در مکتب انسان ساز اهل بیت علیهم السلامØŒ « خانواده »، از جایگاه ویژه ای برخوردار است بطوریکه از منظر این آموزگاران حقیقی بشرØŒ محبت نمودن و عشق ورزیدن به همسر و فرزندان در اوج ارزشهاÙ‰ الهÙ‰ قرار دارد. این در حالی است که بسیاری از مکاتب بشریØŒ نسبت به این امر مهمØŒ جانب اعتدال را رعایت نکرده اند و در دام افراط و تفریط گرفتار شده اند. دسته ای چنان دلبسته همسر و فرزند خویش گردیده اند که تمام ارزشهاÙ‰ الهی و قوانین اجتماعÙ‰ را به پای آن فدا مÙ‰ کنندØŒ و عده ای نیز آنچنان اسیر جهالت و جمود گشته‏اند که توحید و عشق به حق را مستلزم بÙ‰ مهرÙ‰ نسبت به غیر او پنداشته اند. اینان محبت وعلاقه به خانواده را امری ناپسند می دانند و در فراق‏عزیزانشانØŒ حتÙ‰ از قطره اشکی نیز دریغ می کنند. و حال اینکه عشق ورزیدن به خانوادهØŒ در سراسر زندگی اولیای الهیØŒ تجلی باشکوهی پیدا کرده است. چنانکه در حدیثی نورانی از حضرت امام محمد باقر علیه السلام می خوانیم: إِنÙ‘ÙŽ Ø£ÙŽکÙ’رÙŽمÙŽکُمÙ’ØŒ Ø£ÙŽشÙŽدُّکُمْ‏ إِکÙ’رÙŽاماÙ‹ لِحÙŽلÙŽائِلِهِم‏ Ø› گرامÙ‰ ترین شماØŒ کسÙ‰ است که بیشتر به همسر خود احترام بگذارد. (Û±) برای درک اهمیت این موضوع نگاهی گذرا به روش و سیره پیشوای پنجمِ شیعهØŒ حضرت باقرالعلوم علیه السلام خواهیم داشت. حسن بصرÙ‰ می گوید: روزÙ‰ به همراه یکÙ‰ از دوستانم که از اهالی بصره بودØŒ به محضر مبارک امام محمÙ‘د باقر علیه السلام شرف حضور یافتیم. برخلاف تصور خویشØŒ آن حضرت را در اتاقÙ‰ آراسته و مزیÙ‘ن و در حالی که بر دوش خود پارچه‏اÙ‰ به رنگ گلهاÙ‰ سرخ اندخته بودØŒ مشاهده کردیم. ایشان محاسن مبارکشان را قدرÙ‰ کوتاه کرده و بر چشمانشان سرمه کشیده بود. (که در آن عصر در میان مردان رواج داشته است) ما مسایل خود را با آن حضرت در میان گذاشتیم و سؤالهایمان را پرسیدیم؛ پس از اینکه گفتگویمان پیایان یافتØŒ از جا برخاستیم تا برویم .هنگام خارج شدن از منزلØŒ امام به من فرمود: همراه با دوستتØŒ فردا هم نزد من بیایید. و من اظهار داشتم : حتما شرفیاب خواهیم شد. چون فردا شدØŒ با همان دوستم به خانه امام رفتیمØŒ ولÙ‰ این بار به اتاقÙ‰ وارد شدیم که در آنØŒ جز یک حصیرØŒ هیچ امکاناتÙ‰ نبود و امام پیراهنÙ‰ خشن بر تن داشت. پس از آن که در حضور ایشان نشستیم ØŒ امام به دوست من رو کرد و فرمود: اÙ‰ برادر بصرÙ‰! اتاقÙ‰ که دیروز مرا در آن دیدیØŒ با تمام لوازم آنØŒ برای همسرم بود. دیروز او خودش را براÙ‰ من آراسته بود و من نیز نباید بى‏تفاوت به او می بودمØŒ بلکه مى‏بایست خودم را براÙ‰ او می آراستم. امیدوارم از آنچه دیروز مشاهده کردى، به قلبت گمان بد راه نداده باشÙ‰. دوست من عرض کرد: به خدا قسمØŒ بدگمان شده بودمØŒ ولÙ‰ اکنون خداوند آن بد گمانÙ‰ را از قلبم زدود و حقیقت را دریافتم.(Û²) این بیانØŒ مى‏نمایاند که علیرغم اینکه امام در قلمرو امور فردÙ‰ خودØŒ از تجمل پرهیز می نماید ولÙ‰ در بُعد اجتماعÙ‰ و زندگÙ‰ خانوادگى، عواطف همسر و نیازهاÙ‰ روحى خانواده خویش را در نظر می گیرد و نه تنها از تجمل حلال دوری نمی گزیند بلکه گاه آن را لازم و ضروری مى‏داند. همچنین در روایتی دیگر از حکم بن عتیبه نقل شده است که: روزی به منزل امام باقر علیه السلام رفتم. ایشان را در حالÙ‰ مشاهده کردم که اتاقش آراسته و لباسش رنگین بودØŒ من همچنان به اتاق و لباس آن حضرت خیره شده بودم که امام فرمود: اÙ‰ حکم نظرت درباره آنچه مى‏بینÙ‰ چیستØŸ عرض کردم: درباره عمل شما چگونه مى‏توانم داورÙ‰ کنم (شما امام هستید و جز کار شایسته انجام نمى‏دهید)ØŒ ولÙ‰ در میان ماØŒ تنها جوانان کم سن و سال به این صورت لباس مى‏پوشند! امام فرمود: اÙ‰ حکم! مÙŽنÙ’ حÙŽرÙ‘ÙŽمÙŽ زِینÙŽهÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ الÙ‘ÙŽتِی Ø£ÙŽخÙ’رÙŽجÙŽ لِعِبادِه‏ (Ø£عراف/Û³Û²)ØŒ چه کسÙ‰ زینتهاÙ‰ خدادادÙ‰ را ممنوع ساخته است! ولÙ‰ خوب است بدانÙ‰ که این اتاقØŒ از آن همسر من است و تازه با او ازدواج کرده‏ام و تو مى‏دانÙ‰ که اتاق ویژه خود من چگونه اتاقÙ‰ است. (Û³) این اهتمام ورزیدن به احساسات وعواطف انسانی و عشق ورزیدن به خانواده تنها به همسر اختصاص نداردØŒ بلکه علاقه و محبت به فرزند نیز از اهمیت بالایی برخوردار استØŒ چنانکه نقل شده است گروهÙ‰ نزد امام باقرعلیه السلام شرفیاب شدند. اتفاقا در همان زمان یکÙ‰ از فرزندان خردسال امام مریض بودØŒ به همین خاطر حضرت به گونه‏اÙ‰ نگران و ناراحت بود که آرامش نداشت. آن گروه با مشاهده این وضع با خود گفتند که اگر این کودک طورÙ‰ بشود ممکن است امام علیه السلام از روی ناراحتی کاری کند که ما از ایشان انتظار نداشته باشیم. در همین اندیشه بودند که ناگهان صداÙ‰ شیون از داخل خانه شنیده شد و دانستند که کودک جان سپرده و اطرافیان بر او مى‏گریند. بعد از لحظاتی امام باقرعلیه السلام بر خلاف آنچه انتظار داشتند با صورتÙ‰ گشاده نزد آنها آمد. میهمانان با تعجب گفتند: وقتÙ‰ که ما حال مضطرب شما را دیدیمØŒ نگران شما شدیم! امام باقرعلیه السلام فرمود: ما دوست داریم که عزیزانمان سالم و بÙ‰ رنج و درد باشندØŒ ولÙ‰ زمانÙ‰ که امر  خداوند سر رسید و تقدیر الهی محقق شدØŒ خواست خداوند را مى‏پذیریم و در برابر مشیت او تسلیم و راضÙ‰ هستیم. (Û´) از این روایت شریف می توان به روشنی دریافت که برخوردارÙ‰ از روحیه تسلیم و رضا به معناÙ‰ کنار نهادن احساسات وعواطف انسانی و نادیده گرفتن منزلت همسر وفرزندان نمی باشدØŒ بلکه ابراز عواطف و محبت ورزیدن به  خانواده در جاÙ‰ خود بایسته استØŒ چراکه ریشه در فطرت پاک بشر دارد.   پی نوشتها: Û±. من لا یحضره الفقیهØŒ ج‏۳، ص۵۰۶؛ وسائل الشیعهØŒ ج‏۲۱، صÛ³Û±Û±. Û². کافى، ج ۶، ص ۴۴۸؛ بحارالا نوارØŒ ج ۴۶، ص Û²Û¹Û³. Û³. کافى، ج ۶، ص ۴۴۶؛ بحارالا نوارØŒ ج ۴۶، ص Û²Û¹Û². Û´. کافی ج‏۳، ص۲۲۶؛ وسائل الشیعهØŒ ج‏۳، صÛ²Û·Û¶.    تبیان