وجه ویژه داشتنØŒ به ارزش و مقام پدر و مادر و احترام به آنها ØŒ محترم دانستن حق دیگران و ترس از ظلم به طرق مختلف به مردم ، شکرگزار بودن در مقابل پروردگار و صدها مورد دیگر از مواردی هستند که با دیدن خلاف این هاØŒ آهی بلند را از ما بلند می کند و با گفتن جمله ی "یاد قدیم ها بخیر" افسوسمان را دو چندان می کند. در روایتی پیامبر اکرم صلی الله و علیه وآلهØŒ به مواردی که در بالا به عنوان مثال اشاره شد ، متذکر شده اند و در این رابطه فرموده اند: کیفر سه گناه به قیامت نمی ماند (یعنی در همین دنیا مجازات می شود.) Û± - عاق پدر و مادر         Û² - ظلم و تجاوز به مردم     ۳ - ناسپاسی در مقابل احسان و نیکی. (بحار الانوارØŒ ج Û·Û´ØŒ ص Û·Û´) در ادامه در باب این موضوع با ما همراه باشید ... این روزها همه چیز عوض شده، خیلی از چیزها  رنگ و بوی سابق را نداردØ› یکی از آنها هم احترام به پدر و مادر است ... گاهی ما چنان با پدر یا مادر خود صحبت می کنیم که گویی طلبکار هستیم و حق و حقوقمان را خورده اند. گاه در پاسخ محبت بی حد و حصرشان چنان ناسپاسی می کنیم که قلبشان به درد می آ ید. جوانانی دیده می شوند که سریعاÙ‹ به پدر و مادرشان پرخاش می کنندØŒ گاه جواب پرسش هایشان را نمی دهند و گاه با بی اعتنایی از کنارشان رد می شوند و بی مهابا انگار نه انگار که خداوند متعال به صراحت گفته است که حتی یک «اف» هم به ایشان نگو. به رفتار خودمان و اطرافیانمان نگاه کنید " اف" که خوب است بعضی ها حتی دست تعرض به سمت ایشان دراز می کنند. چه بسیار افرادی که به راحتی به آنها ناسزا می گویند و حتی کتکشان می زنند. این خیلی دردناک است ولی واقعیتی است که وجود دارد.

مواظب باشیم که عاق نشویم

عقوق والدین عبارت است از: «به خشم آوردن و آزردن و شکستن خاطر پدر و مادر و البته که آزردن یکÙ‰ از آنها نیز موجب عاق شدن می شود.» محدث قمیØŒ شیخ عباسØŒنزهه النواظر فی ترجمه معدن الجواهرØŒ ص Û±Û²Û¸ در کنار ایمان به خداوند و عدم شرک به اوØŒ فرمان به نیکی در حق پدر و مادر داده شده است و از رنجاندن آنان حتی با کوچک ترین کلمه نهی شده است. در روایات نیز اگرچه عاق والدین را جزØ¡ گناهان کبیره شمرده استØŒ عاملیØŒ محمد بن حسنØŒ وسائل الشیعهØŒ صحتØŒ باب جهاد با نفسØŒ ص Û±Û¹Û¸ ولی مانند آیات قرآنی حدی برای این موضوع تعیین نشده است و جهت بزرگ داشت حق والدینØŒ تنها به صرف رنجیده شدن آنان اشاره شده است. کلینیØŒ محمد بن یعقوبØŒ اصول کافى، مصطفوى،ج Û´ ØŒ ص ÛµÛ° پس اذیت شدن آنان و رنجیده خاطر شدن والدین ملاکی است برای در نظر گرفتن حقوق واجب والدین.Ûµ اگر فرزند در مواردی مخالفت با نظر والدین داشته باشد که این مخالفت موجب اذیت آنان شودØŒ سبب عاق شدنش را فراهم کرده است.  

ظلم به دیگران را جدی بگیریم

از گناهانی که به حکم عقل و شرع بسیار مذمت شده استØ› ظلم است. انسان ظالم بیش از این که به دیگران ظلم کندØ› به خود ظلم کرده است. زیرا اگر انسان کار خوبی انجام دهدØ› در اصل به خودش خوبی کرده است. کسی که مثلا دست فقیری را می گیردØŒ به خویشتن لطف کرده است. بله فرد کمک کننده به فقیر کمکی رسانده استØ› ولی در واقعØŒ دنیا و آخرت خود را آباد کرده است. کسی هم که در حق دیگران بدی می کندØ› در اصل به خودش ستم کرده استØ› زیرا در دنیا و آخرت ضرر می کند. در قرآن مجیدØŒ آیات زیادی در مذمت ظلم وارد شده است که به برخی از آن ها اشاره می شود: «إِنÙ‘ÙŽ الظÙ‘ÙŽالِمِینÙŽ لÙŽهمÙ’ عÙŽذÙŽابÙŒ Ø£ÙŽلِیمٌ؛ قطعاÙ‹ برای ستمگران عذاب دردناکی هست» ابراهیمØŒ Û²Û² «وَإِنÙ‘ÙŽ الظÙ‘ÙŽالِمِینÙŽ لÙŽفِی شِقÙŽاقٍ بÙŽعِیدٍ : ستمگران در عداوت شدید دور از حقو در برابر حق قرار گرفته اند» حجØŒ ÛµÛ³ «لاÙŽ لÙŽعÙ’نÙŽه اللÙ‘هِ عÙŽلÙŽÙ‰ الظÙ‘ÙŽالِمِینÙŽØ› آگاه باشیدØ› لعنت خدا بر ستمگران باد.»هودØŒ Û±Û¸ «یÙŽوÙ’مÙŽ لÙŽا یÙŽنفÙŽع الظÙ‘ÙŽالِمِینÙŽ مÙŽعÙ’ذِرÙŽتهمÙ’ و لÙŽهم اللÙ‘ÙŽعÙ’نÙŽه و لÙŽهمÙ’ سوØ¡ الدÙ‘ÙŽارِ؛ روز قیامت روزی است که عذرخواهی ظالمان سودی به حالشان نمی بخشد و لعنت خدا بر آن هاØŒ و جایگاه بد نیز برای آنان است.» غافرØŒ ÛµÛ² «وÙŽاللÙ‘ه لاÙŽ یحِبÙ‘ الظÙ‘ÙŽالِمِینÙŽØ› خداوند ستمکاران را دوست ندارد» آل عمرانØŒ ÛµÛ· به کلمه ظلم و ظالمین در قرآن مراجعه کنید تا ببینید چه جزای بزرگی برای ستمکاران در نظر گرفته شده است. «لÙŽهم مِّن جÙŽهÙŽنÙ‘ÙŽمÙŽ مِهÙŽادÙŒ وÙŽ مِن فÙŽوÙ’قِهِمÙ’ غÙŽوÙŽاشٍ وÙŽ کÙŽذÙŽلِکÙŽ نÙŽجÙ’زِی الظÙ‘ÙŽالِمِینÙŽØ› برای آنان بستری از دوزخ و برفرازشان پوشش هایی از آتش است و ما این گونه ستمکاران را پاداش می دهیم.» اعرافØŒ Û´Û± در روایتی امام باقر علیه السلام ظلم را به سه دسته تقسیم می کنند: ظلم و ستم سه گونه است: ستمی که خدا می آمرزدØŒ ستمی که خدا نمی آمرزد و ستمی که خدا رها نمی کند. آن که خدا نیامرزدØ› شرک به خداست و آن که می آمرزدØ› ستم بر نفس است و آن که وا نگذاردØŒ حق بندگان است بر یکدیگر. فرمود: آنچه مظلوم از دین ظالم بستاندØ› بیشتر از آن است که ظالم از دنیای مظلوم می ستاند» بحارالانوارØŒ ج ۷۲، ص Û³Û±Û± فردای قیامتØŒ کارهای نیک ظالم را بر می دارند و به مظلوم می دهند و همین طور گناهان مظلوم را به ظالم می دهند. در سخنان حضرت علی (علیه السلام) برای ستمگر سه نشانه و علامت بیان شده است: الف- نسبت به کسی که برتر از اوست نافرمانی می کند. ب- بر آنکه فروتر از اوست به چیرگی ستم می کند که این شیوه بسیاری از حاکمان لاابالی بوده و می باشد. ج- ستمگران را یاری و پشتیبانی می دهد. دشتیØŒ محمدØ› حکمت Û³ÛµÛ°

سپاسگزار باشید

تا به حال چقدر برایتان پیش آمده که در مقابل خیر و نیکی که به دیگران کرده ایدØŒ از طرف مقابل ضربه ای خورده اید که تشکر که هیچØŒ نمای کاملی از ناسپاسی بوده استØŸ! حال ببینید ما بندگان خدا چقدر از این رفتارها در مقابل خداوند داریم و جا دارد که خدا با ما چه بکندØŸ در قرآن آیات بسیاری در نکوهش کفران نعمت وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می کنیم: «...لÙŽئِن شÙŽکÙŽرÙ’تمÙ’ لØ£ÙŽزِیدÙŽنÙ‘ÙŽکمÙ’ وÙŽلÙŽئِن کÙŽفÙŽرÙ’تمÙ’ إِنÙ‘ÙŽ عÙŽذÙŽابِی لÙŽشÙŽدِیدÙŒ: ... اگر شکرگزاری کنید (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود و اگر ناسپاسی کنیدØŒ مجازاتم شدید است.» ابراهیم/Û· در آیه دیگریØŒ در سوره نمل خداوندØŒ شکر و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داندØ› زیرا اگر خداوندØŒ بندگان را از ناسپاسÙ‰ برحذر مÙ‰ دارد و به سپاسگزارÙ‰ دعوت مÙ‰ نماید به خاطر این نیست که براÙ‰ او تفاوتÙ‰ مÙ‰ کندØ› چرا که خداوند در فرض ناسپاسÙ‰ نیز در بسیارÙ‰ از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مÙ‰ دهد شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگارØŒ بر اثر ناسپاسÙ‰ محروم نکنند بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد: «.. Ø£ÙŽØ£ÙŽشÙ’کر Ø£ÙŽمÙ’ Ø£ÙŽکÙ’فر وÙŽمÙŽن شÙŽکÙŽرÙŽ فَإِنÙ‘ÙŽمÙŽا یÙŽشÙ’کر لِنÙŽفÙ’سِهِ وÙŽمÙŽن کÙŽفÙŽرÙŽ فَإِنÙ‘ÙŽ رÙŽبِّی غÙŽنِیÙ‘ÙŒ کÙŽرِیمÙŒ : ... و هر کس شکر کند به نفع خود شکر می کند و هر کس کفران نماید (به زیان خویش نموده است که) پروردگار من غنی و کریم است.» نمل /Û´Û° و در آیه ای دیگر برای کسانی که کفران نعمت می کنند مثلی زده و می فرماید: «وÙŽضÙŽرÙŽبÙŽ اللÙ‘ه مÙŽثÙŽلÙ‹ا قÙŽرÙ’یÙŽهÙ‹ کÙŽانÙŽتÙ’ آمِنÙŽهÙ‹ مÙ‘طÙ’مÙŽئِنÙ‘ÙŽهÙ‹ یَأْتِیهÙŽا رِزÙ’قهÙŽا رÙŽغÙŽدÙ‹ا مِّن کلِّ مÙŽکÙŽانٍ فÙŽکÙŽفÙŽرÙŽتÙ’ بِأَنÙ’عمِ اللÙ‘هِ فÙŽØ£ÙŽذÙŽاقÙŽهÙŽا اللÙ‘ه لِبÙŽاسÙŽ الÙ’جوعِ وÙŽالÙ’خÙŽوÙ’فِ بِمÙŽا کÙŽانواÙ’ یÙŽصÙ’نÙŽعونÙŽ: خداوند (براÙ‰ آنها که کفران نعمت می کنند) مثلÙ‰ زده است: منطقه آبادÙ‰ را که امن و آرام و مطمئن بوده و همواره روزیش به طور وافر از هر مکانÙ‰ فرا می رسید اما نعمت خدا را کفران کردند و خداوند به خاطر اعمالÙ‰ که انجام می دادند لباس گرسنگÙ‰ و ترس را در اندامشان پوشانید.» نحل / Û±Û±Û² منبع:تبیان