصباح المتهجد/Û¸Û´Û² در این شب روزی ها تقسیم و اجل ها نگاشته و حاجیان سال تعیین می شوند. .. و خداوند فرشتگان را از آسمان به زمین مکه نازل می فرماید.» امام علی بن ابیطالب علیه السلام درباره آیه شریفه «فیها یفرق کل امر حکیم» دخان/Û´ فرموده اند: «آن چه از خیر و شر بر افراد می گذردØŒ در شب نیمه شعبان تقسیم شده است.» و در فرازی دیگر فرموده اند: خداوند در شب نیمه شعبان ملکی را نازل می فرماید که از غروب خورشید تا طلوع فجر ندا می دهد: «الا مستغفر فاغفرله الا مسترزق فارزقه» اقبال الاعمالØŒ Û·Û°Û± آیا استغفار کننده ای نیست تا او را بیامرزم و آیا روزی خواهنده ای نیست تا او را روزی دهمØŸ امام محمدبن علی باقرالعلوم علیه السلام فرموده اند: «هی Ø£فضل لیلت  بعد لیلت  القدرØŒ فیها یمنح اللÙ‘ه العباد فضلهØŒ و یغفر لهم بمنهØŒ فاجتهدوا فی القربت  …لی اللÙ‘ه تعالی فیهاØŒ ف…نها لیلت  آلی اللÙ‘ه عزوجل علی نفسه لا یرد سائلا فیها ما لم یسئل اللÙ‘ه معصیت ØŒ و انها اللیلت  التی جعلهااللÙ‘ه لنا Ø£هل البیت ب…زاØ¡ ما جعل لیلت القدر لنبینا صلی اللÙ‘ه علیه و آله»؛ مصباح المتهجد/Û¸Û³Û±. «شب نیمه شعبانØŒ با فضیلت ترین شب ها بعد از شب قدر است. در این شب خداوند فضلش را بربندگان ارزانی می دارد و به بزرگواری خودش آن ها را می آمرزد. پس برای نیل به مقام قرب خداوند در این شب بکوشید. زیرا خداوند به ذات خود قسم یاد کرده که هیچ درخواست کننده ای را در این شب بی پاسخ رها نسازد مگر آن که خواهش او نافرمانی خدا باشد. این همان شبی است که خداوند برای ما اهل بیت قرار داد هم چنان که لیلت القدر را برای پیامبر ما قرار داد.» امام علی بن موسی الرضا علیه السلام فرموده اند: «هی لیلت  یعتق اللÙ‘ه فیها الرقاب من النار و یغفر الذÙ‘نوب الکبار. .. و اکثروا فیها من ذکراللÙ‘ه تعالی و من الاستغفار والدعاØ¡ فان ابی علیه السلام کان یقول: الدعاØ¡ فیها مستجاب؛» عیون اخبارالرضا علیه السلامØŒ Û²/۲۶۳؛ «این شبی است که خداوند بنده ها را از آتش دوزخ می رهاند و گناهان کبیره را می آمرزد. .. بسیار خدا را یاد کنید و از او آمرزش بخواهید و دعا کنید که پدرم می فرمود دعا در این شب برآورده می شود.» اعمال شب نیمه شعبان غسل امام جعفر صادق علیه السلام می فرمایند: «صوموا شعبان واغتسلوا لیلت  النصف منهØŒ ذلک تخفیف من ربکم و رحمت »؛ منتهی المطالبØŒ Û²/۴۷۲؛ «ماه شعبان را روزه بدارید و شب نیمه آن غسل کنید که این غسل موجب تخفیف گناهان و جلب رحمت الهی است.» تلاوت و تدبر در آیات کلام اللÙ‘ه مجید تعمیق باورها و تقویت ایمان نسبت به آموزه های وحیانیØŒ پشتوانه معرفتی اصحاب ولایت است و وجه تمایز انسان جاهلی از انسان متعالی. که فرمود: «من مات ولم یعرف امام زمانه مات میت ØŸ جاهلیØŸ ؟». بحار،۵۱/Û±Û¶Û°Ø› دقت در براهین قرآنی و آیات رحمانیØŒ اولین لازمه ورود به ژرفای احیای لیله نیمه شعبان است. لازم است آیات مبارکه با موضوع ولایت و آیات و سور نازل شده در ش؟؟ن اهل بیت عصمت و طهارت و آیات تفسیر و تاویل شده درباره حضرت حجت علیه السلامØŒ مورد ذکر و تلاوت و تفسیر و تدبر قرار گیردØ› برای مثال-سوره توبه آیه ۳۳، سوره بقره آیه ۳، سوره زخرف آیه Û¶Û±وÛ´ØŒ سوره نور آیه ۵۵، سوره شعراØ¡ آیهÛ´ØŒ سوره قصص آیه ۵، سوره بقره آیه Û±Û±Û´- سوره انبیا آیه ۱۰۵، سوره اسراØ¡ آیه ۸۱، سوره توبه آیه ۳۳، سوره لیل آیه Û±وÛ². امام حسن عسکری علیه السلام در آستانه ولادت حضرت مهدی علیه السلام به حضرت حکیمه خاتون فرمودند: «سوره مبارکه قدر را تلاوت نما.» دعای حضرت خضر (دعای کمیل) امام علی بن ابی طالب علیه السلام می فرمایند: «بنده ای نیست که این شب را احیا بدارد و دعای خضر را بخواند جز آن که دعایش مستجاب شود.» کمیل بن زیاد نخعیØŒ امیرالمؤمنین علیه السلام را در شب نیمه شعبان زیارت کرد و دید آن حضرت در سجده این دعا را می خواندند. کمیل تقاضا نمود تا امام علیه السلام این دعا را به او تعلیم فرماید و امام علیه السلام تقاضای او را اجابت نمود و دعا را به او تعلیم فرمود. - زیارت امام حسین علیه السلام امام علی بن حسین علیه السلام فرمودند: «من احبÙ‘ ان یصافحه مات  الف نبی و اربعت  عشرون الف نبی فلیزر قبر ابی عبداللÙ‘ه الحسین بن علی فی لیلØŸ النصف من شعبان فان وارواح النبیین یستØ£ذنون اللÙ‘ه فی زیارته فیوذن لهم منهم خمسØŸ ØŸ اولوالعزم من الرÙ‘سل»؛ بحارØŒ Û±Û±/۳۳؛ هر کس دوست دارد با یک صد و بیست و چهار هزار نبی مصافحه کند قبر امام حسین علیه السلام را در شب نیمه شعبان زیارت کند که ارواح پیامبران به اتفاق پیامبران اولوالعزم نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و حضرت محمد صلوات اللÙ‘ه علیهم برای زیارت آن حضرت از خداوند اذن می طلبند و به آن ها اجازه داده می شود. امام جعفربن محمد الصادق علیه السلام فرمودند: «من زار قبر الحسین فی النصف من شعبان غفراللÙ‘ه له ما تقدم من ذنبه و ما تاخرØ› کامل الزیارات/Û±Û¸Û±. هر کس قبر امام حسین را در شب نیمه شعبان زیارت کندØŒ خداوند گناهان گذشته و آینده او را می آمرزد.» صلی اللÙ‘ه علیک یا اباعبداللÙ‘ه صلی اللÙ‘ه علیک یابن رسول اللÙ‘ه زیارت حضرت حجت بن الحسن عجل اللÙ‘ه تعالی فرجه الشریف و دعای فرج در کتاب شریف احتجاج از ناحیه مقدسه روایت شده که: «هرگاه خواستید توجه کنید به وسیله ما به سوی خداوند تبارک و تعالی و به سوی ماØŒ پس بگویید: سلام علی آل یس السلام علیک یا داعی اللÙ‘ه و ربانی آیاته...» تا آخر زیارت آل یس. در توقیع شریف حضرت به اسحاق بن یعقوب آمده است «... و اکثروا الدعا بتعجیل الفرج فان ذلک فرجکمØ› برای تعجیل در فرج دعا کنید که همان گره گشای شماست.» نماز از پیامبر عظیم الشان و ائمه اطهار صلوات اللÙ‘ه علیهم اجمعین نمازهای متعددی با تعقیبات ویژه نقل شده است که به دلیل اختصار مقام از شرح آن صرف نظر می نماییم و اهل ذکر را به منابع روایی و عبادی ارجاع می دهیم. احیا حضرت جبرئیل امین وحی علیه السلام به پیامبر صلوات اللÙ‘ه علیه وآله عرضه داشت: «یا محمد من احیاها بتکبیر و تسبیح و تهلیل و دعاØ¡ و صلاØŸ و قرائت  و تطوع و استغفار کانت الجن له منزلاÙ‹ و مقیلاÙ‹ و غفرله ما تقدم من ذنبه و تخر... یا محمد وØŸ مر امÙ‘تک باحیائها والتقرÙ‘ب الی اللÙ‘ه بالعمل فیها»؛ ای محمد! هر کس با یاد بزرگی خداوند (تکبیر) منزه داشتن او (تسبیح) ذکر یگانگی او (تهلیل) راز و نیاز با او (دعا) نماز و تلاوت قرآن و نمازهای مستحبی و طلب بخشایش از او (استغفار) این شب را به صبح رساند بهشت جایگاه و منزل او خواهد بود و خداوند هر ناپسند او را که از قبل انجام داده یا پس از این انجام دهد می بخشد. ای محمد! این شب را احیا بدار و به امت خود امر فرما به احیا و تقرب به خداوند به وسیله اعمال در این شب. پیامبر اکرم صلوات اللÙ‘ه علیه وآله فرمودند: «من احیا لیل العید و لیل النصف من شعبان لم یمت قلبه یوم یموت القلوب؛» وسایل الشیعه،۵/۱۳۸؛ «کسی که شب عید فطر و شب نیمه شعبان را احیا بدارد روزی که قلب ها می میرند قلب او زنده است.» امام علی بن موسی الرضا علیه السلام فرمودند: «کان علی علیه السلام لاینام ثلاث لیال: لیلØŸثلاث و عشرین من شهر رمضان و لیلت  الفطر و لیلØŸ النصف من شعبان»؛ وسائل الشیعهØŒ Û¸/Û±Û±Û° امیرمومنان علی علیه السلام سه شب را نمی خوابیدند شب بیست وسوم ماه رمضان و شب عید فطر و شب نیمه شعبان. نوشتاری از حجت الاسلام والمسلمین امیرحسن حسینی روحانی تسنیم