✍️ نویسنده: 4

وزیر جهاد کشاورزی دولت نهم با اشاره به اینکه عده‌ای می‌خواهند کشاورزی را به‌بهانه کمبود آب و تحریم تعطیل کنند و حاضر است با آنها مناظره کندØŒ گفت: چرا پروژه سدهای زیرزمینی را که در Û³Û°Û°نقطه شناسایی و حتی در نقاطی اجرایی شده تعطیل کردندØŸ

به گزارش خبرنگار اقتصادی ØŒ به‌خلاف مواردی که درباره محدودیت عوامل تولید محصولات کشاورزی در کشور مطرح می‎شودØŒ بنا بر اظهارات وزیر اسبق کشاورزیØŒ ظرفیت تØ£مین غذای Û³Û°Û°میلیون نفر در کشور وجود دارد. اما مسئولان اجرایی کنونی درمواردی بدون توجه لازم به فعالیت‌های جهادی و صرف فعل "ما می‌توانیم" و "اقتصاد مقاومتی"ØŒ بهانه‌های مختلفی را برای محدودیت تولید محصولات کشاورزی و عدم لزوم خودکفایی در محصولات استراتژیک کشاورزی عنوان می‌کنند با این استدلال که منابع آبی کشور محدود است. این امر منجر شده که بعد از جشن خودکفایی گندم هرساله چندین میلیون تن گندم به کشور وارد شود که این امر در تناقض مستقیم با امنیت غذایی و استقلال اقتصادی است. محمدرضا اسکندری وزیر جهاد کشاورزی دولت نهم در زمان مسئولیت خود توجه زیادی به کشاورزی دانش‌بنیان و امکان انتقال دست‌آوردهای علمی در بخش کشاورزی داشت به‌طوری که بعد از اتمام مسئولیت خود حدود Û¹Û° پروژه علمی کشاورزیØŒ در بخشهای مختلف را در قالب یک کتابچه به وزیر بعدی ارائه داد که به‌گفته خود بسیاری از این پروژه‌ها در حال حاضر روی زمین مانده است. اسکندری در این ایامØŒ مدیرعاملی سازمان اقتصادی کوثر را به‌عهده دارد که از آن می‌توان به‌عنوان یک مدینه فاضله نسبی از خواسته‌های وی در بخش کشاورزی نام برد. به‌گفته ویØŒ این بخش البته یک الگو در بخش کشاورزی نیز هست. حضور وی در  مصادف شد با ایام جهاد سازندگی و جهادی کشاورزی که در ادامه بخش اول گفتگوی تفصیلی اسکندری با خبرنگاران اقتصادی را مشاهده کنید.     *فرهنگ جهادی در بخش کشاورزی چه جایگاهی داردØŸ اسکندری: برای درک فرهنگ جهادی در بخش کشاورزی باید اشاره کرد که امام (ره) چرا جهادسازندگیØŒ سپاه و کمیته امداد را به‌عنوان الگو تشکیل داد. در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامیØŒ این الگوها توسط بنیانگذار انقلاب اسلامی مطرح شد تا به بیداری و حرکت اسلامی منجر شود. دکترین حضرت امام برای رسیدگی به روستا‌ها و کمک به تولید نیزØŒ تشکیل جهاد سازندگی بود. ویژگی جهاد از فرمایشات ایشان از خود گذشتگیØŒ ایثارØŒ خدمت به مردم و کار برای خدا قابل استنتاج بود. این فرهنگ جهادی تنها به جهاد سازندگی مربوط نبود و در سایر بخش‌ها نیز گسترش یافته بود. در ادامه این رویهØŒ در فرمایشات مقام معظم رهبریØŒ امام خامنه‌ای متبلور شده است. ایشان در این ارتباط می فرمایند: "در اداره کشور باید روحیه خدمت به مردمØŒ نیت خدایی با تکیه بر علم و درایت و روحیه جهادی حاکم باشد تا بتوان از مشکلات عبور کرده و پیش رفت". فرهنگ جهادی و علم دو بال اقتصاد مقاومتی تØ£کید بر فرهنگ جهادی و به‌کارگیری علم در بخش کشاورزی همان اقتصاد مقاومتی است. اقتصاد مقاومتی به‌عنوان یک الگوی اقتصادی تنها مربوط به شرایط تحریم و فشار نیست. اقتصاد مقاومتی همان "ما می‌توانیم" است که در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی توسط حضرت امام خمینی(ره) به آن اشاره شد. در ابتدای پیروزی انقلاب ما استقلال سیاسی می‌خواستیم که تØ£مین کننده آن استقلال اقتصادی در همه زمینه‌ها بودØŒ که یکی از زمینه‌های آن در بخش کشاورزی بود که برای تحقق این امر امام جهاد را تشکیل داد. امام«ره» بر خودکفایی تØ£کید داشتند برای تØ£مین استقلال اقتصادیØŒ امام به خودکفایی تØ£کید داشتند و در فرمایشات خود از این کلمه زیاد استفاده می‌کردند. وقتی امام از این واژه در صحبت‌های خود استفاده می‌کردند تنها یک کلمه نبود بلکه ناشی از شناخت ظرفیت و توان کشور بود. این ظرفیت‌ها توسط رژیم پهلوی اجازه بروز نمی‌یافت اما امام می‌خواست که این ظرفیت‌ها بروز پیدا کند. مقام معظم رهبری تحقق "ما می‌توانیم" را سالها از مسئولان خواسته‌اند و در قالب نام‌گذاری سالها نیز این خواست را مطرح فرمودند به‌طوری که هفت سال نام اقتصاد بر خود گرفت و بر ظرفیت‌های اقتصادی تØ£کید شد. این خواست محقق نشدهØŒ در نتیجه تبدیل به اقتصاد مقاومتی در سال Û¹Û² شد. در صورتی که ما با فرهنگ جهادی عمل می‌کردیم بسیاری از مشکلات فعلی را نداشتیم. در بخش نظامی توانستیم با روحیه و فرهنگ جهادی کار کنیم که این امر موفقیت‌های خارق العاده‌ای برای کشور به دست آوردØŒ اما در سایر بخشها خیلی موفق نبوده‌ایم. در حال حاضر نیز بخش اجرا هیچ‌گونه بهانه‌ای ندارد زیرا قانون به‌اندازه کافی وجود دارد و سیاست‌های همه بخشها اعلام شده است و تنها در هر بخش باید برنامه عملیاتی اقتصاد مقاومتی ارائه شود. در بخش کشاورزی از چه ظرفیت‌هایی استفاده نشده استØŸ اسکندری: بخش کشاورزی ظرفیت‌های زیادی در همه زمینه‌های باغبانیØŒ زراعتØŒ دامپروریØŒ جنگلØŒ مرتع و شیلات دارد که در صورت استفاده صحیح ظرفیت اسمی تولید Û³Û°Û°میلیون تن محصول کشاورزی و تولید غذای بیش از Û³Û°Û° میلیون نفر وجود دارد. *منابع آبی کشور برای تØ£مین Û³Û°Û°میلیون تن محصول کشاورزی کافی است ØŸ اسکندری: ایران دچار کمبود آب هستØŒ اما بحران آب ندارد و تنها با بحران مدیریت در این بخش روبه‌رو استØŒ این موضوع توسط معاون وزیر نیروی فعلی نیز پذیرفته شده است. درست است که متوسط بارندگی‌ها در کشور Û²ÛµÛ° میلی‌متر در سال است اما با نگاهی به آمار Û·Û°ساله کشور مشخص می‌شود که این وضعیت امر جدیدی نیست. آیا چون در منطقه خشک و نیمه‌خشک جغرافیایی هستیم باید کشاورزی را تعطیل کرد. ایران با یک‌میلیون و Û¶Û´Û·هزار کیلومتر وسعتی که داردØŒ یکی از وسیع‌ترین کشورهای جهان با اقلیمی متنوع است. عده‌ای دنبال تعطیلی کشاورزی به‌بهانه کمبود آب و تحریم هستند و من حاضرم با آنها مناظره کنم. گروهی تنها بخش‌های منفی کشاورزی را پررنگ می‌کنند آبØŒ خاکØŒ دانش و ... همگی سرمایه‌های بخش کشاورزی هستند که بخش آب تنها یک متغیر است که باید از آن به‌درستی استفاده شود تا امکان تولید غذای کشور فراهم شود. آیا وقتی گفته می‌شود که ایران کشور خشکی به حساب می‌آید نباید از همین ظرفیت‌ها و منابع آبی به‌درستی استفاده کردØŸ گروهی در بخش کشاورزی کشور تنها بخش منفی کشاورزی را پررنگ می‌کنند. به چگونگی استفاده و تولید آب باید توجه کردØŒ در کشور ظرفیت‌های مختلفی در بخش آب وجود دارد که به آنها توجه نشده است. اگر کمبود آب وجود دارد نباید کشاورزی را تعطیل کردØŒ زیرا این امر در واقع بازی کردن در زمین دشمن است. خودکفایی گندم با انتقال Û³Û°درصد علم موجود محقق شد در بخش‌های مختلف کشور تولید علم وجود دارد اما شرایط انتقال صحیح آن در بخش و استفاده از علم تولیدی فراهم نیست. اگر از آبØŒ خاک و سایر ظرفیت‌ها درست استفاده شود علاوه بر تØ£مین نیاز داخل می‌توان در بسیاری از زمینه‌ها صادر کننده بود.     در چه زمینه‌های کشاورزی از علم استفاده نشده استØŸ اسکندری: در تمام زمینه‌هاØŒ از علمی که در اختیار متخصصین ما در دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی وجود داردØŒ استفاده نشده است. در زمانی که به خودکفایی در تولید گندم رسیدیم توانستیم تنها با استفاده از Û³Û° درصد ظرفیت علمی کشور به این مهم دست یابیم و در واقع آن را به مزارع انتقال دهیم. این امر در سالهای آیندهØŒ نیازمند تثبیت و استفاده از دست‌آورد‌های جدید داشت. *کشت جلبک علوفه‌ای با آب دریا  منابع آبی کشور تنها آبهای شیرین نیست. آبهای شور نیز قابلیت استفاده در بسیاری از تولیدات بخش کشاورزی دارد. ما سه‌هزار کیلیومتر ساحل دریا داریم که از این ساحل و آب دریا می‌توان استفاده کرد. در زمان بندهØŒ روی جلبک علوفه به‌صورت پایلوت کار و کشت شد. از هزار هکتار کشت جلبک علوفه‌ای می‌توان ÛµÛ´هزار تن علوفه خشک برداشت کرد که ارزش غذایی بالاتر از یونجه دارد. در سالهای گذشته کشت جلبک علوفه‌ای ازطریق متخصصان داخلی و کمک عوامل محلی کشت و تولید شد. چرخش آب و کشت فراسرزمینی در کشاورزی کشور جایگاه ندارد کمبود آب نباید بهانه‌ای برای واردات و عدم تولید شودØŒ علاوه بر این مثال موارد متعددی وجود دارد که از ظرفیت‌های موجود به‌درستی استفاده نمی‌شود. با استفاده از گردش آب چند مرتبه از منابع موجود می‌توان استفاده کرد اما این روش بهره‌برداری از آبØŒ در بخش کشاورزی ما جایگاه مناسبی ندارد. یکی از مصداق‌های استفاده از آب مجازی کشت فراسرزمینی است اما از ظرفیت‌های این بخش استفاده مناسبی نشده است. مناطق مختلفی در جهان وجود دارد که آمادگی فروش یا اجاره زمین را به ایران برای تولیدات انواع محصولات کشاورزی با توجه به سلیقه ما دارند اما چه‌میزان از این ظرفیت‌ها استفاده شده است. سد‌های زیرزمینی به حال خود رها شدند به استفاده از سد‌های زیرزمینی که دانش آن در کشور نیز وجود دارد چقدر توجه شده است. با وجود اینکه علم ایجاد چنین سد‌هایی در کشور وجود داردØŒ اما امکانات لازم برای بروز این علم در اختیار متخصصان قرار نگرفته است. این سدها امکان ذخیره سازی منابع آب را در زیر زمین با حداقل تبخیر دارد. منظور شما از سد‌های زیرزمینیØŒ آبخیزداری و آبخوان‌داری استØŸ اسکندری: سد‌های زیرزمینی شیوه‌ای از ذخیره آب است که می‌توان آن را در قالب فعالیت‌های آبخیزداری تعریف کرد. در این روش با انجام یک‌سری عملیات سازه‌ای آب به زیر زمین و سازه‌های زیر آن هدایت می‌شود تا درمواقع لزوم از طریق پمپاژ خروجی گرفته شود. با توجه به شرایط خشکسالی در سال Û¸Û·ØŒ Û³Û°Û° نقطه مناسب برای این کار شناسایی شد و در برخی از نقاط مانند کوه زر دامغان و کرمان نیز عملیات اجرایی آن انجام و افتتاح شد. این فعالیت در دولت نهم شروع و متØ£سفانه با پایان دولت نهم تعطیل شد. *چراØŸ اسکندری: از اوایل انقلاب بین دو دیدگاه جنگ وجود داشتØŒ دیدگاه "ما می‌توانیم" امام(ره) و مقام معظم رهبری و دیدگاه "ما نمی‌توانیم" در سیستم اجرایی کشور درگیر بوده‌اند. متØ£سفانه در بیشتر شرایط دیدگاه ما نمی‌توانیم زور تصمیم گیری بیشتری در بخش اجرایی داشته است و در مواردی نیز واردات را انتخاب کرده است. گفتگو از ابراهیم نژادرفیعی و صمد حسن‌نیا منبع:تسنیم