✍️ نویسنده: 1
💬 تعداد کامنتها: 1
اسلام مووی - احادیث
امام رضا (ع) در روز اول محرم خطاب به یکی از اصحاب فرمود : اگر دوست دارید که در مراتب والای بهشت نزد ما باشیدØŒدر غم ما غمگین و در شادی ما شاد باشید و سفارش میکنم که به ولایت ما اهل بیت(ع) پایبند باشید./امالی صدوق صÛ±Û³Û±
بقیه احادیث در ادامه
امام رضا (ع) در روایتی به «ریان بن شبیب» فرموده است که در شادی ماØŒ شاد باش و در اندوه ماØŒ اندوهگین باش که این کار بهشت را تضمین میکند.
شیعه و پیروی واقعی ائمه اطهار (ع) هرگز در عزا و خاموشی آن ستارگان درخشان بیتفاوت نبوده و چه اشکها که در سوگ آنان بر گونه جاری ساختهاند.
در ادامه Û´Û° حدیث از احادیث اهلبیت (ع) که به عزاداریØŒ بهویژه عزاداری سید و سالار شهیدان میپردازد را مرور میکنیم.
در ادامه Û´Û° حدیث از احادیث اهلبیت (ع) که به عزاداریØŒ بهویژه عزاداری سید و سالار شهیدان میپردازد را مرور میکنیم.
* آتش عشق حسینÙ‰
قال رسول الله (ص): ان لقتل الحسین (ع) حراره فÙ‰ قلوب المؤمنین لا تبرد ابدا.
پیامبراکرم (ص) فرمود: براÙ‰ شهادت حسین (ع)ØŒ حرارت و گرمایÙ‰ در دلهاÙ‰ مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمÙ‰شود. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛµÛ¶)
قال رسول الله (ص): ان لقتل الحسین (ع) حراره فÙ‰ قلوب المؤمنین لا تبرد ابدا.
پیامبراکرم (ص) فرمود: براÙ‰ شهادت حسین (ع)ØŒ حرارت و گرمایÙ‰ در دلهاÙ‰ مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمÙ‰شود. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛµÛ¶)
* عاشوراØŒ روز غم
قال الرضا (ع): من کان یوم عاشورا یوم مصیبته و حزنه و بکائه جعل الله عزوجل یوم القیامه یوم فرحه و سروره.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس که عاشوراØŒ روز مصیبت و اندوه و گریهاش باشدØŒ خداوند روز قیامت را براÙ‰ او روز شادÙ‰ و سرور قرار مÙ‰دهد. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Û´)
قال الرضا (ع): من کان یوم عاشورا یوم مصیبته و حزنه و بکائه جعل الله عزوجل یوم القیامه یوم فرحه و سروره.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس که عاشوراØŒ روز مصیبت و اندوه و گریهاش باشدØŒ خداوند روز قیامت را براÙ‰ او روز شادÙ‰ و سرور قرار مÙ‰دهد. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Û´)
* محرمØŒ ماه سوگوارÙ‰
قال الرضا (ع): کان ابÙ‰ اذا دخل شهر المحرم لا یرÙ‰ ضاحکا و کانت الکابه تغلب علیه حتÙ‰ یمضÙ‰ منه عشره ایامØŒ فاذا کان الیوم العاشر کان ذلک الیوم یوم مصیبته و حزنه و بکائه...
امام رضا (ع) فرمود: هر گاه ماه محرم فرا مÙ‰رسیدØŒ پدرم (موسÙ‰ بن جعفر) دیگر خندان دیده نمÙ‰شد و غم و افسردگÙ‰ بر او غلبه مÙ‰یافت تا آن که ده روز از محرم مÙ‰گذشتØŒ روز دهم محرم که مÙ‰شدØŒ آن روزØŒ روز مصیبت و اندوه و گریه پدرم بود. (امالÙ‰ صدوقØŒ ص Û±Û±Û±)
قال الرضا (ع): کان ابÙ‰ اذا دخل شهر المحرم لا یرÙ‰ ضاحکا و کانت الکابه تغلب علیه حتÙ‰ یمضÙ‰ منه عشره ایامØŒ فاذا کان الیوم العاشر کان ذلک الیوم یوم مصیبته و حزنه و بکائه...
امام رضا (ع) فرمود: هر گاه ماه محرم فرا مÙ‰رسیدØŒ پدرم (موسÙ‰ بن جعفر) دیگر خندان دیده نمÙ‰شد و غم و افسردگÙ‰ بر او غلبه مÙ‰یافت تا آن که ده روز از محرم مÙ‰گذشتØŒ روز دهم محرم که مÙ‰شدØŒ آن روزØŒ روز مصیبت و اندوه و گریه پدرم بود. (امالÙ‰ صدوقØŒ ص Û±Û±Û±)
* دیدههاÙ‰ خندان
قال رسول الله (ص): یا فاطمه! کل عین باکیه یوم القیامه الا عین بکت علÙ‰ مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه.
پیامبراکرم (ص) فرمود: فاطمه جان! روز قیامت هر چشمÙ‰ گریان استØŒ مگر چشمÙ‰ که در مصیبت و عزاÙ‰ حسین گریسته باشدØŒ که آن چشم در قیامت خندان است و به نعمتهاÙ‰ بهشتÙ‰ مژده داده مÙ‰شود. (بحارالانوارØŒج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¹Û³)
قال رسول الله (ص): یا فاطمه! کل عین باکیه یوم القیامه الا عین بکت علÙ‰ مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه.
پیامبراکرم (ص) فرمود: فاطمه جان! روز قیامت هر چشمÙ‰ گریان استØŒ مگر چشمÙ‰ که در مصیبت و عزاÙ‰ حسین گریسته باشدØŒ که آن چشم در قیامت خندان است و به نعمتهاÙ‰ بهشتÙ‰ مژده داده مÙ‰شود. (بحارالانوارØŒج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¹Û³)
* سالگرد سوگ حسین (ع)
عن الصادق (ع): نیح علÙ‰ الحسین بن علÙ‰ سنه فÙ‰ کل یوم و لیله و ثلاث سنین من الیوم الذÙ‰ اصیب فیه.
حضرت صادق (ع) فرمود: یک سال تمامØŒ هر شب و روز بر حسین بن علÙ‰ (ع) نوحهخوانÙ‰ شد و سه سالØŒ در روز شهادتش سوگوارÙ‰ برپا گشت. (بحارالانوارØŒج ۷۹، صÛ±Û°Û²)
عن الصادق (ع): نیح علÙ‰ الحسین بن علÙ‰ سنه فÙ‰ کل یوم و لیله و ثلاث سنین من الیوم الذÙ‰ اصیب فیه.
حضرت صادق (ع) فرمود: یک سال تمامØŒ هر شب و روز بر حسین بن علÙ‰ (ع) نوحهخوانÙ‰ شد و سه سالØŒ در روز شهادتش سوگوارÙ‰ برپا گشت. (بحارالانوارØŒج ۷۹، صÛ±Û°Û²)
* وقف برای عزادارÙ‰
قال الصادق (ع): قال لÙ‰ ابÙ‰: یا جعفر! اوقف لÙ‰ من منالÙ‰ کذا و کذا النوادب تندبنÙ‰ عشر سنین بمنÙ‰ ایام منÙ‰.
امام صادق (ع) مÙ‰فرماید: پدرم امام باقر(ع) به من فرمود: اÙ‰ جعفر! از مال خودم فلان مقدار وقف نوحهخوانان کن که به مدت ده سال در «منا» در ایام حجØŒ بر من نوحهخوانÙ‰ و سوگوارÙ‰ کنند. (بحارالانوارØŒ ج ۴۶، صÛ²Û²Û°)
قال الصادق (ع): قال لÙ‰ ابÙ‰: یا جعفر! اوقف لÙ‰ من منالÙ‰ کذا و کذا النوادب تندبنÙ‰ عشر سنین بمنÙ‰ ایام منÙ‰.
امام صادق (ع) مÙ‰فرماید: پدرم امام باقر(ع) به من فرمود: اÙ‰ جعفر! از مال خودم فلان مقدار وقف نوحهخوانان کن که به مدت ده سال در «منا» در ایام حجØŒ بر من نوحهخوانÙ‰ و سوگوارÙ‰ کنند. (بحارالانوارØŒ ج ۴۶، صÛ²Û²Û°)
* نوحهخوانÙ‰ سنتÙ‰
عن ابÙ‰ هارون المکفوف قال: دخلت علÙ‰ ابÙ‰ عبد الله (ع) فقال لÙ‰: انشدنى، فØ£نشدته فقال: لاØŒ کما تنشدون و کما ترثیه عند قبره...
ابوهارون مکفوف مÙ‰گوید: خدمت حضرت صادق (ع) رسیدم. امام به من فرمود: «برایم شعر بخوان». پس برایش اشعارÙ‰ خواندم. فرمود: اینطور نهØŒ همان طور که (براÙ‰ خودتان) شعر خوانÙ‰ مÙ‰کنید و همانگونه که نزد قبر حضرت سید الشهداØ¡ مرثیه مÙ‰خوانÙ‰. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Û·)
عن ابÙ‰ هارون المکفوف قال: دخلت علÙ‰ ابÙ‰ عبد الله (ع) فقال لÙ‰: انشدنى، فØ£نشدته فقال: لاØŒ کما تنشدون و کما ترثیه عند قبره...
ابوهارون مکفوف مÙ‰گوید: خدمت حضرت صادق (ع) رسیدم. امام به من فرمود: «برایم شعر بخوان». پس برایش اشعارÙ‰ خواندم. فرمود: اینطور نهØŒ همان طور که (براÙ‰ خودتان) شعر خوانÙ‰ مÙ‰کنید و همانگونه که نزد قبر حضرت سید الشهداØ¡ مرثیه مÙ‰خوانÙ‰. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Û·)
* پاداش شعر گفتن براÙ‰ حسین (ع)
قال الصادق (ع): ما من احد قال فÙ‰ الحسین شعرا فبکÙ‰ و ابکÙ‰ به الا اوجب الله له الجنه و غفر له.
امام صادق (ع) به جعفر بن عفان فرمود: هیچ کس نیست که درباره حسین (ع) شعرÙ‰ بسراید و بگرید و با آن بگریاند مگر آن که خداوندØŒ بهشت را بر او واجب مÙ‰کند و او را مÙ‰آمرزد. (رجال شیخ طوسى، صÛ²Û¸Û¹)
قال الصادق (ع): ما من احد قال فÙ‰ الحسین شعرا فبکÙ‰ و ابکÙ‰ به الا اوجب الله له الجنه و غفر له.
امام صادق (ع) به جعفر بن عفان فرمود: هیچ کس نیست که درباره حسین (ع) شعرÙ‰ بسراید و بگرید و با آن بگریاند مگر آن که خداوندØŒ بهشت را بر او واجب مÙ‰کند و او را مÙ‰آمرزد. (رجال شیخ طوسى، صÛ²Û¸Û¹)
* سرودن براÙ‰ اهلبیت (ع)
قال الصادق (ع): من قال فینا بیت شعر بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس در راه ما و براÙ‰ ما یک بیت شعر بسرایدØŒ خداوند براÙ‰ او خانهاÙ‰ در بهشتØŒ بنا مÙ‰کند. (وسائل الشیعهØŒج Û±Û°ØŒ صÛ´Û¶Û·)
قال الصادق (ع): من قال فینا بیت شعر بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس در راه ما و براÙ‰ ما یک بیت شعر بسرایدØŒ خداوند براÙ‰ او خانهاÙ‰ در بهشتØŒ بنا مÙ‰کند. (وسائل الشیعهØŒج Û±Û°ØŒ صÛ´Û¶Û·)
* اصحاب مدح و مرثیه
قال الصادق (ع): الحمد لله الذÙ‰ جعل فÙ‰ الناس من یفد الینا و یمدحنا و یرثÙ‰ لنا.
امام صادق (ع) فرمود: خدا را سپاس که در میان مردمØŒ کسانÙ‰ را قرار داد که به سوÙ‰ ما مÙ‰آیند و بر ما وارد مÙ‰شوند و ما را مدح و مرثیه مÙ‰گویند. (وسائل الشیعهØŒ ج Û±Û°ØŒ صÛ´Û¶Û¹)
قال الصادق (ع): الحمد لله الذÙ‰ جعل فÙ‰ الناس من یفد الینا و یمدحنا و یرثÙ‰ لنا.
امام صادق (ع) فرمود: خدا را سپاس که در میان مردمØŒ کسانÙ‰ را قرار داد که به سوÙ‰ ما مÙ‰آیند و بر ما وارد مÙ‰شوند و ما را مدح و مرثیه مÙ‰گویند. (وسائل الشیعهØŒ ج Û±Û°ØŒ صÛ´Û¶Û¹)
* شعرخوانÙ‰ در ایام عزا
قال الرضا (ع): یا دعبل! احب ان تنشدنÙ‰ شعرا فان هذه الایام حزن کانت علینا اهل البیت (ع).
امام رضا (ع) به دعبل (شاعر اهل بیت) فرمود: اÙ‰ دعبل! دوست دارم که برایم شعرÙ‰ بسرایÙ‰ و بخوانى، چرا که این روزها (ایام عاشورا) روز اندوه و غمÙ‰ است که بر ما خاندان رفته است. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛ¶Û·)
قال الرضا (ع): یا دعبل! احب ان تنشدنÙ‰ شعرا فان هذه الایام حزن کانت علینا اهل البیت (ع).
امام رضا (ع) به دعبل (شاعر اهل بیت) فرمود: اÙ‰ دعبل! دوست دارم که برایم شعرÙ‰ بسرایÙ‰ و بخوانى، چرا که این روزها (ایام عاشورا) روز اندوه و غمÙ‰ است که بر ما خاندان رفته است. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛ¶Û·)
* مرثیهØŒ نصرت اهل بیت (ع)
عن الرضا (ع): یا دعبل! ارث الحسین (ع) فانت ناصرنا و مادحنا ما دمت حیا فلا تقصر عن نصرنا ما استطعت.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ دعبل! براÙ‰ حسین بن علÙ‰ (ع) مرثیه بگوØŒ تو تا زندهاى، یاور و ستایشگر مایى، تا مÙ‰توانى، از یارÙ‰ ما کوتاهÙ‰ مکن. (جامع احادیث الشیعهØŒج ۱۲، صÛµÛ¶Û·)
عن الرضا (ع): یا دعبل! ارث الحسین (ع) فانت ناصرنا و مادحنا ما دمت حیا فلا تقصر عن نصرنا ما استطعت.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ دعبل! براÙ‰ حسین بن علÙ‰ (ع) مرثیه بگوØŒ تو تا زندهاى، یاور و ستایشگر مایى، تا مÙ‰توانى، از یارÙ‰ ما کوتاهÙ‰ مکن. (جامع احادیث الشیعهØŒج ۱۲، صÛµÛ¶Û·)
* شیعیان همراه و همدل با ائمه
قال علÙ‰ (ع): ان الله...اختار لنا شیعه ینصروننا و یفرحون بفرحنا و یحزنون لحزننا.
علÙ‰ (ع) فرمود: خداوند براÙ‰ ماØŒ شیعیان و پیروانÙ‰ برگزیده است که ما را یارÙ‰ مÙ‰کنندØŒ با خوشحالÙ‰ ما خوشحال مÙ‰شوند و در اندوه و غم ماØŒ محزون مÙ‰گردند. (غررالحکمØŒج ۱، صÛ²Û³Ûµ)
قال علÙ‰ (ع): ان الله...اختار لنا شیعه ینصروننا و یفرحون بفرحنا و یحزنون لحزننا.
علÙ‰ (ع) فرمود: خداوند براÙ‰ ماØŒ شیعیان و پیروانÙ‰ برگزیده است که ما را یارÙ‰ مÙ‰کنندØŒ با خوشحالÙ‰ ما خوشحال مÙ‰شوند و در اندوه و غم ماØŒ محزون مÙ‰گردند. (غررالحکمØŒج ۱، صÛ²Û³Ûµ)
* کشته اشک
قال الحسین (ع): انا قتیل العبره لا یذکرنÙ‰ مؤمن الا بکÙ‰.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: من کشته اشکم. هیچ مؤمنÙ‰ مرا یاد نمÙ‰کند مگر آن که Ù€ به خاطر مصیبتهایمÙ€ گریه مÙ‰کند. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û·Û¹)
قال الحسین (ع): انا قتیل العبره لا یذکرنÙ‰ مؤمن الا بکÙ‰.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: من کشته اشکم. هیچ مؤمنÙ‰ مرا یاد نمÙ‰کند مگر آن که Ù€ به خاطر مصیبتهایمÙ€ گریه مÙ‰کند. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û·Û¹)
* یک قطره اشک
قال الحسین (ع): من دمعت عیناه فینا قطره بوØ£ه الله عز و جل الجنه.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: چشمان هر کس که در مصیبتهاÙ‰ ما قطرهاÙ‰ اشک بریزدØŒ خداوند او را در بهشت جاÙ‰ مÙ‰دهد. (احقاق الحقØŒ ج ۵، صÛµÛ²Û³)
قال الحسین (ع): من دمعت عیناه فینا قطره بوØ£ه الله عز و جل الجنه.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: چشمان هر کس که در مصیبتهاÙ‰ ما قطرهاÙ‰ اشک بریزدØŒ خداوند او را در بهشت جاÙ‰ مÙ‰دهد. (احقاق الحقØŒ ج ۵، صÛµÛ²Û³)
* بهشتØŒ پاداش عزادارÙ‰
قال علÙ‰ بن الحسین السجاد (ع): ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین و من معه حتÙ‰ یسیل علÙ‰ خدیه بوØ£ه الله فÙ‰ الجنه غرفا.
امام سجاد (ع) فرمود: هر مؤمنÙ‰ که چشمانش براÙ‰ کشتهشدن حسین بن علÙ‰ (ع) و همراهانش اشکبار شود و اشک بر صورتش جارÙ‰ شودØŒ خداوند او را در غرفههاÙ‰ بهشتÙ‰ جاÙ‰ مÙ‰دهد. (ینابیع المودÙ‘هØŒ صÛ´Û²Û¹)
قال علÙ‰ بن الحسین السجاد (ع): ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین و من معه حتÙ‰ یسیل علÙ‰ خدیه بوØ£ه الله فÙ‰ الجنه غرفا.
امام سجاد (ع) فرمود: هر مؤمنÙ‰ که چشمانش براÙ‰ کشتهشدن حسین بن علÙ‰ (ع) و همراهانش اشکبار شود و اشک بر صورتش جارÙ‰ شودØŒ خداوند او را در غرفههاÙ‰ بهشتÙ‰ جاÙ‰ مÙ‰دهد. (ینابیع المودÙ‘هØŒ صÛ´Û²Û¹)
* به یاد فرزندان فاطمه (س)
قال السجاد (ع): انÙ‰ لم اذکر مصرع بنÙ‰ فاطمه الا خنقتنÙ‰ لذلک عبره.
امام سجاد (ع) فرمود: من هرگز شهادت فرزندان فاطمه را به یاد نیاوردمØŒ مگر آن که به خاطر آنØŒ چشمانم اشکبار گشت. (بحارالانوارØŒ ج ۴۶، صÛ±Û°Û¹)
قال السجاد (ع): انÙ‰ لم اذکر مصرع بنÙ‰ فاطمه الا خنقتنÙ‰ لذلک عبره.
امام سجاد (ع) فرمود: من هرگز شهادت فرزندان فاطمه را به یاد نیاوردمØŒ مگر آن که به خاطر آنØŒ چشمانم اشکبار گشت. (بحارالانوارØŒ ج ۴۶، صÛ±Û°Û¹)
* سوگوارÙ‰ در خانهها
قال الباقر (ع): ثم لیندب الحسین و یبکیه و یØ£مر من فÙ‰ داره بالبکاØ¡ علیه و یقیم فÙ‰ داره مصیبته باظهار الجزع علیه و یتلاقون بالبکاØ¡ بعضهم بعضا فÙ‰ البیوت و لیعز بعضهم بعضا بمصاب الحسین (ع).
امام باقر(ع) نسبت به کسانÙ‰ که در روز عاشورا نمÙ‰توانند به زیارت آن حضرت بروندØŒ اینگونه دستور عزادارÙ‰ دادند و فرمودند: بر حسین (ع) ندبه و عزادارÙ‰ و گریه کند و به اهل خانه خود دستور دهد که بر او بگریند و در خانهاش با اظهار گریه و ناله بر حسین (ع)ØŒ مراسم عزادارÙ‰ بر پا کند و یکدیگر را با گریه و تعزیت و تسلیت گویÙ‰ در سوگ حسین (ع) در خانههایشان ملاقات کنند. (کامل الزیاراتØŒ صÛ±Û·Ûµ)
قال الباقر (ع): ثم لیندب الحسین و یبکیه و یØ£مر من فÙ‰ داره بالبکاØ¡ علیه و یقیم فÙ‰ داره مصیبته باظهار الجزع علیه و یتلاقون بالبکاØ¡ بعضهم بعضا فÙ‰ البیوت و لیعز بعضهم بعضا بمصاب الحسین (ع).
امام باقر(ع) نسبت به کسانÙ‰ که در روز عاشورا نمÙ‰توانند به زیارت آن حضرت بروندØŒ اینگونه دستور عزادارÙ‰ دادند و فرمودند: بر حسین (ع) ندبه و عزادارÙ‰ و گریه کند و به اهل خانه خود دستور دهد که بر او بگریند و در خانهاش با اظهار گریه و ناله بر حسین (ع)ØŒ مراسم عزادارÙ‰ بر پا کند و یکدیگر را با گریه و تعزیت و تسلیت گویÙ‰ در سوگ حسین (ع) در خانههایشان ملاقات کنند. (کامل الزیاراتØŒ صÛ±Û·Ûµ)
* اشک علÙ‰ (ع) در سوگ شهداÙ‰ کربلا
قال الباقر (ع): مر علÙ‰ بکربلا فÙ‰ اثنین من اصحابه قال: فلما مر بها ترقرقت عیناه للبکاØ¡ ثم قال: هذا مناخ رکابهم و هذا ملقÙ‰ رحالهم و هیهنا تهراق دماؤهمØŒ طوبÙ‰ لک من تربه علیک تهراق دماØ¡ الØ£حبه.
امام باقر (ع) فرمود: امیرالمؤمنین (ع) با دو تن از یارانش از «کربلا» گذر کردندØŒ حضرتØŒ هنگام عبور از آنجاØŒ چشمهایش اشکآلود شدØŒ سپس فرمود: اینجا مرکبهایشان بر زمین مÙ‰خوابدØŒ اینجا محل بار افکندنشان است و اینجا خونهایشان ریخته مÙ‰شودØŒ خوشا به حال تو اÙ‰ خاکÙ‰ که خون دوستان بر روÙ‰ تو ریخته مÙ‰شود! (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ ص Û²ÛµÛ¸)
قال الباقر (ع): مر علÙ‰ بکربلا فÙ‰ اثنین من اصحابه قال: فلما مر بها ترقرقت عیناه للبکاØ¡ ثم قال: هذا مناخ رکابهم و هذا ملقÙ‰ رحالهم و هیهنا تهراق دماؤهمØŒ طوبÙ‰ لک من تربه علیک تهراق دماØ¡ الØ£حبه.
امام باقر (ع) فرمود: امیرالمؤمنین (ع) با دو تن از یارانش از «کربلا» گذر کردندØŒ حضرتØŒ هنگام عبور از آنجاØŒ چشمهایش اشکآلود شدØŒ سپس فرمود: اینجا مرکبهایشان بر زمین مÙ‰خوابدØŒ اینجا محل بار افکندنشان است و اینجا خونهایشان ریخته مÙ‰شودØŒ خوشا به حال تو اÙ‰ خاکÙ‰ که خون دوستان بر روÙ‰ تو ریخته مÙ‰شود! (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ ص Û²ÛµÛ¸)
* اشکØŒ حجاب دوزخ
قال الباقر (ع): ما من رجل ذکرنا او ذکرنا عنده یخرج من عینیه ماØ¡ و لو مثل جناح البعوضه الا بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه و جعل ذلک الدمع حجابا بینه و بین النار.
امام باقر (ع) پس از شنیدن سرودههاÙ‰ «کمیت» درباره اهلبیتØŒ گریست و سپس فرمود: هیچ کس نیست که ما را یاد کندØŒ یا نزد او از ما یاد شود و از چشمانش هر چند به اندازه بال پشهاÙ‰ اشک آیدØŒ مگر آن که خداوند برایش در بهشتØŒ خانهاÙ‰ بنا کند و آن اشک را حجاب میان او و آتش دوزخ قرار دهد. (الغدیرØŒ ج ۲، صÛ²Û°Û²)
قال الباقر (ع): ما من رجل ذکرنا او ذکرنا عنده یخرج من عینیه ماØ¡ و لو مثل جناح البعوضه الا بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه و جعل ذلک الدمع حجابا بینه و بین النار.
امام باقر (ع) پس از شنیدن سرودههاÙ‰ «کمیت» درباره اهلبیتØŒ گریست و سپس فرمود: هیچ کس نیست که ما را یاد کندØŒ یا نزد او از ما یاد شود و از چشمانش هر چند به اندازه بال پشهاÙ‰ اشک آیدØŒ مگر آن که خداوند برایش در بهشتØŒ خانهاÙ‰ بنا کند و آن اشک را حجاب میان او و آتش دوزخ قرار دهد. (الغدیرØŒ ج ۲، صÛ²Û°Û²)
* بیست سال گریه
قال الصادق (ع): بکÙ‰ علÙ‰ بن الحسین (ع) عشرین سنه و ما وضع بین یدیه طعام الا بکÙ‰.
امام صادق (ع) فرمود: امام زینالعابدین (ع) بیست سال (به یاد عاشورا) گریست و هرگز طعامÙ‰ پیش روÙ‰ او نمÙ‰گذاشتندØŒ مگر این که گریه مÙ‰کرد. (بحارالانوارØŒ ج ۴۶، ص Û±Û°Û¸)
قال الصادق (ع): بکÙ‰ علÙ‰ بن الحسین (ع) عشرین سنه و ما وضع بین یدیه طعام الا بکÙ‰.
امام صادق (ع) فرمود: امام زینالعابدین (ع) بیست سال (به یاد عاشورا) گریست و هرگز طعامÙ‰ پیش روÙ‰ او نمÙ‰گذاشتندØŒ مگر این که گریه مÙ‰کرد. (بحارالانوارØŒ ج ۴۶، ص Û±Û°Û¸)
* ادب سوگوارÙ‰
قال الصادق (ع): لما مات ابراهیم بن رسول الله (ص) حملت عین رسول الله بالدموع ثم قال النبÙ‰ (ص): تدمع العین و یحزن القلب و لا نقول ما یسخط الرب و انا بک یا ابراهیم لمحزونون.
امام صادق (ع) فرمود: چون ابراهیم پسر رسول خدا از دنیا رفتØŒ چشم پیامبر پر از اشک شد. سپس پیامبرفرمود: چشمØŒ اشکبار مÙ‰شود و دل غمگین مÙ‰شودØŒ ولÙ‰ چیزÙ‰ نمÙ‰گوییم که خدا را به خشم آوردØŒ و ما در سوگ تو اÙ‰ ابراهیم اندوهناک هستیم. (بحارالانوارØŒ ج ۲۲، صÛ±ÛµÛ·)
قال الصادق (ع): لما مات ابراهیم بن رسول الله (ص) حملت عین رسول الله بالدموع ثم قال النبÙ‰ (ص): تدمع العین و یحزن القلب و لا نقول ما یسخط الرب و انا بک یا ابراهیم لمحزونون.
امام صادق (ع) فرمود: چون ابراهیم پسر رسول خدا از دنیا رفتØŒ چشم پیامبر پر از اشک شد. سپس پیامبرفرمود: چشمØŒ اشکبار مÙ‰شود و دل غمگین مÙ‰شودØŒ ولÙ‰ چیزÙ‰ نمÙ‰گوییم که خدا را به خشم آوردØŒ و ما در سوگ تو اÙ‰ ابراهیم اندوهناک هستیم. (بحارالانوارØŒ ج ۲۲، صÛ±ÛµÛ·)
* چشمهاÙ‰ اشکبار
قال الصادق (ع): من ذکرنا عنده ففاضت عیناه حرم الله وجهه علÙ‰ النار.
امام صادق (ع) فرمود: نزد هر کس که از ما (و مظلومیت ما) یاد شود و چشمانش پر از اشک گرددØŒ خداوند چهرهاش را بر آتش دوزخ حرام مÙ‰کند. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Ûµ)
قال الصادق (ع): من ذکرنا عنده ففاضت عیناه حرم الله وجهه علÙ‰ النار.
امام صادق (ع) فرمود: نزد هر کس که از ما (و مظلومیت ما) یاد شود و چشمانش پر از اشک گرددØŒ خداوند چهرهاش را بر آتش دوزخ حرام مÙ‰کند. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Ûµ)
* احیاØ¡ خط اهلبیت (ع)
قال الصادق (ع): تزاوروا و تلاقوا و تذاکروا و احیوا امرنا.
امام صادق (ع) فرمود: به زیارت و دیدار یکدیگر برویدØŒ با هم به سخن و مذاکره بنشینید و امر ما را Ù€ کنایه از حکومت و رهبرÙ‰ Ù€ زنده کنید. (بحارالانوارØŒ ج ۷۱، صÛ³ÛµÛ²)
قال الصادق (ع): تزاوروا و تلاقوا و تذاکروا و احیوا امرنا.
امام صادق (ع) فرمود: به زیارت و دیدار یکدیگر برویدØŒ با هم به سخن و مذاکره بنشینید و امر ما را Ù€ کنایه از حکومت و رهبرÙ‰ Ù€ زنده کنید. (بحارالانوارØŒ ج ۷۱، صÛ³ÛµÛ²)
* مجالس حسینÙ‰
قال الصادق (ع) للفضیل: تجلسون و تحدثونØŸ فقال: نعمØŒ قال: ان تلک المجالس احبها فØ£حیوا امرناØŒ فرحم الله من احیÙ‰ امرنا.
امام صادق (ع) از «فضیل» پرسید: آیا (دور هم) مÙ‰نشینید و حدیث و سخن مÙ‰گوییدØŸ گفت: آرÙ‰ فرمود: اینگونه مجالس را دوست دارمØŒ پس امر(امامت) ما را زنده بدارید. خداÙ‰ رحمت کند کسÙ‰ را که امر و راه ما را احیا کند. (وسائل الشیعهØŒ ج Û±Û°ØŒ صÛ³Û¹Û²)
قال الصادق (ع) للفضیل: تجلسون و تحدثونØŸ فقال: نعمØŒ قال: ان تلک المجالس احبها فØ£حیوا امرناØŒ فرحم الله من احیÙ‰ امرنا.
امام صادق (ع) از «فضیل» پرسید: آیا (دور هم) مÙ‰نشینید و حدیث و سخن مÙ‰گوییدØŸ گفت: آرÙ‰ فرمود: اینگونه مجالس را دوست دارمØŒ پس امر(امامت) ما را زنده بدارید. خداÙ‰ رحمت کند کسÙ‰ را که امر و راه ما را احیا کند. (وسائل الشیعهØŒ ج Û±Û°ØŒ صÛ³Û¹Û²)
* اشکهاÙ‰ ارزشمند
قال الصادق (ع): ...رحم الله دمعتکØŒ اما انک من الذین یعدون من اهل الجزع لنا و الذین یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزنناØŒ اما انک سترÙ‰ عند موتک حضور آبائÙ‰ لک...
امام صادق (ع) به «مسمع» که از سوگواران و گریه کنندگان بر عزاÙ‰ حسینÙ‰ بودØŒ فرمود: خداى، اشک تو را مورد رحمت قرار دهد. آگاه باشØŒ تو از آنانÙ‰ که از دلسوختگان ما به شمار مÙ‰آیندØŒ و از آنانÙ‰ که با شادÙ‰ ما شاد مÙ‰شوند و با اندوه ما غمگین مÙ‰گردند. آگاه باش! تو هنگام مرگØŒ شاهد حضور پدرانم بر بالین خویش خواهÙ‰ بود. (وسائل الشیعهØŒ ج Û±Û°ØŒ صÛ³Û¹Û·)
قال الصادق (ع): ...رحم الله دمعتکØŒ اما انک من الذین یعدون من اهل الجزع لنا و الذین یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزنناØŒ اما انک سترÙ‰ عند موتک حضور آبائÙ‰ لک...
امام صادق (ع) به «مسمع» که از سوگواران و گریه کنندگان بر عزاÙ‰ حسینÙ‰ بودØŒ فرمود: خداى، اشک تو را مورد رحمت قرار دهد. آگاه باشØŒ تو از آنانÙ‰ که از دلسوختگان ما به شمار مÙ‰آیندØŒ و از آنانÙ‰ که با شادÙ‰ ما شاد مÙ‰شوند و با اندوه ما غمگین مÙ‰گردند. آگاه باش! تو هنگام مرگØŒ شاهد حضور پدرانم بر بالین خویش خواهÙ‰ بود. (وسائل الشیعهØŒ ج Û±Û°ØŒ صÛ³Û¹Û·)
* دلهاÙ‰ سوخته
قال الصادق (ع): اللهم...و ارحم تلک الØ£عین التÙ‰ جرت دموعها رحمه لنا و ارحم تلک القلوب التÙ‰ جزعت و احترقت لنا و ارحم الصرخه التÙ‰ کانت لنا.
امام صادق (ع) بر سجاده خود نشسته و بر زائران و سوگواران اهل بیتØŒ چنین دعا مÙ‰کرد و مÙ‰فرمود: خدایا...آن دیدگان را که اشکهایش در راه ترحم و عاطفه بر ما جارÙ‰ شده و دلهایÙ‰ را که به خاطر ما نالان گشته و سوخته و آن فریادها و نالههایÙ‰ را که در راه ما بوده استØŒ مورد رحمت قرار بده. (بحارالانوارØŒ ج ۹۸، صÛ¸)
قال الصادق (ع): اللهم...و ارحم تلک الØ£عین التÙ‰ جرت دموعها رحمه لنا و ارحم تلک القلوب التÙ‰ جزعت و احترقت لنا و ارحم الصرخه التÙ‰ کانت لنا.
امام صادق (ع) بر سجاده خود نشسته و بر زائران و سوگواران اهل بیتØŒ چنین دعا مÙ‰کرد و مÙ‰فرمود: خدایا...آن دیدگان را که اشکهایش در راه ترحم و عاطفه بر ما جارÙ‰ شده و دلهایÙ‰ را که به خاطر ما نالان گشته و سوخته و آن فریادها و نالههایÙ‰ را که در راه ما بوده استØŒ مورد رحمت قرار بده. (بحارالانوارØŒ ج ۹۸، صÛ¸)
* گریه بر مظلومیت شیعه
قال الصادق (ع): من دمعت عینه فینا دمعه لدم سفک لنا او حق لنا نقصناه او عرض انتهک لنا او لØ£حد من شیعتنا بوØ£ه الله تعالÙ‰ بها فÙ‰ الجنه حقبا.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس که چشمش در راه ما گریان شودØŒ به خاطر خونÙ‰ که از ما ریخته شده استØŒ یا حقÙ‰ که از ما گرفتهاندØŒ یا آبرویÙ‰ که از ما یا یکÙ‰ از شیعیان ما برده وهتک حرمت کردهاندØŒ خداÙ‰ متعال به همین سببØŒ او را در بهشت جاودانØŒ براÙ‰ ابد جاÙ‰ مÙ‰دهد. (امالÙ‰ شیخ مفیدØŒ صÛ±Û·Ûµ)
قال الصادق (ع): من دمعت عینه فینا دمعه لدم سفک لنا او حق لنا نقصناه او عرض انتهک لنا او لØ£حد من شیعتنا بوØ£ه الله تعالÙ‰ بها فÙ‰ الجنه حقبا.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس که چشمش در راه ما گریان شودØŒ به خاطر خونÙ‰ که از ما ریخته شده استØŒ یا حقÙ‰ که از ما گرفتهاندØŒ یا آبرویÙ‰ که از ما یا یکÙ‰ از شیعیان ما برده وهتک حرمت کردهاندØŒ خداÙ‰ متعال به همین سببØŒ او را در بهشت جاودانØŒ براÙ‰ ابد جاÙ‰ مÙ‰دهد. (امالÙ‰ شیخ مفیدØŒ صÛ±Û·Ûµ)
* ثواب بÙ‰ حساب
قال الصادق (ع): لکل شیىء ثواب الا الدمعه فینا.
امام صادق (ع) فرمود: هر چیزÙ‰ پاداش و مزدÙ‰ داردØŒ مگر اشکÙ‰ که براÙ‰ ما ریخته شود Ù€ که چیزÙ‰ با آن برابرÙ‰ نمÙ‰کند و مزد بÙ‰ اندازه داردÙ€ .(جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛ´Û¸)
قال الصادق (ع): لکل شیىء ثواب الا الدمعه فینا.
امام صادق (ع) فرمود: هر چیزÙ‰ پاداش و مزدÙ‰ داردØŒ مگر اشکÙ‰ که براÙ‰ ما ریخته شود Ù€ که چیزÙ‰ با آن برابرÙ‰ نمÙ‰کند و مزد بÙ‰ اندازه داردÙ€ .(جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛ´Û¸)
کوثر و اشک
قال الصادق (ع): ما من عین بکت لنا الا نعمت بالنظر الÙ‰ الکوثر و سقیت منه.
امام صادق (ع) فرمود: هیچ چشمÙ‰ نیست که براÙ‰ ما بگریدØŒ مگر این که برخوردار از نعمت نگاه به «کوثر» مÙ‰شود و از آن سیرابش مÙ‰کنند. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛµÛ´)
قال الصادق (ع): ما من عین بکت لنا الا نعمت بالنظر الÙ‰ الکوثر و سقیت منه.
امام صادق (ع) فرمود: هیچ چشمÙ‰ نیست که براÙ‰ ما بگریدØŒ مگر این که برخوردار از نعمت نگاه به «کوثر» مÙ‰شود و از آن سیرابش مÙ‰کنند. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛµÛ´)
* گریه آسمان
عن الصادق (ع): یا زراره! ان السماØ¡ بکت علÙ‰ الحسین اربعین صباحا.
امام صادق (ع) فرمود: اÙ‰ زراره! آسمان چهل روزØŒ در سوگ حسین بن علÙ‰ (ع) گریه کرد. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛµÛ²)
عن الصادق (ع): یا زراره! ان السماØ¡ بکت علÙ‰ الحسین اربعین صباحا.
امام صادق (ع) فرمود: اÙ‰ زراره! آسمان چهل روزØŒ در سوگ حسین بن علÙ‰ (ع) گریه کرد. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛµÛ²)
* گریه و اندوه مطلوب
قال الصادق (ع):کل الجزع و البکاØ¡ مکروه سوÙ‰ الجزع و البکاØ¡ علÙ‰ الحسین (ع).
امام صادق (ع) فرمود: هر نالیدن و گریهاÙ‰ مکروه استØŒ مگر ناله و گریه بر حسین (ع). (بحارالانوارØŒ ج ۴۵، صÛ³Û±Û³)
قال الصادق (ع):کل الجزع و البکاØ¡ مکروه سوÙ‰ الجزع و البکاØ¡ علÙ‰ الحسین (ع).
امام صادق (ع) فرمود: هر نالیدن و گریهاÙ‰ مکروه استØŒ مگر ناله و گریه بر حسین (ع). (بحارالانوارØŒ ج ۴۵، صÛ³Û±Û³)
* پیامبر (ص) و گریه بر شهید
قال الصادق (ع):ان النبÙ‰ لما جائته وفاه جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه کان اذا دخل بیته کثر بکائه علیهما جدا و یقول: کانا یحدثانÙ‰ و یؤانسانÙ‰ فذهبا جمیعا.
امام صادق (ع) فرمود: وقتÙ‰ خبر شهادت جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه به پیامبر خدا رسیدØŒ از آن پس هر گاه وارد خانه مÙ‰شدØŒ بر آن دو شهید به شدت مÙ‰گریست و مÙ‰فرمود : آن دو شهیدØŒ با من هم سخن و همدم و انیس بودندØŒ و هر دو رفتند! (من لا یحضره الفقیهØŒ ج ۱، صÛ±Û·Û·)
قال الصادق (ع):ان النبÙ‰ لما جائته وفاه جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه کان اذا دخل بیته کثر بکائه علیهما جدا و یقول: کانا یحدثانÙ‰ و یؤانسانÙ‰ فذهبا جمیعا.
امام صادق (ع) فرمود: وقتÙ‰ خبر شهادت جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه به پیامبر خدا رسیدØŒ از آن پس هر گاه وارد خانه مÙ‰شدØŒ بر آن دو شهید به شدت مÙ‰گریست و مÙ‰فرمود : آن دو شهیدØŒ با من هم سخن و همدم و انیس بودندØŒ و هر دو رفتند! (من لا یحضره الفقیهØŒ ج ۱، صÛ±Û·Û·)
* نفس هاÙ‰ تسبیح
قال الصادق (ع):نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همه لنا عباده و کتمان سرنا جهاد فÙ‰ سبیل الله. ثم قال ابو عبد الله (ع): یجب ان یکتب هذا الحدیث بالذهب.
امام صادق (ع) فرمود: نفس کسÙ‰ که به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شودØŒ تسبیح است و اندوهش براÙ‰ ماØŒ عبادت است و پوشاندن راز ما جهاد در راه خداست. سپس امام صادق (ع) افزود: این حدیث را باید با طلا نوشت! (امالÙ‰ شیخ مفیدØŒ ص Û³Û³Û¸)
قال الصادق (ع):نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همه لنا عباده و کتمان سرنا جهاد فÙ‰ سبیل الله. ثم قال ابو عبد الله (ع): یجب ان یکتب هذا الحدیث بالذهب.
امام صادق (ع) فرمود: نفس کسÙ‰ که به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شودØŒ تسبیح است و اندوهش براÙ‰ ماØŒ عبادت است و پوشاندن راز ما جهاد در راه خداست. سپس امام صادق (ع) افزود: این حدیث را باید با طلا نوشت! (امالÙ‰ شیخ مفیدØŒ ص Û³Û³Û¸)
* فرشتگان سوگوار
قال الصادق (ع): اربعه الاف ملک عند قبر الحسین (ع) شعث غبر یبکونه الÙ‰ یوم القیامه.
امام صادق (ع) فرمود: Û´ هزار فرشته نزد قبر سید الشهدا (ع) ژولیده و غبارآلودØŒ تا روز قیامت بر آن حضرت مÙ‰گریند. (کامل الزیاراتØŒ ص Û±Û±Û¹)
قال الصادق (ع): اربعه الاف ملک عند قبر الحسین (ع) شعث غبر یبکونه الÙ‰ یوم القیامه.
امام صادق (ع) فرمود: Û´ هزار فرشته نزد قبر سید الشهدا (ع) ژولیده و غبارآلودØŒ تا روز قیامت بر آن حضرت مÙ‰گریند. (کامل الزیاراتØŒ ص Û±Û±Û¹)
* گریه بر حسین (ع)
قال الرضا (ع): یا ابن شبیب! ان کنت باکیا لشىء فابک للحسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) فانه ذبح کما یذبح الکبش.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر بر چیزÙ‰ گریه مÙ‰کنى، بر حسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) گریه کنØŒ چرا که او را مانند گوسفند سر بریدند. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ ص Û²Û¸Û¶)
قال الرضا (ع): یا ابن شبیب! ان کنت باکیا لشىء فابک للحسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) فانه ذبح کما یذبح الکبش.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر بر چیزÙ‰ گریه مÙ‰کنى، بر حسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) گریه کنØŒ چرا که او را مانند گوسفند سر بریدند. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ ص Û²Û¸Û¶)
* مجالسÙ‰ به یاد ائمه
قال الرضا (ع):من جلس مجلسا یحیÙ‰ فیه امرنا لم یمت قلبه یوم تموت القلوب.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس در مجلسÙ‰ بنشیند که در آنØŒ امر (و خط و مرام ما) احیا مÙ‰شودØŒ دلش در روزÙ‰ که دلها مÙ‰میرندØŒ نمÙ‰میرد. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û·Û¸)
قال الرضا (ع):من جلس مجلسا یحیÙ‰ فیه امرنا لم یمت قلبه یوم تموت القلوب.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس در مجلسÙ‰ بنشیند که در آنØŒ امر (و خط و مرام ما) احیا مÙ‰شودØŒ دلش در روزÙ‰ که دلها مÙ‰میرندØŒ نمÙ‰میرد. (بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û·Û¸)
* آثار گریستن بر حسین (ع)
قال الرضا (ع): فعلÙ‰ مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام.
امام رضا (ع) فرمود: گریه کنندگان باید بر کسÙ‰ همچون حسین (ع) گریه کنندØŒ چرا که گریستن براÙ‰ اوØŒ گناهان بزرگ را فرو مÙ‰ریزد. ( بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Û´)
قال الرضا (ع): فعلÙ‰ مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام.
امام رضا (ع) فرمود: گریه کنندگان باید بر کسÙ‰ همچون حسین (ع) گریه کنندØŒ چرا که گریستن براÙ‰ اوØŒ گناهان بزرگ را فرو مÙ‰ریزد. ( بحارالانوارØŒ ج Û´Û´ØŒ صÛ²Û¸Û´)
* اشک و آمرزش گناه
قال الرضا (ع): یابن شبیب! ان بکیت علÙ‰ الحسین (ع) حتÙ‰ تصیر دموعک علÙ‰ خدیک غفر الله لک کل ذنب اذنبته صغیرا کان او کبیرا قلیلا کان او کثیرا.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر برØŒ حسین (ع) آن قدر گریه کنÙ‰ که اشکهایت بر چهرهات جارÙ‰ شودØŒ خداوند همه گناهانت را که مرتکب شدهاÙ‰ مÙ‰آمرزدØŒ کوچک باشد یا بزرگØŒ کم باشد یا زیاد. (امالÙ‰ صدوقØŒ صÛ±Û±Û²)
قال الرضا (ع): یابن شبیب! ان بکیت علÙ‰ الحسین (ع) حتÙ‰ تصیر دموعک علÙ‰ خدیک غفر الله لک کل ذنب اذنبته صغیرا کان او کبیرا قلیلا کان او کثیرا.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر برØŒ حسین (ع) آن قدر گریه کنÙ‰ که اشکهایت بر چهرهات جارÙ‰ شودØŒ خداوند همه گناهانت را که مرتکب شدهاÙ‰ مÙ‰آمرزدØŒ کوچک باشد یا بزرگØŒ کم باشد یا زیاد. (امالÙ‰ صدوقØŒ صÛ±Û±Û²)
* همدلÙ‰ با عترت
قال الرضا (ع): ان سرک ان تکون معنا فÙ‰ الدرجات العلÙ‰ من الجنان فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اگر تو را خوشحال مÙ‰کند که در درجات والاÙ‰ بهشت با ما باشى، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادÙ‰ ما خوشحال باش. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛ´Û¹)
قال الرضا (ع): ان سرک ان تکون معنا فÙ‰ الدرجات العلÙ‰ من الجنان فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اگر تو را خوشحال مÙ‰کند که در درجات والاÙ‰ بهشت با ما باشى، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادÙ‰ ما خوشحال باش. (جامع احادیث الشیعهØŒ ج ۱۲، صÛµÛ´Û¹)
منبع: پایگاه اطلاعرسانی آیتالله بهجت
Û² سال از ولادت امام حسین (ع) سپری شده بود که سفری برای پیامبر اکرم (ص) پیش آمد. در بین راه بود که حضرت ایستاد و فرمود: «انا لله و انا الیه راجعون» و شروع به گریستن کرد. همراهان حضرتØŒ از او علت گریه را پرسیدند. پیامبر (ص) فرمود: «جبرئیل هم اینک نزد من بود و به من اینگونه خبر داد که فرزندم (حسین) را در سرزمینی که کنار رود فرات است و آن را کربلا میگویندØŒ به شهادت میرسانند.»
از ایشان پرسیدند: یا رسولالله! چه کسی او را میکشدØŸ
پیامبر (ص) فرمود: «شخصی به نام یزید که خداوند او را لعنت کند و گویی که اکنون قتلگاه حسینم و مدفن او را میبینم.»
رسول خدا (ص) با حزن فراوان از این سفر بازگشتØŒ بالای منبر رفت و در حالی که امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نیز در پای منبر آن حضرت بودندØŒ خطبهای خواند که در آن خطبه مردم را پند و موعظه داد. پس از آنکه حضرت خطبه را به پایان رساندØŒ دست راست خویش را بر سر امام حسن (ع) گذاشت و دست چپ خود را بر سر امام حسین (ع) نهادهØŒ سر مبارک آن دو را به سوی آسمان بلند کرد و اینگونه فرمود: « پروردگارا! به درستی که محمد (ص) بنده و پیغمبر توست و این Û² تن از پاکان خاندان منØŒ فرزندان برگزیده من و خانواده من هستند. من اینان را پس از خود در میان امتم به جای میگذارم. پروردگارا! جبرئیل اینگونه به من خبر داده است که این فرزندم (حسین) را به خواری خواهند کشت. بارالها! این شهادت را بر وی مبارک کن و او را سرور و سیدالشهداØ¡ قرار ده. خدایا! برکت خود را از قاتل و ذلیل کننده او بردار.»
از ایشان پرسیدند: یا رسولالله! چه کسی او را میکشدØŸ
پیامبر (ص) فرمود: «شخصی به نام یزید که خداوند او را لعنت کند و گویی که اکنون قتلگاه حسینم و مدفن او را میبینم.»
رسول خدا (ص) با حزن فراوان از این سفر بازگشتØŒ بالای منبر رفت و در حالی که امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نیز در پای منبر آن حضرت بودندØŒ خطبهای خواند که در آن خطبه مردم را پند و موعظه داد. پس از آنکه حضرت خطبه را به پایان رساندØŒ دست راست خویش را بر سر امام حسن (ع) گذاشت و دست چپ خود را بر سر امام حسین (ع) نهادهØŒ سر مبارک آن دو را به سوی آسمان بلند کرد و اینگونه فرمود: « پروردگارا! به درستی که محمد (ص) بنده و پیغمبر توست و این Û² تن از پاکان خاندان منØŒ فرزندان برگزیده من و خانواده من هستند. من اینان را پس از خود در میان امتم به جای میگذارم. پروردگارا! جبرئیل اینگونه به من خبر داده است که این فرزندم (حسین) را به خواری خواهند کشت. بارالها! این شهادت را بر وی مبارک کن و او را سرور و سیدالشهداØ¡ قرار ده. خدایا! برکت خود را از قاتل و ذلیل کننده او بردار.»
منبع: ترجمه لهوف سید بن طاووس
.......................
.......................
بر اساس روایت مشهوری از امام زمان (عج)ØŒ ایشان آیه «کهیعص» را مرتبط با واقعه کربلا عنوان میکنند و «ک» را از نام کربلاØŒ «هÙ€» را از هلاکتØŒ «ی» را نشانه یزیدØŒ «ع» را نشانه عطش و «ص» را نشانه صبر دانستهاند.
به گزارش خبرنگار آئین و اندیشه فارسØŒ بسیاری از مفسÙ‘ران قرآن کریم معتقدند که آیه «کهیعص» که از حروف رمزی و مقطÙ‘عه در قرآن است به ماجرای کربلا و شهادت امام حسین (ع) اشاره کرد.
دلیل این مفسران بر ارتباط آیه «کهیعص» با ماجرای کربلاØŒ روایتی از «سعد بن عبدالله قمی» است که در کتب روایی از جمله «کمالالدین وتمام النعمه» شیخ صدوق (متولد نیمه اول قرن چهارم هجری) و «احتجاج» مرحوم طبرسی (متولد نیمه اول قرن ششم هجری) آمده است.
از کتابهای متØ£خر نیز میتوان به «تفسیر البرهان» سیدهاشم بحرانÙ‰ و «بحار الانوار» علامه مجلسی اشاره کرد که این روایت در آنها ذکر شده است.
بر پایه این گزارشØŒ سعد بن عبدالله قمی نقل میکند که در خدمت امام عسکری (ع) بودم و فردی از تØ£ویل آیه کهیعص سئوال کرد. امام عسکری (ع) فرمود که از فرزندم «مهدی» پاسخ را دریافت کنید. آنگاه امام زمان (عج) فرمودند: «هذه الحروف من Ø£نباØ¡ الغیبØŒ Ø£طلع الله علیها عبده زکریا علیهالسلامØŒ ثم قصÙ‘ها علÙ‰ محمد صلÙ‰الله علیه وآلهØŒ وذلک Ø£ن زکریا سØ£ل ربÙ‘ه Ø£ن یعلÙ‘مه Ø£سماØ¡ الخمسهØŒ فØ£هبط علیه جبرئیل فعلÙ‘مه Ø¥یاهاØŒ فکان زکریا Ø¥ذا ذکر محمداÙ‹ وعلیاÙ‹ وفاطمه والحسن سÙرÙ‘Ùی عنه همÙ‘هØŒ وانجلÙ‰ کربÙ‘هØŒ وØ¥ذا ذکر الحسین خنقته العبره ووقعت علیه البهره! فقال ذات یوم: یا Ø¥لهی! ما بالی Ø¥ذا ذکرت Ø£ربعا منهم تسلیÙ‘ت بØ£سمائهم من همومیØŒ وØ¥ذا ذکرت الحسین تدمع عینی وتثور زفرتیØŸ! فØ£نبØ£ه الله تعالÙ‰ عن قصتهØŒ وقال: (کهیعص) فالکاف اسم کربلاØ¡ØŒ والهاØ¡ هلاک العترهØŒ والیاØ¡ یزید وهو ظالم الحسین علیهالسلامØŒ والعین عطشهØŒ والصاد صبره.»
ماجرا از این قرار است که حضرت زکریا از پروردگارش درخواست کرد که «اسماØ¡ خمسه طیبه» را به وی بیاموزد. خداوند متعالØŒ جبرئیل امین را بر او فرو فرستاد و آن اسماØ¡ را به او تعلیم داد.
حضرت زکریا هنگامی که نامهای محمد (ص)ØŒ علی (ع)ØŒ فاطمه (س) و حسن (ع) را یاد میکردØŒ اندوه و ناراحتیاش بر طرف میشد و گرفتاریش از بین میرفت. امام هنگامی که از حسین (ع) یاد میکردØŒ بغض گلویش را میفشرد و مبهوت میشد. به همین دلیل روزی از خداوند سبب این اندوه و ناراحتی را جویا شد و گفت: بارالها! چرا وقتی آن چهار نفر را یاد میکنمØŒ آرامش مییابم و اندوهم بر طرف میشودØŒ اما وقتی حسین را یاد میکنمØŒ اشکم جاری و نالهام بلند میشودØŸ
خدای تعالی او را از داستان شهادت امام حسین (ع) آگاه کرد و فرمود: «کهیعص»! «ک» نام کربلا و «ه» اشاره به کشتهشدن عترت طاهره دارد. «ی» اشاره به نام یزید دارد که بر حسین (ع) ظلم کرد و «ع» اشاره به عطش و تشنگی آن امام و «ص» نیز نشان صبر و مقاومت ایشان است.
............................
دلیل این مفسران بر ارتباط آیه «کهیعص» با ماجرای کربلاØŒ روایتی از «سعد بن عبدالله قمی» است که در کتب روایی از جمله «کمالالدین وتمام النعمه» شیخ صدوق (متولد نیمه اول قرن چهارم هجری) و «احتجاج» مرحوم طبرسی (متولد نیمه اول قرن ششم هجری) آمده است.
از کتابهای متØ£خر نیز میتوان به «تفسیر البرهان» سیدهاشم بحرانÙ‰ و «بحار الانوار» علامه مجلسی اشاره کرد که این روایت در آنها ذکر شده است.
بر پایه این گزارشØŒ سعد بن عبدالله قمی نقل میکند که در خدمت امام عسکری (ع) بودم و فردی از تØ£ویل آیه کهیعص سئوال کرد. امام عسکری (ع) فرمود که از فرزندم «مهدی» پاسخ را دریافت کنید. آنگاه امام زمان (عج) فرمودند: «هذه الحروف من Ø£نباØ¡ الغیبØŒ Ø£طلع الله علیها عبده زکریا علیهالسلامØŒ ثم قصÙ‘ها علÙ‰ محمد صلÙ‰الله علیه وآلهØŒ وذلک Ø£ن زکریا سØ£ل ربÙ‘ه Ø£ن یعلÙ‘مه Ø£سماØ¡ الخمسهØŒ فØ£هبط علیه جبرئیل فعلÙ‘مه Ø¥یاهاØŒ فکان زکریا Ø¥ذا ذکر محمداÙ‹ وعلیاÙ‹ وفاطمه والحسن سÙرÙ‘Ùی عنه همÙ‘هØŒ وانجلÙ‰ کربÙ‘هØŒ وØ¥ذا ذکر الحسین خنقته العبره ووقعت علیه البهره! فقال ذات یوم: یا Ø¥لهی! ما بالی Ø¥ذا ذکرت Ø£ربعا منهم تسلیÙ‘ت بØ£سمائهم من همومیØŒ وØ¥ذا ذکرت الحسین تدمع عینی وتثور زفرتیØŸ! فØ£نبØ£ه الله تعالÙ‰ عن قصتهØŒ وقال: (کهیعص) فالکاف اسم کربلاØ¡ØŒ والهاØ¡ هلاک العترهØŒ والیاØ¡ یزید وهو ظالم الحسین علیهالسلامØŒ والعین عطشهØŒ والصاد صبره.»
ماجرا از این قرار است که حضرت زکریا از پروردگارش درخواست کرد که «اسماØ¡ خمسه طیبه» را به وی بیاموزد. خداوند متعالØŒ جبرئیل امین را بر او فرو فرستاد و آن اسماØ¡ را به او تعلیم داد.
حضرت زکریا هنگامی که نامهای محمد (ص)ØŒ علی (ع)ØŒ فاطمه (س) و حسن (ع) را یاد میکردØŒ اندوه و ناراحتیاش بر طرف میشد و گرفتاریش از بین میرفت. امام هنگامی که از حسین (ع) یاد میکردØŒ بغض گلویش را میفشرد و مبهوت میشد. به همین دلیل روزی از خداوند سبب این اندوه و ناراحتی را جویا شد و گفت: بارالها! چرا وقتی آن چهار نفر را یاد میکنمØŒ آرامش مییابم و اندوهم بر طرف میشودØŒ اما وقتی حسین را یاد میکنمØŒ اشکم جاری و نالهام بلند میشودØŸ
خدای تعالی او را از داستان شهادت امام حسین (ع) آگاه کرد و فرمود: «کهیعص»! «ک» نام کربلا و «ه» اشاره به کشتهشدن عترت طاهره دارد. «ی» اشاره به نام یزید دارد که بر حسین (ع) ظلم کرد و «ع» اشاره به عطش و تشنگی آن امام و «ص» نیز نشان صبر و مقاومت ایشان است.
............................
حضرت امام رضا(ع) فرمودند: «کانÙŽ اÙŽبی اÙذا دÙŽخÙŽلÙŽ شÙŽهرÙ الÙ’مÙحرÙ‘ÙŽم لایÙری ضاحÙکاÙ‹» یعنی وقتی پدرم به ماه محرم وارد میشدØŒ دیگر خنده بر چهرهاش دیده نمیشد.
مرحوم آیتالله ملکی تبریزی (ره) در مراقبات ماه محرم میگوید: «سزاوار است حال دوستان آلمحمد (ص) در دهه اول محرم تغییر کرده و در دل و سیمای خود آثار اندوه و درد این مصیبتهای بزرگ و دردناک را آشکار کنند.» و در ادامه مطالب خود اضافه میکند: «و نیز در دهه اول هر روز امام حسین(ع) را با زیارت عاشورا زیارت کند و اگر میتواند مراسم عزاداری آن حضرت را در منزل خود با نیتی خالص برپا نماید و اگر نمیتواند در مساجد یا منازل دوستانش به برپایی این مراسم کمک کند و هر روز مقداری از اوقات خود را در مکانهای عمومی به عزاداری بپردازد.»
عزاداری و گریه بر سیدالشهداØ¡ از افضل قربات و دارای اجری بس عظیم و مورد سفارش اکید ائمه اطهار (ع) است که نوشتاری جدا میطلبد و درباره آن کتابها نوشته شده استØŒ اما ماه محرم و حتی دهه اول محرم خود دارای موضوعیتی جدی است که مورد بحث ماست.
ائمه اطهار (ع) به زنده نگاه داشتن مصائب سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) اهتمام جدی داشتهاند. نقل است که ایÙ‘ان بن شبیب به امام رضا (ع) وارد شد و ایشان از او پرسیدند که آیا روزهایØŸ ابن شبیب میگوید: گفتم: خیرØŒ حضرت فرمودند: امروز روزی است که زکریا (ع) دعا کرد و خداوند دعایش را مستجاب فرمود و ملائکه خدا او را به یحیی (ع) بشارت دادند. آنگاه فرمود: این ماهØŒ ماهی است که در زمان جاهلیت همØŒ اهل جاهلیت آن را حرام دانسته و در آن از ظلم و قتال دوری میکردندØŒ اما این امت نه احترام این ماه را نگه داشتند و نه احترام پیامبر خود را و در این ماهØŒ ذریه پیامبرشان را کشتند و زنان او را اسیر کردند و اموال آنها را به غارت بردند. ای پسر شبیب! اگر میخواهی بر چیزی گریه کنی بر حسین بن علی (ع) گریه کن ...»
از روایت فوقØŒ اهمیت ماه محرم و گریه کردن بر سیدالشهداØ¡ (ع) در ایام این ماه معلوم میشود.
در روایات دیگر آمده است که حضرت امام رضا (ع) در ایام دهه اول محرمØŒ خودشان برمیخاستند و برای نشستن بانوان پردهای میافراشتند. آنگاه به دعبلØŒ شاعر معروف اهلبیت(ع) دستور خواندن شعر و ذکر مصیبت می دادند و میفرمودند: «ای دعبل! کسی که دیدگانش در سوگ حسین (ع) اشکآلود شود یا دیگران را به خاطر مصائب ما بگریاندØŒ خداوند او را در زمره ما محشور میکند.»
پس اقامه عزا و برپایی جلسههای ذکر مصیبت ریشه در روایات و تاریخ اهلبیت (ع) دارد و یک مسØ£له اجتماعی صرف نیست و قطعاÙ‹ اگر آن سفارشها و اهتمامی که حضرات معصومین (ع) در برپایی جلسات عزاداری امام حسین (ع) داشتندØŒ نبود هماکنون ما شاهد چنین شکوهی در جلسات امام حسین (ع) نبودیم.
با وجود روایات مØ£ثور از ائمه هدی (ع) با مراجعه به حالات علماØ¡ در طول تاریخ نیز میتوانیم به این مسØ£له پی ببریم که دهه اول محرم دهه عزای امام حسین (ع) است.
غالب علمای بزرگ متقدم و متØ£خÙ‘ر در ده روز اول محرم و حتی گاهی تا آخر ماه صفرØŒ روضه داشته و دارند و اهتمام آنها بر این مسØ£له بر کسی پوشیده نیست.
برای روز اول ماه محرم هم آداب و اعمال ذکر شده است که با مراجعه به مفاتیحالجنان میتوان از آنها اطلاع پیدا کرد.
...............................
ز قول «قطبالدÙ‘ین راوندی» در کتاب خود موسوم به «خرائج و جرائح» نقل کرده است: روزی پیامبر اسلام (ص) در محلÙ‘ی نشسته بود و اطراف آن بزرگوارØŒ امام علیØŒ حضرت فاطمهØŒ حسن و حسین (علیهاالسلام) گرد آمده بودند.
در این هنگامØŒ رسول خدا (ص) به ایشان خطاب کرد و فرمود: در آن هنگامی که هر یک از شما از یکدیگر جدا و پراکنده شود و قبر هریک در گوشهای از زمین قرار گیردØŒ چه حالی خواهید داشتØŸ
حسین (ع) لب به سخن گشود و اظهار داشت: یا رسولاللÙ‘ه! آیا به مرگ طبیعی میمیریم یا آن که کشته خواهیم شدØŸ
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: پسرم! همانا شما مظلومانه کشته خواهید شد.
و سپس افزود: و تکهتکههای بدن شما در روی زمین پراکنده خواهند شد.
حسین (ع) سئوال کرد: یا رسولاللÙ‘ه! چه کسی ما را خواهد کشتØŸ
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: شرورترین افرادØŒ شما را به قتل میرسانند.
حسین (ع) همچنین سئوال کرد: آیا کسی به زیارت قبور ما خواهد آمدØŸ
رسول خدا (ص) فرمود: آریØŒ عدÙ‘های از Ù€ مردان و زنان Ù€ امÙ‘ت برای زیارت شما بر سر قبور شما میآیند و با آمدنشان بر مزار شماØŒ مرا خوشحال میکنند و چون قیامت برپا شودØŒ من در صحرای محشر حاضر خواهم شد و کسانی را که به زیارت قبور شما آمده باشندØŒ شفاعت میکنم و از شداید و سختیهای قیامت نجاتشان خواهم داد.
..............................
امام صادق(ع) میفرماید: «هر گریه و مویهای در مصیبتها جز گریه بر امام حسین (ع) مکروه است» و مفسران بر این باورند که منظور از این نوع گریهØŒ مویهکردن و گریه همراه با جزع است.
عزاداری و تشکیل مجالس عزا بهویژه برای شهداØŒ در روایات شیعه امری جایزØŒ بلکه پرفضیلت و مستحب است. این موضوع در بسیاری از منابع شیعی از جمله «وسائل الشیعه» شیخ حرÙ‘ عاملی و «بحار الانوار» علامه مجلسی بیان شده است.
در این مطلب سعی شدهØŒ رویاتی از منابع شیعه که از طریق اهلبیت (ع) نقل شده استØŒ جمعآوری و ارایه شود.
* گریه بر امام حسین (ع) اسلام را از نابودی نجات داد
Ù€ امام موسی بن جعفر (ع) فرمود: «اذا مات المؤمن بکت علیه الملائکه و بقاع الارض التی کان یعبدالله علیها و ابواب السماØ¡ التی کان یصعد اعمالها فیها و ثلم ثلمه فی الاسلام لا یسدها شیئی لان المؤمنین حصون الاسلام کحصون سور المدینه لها» (بحار الانوارØŒ باب استحباب البکاØ¡ لموت المیÙ‘ت)
هرگاه مؤمنی از دنیا برودØŒ فرشتگان و جایگاهی که در آنجا خدا را عبادت کرده و درهای آسمان که اعمال وی از آن بالا رفته استØŒ بر او میگریند و شکافی در اسلام پدیدار میشود که چیزی نمیتواند آن را پر کندØ› چرا که مؤمنان همانند دیوار اطراف شهر و نگهبان اسلام هستند.
Ù€ امام صادق (ع) فرمود: «انÙ‘ما تحتاج المرØ£ه فی الماتم الی النوح لتسیل دمعتها و لا ینبغی لها ان تقول هجراÙ‹ فاذا جائها اللیل فلاتوذی الملائکه بالنوح» (بحار الانوارØŒ باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل ... ویکره النوح لیلا)
هنگام ماتم و عزاØŒ بانوان برای اشک ریختن Ù€ برای کاستن بار مصیبت Ù€ نیاز به شیون و زاری دارندØŒ اما شایسته نیست سخنان بیهوده و باطل بگویند و باید با فرا رسیدن شبØŒ نوحهØŒ گریه و فریاد را رها سازند تا فرشتگان آزار نبینند.
Ù€ امام باقر (ع) فرمود: «ان ام سلمه ندبت ابن عمها المغیره بین یدی رسول الله (ص) بعد ان استØ£ذنت منه للمضی الی اهله لانهم اقاموا مناحه قال فما عاب ذلک علیها النبی (ص) و لا قال شیئاÙ‹» (جلد Û±Û² بحار الانوار و جلد اول فروع کافی)
ولید بن مغیرهØŒ پسر عموی امÙ‘سلمه از دنیا رفت. امÙ‘سلمه از پیامبر (ص) اجازه خواست تا در مراسم نوحه و ماتم او شرکت کند. آن حضرت اجازه دادØŒ آنگاه در برابر رسول خدا با ذکر اشعاری برای مغیره گریه کرد. آن حضرت هم جلوگیری نکرده و چیزی نفرمودند.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «البکائون خمسه: آدم و یعقوب و یوسف و فاطمه بنت محمد (ص) و علی بن الحسین ...» (بحار الانوارØŒ باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
گریهکنندگان معروف پنج نفرند: آدمØŒ یعقوبØŒ یوسفØŒ فاطمه دختر پیامبر اسلام (ص) و علی بن حسین (ع). گریه آدم به خاطر اخراج از بهشتØŒ گریه یعقوب به جهت دوری از یوسفØŒ گریه یوسف به خاطر فراق و جدایی از یعقوبØŒ گریه حضرت زهرا بر پدرش رسول خدا (ص) و گریه امام سجاد (ع) به خاطر شهادت مظلومانه پدرش امام حسین (ع) بود که مدت آن در بعضی از روایات ده سال و در برخی دیگرØŒ Û´Û° سال عنوان شده است.
Ù€ امام صادق (ع) به فرزند بزرگوارش فرمود: «Ø£وقف لی من مالی کذا وکذا لنوادب تند بنی عشر سنین بمنی Ø£یام منی» (بحار الانوارØŒ باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل)
مدت ده سال در ایام حج در سرزمین منا با وقف اموال و داراییامØŒ مجالس سوگواری برگزار کن تا گریهکنندگان گریه کنند.
Ù€ امام صادق (ع) در روایت دیگری فرمود: «من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی عشره فله و لهم الجنه و من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی تسعه فله و لهم الجنه» (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
کسی که یک بیت شعر درباره امام حسین (ع) بسراید و گریه کند و ده تن یا نه تن را بگریاندØŒ جایگاه آنان بهشت است.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «کل الجزع والبکاØ¡ مکروه سوی الجزع والبکاØ¡ علی الحسین» (بحار الانوارØŒ باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
هر گریه و مویهای در مصیبتها مکروه استØŒ مگر گریه بر امام حسین (ع).
در توضیح این روایت اشاره به این نکته لازم است که ترک صبر و بیقراری در مصیبتهاØŒ اجر و پاداش انسان را از بین میبرد. از این رو در روایات دیگر به این مطلب اشاره شده است اما در اینجا امام صادق( ع) عزاداری و گریه بر امام حسین (ع) را استثناØ¡ دانستهاندØŒ زیرا گریه و جزع بر مصیبت امام حسین (ع) و انسانهای مظلوم از مصادیق جزع مکروه نبودهØŒ بلکه مصداق فریاد و اعتراض در برابر ظالم و ستمگر و ممدوح و پسندیده است. چنان که قرآن کریم میفرماید: «لا یÙحÙبÙ‘Ù اللهÙ الجÙŽهÙ’رÙŽ بÙالسÙ‘ÙوØ¡Ù مÙنÙŽ الÙ’قÙŽوÙ’ل٠إÙلاÙ‘ مÙŽن ظÙلÙمÙ’».
از این روایت چنین به دست میآید که عزاداری برای امام حسین (ع) و شهدای بزرگواری که در راه خدا مظلومانه جان باختهاند با دیگر سوگواریهایی که برای افراد معمولی استØŒ تفاوت دارد.
نکته دیگری که در این روایت وجود داردØŒ آن است که گریه بر غیر امام (ع) مکروه دانسته شده در صورتی که از روایات فراوانی جواز و بلکه استحباب آن مشخص میشود. در این جا احتمالاتی وجود دارد. یکی از آن احتمالات این است که مقصود از گریه در روایت ذکر شدهØŒ گریه همراه با جزع است نه صرف گریستن.
Ù€ پیامبر (ص) به دخترشان فاطمه (س) فرمودند: «کل عین باکیه الا عین بکت علی مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه» (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
هر دیدهای Ù€ در قیامت Ù€ گریان استØŒ جز دیدهای که بر حسین (ع) گریه کند. آن چشم همیشه خندان است و به نعمتهای بهشتی بشارت داده میشود.
Ù€ «ابنقولویه» از «مسمع بن مالک کردین» روایت کرده است که میگوید امام صادق (ع)به من فرمود: «ای مسمع! تو که از اهالی عراق هستیØŒ آیا قبر جدÙ‘م حسین (ع) را زیارت میکنیØŸ عرض کردم خیرØŒ زیرا من در بصره مشهور هستم و در همسایگی ما یکی از طرفداران خلیفه است که تابع هوا و هوسهای نفسانی اوست. گذشته از اینØŒ دشمنان ما خواه ناصبی و غیر آنØŒ زیاد هستندØŒ ترس دارم که به خلیفه فرزند سلیمان اطلاع دهند و جان من در خطر قرار گیرد».
آنگاه امام فرمود: «آیا مصایب شهدای کربلا را به یاد نمیآوریØŸ»ØŒ عرض کردم: «آری». فرمود: «آیا جزع و اظهار ناراحتی نمیکنیØŸ»ØŒ گفتم: «آریØŒ سوگند به خدا که گریه میکنم». فرمودند: «خدا گریهات را بپذیردØŒ آگاه باش که تو از کسانی هستی که برای مصایب ما اظهار ناراحتی و جزع میکنند. تو از کسانی هستی که در خوشحالی ما خوشحال و در اندوه و حزن ما اندوهناکاند».
سپس فرمود: «فقال الحمدالله الذی فضلنا علی خلقه بالرحمه و خصنا اهل البیت بالرحمه یا مسمع ان الارض و السماØ¡ تبکی منذ قتل امیرالمؤمنین رحمه لنا و ما بکی لنا من الملائکه اکثر و ما رقات دموع الملائکه منذ قتلنا»ØŒ سپاس خدایی را که ما Ù€ اهلبیت Ù€ را به رحمت خاصهاش ویژه ساخت و بر سایر خلق برتری بخشید. ای مسمع! از زمان کشتهشدن امیرمؤمنان (ع) زمین و آسمان میگریند و گریه فرشتگان خشک نشده است». (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) به پسر شبیب که از یاران آن حضرت استØŒ میفرماید: «ای فرزند شبیب! محرÙ‘ÙŽمØŒ ماهی است که در دوران جاهلیتØŒ مردم ظلم و قتل را در آن حرام میدانستندØŒ اما گروهی از مسلمانان حرمت این ماه و حرمت پیامبر(ص) را نشناختندØŒ فرزند او را به قتل رساندهØŒ زنان همراه او را به اسارت بردند».
آنگاه فرمود: «ان کنت باک فابک للحسین بن علی (ع) فانÙ‘ه ذبح کما یذبح الکبش» اگر خواستی بر کسی گریه کنیØŒ برای حسین بن علی (ع)گریه کنØŒ چرا که او را مانند گوسفند ذبح کردند.
سپس ادامه داد: «ان یوم الحسین اقرح جفوننا و Ø£سبل دموعنا و اذل عزیزنا بØ£رض کرب و بلا و اÙŽورثنا الکرب و البلاØ¡ الی یوم الانقضاØ¡ فعلی مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام» روز عاشوراØŒ چشم های ما را زخمی کردØŒ دلهای ما را سوختØŒ اشک چشمان ما را روان ساخت و عزیزان ما را خوار کرد و سرزمین کربلا تا روز قیامت برای ما سختی و بلا به جای گذاشتØŒ پس بایستی گریهکنندگان بر مثل حسین گریه کنند. (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) در روایت دیگری میفرماید: «من تذکر مصابنا و بکی لما ارتکب مناØŒ کان معنا فی درجتنا یوم القیامهØŒ و من ذکر بمصابنا فبکی و Ø£بکی لم تبک عینه یوم تبکی العیونØŒ و من جلس مجلساÙ‹ یحیی فیه Ø£مرنا لم یمت قلبه یم تموت القلوب» کسی که مصیبتهایی را که بر ما وارد شده است به یاد آورد و بر آن گریه کندØŒ در قیامت همراه ما خواهد بود.
کسی که به یاد مصایب ما گریه کند و دیگران را بگریاند چشمان او روزی که همه چشمها گریانندØŒ گریان نخواهد بود و کسی که در جلسهای بنشیند که در آن جلسه امر ما احیا و بر پا داشته میشودØŒ دل او در روزی که دلها می میردØŒ زنده میشود و نمیمیرد. (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ لعی مصیبه الحسین)
مرحوم آیتالله ملکی تبریزی (ره) در مراقبات ماه محرم میگوید: «سزاوار است حال دوستان آلمحمد (ص) در دهه اول محرم تغییر کرده و در دل و سیمای خود آثار اندوه و درد این مصیبتهای بزرگ و دردناک را آشکار کنند.» و در ادامه مطالب خود اضافه میکند: «و نیز در دهه اول هر روز امام حسین(ع) را با زیارت عاشورا زیارت کند و اگر میتواند مراسم عزاداری آن حضرت را در منزل خود با نیتی خالص برپا نماید و اگر نمیتواند در مساجد یا منازل دوستانش به برپایی این مراسم کمک کند و هر روز مقداری از اوقات خود را در مکانهای عمومی به عزاداری بپردازد.»
عزاداری و گریه بر سیدالشهداØ¡ از افضل قربات و دارای اجری بس عظیم و مورد سفارش اکید ائمه اطهار (ع) است که نوشتاری جدا میطلبد و درباره آن کتابها نوشته شده استØŒ اما ماه محرم و حتی دهه اول محرم خود دارای موضوعیتی جدی است که مورد بحث ماست.
ائمه اطهار (ع) به زنده نگاه داشتن مصائب سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) اهتمام جدی داشتهاند. نقل است که ایÙ‘ان بن شبیب به امام رضا (ع) وارد شد و ایشان از او پرسیدند که آیا روزهایØŸ ابن شبیب میگوید: گفتم: خیرØŒ حضرت فرمودند: امروز روزی است که زکریا (ع) دعا کرد و خداوند دعایش را مستجاب فرمود و ملائکه خدا او را به یحیی (ع) بشارت دادند. آنگاه فرمود: این ماهØŒ ماهی است که در زمان جاهلیت همØŒ اهل جاهلیت آن را حرام دانسته و در آن از ظلم و قتال دوری میکردندØŒ اما این امت نه احترام این ماه را نگه داشتند و نه احترام پیامبر خود را و در این ماهØŒ ذریه پیامبرشان را کشتند و زنان او را اسیر کردند و اموال آنها را به غارت بردند. ای پسر شبیب! اگر میخواهی بر چیزی گریه کنی بر حسین بن علی (ع) گریه کن ...»
از روایت فوقØŒ اهمیت ماه محرم و گریه کردن بر سیدالشهداØ¡ (ع) در ایام این ماه معلوم میشود.
در روایات دیگر آمده است که حضرت امام رضا (ع) در ایام دهه اول محرمØŒ خودشان برمیخاستند و برای نشستن بانوان پردهای میافراشتند. آنگاه به دعبلØŒ شاعر معروف اهلبیت(ع) دستور خواندن شعر و ذکر مصیبت می دادند و میفرمودند: «ای دعبل! کسی که دیدگانش در سوگ حسین (ع) اشکآلود شود یا دیگران را به خاطر مصائب ما بگریاندØŒ خداوند او را در زمره ما محشور میکند.»
پس اقامه عزا و برپایی جلسههای ذکر مصیبت ریشه در روایات و تاریخ اهلبیت (ع) دارد و یک مسØ£له اجتماعی صرف نیست و قطعاÙ‹ اگر آن سفارشها و اهتمامی که حضرات معصومین (ع) در برپایی جلسات عزاداری امام حسین (ع) داشتندØŒ نبود هماکنون ما شاهد چنین شکوهی در جلسات امام حسین (ع) نبودیم.
با وجود روایات مØ£ثور از ائمه هدی (ع) با مراجعه به حالات علماØ¡ در طول تاریخ نیز میتوانیم به این مسØ£له پی ببریم که دهه اول محرم دهه عزای امام حسین (ع) است.
غالب علمای بزرگ متقدم و متØ£خÙ‘ر در ده روز اول محرم و حتی گاهی تا آخر ماه صفرØŒ روضه داشته و دارند و اهتمام آنها بر این مسØ£له بر کسی پوشیده نیست.
برای روز اول ماه محرم هم آداب و اعمال ذکر شده است که با مراجعه به مفاتیحالجنان میتوان از آنها اطلاع پیدا کرد.
...............................
ز قول «قطبالدÙ‘ین راوندی» در کتاب خود موسوم به «خرائج و جرائح» نقل کرده است: روزی پیامبر اسلام (ص) در محلÙ‘ی نشسته بود و اطراف آن بزرگوارØŒ امام علیØŒ حضرت فاطمهØŒ حسن و حسین (علیهاالسلام) گرد آمده بودند.
در این هنگامØŒ رسول خدا (ص) به ایشان خطاب کرد و فرمود: در آن هنگامی که هر یک از شما از یکدیگر جدا و پراکنده شود و قبر هریک در گوشهای از زمین قرار گیردØŒ چه حالی خواهید داشتØŸ
حسین (ع) لب به سخن گشود و اظهار داشت: یا رسولاللÙ‘ه! آیا به مرگ طبیعی میمیریم یا آن که کشته خواهیم شدØŸ
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: پسرم! همانا شما مظلومانه کشته خواهید شد.
و سپس افزود: و تکهتکههای بدن شما در روی زمین پراکنده خواهند شد.
حسین (ع) سئوال کرد: یا رسولاللÙ‘ه! چه کسی ما را خواهد کشتØŸ
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: شرورترین افرادØŒ شما را به قتل میرسانند.
حسین (ع) همچنین سئوال کرد: آیا کسی به زیارت قبور ما خواهد آمدØŸ
رسول خدا (ص) فرمود: آریØŒ عدÙ‘های از Ù€ مردان و زنان Ù€ امÙ‘ت برای زیارت شما بر سر قبور شما میآیند و با آمدنشان بر مزار شماØŒ مرا خوشحال میکنند و چون قیامت برپا شودØŒ من در صحرای محشر حاضر خواهم شد و کسانی را که به زیارت قبور شما آمده باشندØŒ شفاعت میکنم و از شداید و سختیهای قیامت نجاتشان خواهم داد.
..............................
امام صادق(ع) میفرماید: «هر گریه و مویهای در مصیبتها جز گریه بر امام حسین (ع) مکروه است» و مفسران بر این باورند که منظور از این نوع گریهØŒ مویهکردن و گریه همراه با جزع است.
عزاداری و تشکیل مجالس عزا بهویژه برای شهداØŒ در روایات شیعه امری جایزØŒ بلکه پرفضیلت و مستحب است. این موضوع در بسیاری از منابع شیعی از جمله «وسائل الشیعه» شیخ حرÙ‘ عاملی و «بحار الانوار» علامه مجلسی بیان شده است.
در این مطلب سعی شدهØŒ رویاتی از منابع شیعه که از طریق اهلبیت (ع) نقل شده استØŒ جمعآوری و ارایه شود.
* گریه بر امام حسین (ع) اسلام را از نابودی نجات داد
Ù€ امام موسی بن جعفر (ع) فرمود: «اذا مات المؤمن بکت علیه الملائکه و بقاع الارض التی کان یعبدالله علیها و ابواب السماØ¡ التی کان یصعد اعمالها فیها و ثلم ثلمه فی الاسلام لا یسدها شیئی لان المؤمنین حصون الاسلام کحصون سور المدینه لها» (بحار الانوارØŒ باب استحباب البکاØ¡ لموت المیÙ‘ت)
هرگاه مؤمنی از دنیا برودØŒ فرشتگان و جایگاهی که در آنجا خدا را عبادت کرده و درهای آسمان که اعمال وی از آن بالا رفته استØŒ بر او میگریند و شکافی در اسلام پدیدار میشود که چیزی نمیتواند آن را پر کندØ› چرا که مؤمنان همانند دیوار اطراف شهر و نگهبان اسلام هستند.
Ù€ امام صادق (ع) فرمود: «انÙ‘ما تحتاج المرØ£ه فی الماتم الی النوح لتسیل دمعتها و لا ینبغی لها ان تقول هجراÙ‹ فاذا جائها اللیل فلاتوذی الملائکه بالنوح» (بحار الانوارØŒ باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل ... ویکره النوح لیلا)
هنگام ماتم و عزاØŒ بانوان برای اشک ریختن Ù€ برای کاستن بار مصیبت Ù€ نیاز به شیون و زاری دارندØŒ اما شایسته نیست سخنان بیهوده و باطل بگویند و باید با فرا رسیدن شبØŒ نوحهØŒ گریه و فریاد را رها سازند تا فرشتگان آزار نبینند.
Ù€ امام باقر (ع) فرمود: «ان ام سلمه ندبت ابن عمها المغیره بین یدی رسول الله (ص) بعد ان استØ£ذنت منه للمضی الی اهله لانهم اقاموا مناحه قال فما عاب ذلک علیها النبی (ص) و لا قال شیئاÙ‹» (جلد Û±Û² بحار الانوار و جلد اول فروع کافی)
ولید بن مغیرهØŒ پسر عموی امÙ‘سلمه از دنیا رفت. امÙ‘سلمه از پیامبر (ص) اجازه خواست تا در مراسم نوحه و ماتم او شرکت کند. آن حضرت اجازه دادØŒ آنگاه در برابر رسول خدا با ذکر اشعاری برای مغیره گریه کرد. آن حضرت هم جلوگیری نکرده و چیزی نفرمودند.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «البکائون خمسه: آدم و یعقوب و یوسف و فاطمه بنت محمد (ص) و علی بن الحسین ...» (بحار الانوارØŒ باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
گریهکنندگان معروف پنج نفرند: آدمØŒ یعقوبØŒ یوسفØŒ فاطمه دختر پیامبر اسلام (ص) و علی بن حسین (ع). گریه آدم به خاطر اخراج از بهشتØŒ گریه یعقوب به جهت دوری از یوسفØŒ گریه یوسف به خاطر فراق و جدایی از یعقوبØŒ گریه حضرت زهرا بر پدرش رسول خدا (ص) و گریه امام سجاد (ع) به خاطر شهادت مظلومانه پدرش امام حسین (ع) بود که مدت آن در بعضی از روایات ده سال و در برخی دیگرØŒ Û´Û° سال عنوان شده است.
Ù€ امام صادق (ع) به فرزند بزرگوارش فرمود: «Ø£وقف لی من مالی کذا وکذا لنوادب تند بنی عشر سنین بمنی Ø£یام منی» (بحار الانوارØŒ باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل)
مدت ده سال در ایام حج در سرزمین منا با وقف اموال و داراییامØŒ مجالس سوگواری برگزار کن تا گریهکنندگان گریه کنند.
Ù€ امام صادق (ع) در روایت دیگری فرمود: «من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی عشره فله و لهم الجنه و من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی تسعه فله و لهم الجنه» (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
کسی که یک بیت شعر درباره امام حسین (ع) بسراید و گریه کند و ده تن یا نه تن را بگریاندØŒ جایگاه آنان بهشت است.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «کل الجزع والبکاØ¡ مکروه سوی الجزع والبکاØ¡ علی الحسین» (بحار الانوارØŒ باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
هر گریه و مویهای در مصیبتها مکروه استØŒ مگر گریه بر امام حسین (ع).
در توضیح این روایت اشاره به این نکته لازم است که ترک صبر و بیقراری در مصیبتهاØŒ اجر و پاداش انسان را از بین میبرد. از این رو در روایات دیگر به این مطلب اشاره شده است اما در اینجا امام صادق( ع) عزاداری و گریه بر امام حسین (ع) را استثناØ¡ دانستهاندØŒ زیرا گریه و جزع بر مصیبت امام حسین (ع) و انسانهای مظلوم از مصادیق جزع مکروه نبودهØŒ بلکه مصداق فریاد و اعتراض در برابر ظالم و ستمگر و ممدوح و پسندیده است. چنان که قرآن کریم میفرماید: «لا یÙحÙبÙ‘Ù اللهÙ الجÙŽهÙ’رÙŽ بÙالسÙ‘ÙوØ¡Ù مÙنÙŽ الÙ’قÙŽوÙ’ل٠إÙلاÙ‘ مÙŽن ظÙلÙمÙ’».
از این روایت چنین به دست میآید که عزاداری برای امام حسین (ع) و شهدای بزرگواری که در راه خدا مظلومانه جان باختهاند با دیگر سوگواریهایی که برای افراد معمولی استØŒ تفاوت دارد.
نکته دیگری که در این روایت وجود داردØŒ آن است که گریه بر غیر امام (ع) مکروه دانسته شده در صورتی که از روایات فراوانی جواز و بلکه استحباب آن مشخص میشود. در این جا احتمالاتی وجود دارد. یکی از آن احتمالات این است که مقصود از گریه در روایت ذکر شدهØŒ گریه همراه با جزع است نه صرف گریستن.
Ù€ پیامبر (ص) به دخترشان فاطمه (س) فرمودند: «کل عین باکیه الا عین بکت علی مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه» (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
هر دیدهای Ù€ در قیامت Ù€ گریان استØŒ جز دیدهای که بر حسین (ع) گریه کند. آن چشم همیشه خندان است و به نعمتهای بهشتی بشارت داده میشود.
Ù€ «ابنقولویه» از «مسمع بن مالک کردین» روایت کرده است که میگوید امام صادق (ع)به من فرمود: «ای مسمع! تو که از اهالی عراق هستیØŒ آیا قبر جدÙ‘م حسین (ع) را زیارت میکنیØŸ عرض کردم خیرØŒ زیرا من در بصره مشهور هستم و در همسایگی ما یکی از طرفداران خلیفه است که تابع هوا و هوسهای نفسانی اوست. گذشته از اینØŒ دشمنان ما خواه ناصبی و غیر آنØŒ زیاد هستندØŒ ترس دارم که به خلیفه فرزند سلیمان اطلاع دهند و جان من در خطر قرار گیرد».
آنگاه امام فرمود: «آیا مصایب شهدای کربلا را به یاد نمیآوریØŸ»ØŒ عرض کردم: «آری». فرمود: «آیا جزع و اظهار ناراحتی نمیکنیØŸ»ØŒ گفتم: «آریØŒ سوگند به خدا که گریه میکنم». فرمودند: «خدا گریهات را بپذیردØŒ آگاه باش که تو از کسانی هستی که برای مصایب ما اظهار ناراحتی و جزع میکنند. تو از کسانی هستی که در خوشحالی ما خوشحال و در اندوه و حزن ما اندوهناکاند».
سپس فرمود: «فقال الحمدالله الذی فضلنا علی خلقه بالرحمه و خصنا اهل البیت بالرحمه یا مسمع ان الارض و السماØ¡ تبکی منذ قتل امیرالمؤمنین رحمه لنا و ما بکی لنا من الملائکه اکثر و ما رقات دموع الملائکه منذ قتلنا»ØŒ سپاس خدایی را که ما Ù€ اهلبیت Ù€ را به رحمت خاصهاش ویژه ساخت و بر سایر خلق برتری بخشید. ای مسمع! از زمان کشتهشدن امیرمؤمنان (ع) زمین و آسمان میگریند و گریه فرشتگان خشک نشده است». (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) به پسر شبیب که از یاران آن حضرت استØŒ میفرماید: «ای فرزند شبیب! محرÙ‘ÙŽمØŒ ماهی است که در دوران جاهلیتØŒ مردم ظلم و قتل را در آن حرام میدانستندØŒ اما گروهی از مسلمانان حرمت این ماه و حرمت پیامبر(ص) را نشناختندØŒ فرزند او را به قتل رساندهØŒ زنان همراه او را به اسارت بردند».
آنگاه فرمود: «ان کنت باک فابک للحسین بن علی (ع) فانÙ‘ه ذبح کما یذبح الکبش» اگر خواستی بر کسی گریه کنیØŒ برای حسین بن علی (ع)گریه کنØŒ چرا که او را مانند گوسفند ذبح کردند.
سپس ادامه داد: «ان یوم الحسین اقرح جفوننا و Ø£سبل دموعنا و اذل عزیزنا بØ£رض کرب و بلا و اÙŽورثنا الکرب و البلاØ¡ الی یوم الانقضاØ¡ فعلی مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام» روز عاشوراØŒ چشم های ما را زخمی کردØŒ دلهای ما را سوختØŒ اشک چشمان ما را روان ساخت و عزیزان ما را خوار کرد و سرزمین کربلا تا روز قیامت برای ما سختی و بلا به جای گذاشتØŒ پس بایستی گریهکنندگان بر مثل حسین گریه کنند. (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) در روایت دیگری میفرماید: «من تذکر مصابنا و بکی لما ارتکب مناØŒ کان معنا فی درجتنا یوم القیامهØŒ و من ذکر بمصابنا فبکی و Ø£بکی لم تبک عینه یوم تبکی العیونØŒ و من جلس مجلساÙ‹ یحیی فیه Ø£مرنا لم یمت قلبه یم تموت القلوب» کسی که مصیبتهایی را که بر ما وارد شده است به یاد آورد و بر آن گریه کندØŒ در قیامت همراه ما خواهد بود.
کسی که به یاد مصایب ما گریه کند و دیگران را بگریاند چشمان او روزی که همه چشمها گریانندØŒ گریان نخواهد بود و کسی که در جلسهای بنشیند که در آن جلسه امر ما احیا و بر پا داشته میشودØŒ دل او در روزی که دلها می میردØŒ زنده میشود و نمیمیرد. (بحار الانوارØŒ باب ثواب البکاØ¡ لعی مصیبه الحسین)
* روایات استحباب عزاداری برای حسین امام (ع) منحصر به مکان و زمان نیست
Ù€ این احادیث به صورت مستفیض و بلکه متواتر از طریق اهل بیت (ع) روایت شدهاندØŒ به گونهای که جای هیچ گونه تردیدی باقی نمیماند. بدون تردید ائمه اهل بیت (ع) در این دستورات اهداف مهمی را در نظر داشتهاند که از مهمترین آنهاØŒ مبارزه با ستمگران بنیامیه و بنیعباس است. از این رو همه مسلمانان و بهویژه پیروان خود را به شرکت در این جهاد مقدس ترغیب فرمودهاند.
کیفیت این جهاد نیز چیزی نیست جز مرثیهØŒ مدیحهØŒ زیارت و گریه بر مصایب اهلبیت (ع) برای خنثیکردن تلاش بنیامیه که سعی میکردند نام امام حسین (ع) را از بین ببرند و از رثا و زیارت و بیان فضایل و مناقب آن حضرت جلوگیری میکردند.
در این راستا گریه و عزاداریØŒ مرثیه و زیارت قبور آنان نه فقط از باب حسرت و تسلیت استØŒ بلکه محاربه با دشمنان خدا و جهاد فیسبیلالله به شمار میآید و هر کس در این جهاد مقدس شرکت کندØŒ خداوند بزرگ او را از مجاهدان در راه خود شمرده و انشاØ¡الله بهشت را نصیب او میکند.
Ù€ نکته دیگر آن است که این احادیثØŒ منحصر به زمان و مکان خاصی نیست تا گفته شودØŒ چون بنیامیه و بنیعباس امروز نیستندØŒ پس عنوان جهاد و مبارزه صدق نمیکند. زیرا نخستØŒ از دستورات ائمه (ع) در صورتی که قرینه خاصی مبنی بر انحصار به مورد خاصی وجود نداشته باشدØŒ استفاده اطلاق و شمول میشودØŒ چنان که در دستورات دیگر اخلاقی و فقهی چنین است.
Ù€ هر چند امروز خلفای بنیامیه و بنیعباس نیستندØŒ اما درست همان دو جبهه حق و باطل که در آن زمان صفآرایی داشتهاندØŒ امروز بیشتر از آن زمان به چشم میخورند. آن زمانØŒ باطل در چهره بنیامیه و بنیعباس ظهور کرده بودند و امروز در چهره کسانی که راه آنان را ادامه میدهند.
Ù€ با توجه به این که عقیده به لزوم محبت اهلبیت (ع) از اساس و ارکان دین اسلام است و هر عصر و نسلی باید بدان ملتزم باشدØŒ و همچنین آثار بسیار مثبت مجالس عزاداری امروزØŒ از مصادیق جهاد و احیای دین اسلام به شمار میآید و به عبارت دیگرØŒ بر مبنای همان معیار و ملاکی که در زمان ائمه (ع) عزاداری نوعی جهاد قلمداد میشدØŒ امروز نیز عزاداری در زمره جهاد به شمار میآید و وقوع آثار آن در پیدایش انقلاب اسلامی و پیروزی آن بهترین گواه این مدعاست.
منبع : کانون علمی فرهنگی ایثار
💬 دیدگاهها (0 دیدگاه)
📝 ثبت دیدگاه جدید
✅ بدون نیاز به کد امنیتی
✅ دیدگاه شما پس از تایید مدیر نمایش داده میشود.