✍️ نویسنده: meisamabolhasani
🏷️ دسته: 65
📊 بازدید: 1,009
 
حسن بصری یکی از دانشمندان قرن اول هجری استØŒ که دستگاه حکومت بنی امیه از چهره مذهبی او برای توجیه خیانت خود فراوان استفاده می‌نمود.
 
مشروح کامل در ادامه
در زمان حکومت امام علی علیه السلام حسن بصری جوانی نورس بود. پس از پایان جنگ جمل و فتح بصره به دست ارتش امامØŒ هنگامی که امام در میان هیاهوی مردم و موج جمعیت وارد بصره می‌شدØŒ در لابلای مردمØŒ جوانی را دید که قلم و لوحی در دست دارد و چیزهایی را که امام می‌گوید یادداشت می‌کندØŒ حضرت با صدای بلند او را صدا زد که: چه می‌کنیØŸ
حسن پاسخ داد: آثار شما را یادداشت می‌کنمØŒ تا پس از شما برای مردم بازگو کنم.
امام در اینجا جمله‌ای فرمود که جالب و قابل توجه استØŒ فرمود:
اما ان لکل قوم سامریا و هذا سامری هذه الامه لانه لایقول لامساس ولکنه یقول لاقتالØ›
مردم آگاه باشید که هر ملتی یک سامری دارد که با تزویر خود و با چهره مذهبی خویشØŒ جامعه را از مسیر واقعی خود منحرف می‌کند و این «حسن بصری» سامری این امت استØŒ و تنها تفاوتش با سامری زمان موسی علیه السلام این است که اگر او می‌گفت: «لامساسØ› کسی با من تماس نگیرد.» ولی این می‌گوید: «لا قتالØ› مبارزه با حکومت جنایتکار بنی امیه غلط است.»
(سامری مردی بود که پیروان حضرت موسی علیه السلام را به گوساله‌پرستی دعوت کرد و سبب گمراهی گروهی از آنها شد. نقل شده که پس از این کار مبتلا به وسواس شد و هر کسی را که می‌دید وحشت می‌کرد و فرار می‌نمود و فریاد می‌زد (لامساسØ› با من تماس نگیرید.)
پیش‌بینی امام درست از آب درآمد و این دانشمندØŒ چنان خدمتی به دستگاه بنی امیه نمود که به گفته یکی از محققین اگر زبان حسن بصری و شمشیر حجاج نبود حکومت مروانی در گهوارهØŒ زنده به گور می‌شدØŒ مگر نمی‌بینید که حسن نشسته و در جلوی او عده‌ای بی‌شمارØŒ صف بسته‌اند و او با مهارت‌هایی که در سخن گفتن داردØŒ ضمن سخنرانی می‌گوید:
«پیامبر خدا فرمود: به زمامداران ناسزا نگویند که آنان اگر نیکی کنندØŒ برای آنها پاداش است و بر شما لازم است سپاسگزاری کنید و اگر بد نمایندØŒ کیفر کردارشان را می‌بینندØŒ و بر شما لازم است شکیبا باشیدØŒ که آنها بلائی هستند که خداوند به وسیله آنها از هر کس که بخواهد انتقام می‌گیرد.»
و همین دانشمند بود که فتوا داد «اطاعت از پادشاهان بنی امیه واجب است هر چند ظلم کنند زیرا خداوند به وسیله آنان اصلاحاتی می‌کند که از جنایات آنان بیشتر است.»
به هر حال او از چهره‌های مذهبی معروف زمان امامت امام چهارمØŒ علی بن الحسین - علیهماالسلام - بود و امام برای رسوا ساختن او در مجلسی که سخنرانی می‌کرد با او مناظره و گفتگوی جالبی دارد که نقل می‌شود:
 
 
مناظره ای دیگر
روزی حسن بصری در برابر انبوهی از جمعیت در سرزمین منا مشغول وعظ و سخنرانی بودØŒ امام چهارم از آنجا عبور می‌کردØŒ وقتی که منظره این سخنرانی را دید کمی ایستاد و به او فرمود:
مقداری سکوت کن.
امام: کردار خودتØŒ بین خود و خداØŒ طوری هست که اگر فردا مرگ به سراغ تو آیدØŒ از عمل خود راضی باشیØŸ
حسن بصری: نه.
امام: تصمیم داری کردار کنونی خود را ترک کنیØŒ و کرداری پیش گیری که برای مرگ مورد پسند باشدØŸ
حسن بصری کمی سرش را پائین انداختØŒ سپس سر برداشت و گفت با زبان می‌گویم تصمیم دارم ولی بدون حقیقت.
امام: آیا امید داری که پیامبری پس از محمدØŒ بیاید «و تو با پیروی او سعادتمند شوی»ØŸ
حسن بصری: نه.
امام: آیا امید داری که جهان دیگری وجود داشته باشدØŒ که در آنجا به مسئولیت‌های خود عمل کنیØŸ
حسن بصری: نه.
امام: آیا کسی را دیده‌ای که با داشتن کمترین شعورØŒ حال تو را برای خویش بپسنددØŸ تو با اعتراف خودت در حالی به سر می‌بری که از آن راضی نیستیØŒ و تصمیم انتقال از این حال را هم نداریØŒ و به پیامبری دیگرØŒ و جهانی جز این جهان برای عملØŒ امیدوار نیستیØŒ آن وقت با این وضع اسف انگیز که خود داری مشغول وعظ و نصیحت دیگرانیØŸ
منطق نیرومند امام چنان این سخنور زبردست را کوبیدØŒ که دیگر نتوانست چیزی بگویدØŒ
همین که امام از آنها دور شدØŒ حسن بصری پرسید: این که بودØŸ
گفتند: این علی بن الحسین علیهماالسلام بود.
حسن بصری: حقاÙ‹ او از خاندان علم و دانش است.
پس از این رسوائیØŒ دیگر ندیدند که حسن بصری مردم را موعظه کند.