اسلام مووی - کتاب

درس اخلاق آیت الله مظاهری - پاداش محبین حضرت فاطمه (سلام الله علیها )

اگر زنانØŒ پوشش واجب قرآن را نداشته باشند و یا علامت عفÙ‘ت که چادر است را به سر نکنندØŒ نمی‌توانند بگویند شیعه حضرت صدیقÛ€ طاهره(س) هستند و نیز در قیامت نمی‌توانند به چادر آن حضرت چنگ بزنند و به بهشت بروند.

مشروح در ادامه مطلب

بسم‌الله الرÙ‘حمن الرÙ‘حیم

«رÙŽبِّ اشÙ’رÙŽحÙ’ لی‏ صÙŽدÙ’ریØŒ وÙŽ یÙŽسِّرÙ’ لی‏ Ø£ÙŽمÙ’ریØŒ وÙŽ احÙ’لُلÙ’ عُقÙ’دَةً مِنÙ’ لِسانی‏ØŒ یÙŽفÙ’قÙŽهُوا قÙŽوÙ’لی»

به مناسبت فرا رسیدن ایÙ‘ام شهادت حضرت فاطمÛ€ زهرا سلام الله علیهاØŒ در این جلسه لازم است قدری راجع به فضائل آن بانوی دو عالم و لزوم سرمشق گرفتن از سیرÛ€ عملی آن حضرت صحبت کنیم. پیامبر اکرم (ص) در روایتی می فرمایند: در قیامتØŒ فاطمه از صراط عبور کردهØŒ وارد بهشت می‌شود و رشته‌های چادر او بر روی صراط باقی می‌ماند که یک سوی آن به دست زهرا و سوی دیگرش در عرصÛ€ قیامت است. در این هنگام منادی پروردگار به خلائق که از اولین تا آخرین آنان بر صراط گرد آمده‌اندØŒ ندا‌می دهد:

«یÙŽا Ø£ÙŽیُّهÙŽا الÙ’مُحِبُّونÙŽ لِفÙŽاطِمÙŽØ©ÙŽ تÙŽعÙŽلÙ‘ÙŽقُوا بِأَهÙ’دÙŽابِ مِرÙ’طِ فÙŽاطِمÙŽØ©ÙŽ سÙŽیِّدَةِ نِسÙŽاءِ الÙ’عÙŽالÙŽمِینÙŽ»1

ای دوست‌داران فاطمه! به رشته‌های چادر او در آویزید. با این فرمانØŒ جمع کثیری از آفریدگان که در شمار محبِّین حضرت زهرا سلام الله علیها هستندØŒ با تمسÙ‘ک به رشته‌های چادر آن حضرتØŒ داخل بهشت می‌شوند.

بر اساس این روایت نورانیØŒ در روز قیامت حضرت زهرا سلام الله علیها چادری دارند که رشته­های مختلف دارد و بهشتی‌ها باید هرکدامشان به یکی از این رشته‌ها چنگ بزنند و به بهشت بروند. چادر یا پوشش حضرت صدیقÛ€ طاهره (س) در این روایتØŒ کنایه از شخصیت آن بانوی گرامی در قیامت است. اساساÙ‹ قرآن کریم چادر را نشانÛ€ شخصیت زنان می‌داند. چنان‌که می­فرماید:

«یÙŽا Ø£ÙŽیُّهÙŽا النÙ‘ÙŽبِیُّ قُل لِّأَزÙ’وÙŽاجِکÙŽ وÙŽ بÙŽنÙŽاتِکÙŽ وÙŽ نِسÙŽاØ¡ الÙ’مُؤْمِنِینÙŽ یُدÙ’نِینÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هِنÙ‘ÙŽ مِن جÙŽلÙŽابِیبِهِنÙ‘ÙŽ ذÙŽلِکÙŽ Ø£ÙŽدÙ’نÙŽÙ‰ Ø£ÙŽن یُعÙ’رÙŽفÙ’نÙŽ فÙŽلÙŽا یُؤْذÙŽیÙ’نÙŽ»2

این آیÛ€ شریفه می‌فرماید: یا رسول الله به همÛ€ زن‌ها بگو چادر سر کنند و با چادر رو بگیرندØŒ برای این‌که علامت شخصیت زنØŒ چادر او است. لذا چادری که در این روایت آمدهØŒ علامت شخصیÙ‘ت است.

بنابراین معنای حقیقی روایت این است که حضرت فاطمÛ€ زهرا (س) در قیامتØŒ شخصیت ممتازی دارند و علاوه بر شخصیت حسبی و شخصیت نسبیØŒ از شخصیت دینی خاصÙ‘ی برخوردارند و هرکه در این دنیا با شخصیÙ‘ت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها تناسب داشته باشدØŒ تجسÙ‘م عملش در قیامت این‌ است که به شخصیت ایشان چنگ می­زند و به دنبال ایشان به بهشت می‌رود.

مراد از رشته‌های چادر نیز که در روایت آمده استØŒ صفات نیکو و فضائل پسندیدÛ€ حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها می‌باشد. ایمانØŒ علمØŒ زهدØŒ سخاوت و ایثارØŒ از جمله فضائل و خصائل نیکوی آن حضرت است. هرکس در دنیا صفات و خصائل حسنÛ€ بانوی دو عالم را برگزیند و به آن عمل نمایدØŒ در قیامت به واسطÛ€ همان صفتØŒ رستگار شده و وارد بهشت می‌گردد.

به بیان دیگرØŒ این روایت شریف به ما می‌فهماند کسانی که در دنیا از حضرت فاطمÛ€ زهرا (س) سرمشق گرفته و شخصیت دینی و اجتماعی خود را به شخصیÙ‘ت آن بانوی دو عالم شبیه سازندØŒ در قیامت به واسطÛ€ شفاعت حضرت زهرای اطهر سلام‌الله‌علیها به بهشت خواهند رفت.

در این جلسه به چند نمونه از فضائل و وی‍ژگی‌های حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها که لازم است سرمشق همگان باشدØŒ اشاره می‌شود. هرچند شخصیت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها را با این بحث کوتاه نمی‌‌‌توان معرفی کرد و در این جلسهØŒ صرفاÙ‹ قطره‌ای از دریای فضائل آن صدیقÛ€ شهیدهØŒ بیان می‌شود.

حجاب و عفاف

اگر خانم‌ها طالب بهشت باشندØŒ باید از نظر حجاب و عفافØŒ با حضرت زهرای مرضیÙ‘ه تناسب داشته باشند. مردها نیز اگر بخواهند به بهشت بروندØŒ باید غیرت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها را سرمشق خویش قرار دهند. بنابر تصریح قرآن‏ کریمØŒ شخصیÙ‘ت اجتماعی خانم‌ها با چادر سر کردن هویدا می‌شود. به عبارت روشن‌تر علامت عفÙ‘ت و شخصیÙ‘ت زنانØŒ چادر است. ولی متØ£سÙ‘فانه جامعه امروزیØŒ چادر را از دست داده است و این خسارت بزرگی است.

وقتی حضرت زهرا (س) تصمیم گرفتند به مسجد بیایند و حکومت وقت را استیضاح کنندØŒ ابتدا مقنعه سر کردندØŒ بعد چادر پوشیدند و پس از آن با یک وقار خاصÙ‘ی به گونه‌ای که چندین تن از زنان بنی ‌هاشم اطراف ایشان را گرفته بودندØŒ وارد مسجد شدند. در این هنگام پرده را کشیدند. چون اختلاط بین زن و مرد در اسلام جایز نیست. حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و سایر زنان یک طرف پرده قرار گرفتند و مردها در طرف دیگر پرده واقع شدند و حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها خطبه‌ خواندند.

بنابراین اگر زنانØŒ پوشش واجب قرآن را نداشته باشند و یا علامت عفÙ‘ت که چادر است را به سر نکنندØŒ نمی‌توانند بگویند شیعه حضرت صدیقÛ€ طاهره«سلام‌الله‌علیها» هستند و نیز در قیامت نمی‌توانند به چادر آن حضرت چنگ بزنند و به بهشت بروند.

عبادت :

در روایات آمده است که حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها به قدری روی پا ایستاد و عبادت کرد که پاهای او متورÙ‘م شد.3 امام حسن مجتبی سلام‌الله‌علیه می‌فرماید: مادرم از اول شب تا صبح عبادت می‌‌کرد و هرگاه از نماز فارغ می‌شدØŒ‌ به دیگران دعا می‌کرد. از او پرسیدم که چرا به ما دعا نکردیدØŸ فرمود: عزیز من اول دیگرانØŒ سپس ماÙ€ اÙŽلÙ’جÙŽارُثُمÙ‘ÙŽ الدÙ‘ÙŽارُ.4

زن و مرد اگر بخواهند بهشت بروندØŒ باید تناسب عبادی با زهرا سلام‌الله‌علیها داشته باشند. اهمیت به واجبات مخصوصاÙ‹ نمازØŒ اهمیت به مستحبات و راز و نیاز با خداØŒ مخصوصاÙ‹ نماز شبØŒ اجتناب از گناه همه و همه مخصوصاÙ‹ حق النÙ‘اس. اهمیت به واجبات و اهمیت به مستحبات و اهمیت به اجتناب از گناه و حتی اهمیت به پرهیز از مکروهاتØŒ اعمال آدمی را در این دنیا شبیه به اعمال حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها می‌کند و در قیامتØŒ همین تناسب و شباهتØŒ او را به بهشت می­برد.

ساده زیستی و دیگر گرایی

شبی که زهرا سلام‌الله‌علیها به خانÛ€ امیرالمؤمنین سلام الله علیه می‌رفتØŒ امیرالمؤمنین فرش ساده ای تهیه کرد و رسول‌ اکرم صلی الله علیه وآله وسلم جهیزیه‌ای برای زهراسلام الله علیها تهیه فرمود که همÛ€ آن شصت وسه درهم ‌شد. زهرا به خانÛ€ شوهر می‌رود و در وسط راه پیراهنی را که از جملÛ€ جهیزیÛ€ او استØŒ به فقیر می‌دهد و با همان پیراهن کهنه‌ای که داشت به خانÛ€ امیرالمؤمنین رهسپار می‌شود.5

زنان و مردان جامعÛ€ کنونی باید در ساده زیستی و دیگرگراییØŒ با شخصیت حضرت زهرا سلام الله علیها تناسب داشته باشندØŒ وگرنه نمی‌توانند از شفاعت حضرت زهرا سلام الله علیها بهره‌مند گردند. اگر ساده زیستی نباشد و تجمÙ‘ل‌گرایی جایگزین آن شودØŒ بنابر تصریح قرآن کریم در سورÛ€ واقعهØŒ باید زیر دود و هُرم جهنÙ‘مØŒ بسوزند.

زهرای مرضیه می­توانست یک زندگی فوق العاده تشریفاتی برای خود تشکیل دهدØŒ مخصوصاÙ‹ در وقتی که به دستور خداوند متعالØŒ فدک را که درآمد سرشاری داشت و به تعبیری ارث مادرشان بودØŒ به ایشان بازگرداندند.

«وÙŽ آتِ ذÙŽا الÙ’قُرÙ’بÙ‰‏ حÙŽقÙ‘ÙŽهُ»6

و حق خویشاوند را به او بده

پس از اعادÛ€ فدکØŒ حضرت زهرا سلام الله علیها مثل مادرشØŒ حضرت خدیجه سلام الله علیهاØŒ یکی از متموÙ‘لین بودØŒ اما ذرÙ‘ه ای از ساده زیستی و دیگرگرایی آن حضرت کم نشد. از ما نمی‌خواهند که مثل آن بزرگواران باشیمØŒ بلکه از ما انتظار دارند در حدÙ‘ توان کردار و گفتار خود را به سیرÛ€ عملی ایشان شبیه سازیم. از ما توقÙ‘ع دارندØŒ تجمÙ‘ل‌گرا نباشیم که اگر تجمÙ‘ل‌گرا باشیمØŒ در قیامت نمی‌توانیم به رشته‌های چادر حضرت زهرا سلام الله علیها چنگ بزنیم و به بهشت برویم.

مجالس عقد و عروسیØŒ مهریه‌های سنگینØŒ جهیزیه های تشریفاتی و ولیمه‌هایی که برای مجالس جشن و عزا رایج شده‌استØŒ یا اسراف است یا تبذیر و در هر صورت با سندارد. تجمل گرایی در دوران کنونی که در همÛ€ اقشار و طبقات جامعه نیز وجود داردØŒ مصیبت بزرگی است و منجر به افزایش غمØŒ غصÙ‘هØŒ دلهرهØŒ اضطراب و بیماری‌های روحی روانی در بین مردم شده است. امروزه مردم حتی در عبادات خود نیز تجمÙ‘ل گرا شده‌اند. سفرهای زیارتی متعدÙ‘د به مکه و کربلا که جنبÛ€ تفریحی پیدا کند و نیز هزینه‌ها و مخارج جانبی آن سفرهاØŒ تجمÙ‘ل گرایی است و با ساده زیستی حضرت زهرا «سلام‌الله علیها» تناسب ندارد.

ارکان شفاعت

شفاعت دو رکن اساسی دارد که تا محقÙ‘ق نشودØŒ شفاعتی در کار نیست. رکن اوÙ‘ل: اذن الهی و رکن دوÙ‘م: لیاقت. لیاقت برخورداری از شفاعت یعنی این‌که در روز قیامتØŒ تناسبی بین اعمال ما و اهل بیت سلام الله علیهم باشد تا بتوانیم از شفاعت آنان بهره‌مند شویم. قرآن کریم در آیات تکان دهنده‌ایØŒ ضرورت وجود زمینه برای ورود به بهشت را بیان می‌فرماید: فىِ جÙŽنÙ‘ÙŽاتٍ یÙŽتÙŽسÙŽاØ¡ÙŽلُونÙŽØŒ عÙŽنِ الÙ’مُجÙ’رِمِینÙŽØŒ مÙŽا سÙŽلÙŽکÙŽکمُ‏Ù’ فىِ سÙŽقÙŽرÙŽØŒ قÙŽالُواÙ’ لÙŽمÙ’ نÙŽکُ مِنÙŽ الÙ’مُصÙŽلِّینÙŽØŒ وÙŽ لÙŽمÙ’ نÙŽکُ نُطÙ’عِمُ الÙ’مِسÙ’کِینÙŽØŒ وÙŽ کُنÙ‘ÙŽا نخَُوضُ مÙŽعÙŽ الخÙ’ÙŽائضِینÙŽØŒ وÙŽ کُنÙ‘ÙŽا نُکÙŽذِّبُ بِیÙŽوÙ’مِ الدِّینِ، حÙŽتىَّ Ø£ÙŽتÙŽانÙŽا الÙ’یÙŽقِینُ7

بهشتی‌ها از جهنÙ‘می‌هاØŒ مÙ‰‏پرسند: «چه چیز شما را به دوزخ درآوردØŸ» گویند: از نمازگزاران نبودیم و به فقیر و تهیدست رسیدگی نمÙ‰‏کردیم و با اهل باطل (در کارها و گفتارهاÙ‰ بیهوده) غور مÙ‰‏کردیم و روز جزا را دروغ مÙ‰‏شمردیمØŒ تا مرگ ما در رسید.

بنابر این آیÛ€ شریفهØŒ اهل بهشت از مجرمینی که در جهنÙ‘م جای دارندØŒ مÙ‰‏پرسند: چرا شما به جهنÙ‘م فرستاده شده‌ایدØŸ گویا آن مجرمین شیعه بوده و سایر شیعیان که در بهشت به سر می‌برمندØŒ با تعجÙ‘ب از آنان سؤال می‌کنند که چرا مورد شفاعت واقع نشدید و به جهنÙ‘م افتادیدØŸ آنان در پاسخ می‌گویند: ما نه با خالق ارتباط داشتیم و نه با مخلوقØŒ نه خدا را عبادت می‌کردیم و نه به خلق او خدمت می‌نمودیمØŒ نه اهل خمس و زکات بودیم و نه انفاق می‌کردیمØŒ عمر خویش را با افراد باطل و هوس‌رانØŒ تباه کردیم و فکر می‌کردیم قیامتی در کار نیستØŒ از این‌رو ما را به جهنÙ‘م آوردند. سپس قرآن کریم در آیÛ€ بعد می‌فرماید: «شفاعتِ شفیعانØŒ سودی به حال این افراد ندارد»Ø› یعنی لیاقت و شایستگی برخورداری از شفاعت را ندارند:

فÙŽما تÙŽنÙ’فÙŽعُهُمÙ’ شÙŽفاعَةُ الشÙ‘ÙŽافِعینÙŽ8

از این رو شفاعت شفاعت‏کنندگان به حال آنها سودÙ‰ نمÙ‰‏بخشد.

سرمشق گرفتن از اهل بیت سلام الله علیهم در این دنیاØŒ یعنی برخورداری از لیاقت شفاعت در آخرتØŒ و بر اساس روایت مذکورØŒ یعنی چنگ زدن به رشته­ای از چادر حضرت زهرا سلام الله علیها. در روایات داریم که گروهی از جهنÙ‘میان می‌گویند: ما را از راهی به جهنÙ‘م آوردند که دسترسی به اهل بیت نداشتیم تا از ما شفاعت کنند.

ارکان ایمان و تشیÙ‘ع

من بارها گفته ام که بر اساس روایات فراوانیØŒ ایمانØŒ سه رکن دارد که عبارتند از: اعتقاد قلبیØŒ اقرار زبانی و عملØŒ ارکان ایمان که همان ارکان تشیÙ‘ع است باید محقÙ‘ق شود تا کسی بتنواند خود را مؤمن یا شیعه بداند. شیعه کسی است که علاوه بر اعتقاد و شعارØŒ از نظر عملØŒ با اهل بیت سلام الله علیهم تناسب داشته باشد.

زهرا (س) در حالی که خوب شوهرداری و خانه داری و بچه داری می‌کردØŒ لذت او دل شب و هنگام راز و نیاز با خداوند متعال بود. ما باید این تناسب را با حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها داشته باشیم و الاÙ‘ صِرف دوست داشتن ایشانØŒ فایده ندارد. ما اگر سعادت دو جهان را بخواهیمØŒ باید پیرو اهل‌بیت سلام الله علیهم باشیم. بانوان اسلامی وقتی به سعادت می‌رسند که در عفتØŒ‌ ایثارØŒ فداکاریØŒ مردم‌داریØŒ شوهر‌داریØŒ خانه‌داری و تربیت اولادØŒ پیرو زهرا سلام الله علیها باشند.

برخی از مظاهر عدم تناسب جامعÛ€ کنونی با سیرÛ€ حضرت زهرا «سلام‌الله علیها»

مفاسد اجتماعی حاکم بر جامعÛ€ کنونیØŒ حاکی از آن است که این جامعهØŒ شیعÛ€ واقعی نیست. اگر محبÙ‘ت حقیقی به زهرا سلام الله علیها داشتیمØŒ وضعیÙ‘ت اخلاقی جامعه به این صورت نبودØŒ فساد اخلاقی بر دختران و پسران حاکم نبودØŒ دبیرستان‌ها و دانشگاه‌های ما چنین وضعی نداشتند و دولت و ملت ما چنین نبودند. این فساد اخلاقی هیچ تناسبی با حضرت زهرا سلام الله علیها ندارد. در روز قیامت همین خانم هایی که رعایت حجاب و عفاف خویش را نمی‌کنندØŒ با وضعیÙ‘تی که در دنیا داشته‌اند به صف محشر می‌آورند. تجسÙ‘م عمل اقتضا می‌کند که وضعیÙ‘ت اسفناک دنیا را در آخرت داشته باشند. کسی که در دنیا بدحجاب یا بی حجاب بودهØŒ در آخرت نمی‌تواند در ردیف افراد با حجاب باشد و به چادر حضرت زهرا سلام الله علیها تمسÙ‘ک جوید و به بهشت برود.

ما نباید خودمان را فریب بدهیم و تصوÙ‘ر کنیم که در وضعیÙ‘ت مطلوبی قرار داریم. یکی از مصائب بزرگ این است که شیطان گاهی آدمیان را از راه دین گمراه و جهنÙ‘می می‌کند. این‌که انسان تصوÙ‘ر کند با این همه گناهØŒ در قیامت حضرت زهرا سلام الله علیها به فریاد او می‌رسدØŒ از کید و نیرنگ شیطان سرچشمه می‌گیرد. این‌که برخی می‌گویند: غرق گناهیم و یک حسین داریم که به فریاد ما برسدØŒ دروغ است. باید عمل ما متناسب با عمل امام حسین سلام الله علیه و شبیه به او باشد تا شفاعت ما را بکند. بعضی اوقات جهل انسان او را به جایی می‌رساند که عزاداری و سینه‌زنی را مقدÙ‘م و برتر از اقامÛ€ نماز می‌داند.

یکی از علما می گفت: در شهری دیدم حسینیه را خیلی تزیین کرده بودند و کسی که عامل این کار بودØŒ گفت: چند روز است فرصت کندن کفش‌هایم را پیدا نکرده‌ام. آن عالم می‌گفتØŒ از او پرسیدم پس چگونه وضو گرفتیØŸ عصبانی شد و گفت: آن اباالفضلی که نتواند جواب نماز من را بدهد را قبول ندارم. در واقع صحیح گفته است. زیرا حضرت اباالفضل سلام الله علیه نیز او را قبول ندارد.

ما باید باور کنیم که فساد اخلاقی داریم. اگر نمی‌دانستیم که بسیاری از امور رایج اجتماعØŒ فساد اخلاقی استØŒ بدبختی ما به این میزان نبود. مثل برخی از غربی‌ها که نمی دانند باید حجاب داشته باشند. اما ما می‌دانیم که مفاسد اخلاقی و اجتماعی فراوانی داریم.

چه کسی نمی داند باید ساده زیست باشدØŸ چه کسی نمی داند که باید مراعات حجاب و عفاف را بکندØŸ چه کسی نمی داند که باید به اندازÛ€ توانش ار دیگران دستگیری کندØŸ چه کسی نمی داند نماز واجب استØŸ چه کسی نمی‌داند که باید از گناه و معصیت اجتناب کندØŸ

مرحوم آقای حصÙ‘ه ای که یکی از واعظان با تقواØŒ عاقل و مشهور قدیم اصفهان بودØŒ روی منبر می‌گفت: ای مردم! اگر امام زمان ارواحنافداه فردا ظهور کنندØŒ چه کسی می تواند ایشان را به خانÛ€ خود ببردØŸ یعنی چه کسی می‌تواند ادعا کند که گناه در خانه و زندگی او نیست. یعنی چه کسی می‌تواند مدÙ‘عی باشد که مال حرام و حقÙ‘‌النÙ‘اس در زندگی او نیستØŸ چه کسی می‌تواند بگوید: بدحجاب و بی حجاب در خانÛ€ او وجود نداردØŸ

آیا با این فساد اخلاقی حاکم بر جامعه و با این وضعیÙ‘ت حجاب و عفافØŒ امام زمان ارواحنافداه ظهور خواهند کردØŸ ظهور آن حضرت نیاز به زمینه‌سازی توسط شیعیان دارد. آیا شیعیان زمینه‌های لازم جهت ظهور امام خویش را فراهم آورده‌اندØŸ ظهور و رضایت حضرت ولیÙ‘‌عصر و نیز خشنودی امÙ‘‌الØ£ئمÙ‘ه حضرت صدیقÛ€ طاهره سلام الله علیهاØŒ در سایÛ€ پیروی از اهل بیت سلام الله علیهم حاصل می‌شود. قرآن کریم می‌فرماید:

«لÙŽقÙŽدÙ’ کانÙŽ لÙŽکُمÙ’ فِی رÙŽسُولِ اللÙ‘ÙŽهِ أُسÙ’وÙŽØ©ÙŒ حÙŽسÙŽنÙŽØ©ÙŒ لِمÙŽنÙ’ کانÙŽ یÙŽرÙ’جُوا اللÙ‘ÙŽهÙŽ وÙŽ الÙ’یÙŽوÙ’مÙŽ الÙ’آخِرÙŽ»9

اگر کسی خدا و بهشت و رستگاری روز قیامت و شفاعت می خواهدØŒ باید از معصومین سرمشق بگیرد و سرمشق گرفتن از اهل بیت سلام الله علیهم یعنی رعایت تقوای الهی.

پی‌نوشت‌ها

1. تفسیرالØ¥مام‏العسکریØŒ ج 432

2. احزاب / 59

3. بحارالانوارØŒ ج 43ØŒ ص 84 و منتهی الامالØŒ ص 161

4. کشف الغمهØŒ ج 2ØŒ ص 25 و 26 Ù€ بحارالانوارØŒ ج 43ØŒ ص 81 و 82

5. صفوری شافعی در نزهØ© المجالسØŒ ج 2ØŒ ص 226

6. اسراØ¡ / 26

7. مدثÙ‘ر / 47-40

8. مدثÙ‘ر / 48

9. احزاب / 21