بسم اللÙ‘ه الرÙ‘حمن الرÙ‘حیم

و صلÙ‘ی الله علی محمÙ‘د و آله الطÙ‘اهرین  و لعنه الله علی اعدایهم اجمعین

  

سینوزیتØ› همه گیری قابل درمان

 

سینوس

 

سینوس هاØŒ حفره هایی توخالی در استخوانهای سر و صورت هستند. این حفره ها که همگی در اطراف بینی قرار گرفته اندØ› 4 گروه هستند:

 

1- سینوس های استخوان پیشانیØŒ بالای ابروها در قسمت نزدیک به وسط صورت.

 

2- سینوس های استخوان گونهØŒ در زیر کاسه چشم ها.

 

3- سینوس های واقع در استخوانی که  بین چشم ها و بینی قرار گرفته است.

 

4- سینوس های واقع در قسمت پشتی بینی.

 

آنچه که در بین عموم مردم به عنوان سینوزیت شناخته می شودØ› عمدتاÙ‹ ناشی از التهاب در 3 دسته اول است.

 

 

 

عملکرد

 

در طبÙ‘ جدید دو عملکرد اساسی برای سینوس ها مطرح است:

 

1- رزونانس صدا: یعنی به مانند محفظه پر از هوایی که در بسیاری از آلات موسیقی وجود داردØ› سینوس ها هم باعث می شوند که صدای ما رساتر به نظر بیایدØ› همچنین سینوس ها از انتقال صدای شخص از راه استخوانی جلوگیری می کنندØ› یعنی وقتی که کسی حرف می زندØ› صدای خودش را فقط از راه هوا می شنودØ› در حالی که اگر قرار بود این انتقال از راه استخوان ها هم انجام شودØ› شخص به هنگام صحبت کردنØŒ صدای خودش را دو جور می شنید.

 

2- کاهش وزن جمجمه: سینوس ها با کم کردن جرم حجمی استخوان های جمجمهØŒ تحمÙ‘ل وزن آنها را برای انسانØŒ آسان می سازند. در واقع اگر سینوس ها نبودندØŒ سر آدمیزاد روی تنش سنگینی می کرد!

 

سایر عملکردهای ذکر شده برای سینوس ها عبارت است از:

 

- کمک به کنترل تغییرات رطوبت هوای تنفÙ‘سی.

 

- مبارزه موضعی با عوامل عفونی. 

 

- تامین موکوس(مایع لزج کننده) دستگاه تنفÙ‘س فوقانی. 

 

- کاهش اثر ضربه های وارده به سر. 

 

- اثر به عنوان عایق حرارتی.

 

 

وظایف سینوس ها بر اساس نظر طبÙ‘ سنÙ‘تی ایران

 

براساس آموزه های طبÙ‘ سنÙ‘تی ایرانØŒ عمل اصلی سینوس هاØŒ تخلیه رطوبت اضافه و موادÙ‘ دفعی ناحیه سر و گردن( مغزØŒ بینیØŒ گوش هاØŒ چشم هاØŒ دهان و دندان ها و ...) است.

 

بنابراین درک این نکته که چرا التهاب سینوس ها و نقص در عملکرد آنها حتی می تواند باعث کاهش تمرکز و حافظهØŒ خستگی چشم ها و ... شود کار چندان سختی نخواهد بود. در این تعریفØŒ عملکرد سینوس ها نسبت به ناحیه سر و گردن مانند عملکرد روده هاست به کل بدن و همانگونه که یبوستØŒ اسهال و یا هرگونه اختلال عملکرد دیگری در روده ها کل بدن را تحت تاثیر قرار می دهدØ› اختلال عملکرد سینوس ها هم می تواند باعث مشکلات عملکردی در مغزØŒ گوش هاØŒ چشم هاØŒ بینیØŒ دندان ها و ... شود. این دیدگاه که نسبت به دیدگاه طبÙ‘ جدید بسیار کامل تر استØ› از سویی ما را در درک بهتر عملکرد سینوس ها یاری می کند و از جهتی اهمیت پیشگیری و درمان صحیح سینوزیت را یادآوری می کند.

 

سینوزیت

 

به التهاب سینوس ها و افزایش یا احتباس ترشÙ‘حات در آنهاØŒ سینوزیت اطلاق می شود.

 

سینوزیت به دوگونه است. یکی سینوزیت حاد که به دنبال بیماری های عفونی مثل سرماخوردگی عارض می شود و بسیار پر سر و صداست و با تب و درد شدید و ... همراه است و دیگری سینوزیت مزمن که متاسفانه به نظر می رسد درصد زیادی از مردم کشور ما – بسیار فراتر از آمارهای رسمی – از آن رنج می برند.

 

علایم و نشانه های سینوزیت

 

* سردرد یا سنگینی سر به خصوص در ناحیه پیشانی و گونه ها: البته در سینوزیت های مزمنØŒ دردØŒ غلبه و بروز کمتری دارد و بیشتر سنگینی سر احساس می شود. درد را بیشتر در سینوزیت های حاد یا سینوزیت های مزمن که به طور ناگهانی دچار عفونت می شوند می توان دید. این درد خیلی از مواقع با خم شدن بیمار به جلو(و به طور معمول با سجده رفتن در نماز) تشدید می شود که علÙ‘ت آنØŒ اثر فیزیکی این کار در جابجایی چرک موجود در سینوس هاست. این درد ممکن است به نواحی دیگر سر و صورت انتشار پیدا کند.

 

نوع دیگر سردرد ناشی از سینوزیت که به ویژه در سینوزیت های مزمن رخ می دهدØ› سردرد یا حتÙ‘ی گلودرد با تماس با باد گرم یا سرد است.

 

* آبریزش از بینی: بیشتر در موارد حاد یا در سینوزیت های آلرژیک دیده می شود.

 

* ترشÙ‘حات پشت حلقی به ویژه صبح ها: این ترشحاتØŒ به طور عادی میزان کمتری دارند و از راه بینی دفع می شوندØ› اما با افزایش میزان آنها و ایجاد مشکل دفع از راه عادÙ‘یØŒ این ترشحات در پشت حلق جمع می شوند.

 

* بوی بد دهان: به علت تجمع ترشحات غلیظ یا عفونی در خود سینوس ها یا پشت حلق به وجود می آید. شایع ترین علت بوی بد دهانØŒ سینوزیت است. بنابراین اگر بیمار هیچ شکایتی جز بوی بد دهان ندارد باید سینوزیت را به عنوان متÙ‘هم اصلیØŒ درمان نمود.

 

* بی اشتهایی به خصوص برای صبحانه: این مساله از سویی به دلیل غلبه حالت عفونی در بدن است و از سویی به علت احساس ناخوشایند ناشی از بلع ترشحات و ورود آنها به معده.

 

* تنگی نفس و بد خوابی شبانه: در شب و با کاهش حرارت سینوس ها و کاهش حرکات مژکهای سلول های موجود در سینوس هاØŒ ترشحات غلیظ تر می شوندکه باعث تنگی نفسØŒ کاهش میزان اکسیژن خون و به دنبال آن کاهش کیفیت خواب خواهد شد.

 

* کندی جریان فکر و کاهش حافظه و تمرکز: به دلیل کاهش تخلیه مواد دفعی از مغز.

 

* خستگی طول روز: به دلیل کاهش سطح اکسیژن خون و اختلال خواب شبانهØŒ غلبه حالت عفونی بر بدن و ....

 

* حالت تهوÙ‘ع و استفراغ به ویژه پس از برخاستن از خواب: عمدتاÙ‹ به دلیل بلع ترشحات و تجمÙ‘ع آنها در معده.

 

* حسÙ‘اسیت به گرما و سرما به ویژه باد گرم و سرد: سینوس ملتهب اغلب به سرما واکنش منفی نشان می دهدØ› اما در بسیاری از موارد و با ایجاد حالت آزردگی در سلول های سینوس هاØŒ فرد با قرار گرفتن در معرض باد گرم هم احساس درد و ناخوشی می کند.

 

* سرفه یا عطسه: که ناشی از واکنش دفاعی بدن برای دفع ترشحات است.

 

* تنگی نفسØŒ گرفتگی و اسپاسم عضلات گلو یا آسم: عمدتاÙ‹ در طولانی مدت و با تحریک مداوم ریه ها به دلیل ریزش مکرÙ‘ر ترشحات سینوس ها به آنها به وجود می آید. متاسفانه با اخذ شرح حال دقیق روشن می شود که بسیاری از بیماران آسمی کسانی هستند که سال ها مبتلا به سینوزیت درمان نشده بوده اند.

 

* سرماخوردگی مکرÙ‘ر و مزمن شدن سرماخوردگی ها: در واقعØŒ بیمار سینوزیتی با کوچکترین تلنگری مبتلا به سرماخوردگی می شود و به دلیل وجود زمینه مساعد که همانا وجود یک انبار چرک در سینوس هاستØ› درمان وی نیز طولانی می شود.

 

* سنگینی گوش یا خستگی و کاهش دید چشم: به دلیل کاهش تخلیه مواد دفعی چشم و گوش.

 

* گرفتگی بینی: به صورت یک طرفه یا دو طرفهØŒ از شایع ترین علایم سینوزیت است. 

 

* تب و لرز در موارد حادÙ‘ ....

 

* پف دور چشم: که البته سینوزیت یکی از دلایل آن است.

 

* خارش و خشک شدن گلوØŒ احساس تشنگی مکرÙ‘ر و تلخی دهان.

 

* تغییر وضعیت خلقی: به بسیاری از دلایل فوق الذÙ‘کرØŒ بیمار سینوزیتی ممکن است مشکلات عصبی را نیز تجربه کند.

 

عوامل سبب ساز یا تشدید کننده

 

عوامل به وجود آورنده سینوزیتØŒ به سه دسته کلÙ‘ی تقسیم می شوند.

 

1- عواملی که باعث کاهش شستشو و تخلیه بینی می شوند

 

وظیفه سینوس ها چنانکه گفتیم تخلیه مواد دفعی ناحیه سر و گردن استØ› بنابراین به طور دایم نیاز دارند که تخلیه و پاکیزه شوندØ› به زبان دیگر همان طور که دندان ها نیاز به مسواک زدن دایم دارندØ› سینوس ها نیز باید به طور مرتب شستشو شوند. بسیاری از سنÙ‘ت ها(مثل استحباب استنشاق آب به هنگام وضو گرفتن یا عادت مردم قدیم به استفاده از انفیه یا چکاندن روغن در بینی) هم بر این اساس شکل گرفته اند. حال اگر به هر دلیل میزان تخلیه و تمیز شدن سینوس ها از میزان ترشحات آنها عقب بیفتدØ› احتمال پیدایش سینوزیت بیشتر خواهد شد.

 

* کم شدن گریه: گریه یکی از بهترین شستشودهنده های بینی و سینوس هاست. می دانید که در گوشه داخلی پلک ها یک منفذ کوچک وجود دارد که اشک را به بینی منتقل می کنند. در موقع گریهØŒ این روند تشدید می شود – به همین جهت هم هست که کسی که گریه می کند آب دماغش آویزان می شود! –  این اشک اضافیØŒ ورودی مجرای سینوس ها در داخل بینی را شستشو می دهد. به این ترتیب بعد از هر بار گریهØŒ مجاری سینوس ها باز شده و ترشحات آنها تخلیه می شود. بنابراین به همان نسبت که تبلیغات رسانه ها در مورد اهمیت دادن به شادی و خنده و پرهیز از گریه شدت می گیردØ› آمار سینوزیت هم بالا می رود.

 

* استفاده از دستمال به جای شستشوی بینی و فین نکردن!: متاسفانه شستشوی بینی و فین کردنØŒ در زندگی امروزی به یک عمل بی ادبانه تعبیر می شودØ› در حالی که این کارØŒ یک اقدام بهداشتی مناسب در جهت تخلیه بینی استØ› لذا از انجام مرتÙ‘ب آن غافل نشوید. فراموش نکنید که فین کردن باید به صورت یک طرفه انجام شود و هرگز نباید همزمان هر دو طرف بینی را گرفتØ› چرا که این کار می تواند باعث پس زدن ترشحات به داخل سینوس ها و حتی مغز شود. استفاده از دستمال به شکل فانتزی و امروزی آنØŒ تقریباÙ‹ هیچ کمک موثری به تمیز کردن سینوس ها نمی کند.

 

* عدم رعایت عمل مستحبÙ‘ استنشاق آب به هنگام وضو: مستحب است که قبل از وضو گرفتنØŒ مقداری آب به داخل بینی استنشاق شود. این عمل تاثیر فوق العاده ای در شستشوی سینوس ها دارد. گفته می شود که بهتر است  به جای این که آب را به داخل بینی خود بکشیمØ› آن را کف دست خود ریخته با خم کردن سر به عقبØŒ آب را به داخل بینی بریزیم.  

 

* از بین رفتن سنÙ‘ت های بهداشتی مانند استفاده از انفیه یا چکاندن روغن در بینی و ... : چنانکه گفتیم در گذشتهØŒ انجام اقدامات بهداشتی برای پاکیزه ساختن سینوس ها بین مردم ما متداول بود که استفاده از انفیه(برای تحریک عطسه که از بهترین پاک کننده های سینوس هاست) و چکاندن روغن های مختلف در بینی از رایج ترین آنها بود که متاسفانه این اقدامات هم اکنون چندان رایج نیستند.

 

2- عوامل مسدود کننده سینوس ها یا تخریب کننده مخاط آنها

 

* کشیدن سیگار: کشیدن سیگار با تحریک سلول های مخاط سینوس ها و به خصوص با کاهش عملکرد مژکهای این سلول ها(که مانند جارو ترشحات را به بیرون هدایت می کنند) زمینه را برای سینوزیت فراهم می کند.

 

* بودن در معرض دود سیگار یا آلودگی هوا: ثابت شده است کسی که در معرض دود سیگار است به مانند فرد سیگاری از اثرات زیانبار آن بهره وافی را خواهد برد! آلودگی هوا هم در افزایش ترشحات و تخریب مخاط سینوس ها اثری مشابه سیگار دارد.

 

* وجود توالت یا آشپزخانه در محیط زندگی: مواد شیمیایی خطرناکی که از مدفوع و ادرار یا از فعالیت های انجام شده در آشپزخانه در محیط زندگی پخش می شوندØ› زمینه را برای تخریب مخاط سینوس ها فراهم می کنند. در خانه های قدیمیØŒ هم آشپزخانه و هم توالت در محیطی خارج از محیط اصلی زندگی قرار داشتند.

 

* استفاده از انواع خوشبو کننده هاØŒ ضدÙ‘ عفونی کننده هاØŒ سم ها و آفت کش هاØŒ موادÙ‘ شوینده شیمیایی و موارد مشابه در محیط زندگی.

 

* استفاده از بعضی داروها ازجمله:

 

- انواع چرک خشک کن ها: آنتی بیوتیک ها یا همان چرک خشک کن ها که متاسفانه به طور وسیع و غیر علمی در درمان انواع بیماری ها به خصوص سرماخوردگی مورد استفاده قرار می گیرندØ› همان گونه که از اسمشان پیداست باعث خشک شدن کلÙ‘ی بدن و به ویژه خشک شدن ترشحات موجود در سینوس ها می شوند. در این حالØŒ عفونت به طور ظاهری کنترل می شودØ› اما در واقعØŒ سینوس ها مانند چشمه یخ زده ای می شوند که به محض فراهم آمدن شرایط مساعدØŒ دوباره روان و جاری می شوند. این عملکرد آنتی بیوتیک ها علاوه بر فراهم آوردن زمینه ابتلا به سینوزیتØŒ باعث می شود که به تدریجØŒ فاصله بین سرماخوردگی ها کمترØŒ شدÙ‘ت آنها بیشتر و مدÙ‘ت آنها طولانی تر شود.

 

- آنتی هیستامین ها: مانند قرص یا شربت سرماخوردگیØŒ آنتی هیستامین دکونژستانتØŒ پرومتازینØŒ دیفن هیدرامینØŒ لوراتادینØŒ هیدروکسی زین و ... اثری مشابه آنتی بیوتیک ها دارندØ› یعنی باعث خشک شدن درجای ترشحات سینوس ها و انسداد مجاری خروجی آنها می شوند.

 

بنابراین می بینید که دو دسته عمده دارویی که در درمان سرماخوردگی به کار می روندØ› عملاÙ‹ حاصلی جز افزایش میزان بروز سینوزیت و سرماخوردگی ندارند.

 

- استفاده طولانی از قطره های ضد احتقان بینی: این داروها که باعث بازشدن بینی می شوندØ› در استفاده طولانی مدتØŒ به زبان ساده باعث تنبلی سلول های مخاط سینوس ها و کاهش عملکرد آنها و ایجاد سینوزیت می شوند.

 

* ناهنجاری های ساختاری بینی(انحراف یا شکستگی بینی): چنانکه واضح است این عوامل به طور فیزیکی باعث انسداد نسبی سینوس ها می شوند امÙ‘ا متاسÙ‘فانه به نظر می رسد که بسیاری از عمل های جرÙ‘احی که به نام اصلاح انحراف بینی انجام می شوندØ› غیر ضروری باشند چنان که به تجربه دیده ام که بسیاری از بیمارانی که کاندید این عمل شده بودندØ› با استفاده از روش هایی که در ادامه می آیدØ› کاملا درمان شده اند و بسیاری از آنها هم که اقدام به عمل جرÙ‘احی نموده اندØ› بعد از عمل هم شاهد استمرار علایم و عوارض سینوزیت بوده اند.

 

* ناهنجاری های مادرزادی ناحیه گوش و حلق و بینی: که شایعترین آنهاØŒ بدون تردیدØŒ بزرگی لوزه هاست که یکی از عوارض آنØŒ سینوزیت است. امÙ‘ا نکته جالب این است که این مشکل که اغلب منجر به تحمیل یک عمل جرÙ‘احی به کودک می شودØ› با داروهای گیاهی به سادگی درمان می شود که ان شاØ¡اللهØŒ شرح آن را به زودی در بخش بیماری های کودکان و نوزادان خواهیم آورد.  

 

* پولیپ بینی: مشابه موارد فوقØŒ ایجاد انسداد فیزیکی می کند.

 

* مصرف مشروبات الکلی: مشروبات الکلی باعث تخریب سلول های مخاط سینوس ها و نقص در عملکرد مژکهای آنها می شوند.

 

* عفونت های دندانی: ریشه دندان های آسیای کوچک و سومین دندان آسیای بزرگ و بعضی مواقع ریشه دندان نیش به داخل سینوس های گونه برآمدگی دارند و عفونت های آنها می تواند به این سینوس منتشر شود. ریشه این دندان ها در داخل لایه نازکی از استخوان قرار گرفته استØ› اما به ندرت پیش می آید که این لایه نازک وجود ندارد و ریشه دندان به طور مستقیم با لایه مخاط سینوس در ارتباط است. توجه به این ارتباطØŒ درک این نکته را راحت می کند که چگونه کشیدن این دندان ها می تواند منجر به ایجاد فیستول در سینوس شود یا آن که عفونت دندان باعث سینوزیت شود.

  

3- عوامل افزایش دهنده ترشÙ‘حات مخاطی

 

* سرماخوردگی مکرÙ‘ر: سرماخوردگی مکرÙ‘ر اغلب یا به علت سینوزیت مزمن است یا باعث آن. به هر حالØŒ اگر به هر دلیلØŒ سرماخوردگی زیاد اتفاق بیفتد باعث ایجاد سینوزیت می شود. به نظر می رسد که تقریباÙ‹ تمامی موارد سرماخوردگیØŒ همراه با درجاتی از سینوزیت حادÙ‘ خفیف هستند که اگر درست درمان شودØ› مشکلی پیش نخواهد آمدØ› امÙ‘ا با توجه به درمان نادرست سرماخوردگی با داروهای شیمیاییØ› حتی یک سرماخوردگی ساده می تواند منجر به ایجاد یک سینوزیت مزمن شود.

 

* خوردنی های بسیار سرد و تگری!: نوشیدنی های بسیار سرد باعث افزایش بلغم ناحیه سر و صورت می شوند که در صورت تکرار می تواند باعث بروز سینوزیت شودØ› به همین جهت توصیه ما این است که علاوه بر پرهیز از خوردن خوراکی هایی مثل بستنی و ... ØŒ برای سرد کردن آبØŒ هرگز در آن یخ نیاندازیدØ› چرا که آبی که با یخ سرد می شود فوق العاده بلغم زاست و علاوه بر ایجاد سینوزیتØŒ می تواند باعث التهاب تارهای صوتیØŒ سستی بدن و ... شود.

 

* پرخوابیØŒ خواب بین الطÙ‘لوعین و خواب درطول روز: هر عاملی که رطوبت بدن را افزایش دهد بالقوÙ‘ه می تواند ترشحات سینوس ها را نیز زیاد کند. این موارد نیز از این جمله اند. در واقع یکی از علل مهم شیوع سینوزیت در بین مردمØŒ عادت ناپسند دیر خوابیدن و دیر برخاستن از خواب است.

 

* رطوبت مزاج( دموی ها و به ویژه بلغمی ها): کسانی که به طور ذاتی رطوبت زیادی در بدن خود دارندØ› از استعداد بیشتری برای ابتلا به سینوزیت برخوردارند. در این میانØŒ بلغمی ها که طبعی سرد و رطوبتی دارند به طور ویژه در معرض خطر هستندØ› چرا که اصولاÙ‹ جنس ترشحات سینوس ها اغلب از جنس بلغم است.

 

* پرخوری: پرخوری هم یکی از عوامل افزایش رطوبت بدن به خصوص افزایش ترشحات سینوس هاست. بسیاری از کسانی که به هر دلیل اقدام به کم کردن قابل توجه غذای خود می کنندØ› می توانند شاهد تخفیف علایم سینوزیت خود باشند.

 

* مصرف غذاهای سرد و مرطوب: گفتیم که جنس ترشحات سینوس ها معمولاÙ‹ بلغمی است و در نتیجه غذاهایی مثل ماست و ... که طبیعتی سرد و رطوبتی دارند می توانند التهاب سینوس ها را زیاد کنند.

 

* بودن در معرض وزش شدید باد(موتور سواری و ...): وزش باد مستقیم به صورت – حتی اگر باد گرم باشد – در طولانی مدت باعث التهاب و افزایش ترشحات سینوس ها می شود.

 

* برهنه بودن سر: یکی از خصوصیات مشترک البسه مردان و زنان در تمامی فرهنگ ها و سرزمین ها(حتی در کشورهای اروپایی) پیش بینی پوششی برای سر بوده است که متاسفانه با غلبه فرهنگ سخیف غرب جدید در جهانØŒ این مساله هم کمرنگ شده است. پوشاندن سر که در احادیث شریف حضرات معصومین(علیهم السلام) هم مورد تاکید فراوان قرار گرفته است آثار بهداشتی مهمی دارد که یکی از آنها حفظ حرارت سر و کاهش خطر ابتلا به سینوزیت است. این مساله به ویژه پس از خروج از حمام بسیار بسیار اهمیت پیدا می کند.

 

* بودن در معرض باد پنکه و به ویژه باد کولر: گفتیم که وزش بادØŒ باعث التهاب سینوس ها می شودØ› در این میان باد کولر که طبعی سرد و رطوبتی دارد دقیقاÙ‹ در خدمت سینوزیت عمل می کند. کولر یکی از بدترین پدیده های زندگی مدرن است که با افزایش رطوبت و سرمای بدن باعث خستگیØŒ کوفتگیØŒ خواب آلودگیØŒ تنبلیØŒ دردهای عضلانی و استخوانیØŒ پیدایش یا تشدید بیماری های روماتیسمیØŒ افسردگیØŒ سینوزیت و ... می شود.

 

* آلرژی ها: آلرژی هایی که با علایم سینوزیت خودنمایی می کنند از نظر بنده اصولاÙ‹ نوعی سینوزیت هستند که در مقاله ای جداگانه اصول درمانی آنها را شرح خواهیم داد.

 

* استرس: هر استرسی باعث التهاب سینوس ها می شود. بسیاری از کسانی که از سینوزیت مزمن رنج می برندØ› این تجربه ناخوشایند را داشته اند که با وقوع ناراحتی های روحیØŒ سینوزیت آنها نیز تشدید می شود.

 

* شنا کردن در استخر یا شیرجه رفتن: آب استخرها به دلیل وجود موادی مانند کلر باعث التهاب سینوس ها می شود. شیرجه رفتن هم چون آب را با فشار زیاد وارد بینی و سینوس ها می کندØ› علاوه بر زمینه سازی سینوزیتØŒ خطر بروز التهاب های مغزی را هم به دنبال دارد.

 

* نگهداری از حیوانات خانگی: این مساله باعث بروز آلرژی و آن هم زمینه ساز ایجاد سینوزیت است.

 

* یبوست: یبوست هم یکی از دلایل مهم افزایش رطوبت بدن و به دنبال آن تشدید علایم و عوارض سینوزیت است.

 

درمـــــــــان

 

درمان سینوزیت بر دو پایه اصلی استوار است:

 

1- باز کردن مجاری سینوس ها: تا ترشحات آنها خود به خود تخلیه شود. این رویکرد مورد پذیرش طبÙ‘ جدید نیز هست.

 

2- کاهش ساخت ترشحات: این رویکرد عملاÙ‹ در طبÙ‘ جدید دنبال نمی شود. دقت کنید که در طبÙ‘ جدید با استفاده از آنتی بیوتیک ها و آنتی هیستامین ها ترشحات به طور درجا خشک می شوند و از حرکت و خروج باز می ایستندØ› اما در طبÙ‘ قدیمØŒ خشک کردن ترشحات به معنای جلوگیری از تولید بیشتر ماده سینوزیت یعنی بلغم است.

 

نکته: مساله بعدی یعنی تخریب مخاط سینوس هاØŒ با برطرف کردن این دو عاملØŒ به تدریج رو به بهبود می رود.

 

تذکر بسیار مهم1: توصیه اینجانب به همکاران گرامی و عطاران محترم آن است که توجه داشته باشند شیوع سینوزیت بسیار بیشتر از آن است که به نظر می آید. شاید پذیرش این حرف در ابتدای کار خیلی آسان نباشدØ› ولی کم نبوده اند بیمارانی که فقط با شکایاتی مثل خستگی چشم موقع مطالعهØŒ کاهش تمرکز و مانند آن مراجعه کرده و هیچ علامت دیگری هم نداشته اندØ› اما بنده با تشخیصØŒ سینوزیت ایشان را درمان کرده ام و به نتیجه مطلوب رسیده ام.

 

تذکر بسیار مهم2: اشتباهات تشخیصی در مورد سینوزیت حتی از سوی پزشکان با تجربه بسیار مشاهده می شود. تعداد بیمارانی که با تشخیص آسمØŒ آلرژیØŒ میگرن و ... درمان های بی نتیجه ای را دریافت می کنندØ› ولی در واقع مبتلا به سینوزیت هستندØ› کم نیستند.

 

تذکر بسیار مهم3: سینوزیت خشکØŒ تقریباÙ‹ از سوی هیچ کس جدÙ‘ی گرفته نمی شود. بینی به طور طبیعی باید دارای ترشحاتی باشد. اگر بیماری از این شکایت داشت که بینی خشک و فاقد ترشحی دارد یا آنکه به ندرت عطسه می کندØ› حتماÙ‹ او را به عنوان یک بیمار سینوزیتی درمان کنید و نتیجه درمان را در بهبود بسیاری از بیماری های دیگر وی به تماشا بنشینید.

 

تذکر بسیار مهم4: افزایش ترشحات سینوس ها هم مثل زکامØŒ یک واکنش دفاعی بدن است که از این طریق می کوشد مواد زاید و دفعی را از خود دور کند. جلوگیری غیر منطقی از خروج این مواد می تواند باعث بروز بیماری های گوناگونی شودØ› لذا چنانکه گفتیم نه در سرماخوردگی و نه در سینوزیت به دنبال خشک کردن ظاهری ترشحات نباشیدØ› حتی در سرماخوردگی مطلوب این است که اگر بیمار ترشÙ‘حی از بینی نداردØ› با اقداماتی مانند بخور دادن باعث خروج ترشحات سینوس ها شوید. این اقدام ساده بهبودی فوق العاده سریع و واضح بیمار را در پی دارد.  

 

نکته: در طبÙ‘ سنÙ‘تیØŒ معادل واژه سینوسØŒ خیشوم استØ› اما معادل واژه سینوزیتØŒ «نزله» است. در واقع در طبÙ‘ قدیم ایرانØŒ اگر ترشحات غیر معمول از راه بینی خارج شوند به آن «زکام» اطلاق می شود و اگر به پشت حلق بریزندØ› «نزله» نام می گیرند.

 

نسخه ها و راهکارهای عملی درمانی

 

1- مهم ترین عامل در درمان سینوزیت و هر بیماری دیگریØŒ برطرف کردن عوامل سبب ساز است.

 

2- بخورها: بخور همان طور که از نامش پیداستØŒ رساندن بخار محلول دارو در آب به ناحیه مورد نظر است. بخور دادن از روش های مهم درمانی در سینوزیت استØ› تا آنجا که بسیاری از سینوزیت ها با انجام این روش به تنهایی درمان می شوند. به همین ترتیبØŒ در هر سرماخوردگی یا آنفولانزایی همØŒ اگر حتÙ‘ی هیچ دارویی در دسترس شما نبودØ› با آب خالی بخور دهید.

 

- روش اثر بخور: عمل اصلی بخورØŒ باز کردن مجاری سینوس ها و شل کردن ترشحات آنها و در نتیجه تسهیل خروج آنهاستØ› اگر چه بسیاری از داروهای مورد استفاده در بخورØŒ اثر خوبی در کاهش میزان تولید موضعی ترشÙ‘حات هم دارند.

 

 - روشهای انجام بخور: بخور به چند شیوه قابل انجام است:

 

1- مقداری آب را به همراه ماده بخور در ظرف مناسبی ریخته روی شعله کم گاز قرار دهید تا جوش بیاید. در این حال با فاصله مناسبی سر را روی بخار متصاعد شده بگیرید و از آن استنشاق هم بکنید. این کار را حداقل ده دقیقه انجام دهید تا کاملاÙ‹ عرق کنید.

 

2- در مواردی که تمایل ندارید روی شعله مستقیم بخور دهید پس از اینکه مایع بخور کاملاÙ‹ جوش آمد آن را روی زمین گذاشته و روی سر خود را با ملافه ای پوشانده سر را روی کاسه بخور بگیرید. اگر چه شخصاÙ‹ روش اول را بیشتر می پسندم.

 

3- این روش اگر چه قدیمی شده استØ› اما بسیار موثر و قوی است. در این روشØŒ چند قطعه سنگ یا آجر را کاملاÙ‹ داغ کرده داخل کاسه محتوی محلول بخور می اندازید تا بخار از آن متصاعد شود. روش دیگر آن است که محلول یا ماده بخور را کم کم روی سنگ یا آجر داغ بریزید. البته توجه داشته باشید که سنگ هاØŒ اغلب طاقت تغییرات دمایی زیاد را ندارند و ممکن است در این روش شکسته و قطعات جدا شده آنها به اطراف پرتاب شودØ› لذا توصیه می کنم برای این کار از آجر استفاده کنید.

 

4- در صورتی که تمایل دارید از دستگاه بخور برای بخور دادن استفاده کنید باید داروی مورد نظر را در آبØŒ جوشانده عصاره صاف شده آن را داخل دستگاه بریزید.

 

تذکÙ‘ر مهم:  پس از هر بخورØŒ سر و صورت خود را با یک پارچه نخی ببندید و مواظب باشید تا خشک شدن کامل سر و صورتØŒ هرگز در معرض باد کولرØŒ پنکه یا هوای آزاد قرار نگیردØ› وگرنه اثر معکوس حاصل خواهد شد.

 

- موادی که می توانید در مایع بخور استفاده کنید:

 

- بابونه(شیرازی یا گاوچشم)Ø› تخم گشنیز( بهتر است آسیاب یا نیم کوب شود)Ø› برگ اوکالیپتوس(تازه یا خشک فرقی نمی کندØ› فقط کمی خرد شود)Ø› آویشنØ› اسطوخدوسØ› کاه و ....

همچنین می توانید از مخلوط 2 یا چند ماده از مواد فوق استفاده نمایید.

 

-  سرکه: می توان3-2 قاشق غذاخوری سرکه( که بهتر است خانگی باشد)را به تمام محلول های بخور اضافه کرد. سرکه با بوی تند و تیز خود مجاری سینوس ها را باز می کند و زمینه را برای نفوذ بهتر سایر داروها فراهم می کند. بخور سرکه به تنهایی (مخلوط با کمی آب) هم اثرات مفیدی دارد. 

 

- ماست: چنان که گفتیمØŒ یک آجر را روی شعله گاز قرار دهید تا کاملاÙ‹ داغ شود و سپس چند قاشق ماست روی آن بریزید. بخور ماست یکی از بهترین بخورها برای باز کردن سینوس هاست.

 

3- چکاندن دارو در بینی: بسیاری از روغن هاØŒ با نفوذ به داخل سینوس هاØŒ مجاری آنها را باز می کنندØ› ترشحات را نرم و قابل خروج می کنندØ› با طبع گرم خودØŒ تولید ترشحات را کم می کنندØ› سلول های مرده و ناسالم را از بافت سینوس ها جدا می کنند و زمینه را برای ترمیم مخاط سینوس ها فراهم می کنند. از جمله این روغن ها می توان به روغن سیاهدانهØŒ کنجد و زیتون اشاره کرد. در این بینØŒ روغن سیاهدانه بسیار قوی استØ› اما سوزش نسبتاÙ‹ شدیدی هم ایجاد می کند که اگر فرد آن را تحمÙ‘ل کند به نتیجه دلخواه خود خواهد رسید.

 

برای استفاده از این روغن ها می توانید آنها را در یک قطره چکان ریخته به شرح ذیل عمل کنید:

 

1-  قبل ازمصرفØŒ بهتر است ظرف روغن را به خوبی تکان بدهید.

 

2- شب اوÙ‘لØŒ یکØ› شب دوÙ‘مØŒ دو و شب سوÙ‘مØŒ سه قطره در هر طرف بینی بریزید.

 

3- از شب سوÙ‘م به بعدØŒ مصرف سه قطره در هر طرف را ادامه دهید تا هنگامی که ترشÙ‘حات سینوس ها کاملاÙ‹ قطع شوند.

 

4- برای جلوگیری از ورود قطره به گلوØŒ به پشت بخوابیدØ› یک بالش زیر شانه های خود قرار دادهØ› سر را کاملاÙ‹ به عقب خم کنید و سپس قطره را داخل بینی بریزیدØ› 4-3 دقیقه در این حالت بخوابید و در عین حالØŒ چند بار آب بینی خود را بالا بکشید تا دارو وارد سینوس هایتان شود.

 

5-  به هنگام سردی هواØŒ سرماخوردگی و یا دیگر موارد افزایش ترشÙ‘حات سینوس هاØŒ مصرف قطره را افزایش دهید و پس از رفع مشکلØŒ مجدÙ‘داÙ‹ آن را کاهش دهید.

 

💬 دیدگاه‌ها (0 دیدگاه)