حدیث

برای بزرگ و با کیفیت دیدن روی پوستر کلیک کنید.

بسم الله الرحمن الرحیم - چهل حدیث از امیر المومنین علی (ع) را در ادامه بخوانید.

منبع : وبلاگ احادیث شیعه

1 Ù€ قالÙŽ الاÙ’مامُ علىّ بن Ø£بی طالِب Ø£میرُ الÙ’مُؤْمِنینÙŽ (عÙŽلÙŽیÙ’هِ السلام) :
Ø¥غÙ’تÙŽنِمُوا الدُّعاØ¡ÙŽ عِنÙ’دÙŽ خÙŽمÙ’سÙŽهِ مÙŽواطِنÙŽ: عِنÙ’دÙŽ قِرائÙŽهِ الÙ’قُرÙ’آنِ، وÙŽ عِنÙ’دÙŽ الاÙ’ذانِ، وÙŽ عِنÙ’دÙŽ نُزُولِ الÙ’غÙŽیÙ’ثِ، وÙŽ عِنÙ’دÙŽ الÙ’تِقاءِ الصÙŽفÙ‘ÙŽیÙ’نِ لِلشÙ‘ÙŽهادÙŽهِ، وÙŽ عِنÙ’دÙŽ دÙŽعÙ’وÙŽهِ الÙ’مÙŽظÙ’لُومِ، فÙŽاِنÙ‘ÙŽهُ لÙŽیÙ’سÙŽ لÙŽها حِجابÙŒ دوُنÙŽ الÙ’عÙŽرÙ’شِ.(1)
حضرت امیر المومنین امام علی (علیه السلام) فرمود: پنج موقع را براÙ‰ دعا و حاجت خواستن غنیمت شمارید:
موقع تلاوت قرآنØŒ موقع اذانØŒ موقع بارش بارانØŒ موقع جنگ و جهاد Ù€ فÙ‰ سبیل اللÙ‘ه Ù€ موقع ناراحتÙ‰ و آه کشیدن مظلوم. در چنین موقعیت ها مانعÙ‰ براÙ‰ استجابت دعا نیست.

2Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اÙŽلÙ’عِلÙ’مُ وِراثÙŽهÙŒ کÙŽریمÙŽهٌ، وÙŽ الاÙ’دÙŽبُ حُلÙŽلÙŒ حِسانٌ، وÙŽ الÙ’فِکÙ’رÙŽهُ مِرآهÙŒ صافِیÙŽهٌ، وÙŽ الاÙ’عÙ’تِذارُ مُنÙ’ذِرÙŒ ناصِحٌ، وÙŽ کÙŽفÙ‰ بِکÙŽ Ø£ÙŽدÙŽباÙ‹ تÙŽرÙ’کُکÙŽ ما کÙŽرِهÙ’تÙŽهُ مِنÙ’ غÙŽیÙ’رِکÙŽ.(2)
فرمود: علم; ارثیه اÙ‰ با ارزشØŒ و ادب; زیورÙ‰ نیکوØŒ و اندیشه; آئینه اÙ‰ صافØŒ و پوزش خواستن; هشدار دهنده اÙ‰ دلسوز خواهد بود. و براÙ‰ با Ø£دب بودنت همین بس که آنچه براÙ‰ خود دوست ندارى، در حقÙ‘ دیگران روا نداشته باشÙ‰.

3Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اÙŽلـْحÙŽقُّ جÙŽدیدÙŒ وÙŽ Ø¥نÙ’ طالÙŽتِ الاÙ’یÙ‘امُ، وÙŽ الÙ’باطِلُ مÙŽخÙ’ذُولÙŒ وÙŽ Ø¥نÙ’ نÙŽصÙŽرÙŽهُ Ø£قÙ’وامÙŒ.(3)
فرمود: حقÙ‘ و حقیقت در تمام حالات جدید و تازه است گر چه مدÙ‘تÙ‰ بر آن گذشته باشد. و باطل همیشه پست و بÙ‰ Ø£ساس است گر چه افراد بسیارÙ‰ از آن حمایت کنند.

4Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اÙŽلدُّنÙ’یا تُطÙ’لÙŽبُ لِثÙŽلاثÙŽهِ Ø£شÙ’یاØ¡: اÙŽلÙ’غِنى، وÙŽ الÙ’عِزِّ، وÙŽ الرÙ‘احÙŽهِ، فÙŽمÙŽنÙ’ زÙŽهِدÙŽ فیها عÙŽزÙ‘ÙŽØŒ وÙŽ مÙŽنÙ’ قÙŽنÙŽعÙŽ Ø¥سÙ’تÙŽغÙ’نى، وÙŽ مÙŽنÙ’ قÙŽلÙ‘ÙŽ سÙŽعÙ’یُهُ Ø¥سÙ’تÙŽراحÙŽ.(4)
فرمود: دنیا و اموال آنØŒ براÙ‰ سه هدف دنبال مÙ‰ شود: بÙ‰ نیازى، عزÙ‘ت و شوکتØŒ آسایش و آسوده بودن. هر که زاهد باشد; عزیز و با شخصیÙ‘ت استØŒ هر که قانع باشد; بÙ‰ نیاز و غنÙ‰ گرددØŒ هر که کمتر خود را در تلاش و زحمت قرار دهد; همیشه آسوده و در آسایش است.

5Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): لÙŽوÙ’ لاÙŽ الدÙ‘ینُ وÙŽ التُّقى، لÙŽکُنÙ’تُ Ø£دÙ’هÙŽÙ‰ الÙ’عÙŽرÙŽبِ.(5)
فرمود: چنانچه دین دارÙ‰ و تقواÙ‰ الهÙ‰ نمÙ‰ بودØŒ هر آینه سیاستمدارترین افراد بودم Ù€ ولÙ‰ دین و تقوا مانع سیاست بازÙ‰ مÙ‰ شود Ù€ .

6Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اÙŽلÙ’مُلُوکُ حُکÙ‘امÙŒ عÙŽلÙŽÙ‰ النÙ‘اسِ، وÙŽ الÙ’عِلÙ’مُ حاکِمÙŒ عÙŽلÙŽیÙ’هِمÙ’ØŒ وÙŽ حÙŽسÙ’بُکÙŽ مِنÙŽ الÙ’عِلÙ’مِ Ø£نÙ’ تÙŽخÙ’شÙŽÙ‰ اللÙ‘هÙŽØŒ وÙŽ حÙŽسÙ’بُکÙŽ مِنÙŽ الÙ’جÙŽهÙ’لِ Ø£نÙ’ تÙŽعÙ’جِبÙŽ بِعِلÙ’مِکÙŽ.(6)
فرمود: ملوک بر مردم حاکم هستند و علم بر تمامÙ‰ ایشان حاکم خواهد بودØŒ تو را در علم کافÙ‰ است که از خداوند ترسناک باشÙ‰; و به دانش و علم خود بالیدنØŒ بهترین نشانه نادانÙ‰ است.

7Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): ما مِنÙ’ یÙŽوÙ’م یÙŽمُرُّ عÙŽلÙŽÙ‰ ابÙ’نِ آدÙŽم Ø¥لاÙ‘ قالÙŽ لÙŽهُ ذلِکÙŽ الÙ’یÙŽوÙ’مُ: یÙŽابÙ’نÙŽ آدÙŽم Ø£نÙŽا یÙŽوُمÙŒ جÙŽدیدÙŒ وÙŽ Ø£ناÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’کÙŽ شÙŽهیدÙŒ.
فÙŽقُلÙ’ فیÙ‘ÙŽ خÙŽیÙ’راÙ‹ØŒ وÙŽ اعÙ’مÙŽلÙ’ فیÙ‘ÙŽ خÙŽیÙ’رÙŽاÙ‹ØŒ Ø£شÙ’هÙŽدُ لÙŽکÙŽ بِهِ فِى الÙ’قِیامÙŽهِ، فÙŽØ¥نÙ‘ÙŽکÙŽ لÙŽنÙ’ تÙŽرانÙ‰ بÙŽعÙ’دÙŽهُ Ø£بÙŽداÙ‹.(7)
فرمود: هر روزÙ‰ که بر انسان وارد شودØŒ گوید: من روز جدیدÙ‰ هستمØŒ من بر اعمال و گفتار تو شاهد مÙ‰ باشم. سعÙ‰ کن سخن خوب و مفید بگوئى، کار خوب و نیک انجام دهÙ‰. من در روز قیامت شاهد اعمال و گفتار تو خواهم بود. و بدان امروز که پایان یابد دیگر مرا نخواهÙ‰ دید و قابل جبران نیست.

8Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): فِى الÙ’مÙŽرÙŽضِ یُصیبُ الصÙŽبیÙ‘ÙŽØŒ کÙŽفÙ‘ارÙŽهÙŒ لِوالِدÙŽیÙ’هِ.(8)
فرمود: مریضÙ‰ کودکØŒ کفÙ‘اره گناهان پدر و مادرش مÙ‰ باشد.

9Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): الزÙ‘ÙŽبیبُ یÙŽشُدُّ الÙ’قÙŽلÙ’بِ، وÙŽ یُذÙ’هِبُ بِالÙ’مÙŽرÙŽضِ، وÙŽ یُطÙ’فِىءُ الÙ’حÙŽرارÙŽهÙŽØŒ وÙŽ یُطیِّبُ النÙ‘ÙŽفÙ’سÙŽ.(9)
فرمود: خوردن مویز Ù€ کشمش سیاه Ù€ قلب را تقویتØŒ مرض ها را برطرفØŒ و حرارت بدن را خاموشØŒ و روان را پاک مÙ‰ گرداند.

10Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø£طÙ’عِمُوا صِبÙ’یانÙŽکُمُ الرُّمانÙŽØŒ فÙŽØ¥نÙ‘ÙŽهُ اÙŽسÙ’رÙŽعُ لاِلÙ’سِنÙŽتِهِمÙ’.(10)
فرمود: به کودکان خود Ø£نار بخورانید تا زبانشان بهتر و زودتر باز شود.

11Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø£طÙ’رِقُوا Ø£هالیکُمÙ’ فÙ‰ کُلِّ لÙŽیÙ’لÙŽهِ جُمÙ’عÙŽه بِشÙŽیْء مِنÙŽ الÙ’فاکِهÙŽهِ، کÙŽیÙ’ یÙŽفÙ’رÙŽحُوا بِالÙ’جُمÙ’عÙŽهِ.(11)
فرمود: در هر شب جمعه همراه با مقدارÙ‰ میوه Ù€ یا شیرینى،... Ù€ بر اهل منزل و خانواده خود وارد شوید تا موجب شادمانÙ‰ آن ها در جمعه گردد.

12Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): کُلُوا ما یÙŽسÙ’قُطُ مِنÙŽ الÙ’خوانِ فÙŽØ¥نÙ‘ÙŽهُ شِفاØ¡ÙŒ مِنÙ’ کُلِّ داØ¡ بِإذÙ’نِ اللÙ‘هِ عÙŽزÙ‘ÙŽوÙŽجÙŽلÙ‘ÙŽØŒ لِمÙŽنÙ’ اÙŽرادÙŽ Ø£نÙ’ یÙŽسÙ’تÙŽشÙ’فِیÙŽ بِهِ.(12)
فرمود: آنچه اطراف ظرف غذا و سفره مÙ‰ ریزد جمع کنید و بخوریدØŒ که همانا هرکس آن ها را به قصد شفا میل نمایدØŒ به اذن حق تعالÙ‰ شفاÙ‰ تمام دردهاÙ‰ او خواهد شد.

13Ù€ قالÙŽ(علیه السلام):لا ینبغÙ‰ للعبد ان یثق بخصلتین: العافیه و الغنى، بÙŽیÙ’نا تÙŽراهُ مُعافاÙ‹ اِذÙ’ سÙŽقُمÙŽØŒ وÙŽ بÙŽیÙ’نا تÙŽراهُ غنیÙ‘اÙ‹ Ø¥ذِ افÙ’تÙŽقÙŽرÙŽ.(13)
فرمود: سزاوار نیست که بنده خداØŒ در دوران زندگÙ‰ به دو خصوصیÙ‘ت اعتماد کند و به آن دلبسته باشد: یکÙ‰ عافیت و تندرستÙ‰ و دیگرÙ‰ ثروت و بÙ‰ نیازÙ‰ است. زیرا چه بسا در حال صحÙ‘ت و سلامتÙ‰ مÙ‰ باشد ولÙ‰ ناگهان انواع مریضÙ‰ ها بر او عارض مÙ‰ گردد و یا آن که در موقعیÙ‘ت و امکانات خوبÙ‰ استØŒ ناگهان فقیر و بیچاره مÙ‰ شودØŒ Ù€ پس بدانیم که دنیا و تمام امکانات آن بÙ‰ ارزش و بÙ‰وفا خواهد بود و تنها عمل صالح مفید و سودبخش مÙ‰ باشد Ù€ .

14Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): لِلÙ’مُرائÙ‰ ثÙŽلاثُ عÙŽلامات: یÙŽکÙ’سِلُ Ø¥ذا کانÙŽ وÙŽحÙ’دÙŽهُ، وÙŽ یÙŽنÙ’شطُ Ø¥ذاکانÙŽ فِى النÙ‘اسِ، وÙŽ یÙŽزیدُ فِى الÙ’عÙŽمÙŽلِ Ø¥ذا أُثÙ’نِىَ عÙŽلÙŽیÙ’هِ، وÙŽ یÙŽنÙ’قُصُ Ø¥ذا ذُمÙ‘ÙŽ.(14)
فرمود: براÙ‰ ریاکار سه نشانه است: در تنهائÙ‰ کسل و بÙ‰ حالØŒ در بین مردم سرحال و بانشاط مÙ‰ باشد. هنگامÙ‰ که او را تمجید و تعریف کنند خوب و زیاد کار مÙ‰ کند و اگر انتقاد شود سُستÙ‰ و کم کارÙ‰ مÙ‰ کند.

15Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اÙŽوÙ’حÙŽÙ‰ اللÙ‘هُ تÙŽبارÙŽکÙŽ وÙŽ تÙŽعالÙ‰ Ø¥لÙ‰ نÙŽبیٍّ مِنÙŽ الاÙ’نÙ’بیاءِ: قُلÙ’ لِقÙŽوÙ’مِکÙŽ لا یÙŽلÙ’بِسُوا لِباسÙŽ Ø£عÙ’دائى، وÙŽ لا یÙŽطÙ’عÙŽمُوا مÙŽطاعِمÙŽ Ø£عÙ’دائى، وÙŽ لا یÙŽتÙŽشÙŽکÙ‘ÙŽلُوا بِمÙŽشاکِلِ Ø£عÙ’دائى، فÙŽیÙŽکُونُوا Ø£عÙ’دائÙ‰.(15)
فرمود: خداوند تبارک و تعالÙ‰ بر یکÙ‰ از پیامبرانش وحÙ‰ فرستاد : به امÙ‘ت خود بگو: لباس دشمنان مرا نپوشند و غذاÙ‰ دشمنان مرا میل نکنند و هم شکل دشمنان من نگردندØŒ وگرنه ایشان هم دشمن من خواهند بود.

16Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اÙŽلÙ’عُقُولُ Ø£ئِمÙ‘ÙŽهُ الØ£فÙ’کارِ، وÙŽ الاÙ’فÙ’کارُ Ø£ئِمÙ‘ÙŽهُ الÙ’قُلُوبِ، وÙŽ الÙ’قُلُوبُ Ø£ئِمÙ‘ÙŽهُ الÙ’حÙŽواسِّ، وÙŽ الÙ’حÙŽواسُّ Ø£ئِمÙ‘ÙŽهُ الاÙ’عÙ’ضاءِ.(16)
فرمود: عقل هر انسانÙ‰ پیشواÙ‰ فکر و اندیشه اوست; و فکر پیشواÙ‰ قلب و درون او خواهد بود; و قلب پیشواÙ‰ حوÙ‘اس پنج گانه مÙ‰ باشدØŒ و حوÙ‘اس پیشواÙ‰ تمامÙ‰ اعضاØ¡ و جوارح است.

17Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): تÙŽفÙŽضÙ‘ÙŽلÙ’ عÙŽلÙ‰ مÙŽنÙ’ شِئÙ’تÙŽ فÙŽØ£نÙ’تÙŽ Ø£میرُهُ، وÙŽ اسÙ’تÙŽغِْنِ عÙŽمÙ‘ÙŽنÙ’ شِئÙ’تÙŽ فÙŽØ£نÙ’تÙŽ نÙŽظیرُهُ، وÙŽ افÙ’تÙŽقِرÙ’ Ø¥لÙ‰ مÙŽنÙ’ شِئÙ’تÙŽ فÙŽØ£نÙ’تÙŽ Ø£سیرُهُ.(17)
فرمود: بر هر که خواهÙ‰ نیکÙ‰ و احسان نماØŒ تا رئیس و سرور او گردÙ‰; و از هر که خواهÙ‰ بÙ‰ نیازÙ‰ جوÙ‰ تا همانند او باشÙ‰. و خود را نیازمند هر که خواهÙ‰ بدان Ù€ و از او تقاضاÙ‰ کمک نما Ù€ تا اسیر او گردÙ‰.

18Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø£عÙŽزُّ الÙ’عِزِّ الÙ’عِلÙ’مُ، لاِنÙ‘ÙŽ بِهِ مÙŽعÙ’رِفÙŽهُ الÙ’مÙŽعادِ وÙŽ الÙ’مÙŽعاشِ، وÙŽ Ø£ذÙŽلُّ الذُّلِّ الÙ’جÙŽهÙ’لُ، لاِنÙ‘ÙŽ صاحِبÙŽهُ Ø£صÙŽمُّ، Ø£بÙ’کÙŽمٌ، Ø£عÙ’مى، حÙŽیÙ’رانÙŒ.(18)
فرمود: عزیزترین عزÙ‘ت ها علم و کمال استØŒ براÙ‰ این که شناخت معاد و تØ£مین معاشِ انسانØŒ به وسیله آن انجام مÙ‰ پذیرد. و پست ترین ذلÙ‘ت ها جهل و نادانÙ‰ استØŒ زیرا که صاحبش همیشه در کرÙ‰ و لالÙ‰ و کورÙ‰ مÙ‰ باشد و در تمام امور سرگردان خواهد بود.

19Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): جُلُوسُ ساعÙŽه عِنÙ’دÙŽ الÙ’عُلÙŽماءِ Ø£حÙŽبُّ Ø¥لÙŽÙ‰ اللÙ‘هِ مِنÙ’ عِبادÙŽهِ Ø£لÙ’فِ سÙŽنÙŽهØŒ وÙŽ النÙ‘ÙŽظÙŽرُ Ø¥لÙŽÙ‰ الÙ’عالِمِ Ø£حÙŽبُّ Ø¥لÙŽÙ‰ اللÙ‘هِ مِنÙ’ Ø¥عÙ’تِکافِ سÙŽنÙŽه فÙ‰ بÙŽیÙ’تِ اللÙ‘هِ، وÙŽ زیارÙŽهُ الÙ’عُلÙŽماءِ Ø£حÙŽبُّ Ø¥لÙŽÙ‰ اللÙ‘هِ تÙŽعالÙ‰ مِنÙ’ سÙŽبÙ’عینÙŽ طÙŽوافاÙ‹ حÙŽوÙ’لÙŽ الÙ’بÙŽیÙ’تِ، وÙŽ Ø£فÙ’ضÙŽلُ مِنÙ’ سÙŽبÙ’عینÙŽ حÙŽجÙ‘ÙŽه وÙŽ عُمÙ’رÙŽه مÙŽبÙ’رُورÙŽه مÙŽقÙ’بُولÙŽهØŒ وÙŽ رÙŽفÙŽعÙŽ اللÙ‘هُ تÙŽعالÙ‰ لÙŽهُ سÙŽبÙ’عینÙŽ دÙŽرÙŽجÙŽهÙ‹ØŒ وÙŽ Ø£نÙ’زÙŽلÙŽ اللÙ‘هُ عÙŽلÙŽیÙ’هِ الرÙ‘ÙŽحÙ’مÙŽهÙŽØŒ وÙŽ شÙŽهِدÙŽتÙ’ لÙŽهُ الÙ’مÙŽلائِکÙŽهُ: Ø£نÙ‘ÙŽ الÙ’جÙŽنÙ‘ÙŽهÙŽ وÙŽ جÙŽبÙŽتÙ’ لÙŽهُ.(19)
فرمود: یک ساعت در محضر علماØ¡ نشستن Ù€ که انسان را به مبدØ£ و معاد آشنا سازند Ù€ از هزار سال عبادت نزد خداوند محبوب تر خواهد بود. توجÙ‘ه و نگاه به عالِم از Ø¥عتکاف و یک سال عبادت Ù€ مستحبّى Ù€ در خانه خدا بهتر است. زیارت و دیدار علماØ¡ØŒ نزد خداوند از هفتاد مرتبه طواف اطراف کعبه محبوب تر خواهد بودØŒ و نیز افضل از هفتاد حجÙ‘ و عمره قبول شده مÙ‰ باشد. همچنین خداوند او را هفتاد مرحله ترفیعِ درجه مÙ‰ دهد و رحمت و برکت خود را بر او نازل مÙ‰ گرداندØŒ و ملائکه شهادت مÙ‰ دهند به این که او اهل بهشت است.

20Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): یÙŽا ابÙ’نÙŽ آدÙŽمØŒ لا تÙŽحÙ’مِلÙ’ هÙŽمÙ‘ÙŽ یÙŽوÙ’مِکÙŽ الÙ‘ÙŽذÙ‰ لÙŽمÙ’ یÙŽØ£تِکÙŽ عÙŽلÙ‰ یÙŽوÙ’مِکÙŽ الÙ‘ÙŽذÙ‰ Ø£نÙ’تÙŽ فیهِ، فÙŽØ¥نÙ’ یÙŽکُنÙ’ بÙŽقِیÙŽ مِنÙ’ Ø£جÙŽلِکÙŽØŒ فÙŽØ¥نÙ‘ÙŽ اللÙ‘هÙŽ فیهِ یÙŽرÙ’زُقُکÙŽ.(20)
فرمود: اÙ‰ فرزند آدمØŒ غُصÙ‘ه رزق و آذوقه آن روزÙ‰ که در پیش دارÙ‰ و هنوز نیامده است نخورØŒ زیرا چنانچه زنده بمانÙ‰ و عمرت باقÙ‰ باشد خداوند متعال روزىِ آن روز را هم مÙ‰ رساند.

21Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): قÙŽدÙ’رُ الرÙ‘ÙŽجُلِ عÙŽلÙ‰ قÙŽدÙ’رِ هِمÙ‘ÙŽتِهِ، وÙŽ شُجاعÙŽتُهُ عÙŽلÙ‰ قÙŽدÙ’رِ نÙŽفÙŽقÙŽتِهِ، وÙŽ صِداقÙŽتُهُ عÙŽلÙ‰ قÙŽدÙ’رِ مُرُوÙ‘ÙŽتِهِ، وÙŽ عِفÙ‘ÙŽتُهُ عÙŽلÙ‰ قÙŽدÙ’رِ غِیÙ’رÙŽتِهِ.(1)
فرمود: ارزش هر انسانÙ‰ به قدر همÙ‘ت اوستØŒ و شجاعت و توان هر شخصÙ‰ به مقدار گذشت و احسان اوستØŒ و درستکارÙ‰ و صداقت او به قدر جوانمردÙ‰ اوستØŒ و پاکدامنÙ‰ و عفÙ‘ت هر فرد به اندازه غیرت او خواهد بود.

22Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): مÙŽنÙ’ شÙŽرِبÙŽ مِنÙ’ سُؤْرِ Ø£خیهِ تÙŽبÙŽرُّکاÙ‹ بِهِ، خÙŽلÙŽقÙŽ اللÙ‘هُ بÙŽیÙ’نÙŽهُما مÙŽلِکاÙ‹ یÙŽسÙ’تÙŽغÙ’فِرُ لÙŽهُما حÙŽتّى تÙŽقُومÙŽ السÙ‘اعÙŽهُ.(2)
فرمود: کسÙ‰ که دهن خورده برادر مؤمنش را به عنوان تبرÙ‘ک میل نمایدØŒ خداوند متعال ملکÙ‰ را مØ£مور مÙ‰ گرداند تا براÙ‰ آن دو نفر تا روز قیامت طلب آمرزش و مغفرت نماید.

23Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): لا خÙŽیÙ’رÙŽ فِى الدُّنÙ’یا Ø¥لاÙ‘ لِرÙŽجُلÙŽیÙ’نِ: رÙŽجÙŽلÙŒ یÙŽزÙ’دادُ فÙ‰ کُلِّ یÙŽوÙ’م Ø¥حÙ’ساناÙ‹ØŒ وÙŽ رÙŽجُلÙŒ یÙŽتÙŽدارÙŽکُ ذÙŽنÙ’بÙŽهُ بِالتÙ‘ÙŽوÙ’بÙŽهِ، وÙŽ Ø£نّى لÙŽهُ بِالتÙ‘ÙŽوÙ’بÙŽهِ، وÙŽالله لÙŽوÙ’سÙŽجÙŽدÙŽ حÙŽتّى یÙŽنÙ’قÙŽطِعÙŽ عُنُقُهُ ما قÙŽبِلÙŽ اللهُ مِنÙ’هُ Ø¥لاÙ‘ بِوِلایÙŽتِنا Ø£هÙ’لِ الÙ’بÙŽیÙ’تِ.(3)
فرمود: خیر و خوبÙ‰ در دنیا وجود ندارد مگر براÙ‰ دو دسته: دسته اوÙ‘ل آنان که سعÙ‰ نمایند در هر روزØŒ نسبت به گذشته کار بهترÙ‰ انجام دهند. دسته دوÙ‘م آنان که نسبت به خطاها و گناهان گذشته خود پشیمان و سرافکنده گردند و توبه نمایندØŒ و توبه کسÙ‰ پذیرفته نیست مگر آن که با اعتقاد بر ولایت ما اهل بیت عصمت و طهارت باشد.

24Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): عÙŽجِبÙ’تُ لاِبÙ’نِ آدÙŽمØŒ Ø£وÙ‘ÙŽلُهُ نُطÙ’فÙŽهٌ، وÙŽ آخِرُهُ جیفÙŽهٌ، وÙŽ هُوÙŽ قائِمÙŒ بÙŽیÙ’نÙŽهُما وِعاØ¡ÙŒ لِلÙ’غائِطِ، ثُمÙ‘ÙŽ یÙŽتÙŽکÙŽبÙ‘ÙŽرُ.(4)
فرمود: تعجبÙ‘ مÙ‰ کنم از کسÙ‰ که اوÙ‘لش قطره اÙ‰ آب ترش شده و عاقبتش لاشه اÙ‰ متعفÙ‘ن Ù€ بد بو Ù€ خواهد بود و خود را ظرف فضولات قرار داده استØŒ با این حال تکبÙ‘ر و بزرگ منشÙ‰ هم مÙ‰ نماید.

25Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø¥یÙ‘اکُمÙ’ وÙŽ الدÙ‘ÙŽیÙ’نØŒ فÙŽØ¥نÙ‘ÙŽهُ هÙŽمÙ‘ÙŒ بِاللÙ‘ÙŽیÙ’لِ وÙŽ ذُلÙ‘ÙŒ بِالنÙ‘ÙŽهارِ.(5)
فرمود: از گرفتن نسیه و قرضØŒ خود را برهانیدØŒ چون که سبب غم و اندوه شبانه و ذلÙ‘ت و خوارÙ‰ در روز خواهد گشت.

26Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø¥نÙ‘ÙŽ الÙ’عالِمÙŽ الÙ’کاتِمÙŽ عِلÙ’مÙŽهُ یُبÙ’عÙŽثُ Ø£نÙ’تÙŽنÙŽ Ø£هÙ’لِ الÙ’قِیامÙŽهِ، تÙŽلÙ’عÙŽنُهُ کُلُّ دابÙ‘ÙŽه مِنÙ’ دÙŽوابِّ الاÙ’رÙ’ضِ الصِّغارِ.(6)
فرمود: آن عالم و دانشمندÙ‰ که علم خود را Ù€ در بیان حقایق Ù€ براÙ‰ دیگران کتمان کندØŒ روز قیامت با بدترین بوها محشور مÙ‰ شود و مورد نفرت و نفرین تمام موجودات قرار مÙ‰ گیرد.

27Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): یا کُمÙŽیÙ’لُ، قُلِ الÙ’حÙŽقÙ‘ÙŽ عÙŽلÙ‰ کُلِّ حالØŒ وÙŽوادِدِ الÙ’مُتÙ‘ÙŽقینÙŽØŒ وÙŽاهÙ’جُرِ الفاسِقینÙŽØŒ وÙŽجانِبِ المُنافِقینÙŽØŒ وÙŽلاتُصاحِبِ الخائِنینÙŽ.(7)
فرمود: در هر حالتÙ‰ حقÙ‘ را بگو و مدافع آن باشØŒ دوستÙ‰ و معاشرت با پرهیزگاران را ادامه دهØŒ و از فاسقین و معصیت کاران کناره گیرÙ‰ کنØŒ و از منافقان دورÙ‰ و فرار کنØŒ و با خیانتکاران همراهÙ‰ و هم نشینÙ‰ منما.

28Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): فÙ‰ وÙŽصیÙ‘ÙŽتِهِ لِلÙ’حÙŽسÙŽنِ (علیه السلام): سÙŽلÙ’ عÙŽنِ الرÙ‘ÙŽفیقِ قÙŽبÙ’لÙŽ الطÙ‘ÙŽریقِ، وÙŽعÙŽنِ الÙ’جارِ قÙŽبÙ’لÙŽ الدÙ‘ارِ.(8)
ضمن سفارشÙ‰ به فرزندش امام حسن (علیه السلام) فرمود: پیش از آن که بخواهÙ‰ مسافرت بروى، رفیق مناسب راه را جویا باشØŒ و پیش از آن که منزلÙ‰ را تهیÙ‘ه کنÙ‰ همسایگان را بررسÙ‰ کن که چگونه هستند.

29Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): اِعÙ’جابُ الÙ’مÙŽرْءِ بِنÙŽفÙ’سِهِ دÙŽلیلÙŒ عÙŽلÙ‰ ضÙŽعÙ’فِ عÙŽقÙ’لِهِ.(9)
فرمود: فخر کردن انسان به خودشØŒ نشانه کم عقلÙ‰ او مÙ‰ باشد.

30Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø£یُّهÙŽا النÙ‘اسُ، إِیÙ‘اکُمÙ’ وُحُبÙ‘ÙŽ الدُّنÙ’یاØŒ فَإِنÙ‘ÙŽها رَأْسُ کُلِّ خÙŽطیئÙŽهØŒ وÙŽبابُ کُلِّ بÙŽلیÙ‘ÙŽهØŒ وÙŽداعÙ‰ کُلِّ رÙŽزِیÙ‘ÙŽه.(10)
فرمود: اÙ‰ گروه مردمØŒ نسبت به محبÙ‘ت و علاقه به دنیا مواظب باشیدØŒ چون که علاقه و محبÙ‘ت به دنیا اساس هر خطا و انحرافÙ‰ استØŒ و دروازه هر بلا و گرفتارÙ‰ استØŒ و نزدیک کننده هر فتنه و آشوب; و نیز آورنده هر مصیبت و مشکلÙ‰ است.

31Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): السُّکÙ’رُ Ø£رÙ’بÙŽعُ السُّکÙ’راتِ: سُکÙ’رُ الشÙ‘ÙŽرابِ، وÙŽسُکÙ’رُ الÙ’مالِ، وÙŽسُکÙ’رُ النÙ‘ÙŽوÙ’مِ، وÙŽسُکÙ’رُ الÙ’مُلÙ’کِ.(11)
فرمود: مستÙ‰ در چهار چیز است: مستÙ‰ از شراب (و خمر)ØŒ مستÙ‰ مال و ثروتØŒ مستÙ‰ خوابØŒ مستÙ‰ ریاست و مقام.

32Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø£للِّسانُ سÙŽبُعÙŒ إِنÙ’ خُلِّیÙŽ عÙŽنÙ’هُ عÙŽقÙŽرÙŽ.(12)
فرمود: زبانØŒ همچون درÙ‘نده اÙ‰ است که اگر آزاد باشد زخم و جراحت (سختÙ‰ به جسم و ایمان) خواهد زد.

33Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): یÙŽوÙ’مُ الÙ’مÙŽظÙ’لُومِ عÙŽلÙŽÙ‰ الظÙ‘الِمِ Ø£شÙŽدُّ مِنÙ’ یÙŽوÙ’مِ الظÙ‘الِمِ عÙŽلÙŽÙ‰ الÙ’مÙŽظÙ’لُومِ.(13)
فرمود: روز داد خواهÙ‰ مظلوم بر علیه ظالم سخت تر است از روزÙ‰ که ظالم ستم بر مظلوم مÙ‰ کند.

34Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): فِى الÙ’قُرÙ’آنِ نÙŽبَأُ ما قÙŽبÙ’لÙŽکُمÙ’ØŒ وÙŽخÙŽبÙŽرُ ما بÙŽعÙ’دÙŽکُمÙ’ØŒ وÙŽحُکÙ’مُ ما بÙŽیÙ’نِکُمÙ’.(14)
فرمود: قرآن احوال گذشتگانØŒ و Ø£خبار آینده را در برداردØŒ و شرح وظایف شما را بیان کرده است.

35Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): نÙŽزÙŽلÙŽ الÙ’قُرÙ’آنُ Ø£ثÙ’لاثاÙ‹ØŒ ثُلÙ’ثÙŒ فینا وÙŽفÙ‰ عÙŽدُوِّناØŒ وÙŽثُلÙ’ثÙŒ سُنÙŽنÙŒ وÙŽ Ø£مÙ’ثالٌ، وÙŽثُلÙ’ثÙŒ فÙŽرائِض وÙŽØ£حÙ’کامÙŒ.(15)
فرمود: نزول قرآن بر سه قسمت است: یک قسمت آن درباره اهل بیت عصمت و طهارت : و دشمنان و مخالفان ایشان; و قسمت دیگر آنØŒ اخلاقیÙ‘ات و ضرب المثلها; و قسمت سوÙ‘م در بیان واجبات و احکام Ø¥لهÙ‰ مÙ‰ باشد.

36Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø£لÙ’مُؤْمِنُ نÙŽفÙ’سُهُ مِنÙ’هُ فÙ‰ تÙŽعÙŽبØŒ وÙŽالنÙ‘اسُ مِنÙ’هُ فÙ‰ راحÙŽه.(16)
فرمود: مؤمن آن کسÙ‰ است که خود را به جهت رفاه مردم در زحمت بیندازد و دیگران از او در Ø£منیÙ‘ت و آسایش باشند.

37Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): کÙŽتÙŽبÙŽ اللÙ‘هُ الÙ’جِهادÙŽ عÙŽلÙŽÙ‰ الرِّجالِ وÙŽالنِّساءِ، فÙŽجِهادُ الرÙ‘ÙŽجُلِ بÙŽذÙ’لُ مالِهِ وÙŽنÙŽفÙ’سِهِ حÙŽتّى یُقÙ’تÙŽلÙŽ فÙ‰ سÙŽبیلِ اللÙ‘هØŒ
وÙŽجِهادُ الÙ’مÙŽرÙ’ئÙŽهِ Ø£نÙ’ تÙŽصÙ’بِرÙŽ عÙŽلÙ‰ ماتÙŽرÙ‰ مِنÙ’ Ø£ذÙ‰ زÙŽوÙ’جِها وÙŽغِیÙ’رÙŽتِهِ.(17)
فرمود: خداوند جهاد را بر مردان و زنان لازم دانسته است. پس جهاد مردØŒ آن است که از مال و جانش بگذرد تا جائÙ‰ که در راه خدا کشته و شهید شود. و جهاد زن آن است که در مقابل زحمات و صدمات شوهر و بر غیرت و جوانمردÙ‰ او صبر نماید.

38Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): فÙ‰ تÙŽقÙŽلُّبِ الاÙ’حÙ’والِ عُلِمÙŽ جÙŽواهِرُ الرِّجالِ.(18)
فرمود: در تغییر و دگرگونÙ‰ حالات و حوادثØŒ فطرت و حقیقت اشخاص شناخته مÙ‰ شود.

39Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø¥نÙ‘ الÙ’یÙŽوÙ’مÙŽ عÙŽمÙŽلÙŒ وÙŽلا حِسابÙŽØŒ وÙŽغÙŽداÙ‹ حِسابÙŒ وÙŽ لا عÙŽمÙŽل.(19)
فرمود: امروزه - در دنیا - زحمت و فعالیÙ‘تØŒ بدون حساب است و فرداÙ‰ قیامتØŒ حساب و بررسÙ‰ اعمال و دریافت پاداش است.

40Ù€ قالÙŽ(علیه السلام): Ø¥تÙ‘ÙŽقُوا مÙŽعÙŽاصِیÙŽ اللÙ‘هِ فِى الÙ’خÙŽلÙŽواتِ فÙŽØ¥نÙ‘ÙŽ الشÙ‘اهِدÙŽ هُوÙŽ الÙ’حاکِم.(20)
فرمود: دورÙ‰ و اجتناب کنید از معصیت هاÙ‰ Ø¥لهى، حتّى در پنهانى، پس به درستÙ‰ که خداوند شاهد اعمال و نیÙ‘ات است; و نیز او حاکم و قاضÙ‰ خواهد بود.

منابع  :

1 Ù€ Ø£مالÙ‰ صدوق : ص 97ØŒ بحارالØ£نوار: ج 90ØŒ ص 343ØŒ ح 1. 2 Ù€ Ø£مالÙ‰ طوسÙ‰ : ج 1ØŒ ص 114 ح 29ØŒ بحارالØ£نوار: ج 1ØŒ ص 169ØŒ ح 20. 3 Ù€ وسائل الشÙ‘یعه: ج 25ØŒ ص 434ØŒ ح 32292. 4 Ù€ وافÙ‰: ج 4ØŒ ص 402ØŒ س 3. 5 Ù€ Ø£عیان الشÙ‘یعه: ج 1ØŒ ص 350ØŒ بحارالØ£نوار: ج 41ØŒ ص 150ØŒ ضمن ح 40. 6 Ù€ Ø£مالÙ‰ طوسÙ‰: ج 1ØŒ ص 55ØŒ بحارالØ£نوار: ج 2ØŒ ص 48ØŒ ح 7. 7 Ù€ Ø£مالÙ‰ صدوق: ص 95ØŒ بحارالØ£نوار: ج 68ØŒ ص 181ØŒ ح 35. 8 Ù€ بحار الØ£نوار: ج 5ØŒ ص 317ØŒ ح 16ØŒ به نقل از ثواب الØ£عمال. 9 Ù€ Ø£مالÙ‰ طوسÙ‰ : ج 1ØŒ ص 372ØŒ بحارالØ£نوار: ج 63ØŒ ص 152ØŒ ح 5. 10 Ù€ Ø£مالÙ‰ طوسÙ‰: ج 1ØŒ ص 372ØŒ بحارالØ£نوار: ج 63ØŒ ص 155ØŒ ح 5. 11 Ù€ عدÙ‘ه الدÙ‘اعÙ‰: ص 85ØŒ ص 1ØŒ بحارالØ£نوار: ج 101ØŒ ص 73ØŒ ح 24. 12 Ù€ مستدرک الوسائل : ج 16ØŒ ص 291ØŒ ح 19920. 13 Ù€ بحارالØ£نوار: ج 69ØŒ ص 68ØŒ س 2ØŒ ضمن ح 28. 14 Ù€ محبÙ‘ه البیضاØ¡: ج 5ØŒ ص 144ØŒ تنبیه الخواطر: ص 195ØŒ س 16. 15 Ù€ مستدرک الوسائل: ج 3ØŒ ص 210ØŒ ح 3386. 16 Ù€ بحارالØ£نوار: ج 1ØŒ ص 96ØŒ ح 40. 17 Ù€ بحارالØ£نوار: ج 70ØŒ ص 13. 18 Ù€ نزهه الناظر و تنبیه الخاطر حلوانÙ‰: ص 70ØŒ ح 65. 19 Ù€ عدÙ‘ه الدÙ‘اعÙ‰: ص 75ØŒ س 8ØŒ بحارالØ£نوار: ج 1ØŒ ص 205ØŒ ح 33. 20 Ù€ نزهه الناظر و تنبیه الخاطر حلوانÙ‰: ص 52ØŒ ح 26.1 Ù€ نزهه الناظر و تنبیه الخاطر حلوانÙ‰: ص 46ØŒ ح 12. 2 Ù€ اختصاص شیخ مفید: ص 189ØŒ س 5. 3 - وسائل الشیعه: ج 16 ص 76 ح 5. 4 Ù€ وسائل الشÙ‘یعه: ج 1ØŒ ص 334ØŒ ح 880. 5 Ù€ وسائل الشÙ‘یعه: ج 18ØŒ ص 316ØŒ ح 23750. 6 Ù€ وسائل الشÙ‘یعه: ج 16ØŒ ص 270ØŒ ح 21539. 7 Ù€ تحف العقول: ص 120ØŒ بحارالØ£نوار: ج 77ØŒ ص 271ØŒ ح 1. 8 Ù€ بحارالØ£نوار: ج 76ØŒ ص 155ØŒ ح 36ØŒ و ص 229ØŒ ح 10. 9 Ù€ اصول کافÙ‰: ج 1ØŒ ص 27ØŒ بحارالØ£نوار: ج 1ØŒ ص 161ØŒ ح 15. 10 Ù€ تحف العقول: ص 152ØŒ بحارالØ£نوار: ج 78ØŒ ص 54ØŒ ح 97. 11 Ù€ خصال : ج 2ØŒ ص 170ØŒ بحارالØ£نوار: ج 73ØŒ ص 142ØŒ ح 18. 12 Ù€ شرح نهج البلاغه ابن عبده: ج 3ØŒ ص 165. 13 Ù€ شرح نهج البلاغه فیض الاسلام: ص 1193. 14 Ù€ شرح نهج البلاغه فیض الاسلام: ص 1235. 15 Ù€ اصول کافى، ج 2ØŒ ص 627ØŒ ح 2. 16 Ù€ بحارالØ£نوار: ج 75ØŒ ص 53ØŒ ح 10. 17 Ù€ وسائل الشÙ‘یعه: ج 15ØŒ ص 23ØŒ ح 19934. 18 Ù€ شرح نهج البلاغه فیض الØ¥سلام: ص 1183. 19 Ù€ شرح نهج البلاغه ابن عبده: ج 1ØŒ ک 41. 20 Ù€ شرح نهج البلاغه ابن عبده: ج 3ØŒ ص 324.