سایت نودیها :  امام موسی کاظم(ع) معروف به کاظمØŒ باب الحوائج و عبد صالح پس از شهادت امام جعفر صادق(ع) در سال Û±Û´Û¸ هجری رهبری شیعیان را بر عهده گرفتØŒ ایشان عمر شریفشان را در مدینه و بغداد گذراندندØŒ آن حضرت در Û²Ûµ رجب سال Û±Û¸Û³ هجری در زندان هارون الرشید عباسÙ‰ در ÛµÛµ سالگÙ‰ به دستور هارون مسموم شد و به شهادت رسیدØŒ مرقد شریف این امام همام نزدیک بغداد زیارتگاه شیفتگان حضرتش است.

درباره دوران کودکی و نوجوانی امام کاظم(ع) مطالب بسیار کمی مطرح شده استØŒ به همین خاطر یکی از سؤالاتی که پیرامون زندگانی ابوالرضا(ع) مطرح می‌شود این است که دوران کودکی و رشد و تربیت امام کاظم چه امتیازی با دیگران داشتØŸ مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در این رابطه می‌نویسد:

امام کاظم(ع) به تدریج دوران کودکی را پشت سر گذارد و در سایه پدر بزرگوارشان تربیت می‌شد و به درجه‌ای ازکمال و تهذیب اخلاقی در سن کودکی رسیدØŒ امام قسمتی از دوران کودکی خود را پشت سر گذاشتØŒ در حالی که هر روز به محبت و احترامش افزوده می‌شد و پدر او را مشمول محبت خود قرار می‌دادØŒ به همین روی پیروان آن حضرت نیز با توجه و احترام خاص با ایشان برخورد می‌کردند.

*سیمای ظاهری امام

قامتی متعدلØŒ با اندام میانه و زیبا بودØŒ رنگ چهره‌اش گندمگون و نورانی و رنگ موهایش مشکی و انبوه چهره‌اش با صفا و ملکوتیØŒ فاصله دندان‌هایش گشاد و کتف‌هایش باز و گستردهØŒ بدنش لاغر و باریک به طوری که در هاله‌ای از ابهت و جلال قرار داشتØŒ هیچ کس آن حضرت را مشاهده نمی‌کردØŒ مگر اینکه هیبتش او را می‌گرفت و او را گرامی می‌داشت.

*شخصیت و نبوغ امام در دوران کودکی و قبل از امامت

هوش و ذکاوت امام کاظم(ع) در نوجوانی مشهود و آثار نبوغ و تیز هوشی از رفتار و کردار حضرت نمایانØŒ به طوری که باعث اعجاب و ستایش اصحاب و بزرگان قرار گرفته بودØŒ تمام صفات پدرانش را که ازسایر مردم امتیاز داشتندØ› همچون بزرگواریØŒ بخشندگیØŒ بردباریØŒ گذشتØŒ علم و ... برخوردار بود.

در خانواده‌ای تربیت یافت که کانون تقویØŒ حکمتØŒ دانش و ریشه تمام بزرگی‌ها و فضیلت‌ها در اسلام به آن خانواده می‌رسدØŒ امام کاظم(ع) به مدت Û²Û° سال با پدرش امام صادق(ع) زیست که تاریخ انسانیت نظیر او را در علمØŒ ایمانØŒ پرهیزکاری و ... جز پدران بزرگوارش سراغ ندارد.

طی این Û²Û° سالØŒ در کنار فنون دانش و ریزه‌کاری‌های حکمت و منطق را فرا گرفت و برای منصب امامتی که در آینده نزدیک به او سپرده می‌شد آمادگی یافتØŒ به گونه‌ای که در آغاز جوانی مورد مدح و ستایش برترین‌های آن زمان قرار گرفت و در حل پیچیده‌ترین مسائل مهارت بی‌نظیر داشت.

به این ترتیب تمام زمینه‌های تربیت صحیح و شخصیت‌ساز برای امام(ع) در کنار پدر فراهم بودØŒ مورخان و سیره‌نویسانØŒ نمونه‌هایی از این شخصیت عالی را گزارش کرده‌اند که موجب اعجاب و شگفتی است که احاطه امام را در کودکی به انواع علوم و معارف نشان می‌دهد.

-گفت‌وگوی امام با ابوحنیفه

او سفری به مدینه می‌کند تا از امام صادق(ع) در حل مشکلات خود کمک بگیردØŒ بیرون منزل با کودکی پنج ساله مواجه شد از او سؤالی پرسید: آن کودک جواب سؤال او را جامع‌تر از آنچه او تصور داشتØŒ دادØŒ ابوحنیفه پرسید: اسمت چیستØŸ

می‌گوید: موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن ابیطالب صلوات الله علیهم.

دیگر بار سؤال دیگر از او پرسید: معصیت مربوط به کیستØŸ از جانب خداوند یا بندهØŸ

امام در پاسخ می‌فرمایند: از سه حال خارج نیستØ› یا از جانب خداست و هیچ به بنده مربوط نیستØŒ در این صورت خدا حق نداردØŒ بنده‌ای را که هیچ کاری نکرده مواخذه کند! و یا مربوط است هم به بنده و هم به خداØŒ که خدا تواناترین آن دو است که شریک و عمل بوده‌اندØŒ در این صورت برای شریک نیرومند روا نیست که شریک ناتوان خود را به دلیل گناهی که هر دو در ارتکاب آن برابر بوده‌اند مواخذه کند! یا اینکه گناه تنها مربوط به بنده استØŒ در این صورت خدا اگر بخواهد می‌بخشد و اگر خواست کیفر می‌دهد و بنده نیازمند کمک است.

ابو حنیفه که از جواب این کودک با هوش و فهیم قانع شده بودØŒ بدون ملاقات امام رفت و با خود می‌گفت: نوادگان خاندان رسالت علم را یکی پس از دیگری به ارث برده‌اند و همگان عالم به همه علوم‌اند.

*مقام علمی امام کاظم در دوران نوجوانی

زمانی که امام صادق(ع) به شهادت رسیدØŒ امام کاظم(ع) Û²Û° سال بیشتر نداشت و در سن جوانی اداره کننده فکری و علمی دانشگاه وسیع و بزرگی بود که از پدر به میراث مانده بودØŒ دانشگاهی که مدیریت علمی آن به عهده امام واگذار شدØŒ در حال توسعهØŒ گسترش و در برگیرنده هزاران استاد و دانشجو بود که در کلاس‌های مختلف آن از مکتب پر فیض امام صادق(ع) دانش آموخته و در پی مدارج عالی‌تری از دانش و فضیلت بودندØŒ گروه‌های متعددی از متکلمانØŒ فقهاØŒ محدثانØŒ مفسران و ... متوجه مقام علمی Ù€ الهی امام موسی بن جعفر شده و از کمالات و فضایل و دانش بی‌پایان او حتی در زمان امام صادق(ع) استفاده می‌کردند.

امام کاظم(ع) دانشمندترین و با فضیلت‌ترین مرد عصر خویش بودØŒ امام صادق(ع) درباره دانش آن حضرت چنین می‌فرماید: «فرزندم موسی به حدی آمادگی علمی دارد که اگر درباره تمام قرآن را از او پرسش شود با دانش و علم کافی که داردØŒ به تو پاسخ قانع کننده‌ای می‌دهدØŒ او کانون فهمØŒ معرفت و اندیشه است».

در وسعت و تبحر علمی او کافی است که دانشمندان و محدثان در فنون مختلف اسلامی بهره برده و به آیندگان بازگو کرده‌اندØŒ از این رو حضرت به لقب عالم شهرت یافته استØŒ امام صادق(ع) در حالی که موسی در سنین جوانی بودندØŒ فرمود: «علم و حکمت و فهم و سخاوت و آشنایی و حوائج دینی مردم و حسن خلق و معاشرت نیک در او جمع استØŒ او یکی از درهای رحمت الهی است».

در چهار سالگی درباره‌اش فرمود: «هو حق والحق معه و منه»؛ او (موسی) حق است و حق با اوست و سرچشمه حق است.

*عبادت امام

او عابدترین فرد زمان خود بوده تا آن جایی که ملقب به سجادØŒ صالح و زین‌المجتهدین شده استØŒ در کودکی صفوان جمال وارد محضر امام صادق(ع) شده و از پیشوای آینده سؤال کردØŒ امام فرمود: «صاحب این منصب کسی خواهند بود که لهو و لعب در زندگی او راه ندارد»، عبدالرحمان بن حجاج گوید: منزل حضرت صادق(ع) رفتمØŒ حضرت در اتاق مخصوص مشغول عبادت بودندØŒ ایشان دعا می‌کردند و موسی آمین می‌گفت.

حین تولد جملات آغازینش بود: اشهد الله انه لا اله الا هو و الملائکه و الروح و اولو العلم قائماÙ‹ بالقسط لااله‌الا هو العزیز الحکیم.

*کرامات حضرت در دوران کودکی

حضرت رضا(ع) فرمود: پدرم از کسانی بود که در گهواره چون عیسی و یحیی سخن گفت.

محمد بن فضل گفت: پیرامون دشمنان اهل بیت از امام صادق(ع) سؤال کردمØŒ ایشان به فرزندشان موسی فرمود: عصا را بیاورØŒ دوباره فرمود: «ای موسی آن را بر زمین بزن و دشمنان امیرالمؤمنین(ع) را به او نشان بده»، با عصا بر زمین زد شکافته شدØŒ سنگ سیاهی پدیدار شدØŒ ضربه‌ای به سنگ زدØŒ دری باز شد و در آنجا امامØŒ دشمنان را نشان دادند که گرفتار عذاب الهی بودند.

فارس