نودیها : آیت‌الله قرهی مدیر حوزه علمیه امام مهدی(عج) حکیمیه تهران در تازه‌ترین جلسه تفسیر قرآن به آیات Û³Û· و Û³Û¸ سوره بقره اشاره کرد که مشروح آن در ادامه می‌آید:

*حرزی در مقابل شیطان و عامل سنگین شدن ترازوی اعمال

قال رسول الله(ص): «إِنÙ’ Ø£ÙŽرÙŽدÙ’تُمÙ’ عÙŽیÙ’شَ‏ السُّعÙŽدÙŽاءِ وÙŽ مÙŽوÙ’تÙŽ الشُّهÙŽدÙŽاءِ وÙŽ النÙ‘ÙŽجÙŽاهÙŽ یÙŽوÙ’مÙŽ الÙ’حÙŽسÙ’رÙŽهِ وÙŽ الظِّلÙ‘ÙŽ یÙŽوÙ’مÙŽ الÙ’حÙŽرُورِ وÙŽ الÙ’هُدÙŽÙ‰ یÙŽوÙ’مَ‏ الضÙ‘ÙŽلÙŽالÙŽهِ فÙŽادÙ’رُسُوا الÙ’قُرÙ’آنÙŽ فَإِنÙ‘ÙŽهُ کÙŽلÙŽامُ الرÙ‘ÙŽحÙ’مÙŽنِ وÙŽ حِرÙ’زÙŒ مِنÙŽ الشÙ‘ÙŽیÙ’طÙŽانِ وÙŽ رُجÙ’حÙŽانÙŒ فِی الÙ’مِیزÙŽان‏»، اگر عیش و زندگی سعادتمندان عالمØŒ مرگ شهداØŒ نجات در روز حسرتØŒ سایه‌ای در روز سوزان و هدایت در روز گمراهی را می‌خواهیدØ› از قرآن درس بگیرید و مطالب آن را یاد بگیرید و بدانید که قرآن چه می‌گوید. پس به درستی که این قرآنØŒ کلام ذوالجلال و الاکرام است و حرزی در مقابل شیطان است و سبب سنگینی ترازوی اعمال در فردای قیامت است.

روز حسرتØŒ یکی از اسماØ¡ روز قیامت است. در آن روزØŒ تمام انسان‌ها در صفی بسیار طولانی و رعب‌آور قرار می‌گیرند که هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید من بهشتی‌ام. حتÙ‘ی در روایات داریم که وقتی بهشتیان در جنÙ‘ت با هم صحبت می‌کنند از آن صف طولانی باد می‌کنند. خیلی عجیب است که بیان شده پنجاه میقات در آنجا وجود دارد که بین هر میقاتØŒ هزار سال راه است که در کلÙ‘ØŒ پنجاه هزار سال می‌شود!

البته برخی به سرعت می‌روند و موارد آنØŒ در روایات آمده که به آن وارد نمی‌شویمØŒ امÙ‘ا یکی از آن را بیان کنم که حبÙ‘ اهل‌ بیت(ع) است. Ø¥ن‌شاØ¡الله Ø£بی‌عبدالله(ع) دست ما را بگیرد و ما را از آن وضعیÙ‘ت نجات دهد. به هر حال ما حبÙ‘مان را با همین عزاداری‌ها در دو ماه محرÙ‘م و صفر اعلان می‌کنیمØŒ ولو به اینکه حال خودمان را شبیه به حال اولیاØ¡ کنیم و حال عزا بگیریم و مشکی بپوشیم.

حالا گاهی می‌شنویم که تالارهای عروسی در ماه صفرØŒ باز است! این موارد محبÙ‘ت اهل‌بیت(ع) را کم می‌کند. شوخی نیستØŒ عالمØŒ عالم اثر و مؤثÙ‘ر است. وقتی حبÙ‘ØŒ کم شدØŒ آرام آرام این قضیÙ‘ه در نسل‌های بعدی از بین می‌رود. لذا می‌بینید که برخی در دهه اوÙ‘ل هم می‌گویند: حالا چه کسی گفته که مشکی بپوشیمØŸ! برای همین وقتی تاسوعا و عاشورا می‌شود و چند روز تعطیلی می‌شودØŒ بلند می‌شوندØŒ دست زن و بچÙ‘ه خود را می‌گیرند و به شمال و کنار دریا می‌روند! لذا این بچÙ‘ه هیچ چیزی از عزاداری اهل‌بیت(ع) نمی‌بیند.

لذا یکی از مطالبی که سبب عبور سریع از میقات‌های قیامت استØŒ همین حبÙ‘ اهل‌ بیت(ع) است.

انسان اگر در همین دنیاØŒ از قرآن بهره بگیرندØ› در دنیا نیز سیÙ‘اس کیÙ‘اس خواهد شد. «فÙŽادÙ’رُسُوا»، فقط به معنی خواندن قرآن نیستØ› یعنی قرآن را یاد بگیرید و از آنØŒ درس حقیقی بگیرید. لذا «فاء» را هم بر سر «ادرسوا» آوردهØ› یعنی پس به تحقیق حقایق قرآن را یاد بگیرید. مانند همین تفسیر.

تفسیرØ› یافتن حقیقت متن قرآنØŒ ولو به اندازه وجودی خود ماست. فرمودند: قرآنØŒ هفت ظاهر و هفتاد بطن دارد. ولو به آن که ما فقط آن بطن‌های اوÙ‘لی را بفهمیم که همین به اندازه وسع ماست.

«وÙŽ حِرÙ’زÙŒ مِنÙŽ الشÙ‘ÙŽیÙ’طÙŽانِ»، قرآن به شما یاد می‌دهد که چگونه در مقابل شیطانØŒ ایمن باشید. حرز حقیقیØŒ قرآن است که مایه حفظ حقیقی از شرÙ‘ شیطان رجیم است.

«وÙŽ رُجÙ’حÙŽانÙŒ فِی الÙ’مِیزÙŽان‏»، یعنی شما به میزان قرآن دانستنتان در فردای قیامتØŒ درجه خواهید داشت. لذا عزیزان! تفسیر قرآن را کم نگیریم.

وقتی علامه طباطبایی در قمØŒ برای خصÙ‘یصین خودشان تفسیر داشتندØŒ مرحوم ابوی مخصوص برای جلسه تفسیر ایشان می‌رفتند و برمی‌گشتند. ایشان می‌فرمودند: بحث قرآنی را باید بیشتر از مطالب دیگر یاد گرفت.

خدا آیت‌الله خزعلی را رحمت کندØŒ ایشان در حسینیه اصفهانی‌ها در خیابان ریØŒ در زمان طاغوتØŒ درس تفسیر قرآن داشتند. در جاهای دیگر هم بحث‌های خوب اخلاقی و ... بودØŒ امÙ‘ا مرحوم ابوی می‌فرمودند: چون آقای خزعلی درس تفسیر قرآن می‌گویندØŒ باید به آنجا برویمØ› چون مهم‌تر است.

ما تفسیر قرآن را شوخی گرفتیم و متوجÙ‘ه نیستیم. امÙ‘ا پیامبر اکرم(ص) در این روایت شریف می‌فرمایند: «فÙŽادÙ’رُسُوا الÙ’قُرÙ’آنÙŽ فَإِنÙ‘ÙŽهُ کÙŽلÙŽامُ الرÙ‘ÙŽحÙ’مÙŽنِ وÙŽ حِرÙ’زÙŒ مِنÙŽ الشÙ‘ÙŽیÙ’طÙŽانِ وÙŽ رُجÙ’حÙŽانÙŒ فِی الÙ’مِیزÙŽان‏»، سنگیتی ترازوی اعمال در فردای قیامتØŒ به واسطه قرآن است. هر چه قرآن بدانیØŒ بالا می‌روی.

البته این روایت نیاز به توضیحات بیشتری دارد که دیگر در این‌جا مجال نیست. پس نفسیر قرآن را جدÙ‘ی بگیریم و بدانیم که قرآن نکات بسیار مهمÙ‘ی دارد که نباید فراموش شود.

Ø£عوذباللÙ‘ه من الشÙ‘یطان اللÙ‘عین الرÙ‘جیم

«فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ فÙŽتابÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هِ إِنÙ‘ÙŽهُ هُوÙŽ التÙ‘ÙŽوÙ‘ÙŽابُ الرÙ‘ÙŽحیم‏»

*نزدیکی و ابتلاØ¡!

در این آیه شریفهØŒ بعد از اینکه پروردگار عالم بیان فرمودند: ما به Ø£بانا آدم و Ø£مÙ‘نا حوÙ‘ا (پدر و مادر شما) انذار دادیم و گفتیم: مراقب باشید که شیطانØŒ شما را فریب ندهدØŒ امÙ‘ا «فØ£ÙŽزÙŽلÙ‘ÙŽهُمÙŽا الشÙ‘ÙŽیÙ’طانُ»، شیطان آن‌ها را فریب داد.

خدای متعال به آن‌ها فرموده بود: «وÙŽلاÙŽ تÙŽقÙ’رÙŽبÙŽا هÙŽذِهِ الشÙ‘ÙŽجÙŽرÙŽهÙŽ فÙŽتÙŽکُونÙŽا مِنÙŽ الÙ’ظÙ‘ÙŽالِمِینَ»، به این درخت نزدیک نشوید که به خودتان ظلم کردید. من در مباحث قبلی بیان کردم که گاهی نزدیک شدن به بعضی از چیزهاØŒ ابتلا می­‌آوردØ› یعنی همین که نزدیک شدیØŒ مبتلا می‌شود.

مثلاÙ‹ وقتی به یک مجلس گناهØŒ نزدیک شدیØ› احتمال ارتکاب به گناه در تو بیشتر است. در مثال مناقشه نیستØŒ خیلی از افرادی معتاد شدندØŒ در ابتدا می‌­گفتند: ما قوی هستیمØŒ مگر ما بچÙ‘ه‌ایم که معتاد ­شویم و...ØŸ! امÙ‘ا همین که نزدیک شدند و با معتادان همنشینی کردند و بعد یک پک زدند و...ØŒ دیگر تمام شد. البته راست هم می‌­گفتند و به ظاهر بچه نبودندØŒ امÙ‘ا غرÙ‘ه به خودشان ­رفتند و گرفتار شدند. لذا خیلی از مواقع انسان تصوÙ‘ر می‌­کند نزدیک شدن به ابتلاØ¡ شدنØŒ فاصله داردØ› در صورتی که بسیاری از نزدیکی‌هاØŒ ابتلاØ¡ می‌آورد.

پررودگار عالم می‌­فرماید: بعد از این قضیÙ‘هØŒ ما به شما هشدار دادیم و اینØŒ فقط برای پدر شما و مادر شما نبود.

البته در ابتدا بیان می‌کند که آن دو فریب خوردند «فØ£ÙŽزÙŽلÙ‘ÙŽهُمÙŽا الشÙ‘ÙŽیÙ’طانُ»؛ چون «هما» صیغه مثنی استØ› پس به تحقیق شیطانØŒ آن دو را از آن درخت و شجره ممنوعهØŒ گرفتار کرد.

خداوند فرموده بود: از آن درخت ممنوعه نخوریدØŒ ولی آن‌ها خوردند. اینکه می‌گوییم: ادب و اطاعتØŒ دو بال پرواز برای بندگی استØŒ همین است. تا انسان فرمانی را شنیدØŒ باید بگوید: چشم و مطیع باشد.

امÙ‘ا وقتی فریب خوردندØŒ از بهشت خارج شدند «فØ£ÙŽزÙŽلÙ‘ÙŽهُمÙŽا الشÙ‘ÙŽیÙ’طانُ عÙŽنْ‌ها فÙŽØ£ÙŽخÙ’رÙŽجÙŽهُما مِمÙ‘ÙŽا کانا فیهِ»، حالا خطاب می‌­کند که باز هم حواستان باشدØŒ بعضی از شما برای بعضی دیگرØŒ دشمن هستید «وÙŽ قُلÙ’نÙŽا اهÙ’بِطُوا بÙŽعÙ’ضُکُمÙ’ لِبÙŽعÙ’ضٍ عÙŽدُوÙ‘ÙŒ وÙŽ لÙŽکُمْ» که راجع به این موضوعاتØŒ صحبت کردیم و Ø¥ن‌شاØ¡الله در آینده هم صحبت می‌­کنیم.

لذا خداوند می‌فرماید: من پدر و مادرتان را انذار دادم و آن‌ها متوجه نشدند و فریب خوردندØŒ حالا دارم به شما هم که به دنیا می‌روید و همه‌تان به همراه Ø£بانا آدم و Ø£مÙ‘نا حواØŒ هبوط می‌کنیدØŒ انذار می‌­دهم که بدانید «بÙŽعÙ’ضُکُمÙ’ لِبÙŽعÙ’ضٍ عÙŽدُوÙ‘ÙŒ وÙŽ لÙŽکُمْ» بعضی با بعضی دشمن می‌­شوید.

منظور از دشمنØŒ همین یهود و دشمنان اسلام استØŒ نه دشمنی بین مؤمنین که اگر این‌طور باشدØŒ بدبختی و حماقت است. لذا در مورد پیامبر (ص) فرمودند: «أَشِدÙ‘ÙŽاءُ عÙŽلÙŽÙ‰ الÙ’کُفÙ‘ÙŽارِ رُحÙŽماءُ بÙŽیÙ’نÙŽهُم‏». لذا اگر مثلاÙ‹ من با همسایه دشمن هستمØŒ بدانم که نه من اسلاممØŒ اسلام درستی است و نه اوØŒ اسلامشØŒ درست هست. اگر همسایه هم کاری کردØŒ تو یک کاری کن که خجالت بکشد. اصلاÙ‹ باید بین مؤمنینØŒ حبÙ‘ و دوستی و رفاقت باشد. می‌­دانید رحماØ¡ در «أَشِدÙ‘ÙŽاءُ عÙŽلÙŽÙ‰ الÙ’کُفÙ‘ÙŽارِ رُحÙŽماءُ بÙŽیÙ’نÙŽهُم‏» یعنی چهØŸ یعنی به هم رحم کنند. رحمتØŒ یعنی عشق ورزیØŒ دوستی و رفاقت.

خداوند می‌­فرماید: پدر و مادر شما فریب خوردند و حالا من دارم به شما می‌­گویم که هبوط می‌­کنیدØŒ «بÙŽعÙ’ضُکُمÙ’ لِبÙŽعÙ’ضٍ عÙŽدُوÙ‘ÙŒ وÙŽ لÙŽکُمْ» و بعضی‌ها با هم دشمن می‌­شوید.

«وÙŽ لÙŽکُمÙ’ فِی الْأَرÙ’ضِ مُسÙ’تÙŽقÙŽرÙ‘ÙŒ وÙŽ مÙŽتاعÙŒ إِلى‏ حینٍ» استقرار در اینجا به معنی جایگاه قرار است. یعنی در این‌جا با هم قرار دارید و قرارتان هم قرار بندگی است. یعنی این‌جاØŒ جایگاهی است که بیان شده: «الدُّنÙ’یÙŽا مÙŽزÙ’رÙŽعÙŽهُ الÙ’آخِرÙŽه». روایتی را که اوÙ‘ل بحث بیان کردم و بسیار عجیب بودØŒ به ذهن بسپارید و با این‌ها تطابق بدهید ببینید چه می‌­شودØŒ «وÙŽ لÙŽکُمÙ’ فِی الْأَرÙ’ضِ مُسÙ’تÙŽقÙŽرÙ‘ÙŒ وÙŽ مÙŽتاعÙŒ إِلى‏ حینٍ».

*چه کلماتی به حضرت آدم برای توبه تلقین شدØŸ

حالا به سراغ Ø£بانا آدم و Ø£مÙ‘نا حوÙ‘ا برگردید. «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ»، یعنی به تحقیق ما القا کردیمØŒ این «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ» چیستØŸ

ما دو نوع مباحث علمی داریم:

یک مبحث علمی این است که انسان آگاهی پیدا کند.

امÙ‘ا مبحث علمی دیگر این است که انسانØŒ خودش آگاهی نداردØŒ بلکه به او آگاهی می‌­رسانند.

پروردگار عالم در آیات قبلی فرمود: «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمÙŽ الØ£ÙŽسÙ’مÙŽاØ¡ کُلÙ‘ÙŽهÙŽا»، ما همه اسماØ¡ را به آدمØŒ آموزش دادیم. لذا در آیه نیز با بیان «فتلقی»، می‌فرماید: حالا آن چیزی که می‌­دانی و به تو تعلیم دادیمØŒ در این‌جا به دردت می‌خورد.

در آیات قبلی خداوند نفرموده بود که یک مقداری از علم را به او دادیمØŒ بلکه فرموده بود: «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمÙŽ الØ£ÙŽسÙ’مÙŽاØ¡ کُلÙ‘ÙŽهÙŽا» همه اسماØ¡ به او تعلیم شد. لذا «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ» یعنی از آن علم­هایی که همه را به آدم دادیمØŒ کلماتی را به او تلقین کردیم. تلقین کردنØŒ یعنی آن چیزی را که داردØŒ به او تبیین می‌کنند و می‌­گویند: این‌ها مورد نیاز تو است.

لذا همه مطالب تعلیم داده شده است. اگر به طهارت باشد که انسانØŒ همه را به سلامت طی می‌کندØŒ امÙ‘ا اگر به طهارت نباشدØŒ ورود هم پیدا کندØŒ خرابش می‌­کند.

حالا با این‌که هر دو خطا کرده بودندØŒ «فÙŽØ£ÙŽزÙŽلÙ‘ÙŽهُمÙŽا الشÙ‘ÙŽیÙ’طÙŽانُ عÙŽنÙ’هÙŽا فÙŽØ£ÙŽخÙ’رÙŽجÙŽهُمÙŽا مِمÙ‘ÙŽا کÙŽانÙŽا فِیهِ»، منتها چون آدم ابوالبشر تعلیم دیده «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمÙŽ الØ£ÙŽسÙ’مÙŽاØ¡ کُلÙ‘ÙŽهÙŽا»، اینجا هم به خود آدمØŒ خطاب می‌­رسد که «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ». چراØŸ چون آدمØŒ علم را از پروردگارش داشتØŒ پس چیز عجیبی نیست و از قبل به آدمØŒ تعلیم داده شده بود.

در همین سوره بقرهØŒ آیه ۱۵۱، پروردگار عالم می‌­فرماید: «کÙŽما Ø£ÙŽرÙ’سÙŽلÙ’نا فیکُمÙ’ رÙŽسُولاÙ‹ مِنÙ’کُمÙ’ یÙŽتÙ’لُوا عÙŽلÙŽیÙ’کُمÙ’ آیاتِنا وÙŽ یُزÙŽکِّیکُمÙ’ وÙŽ یُعÙŽلِّمُکُمُ الÙ’کِتابÙŽ وÙŽ الÙ’حِکÙ’مÙŽهÙŽ وÙŽ یُعÙŽلِّمُکُمÙ’ ما لÙŽمÙ’ تÙŽکُونُوا تÙŽعÙ’لÙŽمُون‏»، ما برای شما رسولی از جنس خودتان فرستادیم که آیات را برای شما تلاوت کندØŒ شما را تزکیه کند «وÙŽ یُعÙŽلِّمُکُمُ الÙ’کِتابÙŽ وÙŽ الÙ’حِکÙ’مÙŽهÙŽ وÙŽ یُعÙŽلِّمُکُمÙ’ ما لÙŽمÙ’ تÙŽکُونُوا تÙŽعÙ’لÙŽمُون‏» و کتاب و حکمت و آنچه را که نمی‌­دانستیدØŒ به شما تعلیم دهد.

لذا شاید یک کسی بگوید: حتماÙ‹ «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ» هم همین تعلیم خداستØ› یعنی امکان دارد این مطلبØŒ علم جدیدی باشد که به آدم داده شده است.

باید گفت: در اینجا مرادØŒ علم جدیدی نیستØ› چون نفرمود: «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمَ»، بلکه فرمود: «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ».

لذا در آیه Û±ÛµÛ± پروردگار عالم به مؤمنین می‌­گوید: اگر شما از رسولان الهی اطاعت کنید و از طریق تزکیه جلو برویدØŒ به علم و حکمت می‌­رسید و تازه به علم‌هایی می‌­رسید که تا به حال نداشتید «ما لÙŽمÙ’ تÙŽکُونُوا تÙŽعÙ’لÙŽمُون‏»، اما برای آدم ابوالبشر این نیستØ› چون در اینجا نفرمود: «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمَ» و فرمود: «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ».

پس اگر کسی به قول ما طلبه‌ها Ø¥ن‌قلت بیاورد که مگر آنجا نفرمود: «وÙŽ یُعÙŽلِّمُکُمÙ’ ما لÙŽمÙ’ تÙŽکُونُوا تÙŽعÙ’لÙŽمُون‏»، لذا شاید در اینجا هم علم جدیدی داده شده استØ› می‌­گوییم: آیه Û±ÛµÛ± برای انسان‌های عادی است که از راه تزکیهØŒ به علم و حکمت می‌­رسند و خداوند آن چیزهایی را که نمی‌­دانستندØŒ جلو جلو به آن‌ها یاد می‌­دهد. مثلاÙ‹ بعضی می‌­دانند که در آینده چه اتÙ‘فاقاتی می‌­افتدØŒ مثلاÙ‹ می‌­دانند در آیندهØŒ تلویزیون‌های بزرگی می‌­آید که تا می‌­شود و در جیب قرار می‌­گیرد و آنتنØŒ نیاز ندارد و تمام این‌ها در آی‌سی‌هایش موجود است. لذا هم تا می‌­شود در جیبت می‌­گذاری و هم بعد که در می‌­آوریØŒ بزرگ هم می‌‌شود و یک چیز بسیار عالی است که این در آینده محقق می‌­شود.

امÙ‘ا این «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ» از این جنس نیستØ› یعنی پروردگار عالم همه این‌ها را به او یاد داده و او می‌داندØŒ امÙ‘ا مهم و به درد بخور در اینجا این است که آدم ابوالبشر بداند رموز هر کدام چیست. لذا با تلقین و فتلقی می‌­آید.

پس یکی از معانی فتلقی و تلقینØŒ یعنی به او بیان می‌­کنی که این کلمات و علم‌هایی که هستØŒ این‌جا به درد می‌­خورد.

از آیات قبلی که فرموده بود: «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمÙŽ الØ£ÙŽسÙ’مÙŽاØ¡ کُلÙ‘ÙŽهÙŽا»، معلوم می‌­شود اسماØ¡ حضرات معصومینØŒ علم است که روایتش را هم از کتب اهل جماعت (درÙ‘المنثور و...) در جلسه قبل بیان کردم که گفتند: این‌ها اسماØ¡ پنج تن آل عبا(ع) بود. لذا آن‌ها هم قائل به این مطلب هستند.

*شیخ بهائی چگونه به علم اسطرلاب خود رسیدØŸ

لذا اسماØ¡ حضرات معصومین(ع) خودش علم است. مطلبی بیان کنم که بسیار نو و بکر است. آن مرد الهیØŒ حضرت شیخ بهاØ¡ØŒ شیخ العجائبØŒ علم اسطرلابش را از باب تلفیق حروف اسماØ¡ حضرات معصومین (ع) به دست آورد.

وقتی این اسماØ¡ (از خاتم انبیاØ¡ØŒ محمÙ‘د مصطفی(ص)ØŒ تا وجود مقدÙ‘س آقاجانمانØŒ حضرت حجت‌بن‌الحسن‌المهدی(عج)) را کنار هم بگذاریدØŒ بعضی از این حروفØŒ حروف مشترکه است. لذا ایشانØŒ این اسماØ¡ را کنار هم قرار داده و با مطالبی که به ایشان مرحمت شدهØŒ رمزی را به دست آورده و به برخی علوم دست پیدا کردند. لذا معلوم می‌­شود این‌ها علم هستند.

*آگاهی حضرت آدم از رموز اسماØ¡ پنج تن

من بار‌ها بیان کردم که دقÙ‘ت کنید که چرا قرآن حروف مقطعه دارد. این حروف مقطعه بدون حرکت است. نه فقط حرف دارای معنا استØŒ حرکات هم دارای معنا است. لذا پروردگار عالم حروف را که خودش از کلمه است و گاهی یک حرف دارای معانی متفاوت استØŒ بدون حرکت و در غالب حروف مقطعه می‌­آورد. می‌­گوید: الفØŒ نمی‌­گوید: اÙŽØ› چون اگر می‌گفت: اÙŽØŒ این حرف به هرچه که مختوم به فتحه می‌­شودØŒ محصور می‌­شد. امÙ‘ا پروردگار عالم الف می‌­گوید که همه شقوق را در بر بگیردØŒ هم فتحهØŒ هم کسرهØŒ هم ضمهØŒ هم الف مدÙ‘یØŒ هم یاØ¡ مدÙ‘ی و هم واو مدÙ‘ی.

لذا ما نمی‌­دانیم منظور از این حروف چیست و فقط بعضی از بزرگان فهمیدند. وقتی حضرت حجت بیایندØŒ آن موقع همه می‌­فه‌مندØŒ چون این‌ها رمز است و نمی‌­گویند. البته بعضی چیز‌ها هم سینه به سینه گفته شده و فقط برای اهلش دادند و باید هم همانطور بماند.

مطالبی هم بیان شدهØŒ از جمله مثلاÙ‹ آن دانشمند مصری گفته: وقتی در سوره بقره نگاه می‌­کنیمØŒ می‌بینیم حروف الف و لام و میم بیش از حروف دیگر استØŒ لذا این یکی از دلایل هست اما فقط این نیست.

پس در «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽم مِنÙ’ رÙŽبِّهِ» بحث تلقین استØ› یعنی فقط علومØŒ مهم نیستØŒ این مهم است که گاهی پروردگار عالم رموز علوم را در اختیار قرار می‌دهد. لذا فرمود وÙŽ یُزÙŽکِّیکُمÙ’ وÙŽ یُعÙŽلِّمُکُمُ الÙ’کِتابÙŽ وÙŽ الÙ’حِکÙ’مÙŽهَ‏» یعنی علم به کتاب مهم نیستØŒ علم به حکمت مهم است. علم به حکمت هم یعنی رموز.

لذا خداوند رموز این پنج اسم را که علم خداستØŒ به آدم یاد داد که اتفاقاÙ‹ همین علم را به نوح نبی و ابراهیم خلیل هم یاد داد.

*القای کلماتی از طرف خدا برای نجات سه پیامبر در سه عصر متفاوت

می‌­دانید که اعصار مختلفه تبیین می‌­شود: ما یک عصر داریم که از عصر آدم تا نوح است. بعد می‌­گویند: عصر دوم انسانØŒ از حضرت نوح تا ابراهیم خلیل است و عصر سوم از عصر ابراهیم تا به حال است. «وÙŽ الÙ’عÙŽصÙ’ر إِنÙ‘ÙŽ الْإِنÙ’سانÙŽ لÙŽفی‏ خُسÙ’ر» عصر هم خودش دارای معانی است که حالا باید دید چرا با الف و لام آورده که در وقت دیگر بیان خواهیم کرد.

 پس خلاصه در سه زمانØŒ این قضیÙ‘ه تلقین کلمات صورت گرفت. یکی که‌‌ همان زمان حضرت آدم بودØŒ یکی هم زمان حضرت نوح و دیگری زمان حضرت ابراهیم خلیل بود.

آن موقعی که ابراهیم خلیل بتان را شکست و تبر را به دوش بت بزرگ گذاشتØŒ او را گرفتند و در آتش انداختند.

آن‌ها آتشی درست کرده بودند که در روایت آمده: از فاصله صد متری آن نمی‌­توانستند نزدیک شوندØŒ یعنی یک چیزی درست کردند و گفتند: کاری می‌کنیم که همیشه در تاریخ بماند و دیگر هیچ کس چنین کاری نکند. امÙ‘ا بعد دیدند خودشان نمی‌­توانند نزدیک شوند و او را در آتش بیاندازند. ماندند چه کنند. شیطان به صورت انسان نمایان شد و برای اوÙ‘لین بار ساخت منجنیق را به انسان یاد داد و گفت: دست و پایش را ببندید و با این وسیلهØŒ او را درون آتش پرتاب کنید.

اینجاØŒ یکی از آن مواردی است که ملائکه دلشان سوخت و در روایت داریم که گفتند: خدایا! این‌طور که نمی‌­شودØŒ ما باید به کمک او برویم (یکی هم در روز عاشوراست که ملائکه دلشان سوخت و می‌خواستند کمک کنند) امÙ‘ا وقتی آمدندØŒ حضرت ابراهیم خلیل بیان فرمود: آن کسی که دارد می‌­بیندØŒ من کجا هستمØŒ اگر بخواهد خودش هم نجاتم می‌­دهد. لذا در روایت هست که خدای متعال در آن‌جا هم به ابراهیمØŒ کلماتی را داد که آن کلمات همین­هاست و اوØŒ نجات یافت.

همان‌طور که بیان شد علاوه بر حضرت آدم و حضرت ابراهیمØŒ به حضرت نوح هم این کلمات تلقین شد. حضرت نوح چندین سال بود که داشت یک کشتی ده طبقه می‌ساخت. آن کشتی به قدری بزرگ بود که همه می‌­خندیدند و او را به مسخره می‌گرفتند و می‌­گفتند: در این‌جا حتÙ‘ی بارانی هم نیستØŒ تو چه می‌گویی: قرار است طوفان و سیل بیاید! لذا برخی هم اصلاÙ‹ کشتی و طوفان را ندیدند و و مردند.

نقشه آن کشتی از طریق وحی برای او آورده شده بود و یک چیز عجیب و غریبی بود. لذا در آنجا اصلاÙ‹ باران هم نمی‌آمدØŒ این حرف­‌ها را می‌­زنند و می‌­خندیدند و به سخره می‌گرفتندØŒ امÙ‘ا خوب او هم باید صبوری کند. بعضی مواقع انسان باورش نمی‌­شودØŒ باید صبر کند تا نتیجه را ببیندØŒ «فÙŽاسÙ’تÙŽقِمÙ’ کÙŽما أُمِرÙ’ت‏».

این‌ها همه درس عبرت به ماست که عجله نکنØŒ صبر کن که با صبر و حلم و بردباری به یک جایی می‌­رسی. مدام نگو: آقا! چه شدØŸ! پس چرا نمی‌­شودØŸ! صبوری کنØŒ ده سالØŒ بیست سالØŒ سی سالØŒ بالاخره خدا مرحمت می‌­کندØŒ این قدر عجول نباشØŒ ما که بیست سال و پنجاه سال می‌­گوییمØŒ امÙ‘ا نوح صد‌ها سال صبر کرد تا کشتی تمام شد و حالا همه دنیا را آب گرفت.

*دو مرتبهØŒ کل زمین در آب بود!

همان‌طور که می‌دانید دو مرتبه کلÙ‘ زمین را آب فرا گرفت. یکی در دحوالارض و ابتدای خلقت زمین بود که زمین را از آب بیرون آورده و گسترانیدند. امام رضا(ع) روایتی در مورد دحوالارض بیان فرمودند که بنده آن روایت را به طور مفصÙ‘ل در بحث اسرارالله در ماه مبارک رمضان سال هشتاد بیان کردم که گمانم فقط چند نوار از آن بحثØŒ باقی مانده است.

حضرت ثامن الحجج(ع) فرمودند: کل زمین آب بوده و خدای متعال این آب­‌ها را بدون اینکه یک قطره‌­اش از بین برودØŒ درون زمین فرو برد و زمینØŒ این زمینی شد که من و شما می‌بینیم و اوÙ‘ل هم کعبه بیرون آمد.

لذا دیدید در بعضی از کوه­‌هاØŒ رده­‌های خط آب دیده می‌شود. پس اوÙ‘لین مورد که کلÙ‘ زمین را آب گرفته بود و بعد زمین از آب بیرون آمد،‌‌ همان دحو الارض است.

مرحله دوÙ‘م همین زمان طوفان نوح است که طوفان عجیبی شد و تمام کره زمین را آب گرفت. پسر نوح بالای کوه ایستاد و گفت: آب که دیگر اینجا نمی‌­آید و آن داستانی که می‌­دانید و بحث الآن ما نیستØŒ اتÙ‘فاق افتاد.

حضرت نوحØŒ از سال‌ها قبل در حال ساختن آن کشتی با عظمت بود. کشتی با عظمتی که به اندازه تهران بود و ده طبقه بود. در روایت داریم: تا آخر هم کسی نمی‌­تواند آن کشتی را بسازدØ› یعنی بشر با همه پیشرفت علمی‌­اش باز هم نمی‌­تواند آن کشتی را بسازد.

امÙ‘ا آن کشتی با آن عظمتØŒ در آن طوفانی که آمدØŒ بالا می‌­رفت و می‌­افتاد و نوح نبی وحشت کرده و ترسیده بود. خدای متعال هم در اینجا به او یاد داد که پنج نام ائمÙ‘ه را بیان کند.

لذا پروردگار عالم در این­جا هم می‌­فرماید: «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ فÙŽتابÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هِ» پس تلقین کردØŒ یعنی از‌‌ همان علمی که می‌­دانستØŒ به او تلقین کردØŒ «وÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽمÙŽ آدÙŽمÙŽ الØ£ÙŽسÙ’مÙŽاØ¡ کُلÙ‘ÙŽهÙŽا». پس معلوم می‌­شود اسماØ¡ حضرات معصومین (ع)ØŒ علم خداست.

*توسÙ‘ل و اذکارØ› اتÙ‘صال به علم خداست

لذا ما در حین توسÙ‘لØŒ به علم خدا متوسÙ‘ل می‌­شویم. اصلاÙ‹ این را بدانید که عالمØŒ عالم علم است و هیچ چیزی بدون علم و حکمت در عالم نیستØŒ تصوÙ‘ر نکنید این­‌ها از علم جداست.

وقتی بیان می‌شود که فلان ذکرØŒ مثلاÙ‹ ذکر صلوات بر محمÙ‘د و آل محمÙ‘د(ص)ØŒ یا‌‌ همان ذکر «لا حول و لا قوÙ‘ه الÙ‘ا باللÙ‘ه العلی العظیم» که در درس اخلاق بیان کردم و... برای فلان چیز خوب استØŒ یعنی چهØŸ

ماخودمان هم کمی تØ£مÙ‘ل کنیم می‌­فهمیم که وقتی می‌­گویند: فلان ذکرØŒ برای فلان عمل خوب استØŒ یعنی علم است و به درد فلان کار می‌­خورد. پس اذکارØŒ علم استØŒ اسماØ¡ØŒ علم است و اصلاÙ‹ عالمØŒ عالم علم استØ› چون خود پروردگار عالمØŒ علم استØŒ «واللÙ‘ه علیم حکیم».

من سؤال می‌­کنم می‌­شود چیزی از پروردگار عالم صادر شود و در آنØŒ علم نباشدØŸ خیرØŒ پس هر چه از خدا صادر می‌­شودØŒ علم است و این نکته است.

پس از آیه «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ فÙŽتابÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هِ» معلوم می‌­شود که خدای متعال توبه کسی را می‌­پذیرد که به علمØŒ متمسÙ‘ک شود.

منتها علم با سواد متفاوت استØŒ علم حقیقیØŒ حضرات معصومین (ع) هستند. لذا اینکه پیامبر فرمودند: «أنا مدینه العلم و علی باب‌ها» یعنی من خودم شهر علم هستم و باب این شهر هم علم است. چون چیزی که علم استØŒ تمام اجزاØ¡ و جوارح و مصالحشØŒ علم می‌­شود.

 «فÙŽتÙŽلÙŽقÙ‘ÙŽÙ‰ آدÙŽمُ مِنÙ’ رÙŽبِّهِ کÙŽلِماتٍ فÙŽتابÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هِ» پس توبه هم باید علمی باشدØŒ إِنÙ‘ÙŽهُ هُوÙŽ التÙ‘ÙŽوÙ‘ÙŽابُ الرÙ‘ÙŽحیم‏» که راجع به این موضوع نکاتی هست که در جلسه گذشته بیان شد و ادامه آن را Ø¥ن­شاØ¡الله در جلسه بعد به فضل و کرم الهیØŒ بیان خواهیم کرد.

این جلسه تفسیر را حتماÙ‹ چند بار مرور کنید و گوش دهیدØŒ خیلی نکات در آن بود. Ø¥ن‌شاØ¡الله لطف خدای متعال شامل حال ما شودØŒ تا مطالب را درک کنیم.

*تلاوت قرآن از سر بریده و معرÙ‘فی قرآن حقیقی از طرف خداوند

 «السÙ‘لام علیک یا ابا عبداللÙ‘ه»

ببینید اینکه حضرت روی نی قرآن و در تشت زرین قرآن خواندØ› یعنی اصل قرآن این­‌ها هستندØŒ علم این­‌ها هستندØŒ قرآن ناطق این­‌ها هستند. صورت ظاهر و با دو دو تا چهارتای دنیایی که نگاه کنیمØŒ می‌گوییم: سر بریده که دیگر نباید چیزی بخواند و لبش تکان بخوردØŒ امÙ‘ا وقتی حضرتØŒ چه بالای نی و چه در تشت طلاØŒ قرآن بخواندØ› یعنی پروردگار عالم دارد به مردم اعلام می‌­کند: اگر شما قرآن را می‌­خواهیدØŒ اینØŒ قرآن است. همین روایتی که در ابتدای بحث بیان کردم که باید بر روی آن به خوبی تØ£مÙ‘ل کنید.

لذا خداوند می‌خواهند بفرمایند: قرآن حقیقیØŒ این است و شما قرآن را از دست دادیدØŒ قرآن را ذبح کردیدØŒ قرآن را ورق ورق کردید و....

 «السÙ‘لام علیک یا ابا عبداللÙ‘ه»

منبع : فارس