اخبار

متن تحلیل در ادامه.

روز یکشنبه دوم آذرماه در یادداشتی با عنوان «برای هیچ بیهوده مپیچ»! به اسناد و شواهدی از چالش هسته‌ای نزدیک به Û±Û³ ساله کشورمان اشاره کرده و نتیجه گرفته بودیم «دستیابی به توافقی که پایان‌بخش این چالش باشدØŒ نه فقط دوراز انتظارØŒ بلکه به یقین ناممکن است» این پیش‌بینی کیهان که دلایل و اسناد غیرقابل خدشه‌ای پیوست آن بودØŒ با اعتراض  جریاناتی روبرو شد که رسیدن به «توافق نهایی» در وین را بسیار نزدیک ارزیابی می‌کردند و نگاه کیهان را «بدبینانه»!  و «به دور از واقعیت»! می‌دانستند.
گفتنی است همان روزØŒ خبرنگار شبکه تلویزیونی ZDF آلمان که برای مصاحبه به کیهان آمده بود و از متن یادداشت مورد اشاره خبر داشتØŒ پرسیدØ› «چرا با این قاطعیت پیش‌بینی می‌کنید که مذاکرات ایران و Ûµ+Û± هرگز به نتیجه نمی‌رسد»ØŸ  و پاسخ ماØŒ این بود که «مذاکرات یاد شده فقط تابلو و پوشش هسته‌ای دارد و حریف از این مذاکرات اهدافی غیرهسته‌ای را دنبال می‌کند» و این که «نمایندگان آمریکا و اروپا در جریان مذاکرات اگرچه ظاهرا چشم به میز مذاکره دوخته‌اند ولی نگاه آنان با نگرانی در لبنانØŒ فلسطینØŒ سوریهØŒ عراقØŒ افغانستانØŒ مصرØŒ اردنØŒ عربستانØŒ آمریکای لاتین و... پرسه می‌زند و از کابوس وحشتناکی که اقتدار رو به رشد جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام برای آنها آفریده استØŒ دلهره دارند. بنابراینØŒ موضوع اصلی مذاکره از نظر آنانØŒ اقتدار پرشتاب ایران اسلامی است و نه تولید احتمالی یک بمب هسته‌ای.
و اماØŒ نتیجه مذاکرات وین در پایان ضرب‌الاجل Û³ آذر - Û²Û´ نوامبر - همان بود که از قبل به آسانی قابل پیش‌بینی بود... و دراین‌باره گفتنی‌هایی هست که به مواردی از آن بسنده می‌کنیم.
Û±- در تلاش بی‌وقفه و کار متراکم و پرحجم تیم هسته‌ای کشورمان برای تØ£مین منافع نظام و احقاق حقوق نادیده گرفته شده ملت جای کمترین تردیدی نیست ولی درباره نگاه آنان به نتیجه مذاکرات وین Û¸ تفاوت نظر جدی وجود دارد. آقای دکتر روحانی در مصاحبه تلویزیونی دوشنبه شب خود - Û³آذرماه- نتیجه مذاکرات را «یک پیروزی بزرگ»! نامید و آقای دکتر ظریف در کنفرانس خبری بعد از پایان مذاکرات در وین اعلام کرد «احساس می‌کنم مردم ایران همه‌چیز به دست آورده‌اند»! و... در این خصوص باید گفتØ› ما نیز بر این باوریم که نتیجه مذاکرات وین Û¸ «یک پیروزی بزرگ» بوده است ولی نه از آن زاویه نگاه و با آن تعریف از «پیروزی» که رئیس‌جمهور و وزیرامور خارجه کشورمان در نظر داشته و مطرح کرده‌اند. آقایانØ› پیروزی تیم‌مذاکره‌کننده را در «دستاوردها»ی مذاکره می‌دانند و ما معتقدیمØŒ مذاکرات غیر از اثبات غیرقابل اعتماد بودن آمریکا دستاوردی نداشته است و از آنجا که بی‌نتیجه بودن مذاکرات به علت مقاومت و خودداری تیم مذاکره‌کننده در مقابل باج‌خواهی حریف بوده استØŒ تیم کشورمان را «پیروز» و مقاومت آنان را درخور تقدیر می‌دانیم و بدیهی است که تفاوت این دو نگاه اگر از زمین تا آسمان نباشد! فاصله‌ای نزدیک به همین حد و اندازه دارد و باید گفتØŒ «مقاومت» تیم کشورمان در مقابل باج‌خواهی حریف که یک واقعیت استØŒ بسیار ارزشمندتر از برشمردن دستاوردهایی است که واقعیت ندارد! همین دیروزØŒ رهبرمعظم انقلاب در دیدار عالمان دینی جهان اسلام با اقتدار فرمودند «در قضیه هسته‌ایØŒ آمریکا و سایر کشورهای استعمارگر اروپایی دور هم جمع شدند و از همه نیروهای خود استفاده کردند که جمهوری اسلامی را به زانو درآورندØŒ اما نتوانسته و نخواهند توانست».
اکنون جای آن است که به آنچه روز سوم آذرماه در پایان مذاکرات وین Û¸ اتفاق افتاده است نگاهی - هرچند گذرا - داشته باشیم. بخوانید!
Û²- در پایان مذاکرات وینÛ¸ که قرار بود «توافق نهایی» را در پی داشته باشدØŒ طرفین مذاکره پذیرفتند «توافق ژنو» که یکسال قبل حاصل شده بود برای Û·ماه دیگر - Û±Û° تیرماه Û¹Û´ - اول جولای Û²Û°Û±Ûµ- تمدید شود. درباره ماهیت و محتوای توافقنامه ژنو و کلاه‌گشادی که از آن طریق بر سر فعالیت هسته‌ای کشورمان گذارده بودندØŒ پیش از اینØŒ تفسیرها و گزارش‌های مستندی داشته‌ایم و در این مختصرØŒ فقط به برخی از مهمترین «امتیازات نقدی» که داده‌ایم و «وعده‌های نسیه‌ای» که در قبال آن گرفته‌ایم اشاره می‌کنیم. مطابق توافقنامه ژنوØŒ غنی‌سازی Û²Û° درصد خود را متوقف کردیم (امتیاز نقد)ØŒ اورانیوم Û²Û° درصد غنی‌شده خود را اکسیده کردیم(نقد) فرآیند تحقیق و توسعه هسته‌ای کشورمان را که به تحقیق روی سانتریفیوژهای پیشرفته P8 با ظرفیت جداکنندگی Û²Û´سو- SWU - رسیده بودØŒ به تحقیق روی سانتریفیوژهای P1  و نهایتا P2 تنزل دادیم (نقد)ØŒ ادامه ساخت رآکتور آب سنگین اراک - R40 - را متوقف کردیم (نقد) و فعالیت‌های در حال انجام دیگری که متوقف و یا به سطح پایینی کاهش دادیم.
اما در مقابل چه گرفتیمØŸ با جرØ£ت می‌توان گفتØ› فقط یک مشت «وعده‌های‌نسیه» که تاکنون به هیچیک از آنها عمل نشده است.
ممکن است دوستان محترم ما به آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه شده کشورمان اشاره کنند. Û´/Û² میلیارد دلار در شش ماهه‌اولØŒ Û²/Û¸ میلیارد دلار در تمدید چهار ماهه دوم و برای تمدید Û· ماهه آینده نیز قرار است به ازای هر ماه Û·Û°Û° میلیون دلار از دارایی‌های مسدود شده خودمان را آزاد کنند. همانگونه که ملاحظه می‌شودØŒ حریف هیچ امتیاز نقدی به ما نداده استØŒ بلکه بخش بسیار اندکی از دارایی‌های خودمان را که از قبل مسدود کرده - بخوانید دزدیده بود - به جمهوری اسلامی ایران باز گردانده استØŒ آنهم به گونه‌ای که دسترسی کشورمان به این دارایی‌ها با چند اما و اگر و شرط و شروط همراه بوده و هست که در کیهان چهارشنبه Û²Û¸ آبان‌ماهØŒ طی گزارشی با عنوان «هزار و یک شرط حریف برای پول‌های آزاد شده در توافق ژنو» به آن پرداخته‌ایم.
بنابراین به وضوح می‌توان دید که در توافقنامه ژنو - یعنی همان که Û· ماه دیگر تمدید شده است - نه فقط هیچ امتیازی به دست نیاورده‌ایمØŒ بلکه امتیازهای نقد فراوانی به حریف داده‌ایم. تا آنجا که دو روز پیش اوباما با صراحت اعلام کردØŒ «توافق‌ژنو» به طور قطع پیشروی برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کرده بنابراین یک توافق موفق بوده است» و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به همان توافق ژنو به کنگره اطمینان می‌دهد که «سانتریفیوژها نمی‌تواند به روند پیشین بازگردد» و تاکید می‌کند «احمق خواهیم بود اگر بخواهیم شرایط امروز را ترک کنیم و به عقب برگردیم» و دهها اظهارنظر مشابه دیگر از سوی مقامات رسمی آمریکا که شرح آن به درازا می‌کشد.
Û³- حالا به نتیجه مذاکرات وینÛ¸ برمی‌گردیم  لطفا دقت کنید! در مذاکرات پایانی وینØŒ توافق ژنو برای Û·ماه دیگر تمدید شده است. یعنی امتیازات نقدی که داده بودیم برای Û·ماه دیگر به قوت خود باقی است بی‌آن که بعد از Û·ماه قابل‌بازگشت - و یا به آسانی و بدون هزینه کلان قابل بازگشت- باشد. آیا این نتیجه را می‌توان «پیروزی» نامیدØŸ!
نکته درخور توجه آن که با نگاهی دقیق‌تر نمی‌توان گفت مذاکرات وین Û¸ بی‌نتیجه بوده و «توافقی» در پی نداشته است! چرا که تمدید Û·ماهه توافق ژنوØŒ «یک توافق» است و اگر توافق ژنو را «توافق بد» - بخوانید فوق‌العاده بد- بدانیم که هستØŒ باید گفتØ› در وین Û¸ «یک توافق بسیار بد»! و نه فقط «بد» را پذیرفته‌ایم. اما در مقابل چه امتیازی گرفته‌ایمØŸ! ماهی Û·Û°Û° میلیون دلار از دارایی‌ بیش از Û±Û°Û° و دهها میلیارد دلار خودمان را که مسدود کرده‌اند!
آقای روحانی می‌فرمایندØ› سانتریفیوژها می‌چرخند! ولی توضیح نمی‌دهند که چه تعداد از آنها می‌چرخند و چه تعداد از چرخش افتاده‌اند! می‌گویند تحقیق و توسعه R&D ادامه دارد و نمی‌فرمایند در چه سطحیØŸ! و چه بخشی از آن متوقف شده استØŸ! اظهار می‌دارند رآکتور آب‌سنگین اراک باقی می‌ماند ولی توضیح نمی‌دهند که مطابق توافق ژنوØŒ افزودن تجهیزات جدید (ساخت و تکمیل) آن متوقف شده و مطابق همان توافق قرار است قلب رآکتور اراک تعویض گردد و یا خروجی پلوتونیوم آن فیلتره شود! و... اما ماجرا به همین نقطه ختم نمی‌شود. بخوانید!
Û´- آزادسازی مبالغی که حریف به عنوان یک امتیاز! روی آن مانور می‌دهدØŒ فقط بخش بسیار اندکی از دارایی‌های مسدود شده خودمان است نه آن که از کیسه‌حریف آمده باشد! گفتنی است در مرحله اول توافق ژنو Û´/Û² میلیارد دلار از بیش از Û±Û°Û° میلیارد دلار دارایی مسدود شده خودمان در آن زمان به اصطلاح آزاد شده بود و در مرحله دوم که Û²/Û¸ میلیارد دلار آزاد می‌شدØŒ میزان دارایی‌های مسدود شده کشورمان به Û±Û³Û° میلیارد دلار رسیده بود یعنی در دور اول Û´/Û² میلیارد آزاد کردند و در عوض Û³Û°میلیارد دلار دیگر را بلوکه کردند! و قس علیهذا...
Ûµ- در حالی که متØ£سفانه دولت محترم در کنار مذاکرات هسته‌ای برنامه موازی -PLAN B-  دیگری نداردØŒ حریف با وجود امتیازات نقد فراوانی که گرفته استØŒ چند برنامه موازی دیگر را برای پیشبرد اهداف باج‌خواهانه خود با جدیت دنبال می‌کند که یکی از با اهمیت‌ترین آنها پروژه کاهش قیمت نفت با همکاری مستقیم -‌بخوانید‌نوکری‌مستقیم- دربار آل‌سعود است. آمریکا طی دو ماه اخیر با عملیاتی کردن این پروژه قیمت نفت را از Û±Û²Û° دلار در هر بشکه به Û¸Û° دلار رسانده و پیش‌بینی می‌شود که این روند تا کاهش Û·Û° دلار ادامه یابد. حالا به این محاسبه سرانگشتی و بسیار روشن و بدیهی توجه کنید.
میزان فروش نفت کشورمان روزانه یک میلیون بشکه است یعنی در صورت عدم کاهش قیمت نفت درآمد نفتی جمهوری اسلامی ایران طی Û· ماه آینده مبلغ Û²Ûµ‌میلیارد و Û²Û°Û° میلیون دلار بود. اما با کاهش Û´Û° دلاری در هر بشکهØŒ مبلغ Û¸‌میلیارد و Û´Û°Û°‌میلیون دلار از درآمد نفتی ما طی Û· ماه آینده کاسته می‌شود یعنیØŒ طی Û·ماه آینده الف: مبلغ Û´/Û² میلیارد دلار از دارایی‌های خودمان را آزاد می‌کنند ب: در مقابل اما دهها میلیارد دلار از دارایی‌های جدید نفتی کشورمان را بلوکه می‌کنند و ج: Û¸/Û´‌میلیارد دلار نیز از درآمد نفتی ایران می‌کاهند! به بیان دیگر همین امروز دو برابر آنچه که قرار است بگیریم را از دست داده‌ایم! اکنون باید پرسیدØ› در کنار مذاکرات هسته‌ایØŒ چه برنامه موازی دیگری تدارک و طراحی کرده‌ایمØŸ! و آیا به همین علت نیست که تنها راه پیش روی را ابراز امیدواری به مذاکرات هسته‌ای می‌دانیمØŸ! امیدی که روند یکسال و نیم گذشته نشان از «واهی» بودن آن دارد و انتظار می‌رود دولت محترم در کنار مذاکرات هسته‌ایØŒ برنامه‌های موازی دیگری نیز طراحی کرده و به میدان آورد.

حسین شریعتمداری

منبع : کیهان