نودیها : کابوس شبانه چیزی است که هرکسی دست کم یکبار آن را در زندگی اش تجربه کرده است. احساس در دام گیر افتادنØŒ سعی بیهوده برای فرار یا احساس نابودی و بدفرجامی که به زودی به وقوع می پیوندد. بعضی از این خواب ها هم آن چنان واقعی به نظر می رسند که خیس عرق از خواب بیدار می شویم! متاسفانه برای بعضی از افرادØŒ کابوس شبانه بدترین چیزی نیست که می تواند در خواب شان رخ دهد. در حقیقتØŒ بختک یا فلج خواب یا  sleep paralysisØŒ می تواند تجربه ای واقعا وحشتناک باشد.

فلج خواب

بختک یا فلج خوابØŒ یعنی این که در خواب احساس بیداری و هوشیاری کنیدØŒ اما قادر به حرکت کردن نباشید. این اتفاق زمانی می افتد که شخص مراحل بین بیداری و خواب را طی می کندØŒ یعنی احساس می کند دارد به خواب می رود یا بیدار است. هنگام گذر و انتقال از این مراحلØŒ ممکن است قادر به حرکت کردن نباشیدØŒ یا به مدت چند ثانیه تا چند دقیقه نتوانید حرف بزنید. بعضی از افراد ممکن است احساس فشار و خفگی هم بکنند. بدترین حالت هم این است که این علائم می توانند همراه با هپروت یا کابوس باشند. بیشتر آنهایی که از این حالت رنج می برندØŒ می گویند احساس می کنند یا می بینند چیزی در تاریک به سمت آنها حرکت می کند که می تواند شبیه هیولا یا سایه هایی باشد. ترسناک ترین بخش این حالت این است که می بینید نمی توانید حرکت کنید یا جیغ و داد کنید. خوشبختانه این تنها یک خواب است و آسیبی به شما نمی رساند.

چرا برای بدن چنین اتفاقی رخ می دهدØŸ

در فلج خوابØŒ بدن وارد حالتی از فلج یا ناتوانی می شود که به آن REM atonia گفته می شودØŒ یعنی در مرحله حرکت سریع چشم در خوابØŒ توانایی عضلات از بین رفته و هیچ گونه انقباض یا عملکردی از خود نشان نمی دهند. این بخشی طبیعی از مراحل خواب است که وقتی گروه عضلانی اصلی و بیشتر عضلات ارادی فلج می شوند. یکی از اثرات مهم این ناتوانی عضلات این است که هنگام خواب از بدن در برابر آسیب های احتمالی ناشی از حرکات بدنی محافظت نماید. REM  یا مرحله حرکت سریع چشم در خوابØŒ زمانی است که دیدن رویا در آن روی می دهد. بدون تاثیرات فلج کننده این مرحلهØŒ ممکن است برای واکنش نشان دادن به خواب هایی که می بینیمØŒ حرکات بدنی انجام دهیم. در انواع خاصی از اختلالات خواب مانند اختلال رفتار خواب با حرکت سریع چشمØŒ ناتوانی طبیعی در این مرحله از خواب آن طوری که باید عمل نمی کند. لذا فرد حرکات بدنی انجام می دهد که گاهی با خشونت و تهاجم در خواب همراه است.

دلایل بروز فلج خواب

- کمبود خواب - عوامل ژنتیکی - استرس یا اضطراب زیاد - برنامه خواب نامنظم - بیماری های روانی مانند اختلال دوقطبی - به پشت خوابیدن - سایر مشکلات خواب مانند میل شدید و ناگهانی به خواب یا نارکولپسی(narcolepsy) - گرفتگی عضلات پا در خواب شب - مصرف داروهایی خاص مانند داروهای مربوط به اختلال کم توجهی- بیش فعالی - مصرف مواد مخدر

چه باید کردØŸ

فلج خواب ممکن است به شما احساس عجز و ناتوانی بدهدØŒ اما راهکارهایی وجود دارد که می توانید برای غلبه بر آنØŒ آنها را بکار گیرید. آرام باشید بهتر است با فلج خواب نجنگیدØŒ چون می تواند استرس تان را بیشتر کرده و علائم را شدیدتر نماید. جنگیدن با آن حتی می تواند احساس درماندگی و ناتوانی تان را بیشتر کرده و ترس تان را به اوج برساند. در عوض نفس عمیق بکشید و به خودتان یادآوری کنید که حال تان خوب است و مشکلی وجود ندارد و به زودی برطرف خواهد شد. سعی کنید حرکت کنید درست مثل وقتی که خواب بدی می بینیدØŒ تلاش برای هوشیار شدنØŒ گره کردن مشت ها یا تکان دادن انگشتان پاØŒ می تواند برای بیدار شدن و خارج شدن از حالت فلج خواب کافی باشد. همچنین بیشتر احساس درهم فشردگی و ناتوانی در شکمØŒ قفسه سینه و گلو رخ می دهد. بنابراین باید کنترل بیشتری روی انگشتان دست ها و پاهای تان داشته باشید و از آنها استفاده کنید. خودتان را بیدار کنید وقتی خودتان را از حالت فلج خواب بیرون آوردیدØŒ از رختخواب بلند شوید و کمی آب سرد به صورت تان بپاشید. اگر در رختخواب بمانیدØŒ احتمال این که دوباره به همان حالت فلجی برگردید بسیار زیاد است. سعی کنید خودتان را بیدار نگه دارید و به آرامی و با آرامش دوباره به خواب بروید. استرسØŒ عامل مهمی در بروز این حالت است. می توانید با صرف وقت برای آرام کردن خودتان پیش از رفتن به رختخوابØŒ از این حالت های وحشت زای شبانه پیشگیری نمایید. تبیان