مجله نودیها :  زیاد می شنویم که بزرگان می گویند: ماه رمضان تنها ماه گرسنه نگه داشتن شکم از خوردن و آشامیدن نیستØŒ بلکه ماه حفظ  چشم ØŒ زبان ØŒگوش و همچنین کنترل رفتار  و به خصوص  خشم محسوب می شود. یعنی در کنار این حفظ شکمØŒ می بایست کارهایی هم انجام دهیم که به تقوای الهی نزدیک شویم. 

یکی از رفتارهایی که باعث می شود ما نتوانیم کنترلی بر زبان و اعضای خود داشته باشیمØŒ عدم کنترل خشم و غضب است. اینکه در هنگام رانندگی با یک اتفاق کوچک از کوره به در می رویم و با راننده های دیگر درگیر می شویمØŒ اینکه برای خرید یک نان در نانوایی با دیگران بحثمان می شودØ› چه بسا درگیر هم می شویم. در خانه با همسر و فرزندان یا پدر و مادرمان ØŒ  در مواجه با همکار ها در محل کار  نمی توانیم عصبانیت خود را کنترل کنیم و دیگران را با زبانمان می آزاریمØ› خود نشانه هایی است که ما  بر غضب و خشممان کنترل نداریم.

برخی می‌گویند: روزه دارها به بهانه گرسنگی و تشنگیØŒ بدخلق تر هم می شوندØŒ اما این درست نیست تنها فرد  بدخلق در حالت عادی می تواند  در ماه رمضان بدخلق تر شودØŒ این در حالی است که  ماه رمضان می تواند فرصتی باشد تا تصمیم بگیریم اگر در حالت عادی ØŒ آستانه تحمل مان پایین است و زود خشمگین می شویمØŒ کارهایی انجام دهیم که کنترلمان بر خودمان بیشتر شود و به تعبیری یک خودسازی داشته باشیم.

*چرا ماه رمضان فرصت خوبی برای ترک گناهان استØŸ

حجت الاسلام «محمود ریاضت»، کارشناس مذهبی و از خطبای تهران در رابطه با این موضوع به فارس می‌گوید: «در ماه مبارک رمضان از لحاظ زمانی یک پتانسیلی وجود دارد که خداوند به انسان برای ترک گناه کمک می‌کند .چرا که خداوند کریم است و در ماه رمضان کریمانه برخورد می‌کند ØŒ یعنی اگر انسان تصمیم بگیرد که از کارهای اشتباهش توبه کندØŒ بهترین ماه ØŒ ماه رمضان است. 

پس به تعبیر ائمه قبل از اینکه شما بخواهید توبه کنید سعی کنید رذیله بداخلاقی را در وجودتان از بین ببرید چون اگر همه واجبات و مستحبات را هم انجام دهیم و بداخلاق باشیمØŒ به کار نمی آید. لذا مومن خوش اخلاق درجاتش از بقیه مومنان خیلی بالاتر استØŒ حتی کافری که بداخلاق نیست از مومن بداخلاق و تندخوی بهتر است و این را خود  پیامبر اسلام(ص) نیز تاکید کردند که بداخلاقی مومن ممکن است او را به کفر برساند, اما خوش اخلاقی کافر ممکن است او را به مسیر دین بیاورد.

شمر در جنگ صفین جزو سربازان حضرت علی (ع)  بود و زحمت هم زیاد کشید, اما یکی از چیزهایی که باعث شد او تبدیل به شمر شودØŒ همین بداخلاقی اش بود. از قدیم هم وقتی می خواستند کسی را مثال بزنند که بداخلاق و عصبانی بودهØŒ می گفتند مثل شمر استØŒ اما از کسی هم اگر می خواستند تعریف کنندØŒ می گفتند: خلق محمدی داردØŒ یعنی همیشه اهل بیت ما در رØ£س پیغمبر (ص) زبانزد خوش اخلاقی و عصبانی نشدن بودند.

Û±- موقع عصبانیت تصمیم نگیرید!

از آنجا که ماه مبارک رمضان فرصت مغتنمی است که انسان خودسازی داشته باشد و خشم و غضب بسیاری از بدی ها را به همراه خود داردØŒ لذا به گفته حجت الاسلام ریاضت در تعاریف دینی ما آمده که موقع خشم و غصب تصمیم نگیریدØŒ چون باعث پشیمانی می شود!

Û²- مکان خود را تغییر دهید

زمانی که انسان به خشم خود غلبه نمی کندØŒ عقلش کنار می رود و تصمیماتش بدون اندیشه خواهد بودØŒ پس باید سعی کنیم بر غضب تسلط پیدا کنیمØŒ یکی از این راه ها این است که انسان حالتش را تغییر دهد یعنی مثلا اگر نشستهØŒ بلند شودØŒ یا اگر ایستادهØŒ بنشیند و نفس تازه  کند ØŒ یا اینکه حتی محیط را تغییر دهد مثلا به اتاق دیگری برود یا خانه را ترک کند.

Û³- به دیگران غضب نکنید

از ائمه(ع) نقل شده که تمرین کنیم به کسی خشم و غضب نکنیم. امام سجاد و حضرت عیسی(ع) چنین روایتی نقل کرده اندØŒ در سنن النبی هم داریم که اهل بیت(ع) غضبناک نمی شدندØŒ ممکن بود حالت خیلی خوش اخلاقی شان در زمان هایی تعدیل شودØŒ اما عصبانی نمی شدند چون در عصبانیت فرد هر کاری انجام دهدØŒ گناه است چرا که عقل انسان زائل می شود. ما هم اگر پیرو اهل بیت(ع) هستیم در ماه مبارک رمضان توصیه هایشان را برای کسب فضائل می بایست انجام دهیم و کارهایی بکنیم تا ترک خشم کرده باشیم.

Û´-به پیشکسوت ها احترام و با کوچکترها مهربانی کنید

از نمونه دستورات ائمه(ع) برای ترک خشم و غضبØ› پیغمبر (ص) فرمودند به بزرگترها و پیشکسوت ها احترام بگذارید و حرمت موی سفیدشان را نگه دارید. یک جوان و نوجوان زمانی می تواند حرمت نگه دارد که پرخاشگر نباشد. 

همچنین به کوچکترها با مهربانی رفتار کنید. اگر یک پدرØŒ مادر ØŒ پدربزرگ  و مادربزرگی تندخو باشدØŒ آیا می تواند به خصوص در ماه رمضان به کوچکتر از خود یا جوانش با مهربانی برخورد کندØŸ خیرØŒ نمی شود ! تنها وقتی فرد می تواند  در ماه رمضان مهربانانه و کریمانه  رفتار کند در طول همه ادوار فردی خوش اخلاق باشد. یعنی حتی اگر طرف مقابل با شما تندخو شودØŒ جواب ندهد و کریمانه رفتار کند . 

Ûµ- فکر کردن و سکوت را تمرین کنید

یکی از با فضیلت ترین اعمال در ماه رمضان «تفکر کردن» است. وقتی می خواهیم حرف بزنیمØŒ قبلش فکر کنیم همین باعث می شود که دیگر عصبانی نشویم. متاسفانه امروز در جامعه کرکره فکر کردن پایین آمده استØŒ خصوصا در جمع هایی می‌بینیم  عده ای تنها دنبال نمادهای ظاهری دین هستند و اصل دین را رها کرده اند. اگر فکر کنیم که میزبانِ میهمانیِ رمضانØŒ خداوند کریم و بهار این ماه ØŒقرآن است چطور ما نباید کریم باشیمØŸ 

در روایات داریم خوش به حال کسی که سکوت و فکر می‌کندØŒ وقتی قبل از هر رفتاری  فکر می‌کندØŒدیگر حرف و عمل دیگران نمی تواند او  را  عصبانی  کند. همینطور در روایت دیگری داریم که یاران خاص اهل بیت(ع) کثیر العبادات بودند. 

Ûµ- خودتان را هنگام عصبانیت جای دیگران بگذارید

اگر زیاد سکوت کنیم و زیاد تفکر داشته باشیم حتی اگر کسی حرف نامربوط هم به ما زد ØŒ انگار نشنیده ایم که بخواهیم عکس العملی هم نشان دهیمØŒ اما گاهی هم پیش می آید که ظرفیت ما در طول زندگی یا در همین ماه مبارک کم می شود در اینطور مواقع بهتر است که خودمان را جای طرف مقابل بگذاریم یعنی مثلا اگر یک تصادفی کرده ایمØŒ  به جای عصبانیت خود را جای طرف مقابل بگذاریم و ببینیم شاید بیماری در ماشین داشته که با سرعت رانندگی کرده  و باعث تصادف شده است.

Û¶- آستانه تحملتان را بالا ببرید

شرایط امروز  از زمان جنگ و دفاع مقدس سخت تر نیست . زمان جنگ  همه روزه می گرفتندØŒ شرایط اقتصادی نابسامان بودØŒ مردم عزیزانشان را از دست می دادندØŒ اما مشکلی که پیش می آمد مردم می گفتند سلامتی رزمندگان صلوات بفرستیدØŒ  بخشی از این کم شدن آستانه تحمل به خاطر خودخواه شدن ما است کمتر به دیگران فکر می کنیم لازم است خود را هم جای دیگران بگذاریم تا تحمل مان بالا برود.

مردم در دهه شصت آسایش زیادی نداشتندØŒ اما آرامش داشتند. کسی آن دوره تلویزیون نداشتØŒ اما الان بیشتر مردم  تلویزیون هوشمند دارندØŒ الان وسایل آسایش زیاد شده اما آرامش کم شده است. قالب جوانان آن دوره با والدین زندگی می کردند ØŒکمتر به فکر طلاق می افتادند چون آرامش داشتند و مشکلات را تاب می آوردندØŒ اما الان جوان ها همه می خواهند خانه مستقل داشته باشند البته حقشان است اما آرامششان کم استØŒ زود عصبانی می شوندØŒ با پدر ØŒ مادرØŒ همسر درگیر می شوندØŒ آمار طلاق به خاطر کم شدن آستانه تحمل بالا رفته است.

انشاالله  در ماه مبارک رمضان درک ما از زندگی بالاتر برود.

فارس