اسپری‌های حشره‌کش که در قدیم با نام امشی و به صورت دستی استعمال می‌شدØŒ امروزه به صورت از پیش آماده (افشانه)ØŒ پودری یا مایع و با نام‌های مختلف تجاری در تمام فروشگاه‌ها و سوپر‌مارکت‌ها قابل دسترسی است و همه ساله در اثر استفاده نادرست و مصرف بیش از حد مجازØŒ برای افراد مشکل‌آفرین می‌شود و برخی را راهی بیمارستان می‌کند. مسمومیت بـــا انــواع حشره‌کش‌های خانگی مشابه سموم کشاورزی استØŒ اما بنابر قدرت سمØŒ علائم خفیف یا شدید بروز می‌کند. نشانه‌های مسمومیت با حشره‌کش‌ با علائمی شبیه سرماخوردگی و با آبریزش از بینی و دهانØŒ اشک‌ریزش و تعریق پوستی همراه است و چنانچه سم زیادی وارد بدن شودØŒ ریه‌ها درگیر و مشکلات تنفسی و حتی مرگ عارض می‌شود.   هنگام مسمومیت چه اتفاقی می‌افتد هنگامی که اسپری حشره‌کش به مقدار زیاد در هوا پاشیده شودØŒ یا مستقیما به سمت فرد زده شود یا بر سطح میوه یا غذا بنشیندØŒ احتمال بروز مسمومیت بالا می‌‌رود. گاهی هم حشره‌کش‌ها هنگام اسپری‌کردن دچار اشکال می‌شوند و به جای این که روی هوا پاشیده شوندØŒ به صورت مایع از جداره حشره‌کش حرکت و با دست فرد تماس پیدا می‌‌کنند که در این مواقعØŒ سم حشره‌کش‌ بسرعت در چربی روی سطح پوست حل و سریع جذب و سبب مسمومیت می‌شود. ضمن این‌که زمینه‌ساز ابتلا به بیماری‌های پوستی یا علائمی چون تورمØŒ قرمزی ØŒ خارش‌، درد یا تاول می‌شوند. اغلب حشره‌کش‌هایی که اسپری می‌‌شوندØŒ چنانچه از راه تنفسØŒ پوست یا اتفاقی خورده شوندØŒ علائم وخیمی نداشتهØŒ حداکثر تا شش ساعت بدن را درگیر می‌کنندØŒ ولی حشره‌کش‌های پودری چون اغلب اثر قوی و متوسط دارندØŒ مسمومیت‌های جدی‌تری ایجاد می‌کنندØŒ چراکه هم باعث اختلالات خونی و مغزی می‌شوند و هم نسبت به اسپریØŒ علائم شدید و طولانی‌مدت دارند و اگر سریعا به بیمار رسیدگی نشود عوارض طولانی‌مدت در پی خواهد داشت. در صورت تماس مکرر و غیراصولی با انواع حشره‌کش‌ها احتمال ابتلا به نارسایی کبد و کلیهØŒ بیماری‌ قلبی Ù€ عروقی و مشکلات تنفسی بسیار زیاد است.   مصÙ€رف صحیح حشره‌کش‌ها استفاده از حشره‌کش‌ در فضای بسته خانه خطرناک است و پیش از استفاده از این مواد باید در و پنجره‌ها را کاملا باز و پس از استفاده مدتی محل را ترک کرد. بهتر است در مصارف خانگی از انواع حشره‌کش اسپری استفاده شود و در هر بار استفاده به اندازه سه تا چهار پاف اسپری کافی است و باید تا Û±Û° دقیقه کسی وارد اتاق نشود. زنان باردارØŒ کودکان و افراد مسن بیشتر در معرض مسمومیت ناشی از تماس با حشره‌کش‌ شیمیایی قرار دارند.   اثر سموم موجود در حشره‌کش‌‌ها بسته به نوعی که مورد استفاده قرار می‌‌گیردØŒ می‌‌تواند تا مدت‌‌ها روی در و دیوار خانه باقی بماند و در صورت تماس فیزیکی افراد خانهØŒ وارد گردش خون و باعث بروز اختلالات گوارشی شود.   خطرات قرص حشره‌کش یکی از بزرگ‌ترین موارد استعمال ناصحیح و خطرناک حشره‌کش‌ها قرص‌های حشره‌کش است. این قرص‌ها حاوی ماده‌ای هستند که با مختل ‌کردن سیستم اعصاب حشرات باعث مرگ ‌آنها می‌شوند. قرص‌‌های حشره‌کشØŒ همان‌‌طور که روی اعصاب حشرات اثر می‌‌گذاردØŒ می‌‌تواند به مرور زمان روی اعصاب پاراسمپاتیک انسان هم تاثیر نامطلوب بگذارد. ضمن این‌که پودر یا بخاراتی که از قرص‌های حشره‌کش ساطع می‌شود می‌تواند به ریه افراد بخصوص سالمندان راه یابد و باعث خس‌ خس سینهØŒ تنگی نفسØŒ سرفه‌ شدید یا حمله آسم شود. معمولا قرص‌های حشره‌کش در دستگاه‌های برقی مخصوصی قرار می‌گیرد و در بسیاری از خانه‌ها و رستوران‌‌ها استفاده می‌‏شود. پرتوهای ماورای بنفش ساطع شده از این وسایلØŒ حاوی مواد گندزدایی هستند که می‌توانند به مرور زمان روی بافت‌‌های بدن انسان تاثیر سوØ¡ گذاشتهØŒ بیماری‌های پوستی یا انواع سرطان‌ها را ایجاد کنند. در نتیجه دستگاه حشره‌کش را روی فرش یا نزدیک محل خورد و خوراک و اتاق خواب قرار ندهید. ضمن این که آن را در جهتی نگذارید که نور آن به صورت مستقیم به سمت شما بتابد. در صورتی که دستگاه برقی حشره‌کش روشن است از دست‌زدن به میله‌‌های آن اجتناب کنید و پیش از جا‌به‌جا کردنØŒ آن را خاموش کنید. می‌توانید به جای استفاده مکرر از این دستگاه یا استفاده از انواع حشره‌کش شیمیایی خانگیØŒ با کمک گرفتن از عطاری‌ها در محیط خواب‌تان از گیاهانی استفاده کنید که دور‌کننده حشرات موذی هستند.   اقدامات لازم هنگام مسمومیت با حشره‌کش‌ها اگر آلودگی از طریق تنفس باشدØŒ باید بلافاصله فرد را به فضای آزاد برد تا اکسیژن دریافت کند و اگر فردی از طریق مخاط چشم آلوده شده باشدØŒ باید چشم را از داخل به خارج به مدت پنج تا شش دقیقه با آب شست‌وشو داد. اگر راه تماس با حشره‌کش از طریق پوست استØŒ موضع را سریعا با آب و صابون بشویید و چنانچه علائم خفیفی همچون سرماخوردگیØŒ خس‌خس سینه و تنگی نفس بروز کرد و رو به وخامت بود به اولین مرکز درمانی مراجعه کنید. بهترین راه مبارزه با حشرات استفاده از برچسب رنگی چسبناکی است که بدون هیچ گونه عارضه و بوییØŒ حشرات به طور غریزی به رنگ آن جلب می‌شوند و به آن می‌چسبند و در نهایت از بین می‌روند. سموم کشاورزی هر ساله برای کنترل آفات در کشاورزیØŒ از سموم مختلف شیمیایی استفاده می شود که با توجه به باقی ماندن این سموم در مواد غذایی ممکن است خطراتی برای فرد مصرف کننده پیش آید. لذا کاربرد کنترل نشده این سموم باعث آلوده کردن مواد غذایی در محیط زیست می شودØŒ مثلا کاربرد بی رویه سم ددت باعث می شود این سم در آب رودخانه ها و حتی شیر مادر هم یافت شود. Û±- آفت کش های آلی کلردار مانند ددت: از طریق باقی ماندن آفت کش در مواد غذاییØŒ وارد بدن می شوند و یا از طریق آلودگی محیط زیست به بدن راه پیدا می کنند و خاصیت تجمعی در چربی های بدن دارند. این سموم تجمع یافته در بافت های چربی به مرور از طریق ادرارØŒ مدفوع و شیر دفع می شودØŒ ولی دفع شان بسیار کند است. Û²- آفت کش های آلی فسفردار: این ترکیباتØŒ پرمصرف ترین گروه آفت کش ها هستند و برخلاف دسته ی قبلیØŒ به راحتی هیدرولیز می شوند. با وارد شدن این سموم به بدنØŒ تشکیل آنزیم کولین استراز دچار وقفه می شود. در صورت کاهش و از بین رفتن آنزیم کولین استراز تحریکات مداوم روی عضلات از طریق تحریک اعصاب پاراسمپاتیک ادامه می یابد و باعث ایجاد تشنج های شدیدØŒ آسیب به سیستم عصبی مرکزیØŒ تهوع و استفراغØŒ دفع غیر ارادی مدفوع و ادرارØŒ تاری دید و در نهایت مرگ می شود.   توصیه هایی درباره سموم کشاورزی بهتر است موقع سمپاشی محصولات کشاورزیØŒ در جهت جریان باد قرار گرفت و از سیگار کشیدن و غذا خوردن خودداری کرد. بهترین ساعت برای سمپاشی کردن محصولات کشاورزیØŒ ساعات خنک روز است. با توجه به این که سموم آلی کلردار می تواند از طریق شیر دام یا شیر مادر منتقل شودØŒ باید در تولید شیر نهایت دقت را به عمل آوردو به همین منظور علوفه ای که برای تغذیه دام استفاده می شودØŒ نباید با حشره کش های آلی کلردار سمپاشی شود. علاوه بر آن از پاشیدن این سموم به محل نگهداری دام ها و یا به طور مستقیم روی بدن آنها باید خودداری شود. با توجه به اینکه آفت کش های آلی فسفردار در دستگاه گوارش دام ها دچار شکنندگی و تخریب می شوندØŒ باید برای تغذیه دام از حشره کش های آلی فسفردار استفاده شود. منبع:فارس