این مقاله که به معرفی کتاب «رجال کÙŽشÙ‘ی» می‌پردازدØŒ شرح یکی از مدخل‌های اصلی حرف «ر» نوزدهمین مجلد دانشنامه جهان اسلام  است که در کنار مقالات علم رجال و شاخه‌های آنØŒ رجال طوسیØŒ و رجال نجاشی اطلاعات و تحلیل‌های جامعی درباره بخش مهمی از علوم حدیث را در اختیار محققان قرار می‌دهد.

به‌نوشته دانشنامه جهان اسلامØŒ علم رجال عنوانی برای یکی از شاخه‌های علوم حدیث ناظر به بررسی احوال و اوصاف راویان حدیث و بیان اصول و قواعد آن است. این نوشته می‌افزاید: دانشمندان مسلمان و به‌ویژه ناقدان حدیثØŒ از آغاز تدوین علوم اسلامی همواره به بررسی احوال راویان مذکور در سلسله‌ اسناد احادیث پیامبر اکرم و ائمه Ù€ علیهم‌السلام Ù€ اهتمام داشته و از آن به‌مثابه دانشی کمکی برای علم‌الحدیث و مآلاÙ‹ فقه بهره برده‌اند.

در سرآغاز مقاله رجال‌کشی آمده است: «رجال کÙŽشÙ‘یØŒ نام یکی از کهن‌ترین کتب رجالی شیعه است که امروزه فقط گزیده آن با عنوان اختیار معرفه‌الرجال در اختیار است. مؤلف این کتاب ابوعمرو محمدبن عمربن عبدالعزیز کشی و سامان‌دهنده گزیده آن شیخ‌طوسی است. موضوع کتابØŒ تاریخ رجال حدیث و ذکر طبقات آنهاست و روش آنØŒ باتوجه به گزیده موجودØŒ درج روایاتی است که در مدح یا قدح رجال حدیث و اصحاب امامان وارد شدهØŒ بی‌آنکه در همه مواردØŒ نظری درباره آن روایت ابراز شود.»

در این مقاله که بازتØ£لیف مقاله پژوهشی «چهار کتاب اصلی علم رجال» تØ£لیف حضرت آیه الله خامنه­ ای است و در سال Û±Û³ÛµÛ± در یادنامه علامه‌ امینی منتشر شدهØŒ زوایای مختلف کتاب رجال کشی به‌عنوان یکی از آثار علمی کهن شیعی مورد بررسی قرار گرفته‌است.

سطرهای آغازین مقاله به معرفی اجمالی اثرØŒ بیان نام کامل و دقیق کتاب و مؤلف آن اختصاص یافته و گزارشی از موضوع کتاب به آن افزوده شده‌است.

در ادامهØŒ گونه‌شناسی روایاتی که کشی در شرح‌حال راویان نقل کردهØŒ مورد بحث قرار گرفته و به شرح اقدامات دانشمندانی همچون شیخ‌طوسی و نجاشی که متن کتاب را در اختیار داشته و از محتوای آن بهره علمی برده‌اندØŒ پرداخته شده‌است.

گزارش و تحلیل روش شیخ‌طوسی در استفاده از مطالب کتاب و فرایند گزینش و نامگذاری اثری مبتنی بر آن با عنوان اختیارالرجال و بحث درباره صحت انتساب آن به شیخ‌طوسی از دیگر موضوعاتی است که در این مقاله به تفصیل از آن سخن به­میان آمده‌است.

بخش‌های پایانی مقاله به بیان آرا بزرگانی از علمای شیعه درباره کتاب رجال کشی و متن و نسخه‌های موجود از آن اختصاص یافته و به مرور کارهای علمی چندی که بر محور این کتاب یا کتب برگزیده و پیراسته مØ£خوذ از آنØŒ انجام یافته اشاره شده‌است.

بنیاد دایره‌المعارف اسلامی که متولی فراهم‌آوری و انتشار دانشنامه جهان اسلام استØŒ با اقدام و پیشگامی مقام معظم رهبری در دوران ریاست جمهوری و دعوت ایشان از شماری از استادان دنشگاه و حوزه در سال Û±Û³Û¶Û² تØ£سیس شد و ریاست عالیه آن با همچنان با معظم‌له است.

مجلد نوزدهم دانشنامه جهان اسلام حاوی بخش پایانی مدخل‌های حرف «ذ» و بخشی از مدخلهای حرف «ر» به تازگی منتشر شده و مقاله علمی مقام معظم رهبری با عنوان «رجال کشÙ‘ی» در صفحه ÛµÛµÛ¶ آن به طبع رسیده‌است.

این مجلد که به کوشش جمع کثیری از اعضای علمی بنیاد و با مشارکت استادان و پژوهشگران کشورمان و برخی استادان کشورهای دیگر فراهم آمده و تا Û¶Û° مجلد تکمیل می‌شود از Û±Û¶ اردیبهشت‌ماه در بیست‌وهشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.