مجله نودیها : درخشان ترین ستاره در میان بانوان هفتمین منظومه ولایتØŒ فاطمه کبری فرزند پاکیزه موسی بن جعفر (ع) است. حضرت معصومه (س) و امام رضا (ع) هر دو از یک مادر به نام «نجمه» (ستاره) متولد شده اند. در کتاب‌های تاریخی برای مادر حضرت ده نام و لقب ذکر شده است که عبارتنداز: نجمهØŒ تکتمØŒ خیزران مرسیهØŒ ارویØŒ ام البنینØŒ طاهرهØŒ سکنØŒ سمانهØŒ شقراØŒ صقر. مؤلف «مستدرک سفینه البحار» در تعیین سال ولادت حضرت معصومه (ص) می‌نویسد: «فاطمه المعصومه المولوده فی غره ذی القعده سنه ۱۷۳؛ فاطمه معصومه در اول ذیقعده Û±Û·Û³ هجری دیده به جهان گشود.» نویسنده تاریخ قم تنها به سال وفات (Û²Û°Û± ه. ق) حضرت معصومه (س) اشاره کرده است. برخی دیگر از متاخرینØŒ دهم ربیع الثانی را روز ارتحال آن حضرت ذکر کرده اند. پس از کوچ اجباری امام رضا (ع) به طوس و سفر ایشان به ایرانØŒ خواهر بزرگوارشان تنها فرزند دختر امام موسی کاظم (ع)ØŒ حضرت معصومه (س) از مدینه به سمت ایران رهسپار شد. حضرت بلافاصله پس از حضورشان در ایران عزم دیدار برادر را کردند که در میانه راه در نزدیکی‌های شهر ساوه مورد هجوم دشمنان اهل بیت (ع) قرار گرفتند و پس از جراحات بسیار چندی بعد رحلت کردند. البته در بسیاری از روایات آمده که حضرت (س) در هنگام مبارزه با زهر مسموم شدند و علت اصلی وفاتشان نیز همین است. به همین خاطر هم برخی از مورخان و بزرگان رحلت ایشان را شهادت می‌دانند. حضرت پس از هفده روز بیماری در شهر ساوهØŒ به شهادت رسیدند و چندی بعد در شهر قم آرام گرفتندØ› و از آن پس شهر قم بارگاه ملکوتی این بانوی مکرمه شد تا عاشقان بسیاری از جمله شیعیان به مرجع شریف ایشان زیارت کنند.   مقام علمی حضرت معصومه (س) حضرت معصومه (س) از جمله بانوان گرانقدر و والا مقام جهان تشیع است و مقام علمی بلندی دارد. نقل شده که روزی جمعی از شیعیانØŒ به قصد دیدار حضرت موسی بن جعفر (ع) و پرسیدن پرسش‌هایی از ایشانØŒ به مدینه منوره مشرف شدند. چون امام کاظم (ع) در مسافرت بودØŒ پرسش‌های خود را به حضرت معصومه (س) که در آن هنگام کودکی خردسال بیش نبودØŒ تحویل دادند. فردای آن روز برای بار دیگر به منزل امام رفتندØŒ ولی هنوز ایشان از سفر برنگشته بود. پس به ناچارØŒ پرسش‌های خود را باز خواستند تا در مسافرت بعدی به خدمت امام برسندØŒ غافل از این که حضرت معصومه (س) جواب پرسش‌ها را به نگارش درآوردند. وقتی پاسخ‌ها را ملاحظه کردندØŒ بسیار خوشحال شدند و پس از سپاسگزاری فراوانØŒ شهر مدینه را ترک گفتند. از قضای روزگار در بین راه با امام موسی بن جعفر (ع) مواجه شدهØŒ ماجرای خویش را باز گفتند. وقتی امام پاسخ پرسش‌ها را مطالعه کردندØŒ سه بار فرمود: پدرش فدایش. فضیلت زیارت دعا و زیارتØŒ پر و بال گشودن از گوشه تنهایی تا اوج با خدا بودن است. دعا و زیارتØŒ جامی است زلال از معنویت ناب درکام عطش‌ناک زندگیØ› و زیارت حرم معصومه (س)ØŒ بارقه امیدی در فضای غبارآلود زمانهØŒ فریاد روح مهجور در هنگامه غفلت و بی خبریØŒ و نسیمی فرحناک و برخاسته از باغستان‌های بهشت است. زیارت مرقد فاطمه معصومه (س)ØŒ به انسان اعتماد به نفس می‌دهدØŒ و او را از غرق شدن در گرداب نومیدی باز می‌دارد و به تلاش بیشتر دعوت می‌کند. زیارت مزار با صفای کریمه اهل بیت (س)ØŒ سبب می‌شود که زائر حرمØŒ خود را نیازمند پروردگار ببیندØŒ در برابر او خضوع کندØŒ از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامی بدبختی‌ها و سیه روزی هاست- فرو آید و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه پروردگار عالمیان قرار دهد. بر همین اساس است که برای زیارت آن حضرتØŒ پاداش بسیار بزرگی وعده داده شده و آنØŒ ورود به بهشت است. در این باره از امام جواد (ع) نقل شده که فرمود: هر کس عمه ام را در قم زیارت کندØŒ بهشت از آن اوست.   زیارت حضرت معصومه (س) از منظر روایات درباره فضیلت زیارت حضرت معصومه (س) روایات فراوانی از پیشوایان معصوم رسیده است. از جملهØŒ هنگامی که یکی از محدثان برجسته قمØŒ به نامØŒ سعد بن سعدØŒ به محضر مقدس امام رضا (س) شرفیاب می‌شودØŒ امام هشتم خطاب به ایشان می‌فرماید:‌ ای سعد! از ما در نزد شما قبری است. سعد می‌گوید: فدایت شوم! آیا قبر فاطمه دختر موسی بن جعفر (س) را می‌فرماییدØŒ می‌فرماید: آریØŒ هر کس او را زیارت کندØŒ در حالی که به حق او آگاه باشدØŒ بهشت از آن اوست. پیشوای جهان تشیع امام جعفر صادق (س) نیز در این باره می‌فرماید: هر کس او را زیارت کندØŒ بهشت بر او واجب گرددØ› و در حدیث دیگری آمده است: زیارت اوØŒ هم سنگ بهشت است. زیارت مØ£ثور درباره حضرت معصومه (ع) یکی از ویژگی‌های حضرت معصومه (س)ØŒ ورود زیارتنامه‌ای از سوی معصومان (س) درباره ایشان است که پس از حضرت فاطمه زهرا (س)ØŒ او تنها بانوی بزرگواری است که زیارت مØ£ثور دارد. بانوان برجسته‌ای چون: آمنه بنت وهبØŒ فاطمه بنت اسدØŒ خدیجه بنت خویلدØŒ فاطمه ام البنینØŒ زینب کبریØŒ حکیمه خاتون و نرجس خاتون که هیچ شک و تردیدی در مقام بلند و جایگاه رفیع آن‌ها نیست. هیچ کدام زیارت مØ£ثور از سوی معصومان (س) ندارند و این نشان دهنده مقام والای این بانوی گرانقدر اسلام است. باشد که شیعیان و پیروان اهل بیت عصمت و طهارت (س) به ویژه بانوانØŒ این مقام بزرگ و عالی را پاس بدارند و همواره الگو و مظهر عفاف و تقوا و حیا باشند. تنها در این صورت است که روح باعظمت این بانوی بزرگ از همه ما خشنود خواهد شد. کریمه اهل بیت حضرت معصومه (س) در زبان دانشمندان و فقیهان گران قدر شیعهØŒ به لقبØŒ کریمه اهل بیتØŒ یاد می‌شود. از میان بانوان اهل بیتØŒ این نام زیبا تنها به آن حضرت اختصاص یافته است. بر اساس رویای صادق و صحیح نسب شناس گرانقدرØŒ مرحوم آیت الله مرعشی نجفیØŒ این لقب از طرف امام صادق (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شده است. در این رؤیاØŒ امام صادق (ع) به آیت الله نجفی که با دعا و راز و نیازØŒ تلاش پیگیری را برای یافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) آغاز کرده خطاب فرمود: برتو باد به کریمه اهل بیت. بالاترین جایگاه شفاعتØŒ از آن رسول گرامی اسلام است که در قرآن کریمØŒ از آن بهØŒ مقام محمودØŒ تعبیر شده است. همین طور دو تن از بانوان خاندان رسول مکرم اسلامØŒ شفاعت گسترده‌ای دارند که بسیار وسیع و جهان شمول است و می‌تواند همه اهالی محشر را فرا گیرد. این دو بانوی عالی قدرØŒ صدیقه اطهرØŒ حضرت فاطمه زهرا (س) و شفیعه روز جزاØŒ حضرت فاطمه معصومه (س) هستند. در مورد شفاعت گسترده حضرت زهرا (س) همین بس که شفاعتØŒ مهریه آن حضرت است و به هنگام ازدواجØŒ پیک وحی طاقه ابریشمی از سوی پروردگار آورد که در آنØŒ جملهØŒ خداوند مهریه فاطمه زهرا راØŒ شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار دادØŒ این حدیث از طریق اهل سنت نیز نقل شده است. پس از فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگی شفاعتØŒ هیج بانویی به شفیعه محشرØŒ حضرت معصومه (س) نمی‌رسد. بر همین اساس است که حضرت امام جعفر صادق (ع) فرمودند: با شفاعت اوØŒ همه شیعیان ما وارد بهشت می‌شوند.   سرآمد بانوان حضرت فاطمه معصومه (س) از جهت شخصیت فردی و کمالات روحیØŒ در بین فرزندان موسی بن جعفر (ع) بعد از برادرشØŒ حضرت علی بن موسی الرضا (ع) در والاترین رتبه جای دارد. این درحالی است که بنا بر مستندات رجالیØŒ فرزندان دختر حضرت امام کاظم (ع) دست کم هجده تن بوده اند و فاطمه در بین این همه بانوی گران قدرØŒ سرآمد بوده است. حاج شیخ عباس قمی آنگاه که از دختران موسی بن جعفر (ع) سخن می‌گویدØŒ درباره فاطمه معصومه (س) می‌نویسد: بر حسب آنچه به ما رسیدهØŒ افضل آن هاØŒ سیده جلیله معظمهØŒ فاطمه بنت امام موسی (ع) معروف به حضرت معصومه (س) است. فضیلت بی نظیر شیخ محمد تقی تُستریØŒ در قاموس الرجالØŒ حضرت معصومه (س) را به عنوان بانوی اسوه معرفی کرد و فضیلت وی را در میان دختران و پسران حضرت موسی بن جعفر (ع)ØŒ غیر از امام رضا (ع) بی نظیر دانسته است. ایشان در این زمینه چنین می‌نویسند: در میان فرزندان امام کاظم (ع) با آن همه کثرتشانØŒ بعد از امام رضا (ع) کسی هم شØ£ن حضرت معصومه (س) نیست. بی گمان این گونه اظهار نظر‌ها و نگرش به شخصیت فاطمه دختر موسی بن جعفر (ع) بر برداشت‌هایی استوار است که از متن و روایات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده است. این روایت هاØŒ مقام‌هایی را برای فاطمه معصومه (س) برشمرده اندØ› مقامی که نظیر آنØŒ برای دیگر برادران و خواهران وی ذکر نکرده اند و به این ترتیبØŒ نام فاطمه معصومه (س) درشمار زنان برتر جهان قرار گرفته است.   سخن عجیب علامه حسن‌زاده درباره حضرت معصومه (س) علامه حسن‌زاده آملی در تجلیل از مقام حضرت معصومه (س) در دانشگاه قم گفت: اگر برای من ممکن بود و مواجه با مشکل نمی‌شدمØŒ برای تجلیل از شخصیتی مانند فاطمه معصومه سلام الله علی‌ها این مسیر را سینه‌خیز می‌آمدم! برملا شدن چهره نفاق با سفر حضرت معصومه (س) به قم یکی از پرسش‌های مهم تاریخی به علت سفر حضرت معصومه (س) به ایران اختصاص داردØŒ از دیدگاه جنابعالی در این زمینه چه نکاتی قابل طرح استØŸ - همانطور که در تاریخ به ثبت رسیده استØŒ امام رضا (ع) در سال Û²Û°Û° هجری به اجبار از طرف مØ£مون راهی مرو یا همان خراسان امروز شدند. پس از شهادت امام کاظم (ع)ØŒ فرزندشان حضرت رضا (ع) عهده دار سرپرستی خاندان ایشان شدند و حضرت معصومه (س) در آن زمان Û±Û° ساله بودند. امام هشتم (ع) خواهران دیگری هم داشتندØŒ اما از میان آن‌ها انس بیشتری با حضرت معصومه (س) داشتند و در مدت یک سالی که از اقامت غمبار ایشان در ایران می‌گذشتØŒ بار‌ها خواهر مکرمه امام هشتم در نامه‌های خود از دوری و فراق برادر شکوه و شکایت کردند تا اینکه ثامن الحجج (ع) که بیشتر از آن نمی‌توانستند دوری خواهر را تحمل کنندØŒ نامه‌ای نوشتند و خواهرشان را به خراسان دعوت کردند. با دعوتنامه امام هشتم (ع)ØŒ حضرت معصومه (س) به شوق دیدار برادرØŒ مدینه را به قصد مرو ترک کردند که در این سفر پنج تن از برادران حضرت معصومه (س) به نام‌های فضلØŒ جعفرØŒ هادیØŒ قاسم و زید و تعدادی از برادرزادگان و تنی چند از غلامان و کنیزانØŒ آن بانوی کریمه را همراهی می‌کردند. چه شد که ایشان در قم رحل اقامت افکندندØŸ - به نکته خوبی اشاره داشتیدØŒ چرا که برخی تصور می‌کنند قرار بوده محل اقامت حضرت معصومه (س) قم باشد و این در حالی است که این بانوی مکرمه در مسیر سفر به خراسان بودند و زمانی که ایشان و همراهانشان به ساوه رسیدندØŒ اهالی ساوه که در آن زمان از دشمنان سرسخت اهل بیت (ع) بودندØŒ به آن‌ها حمله ور شدند و جنگ سختی درگرفت و همه برادران و برادرزادگان حضرت معصومه به شهادت رسیدند. به عقیده برخی از مورخانØŒ امامزادگانیØŒ چون سیداسحاقØŒ سید ابوالرضا و سیدعلی اصغر در ساوه و هارون بن موسی الکاظم (ع) در اطراف ساوهØŒ جزو همراهان حضرت معصومه (س) بودند که به دستور مØ£مون به شهادت رسیدند. حضرت در شهر ساوه بیمار شدند و از آن جایی که قم از دیرباز مرکز شیعیان و دوستداران اهل بیت (ع) بودØŒ ایشان را به قم آوردند و «موسی بن خزرج» که از شیعیان به شمار می‌رفتØŒ حضرت معصومه (س) را در سرای خویش در محله «میدان میر» وسط شهر قم در یکی از محله‌های قدیمی شهرØŒ منزل داد و در نهایت اینکه کریمه اهل بیت (ع) پس از اقامت Û±Û· روزه در قم به دیدار حق شتافتند و در همین شهر نیز به خاک سپرده شدند و امروز بارگاه مطهرشان زیارتگاه همه عاشقان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) است. یکی از مهمترین ویژگی‌های سفر حضرت معصومه (س) به ایران تبلیغ و نشر دین استØŒ این سفر چه کارکرد‌هایی به همراه داشتØŸ - سفر حضرت فاطمه معصومه (س) به ایران مبتنی بر دیدار صرف برادرشان حضرت رضا (ع) نبودØŒ بلکه آن بانوی بی مثال می‌خواستند در این مسیر به نشر و تبیین معارف اسلامی بپردازند. ایشان می‌دانستند موقعیت عالی امام رضا (ع) در دستگاه خلافت مØ£مونØŒ فرصت خوبی برای تبیین ارزش‌های دینی استØŒ بنابراین در مسیر سفر به ایران از هیچ فرصتی برای تبلیغ امامت و مذهب تشیع فرو گذار نکردند و بر این اساس می‌توان سفر حضرت معصومه (س) به ایران را سفری زینب گونه تلقی کرد که ضمن برملا کردن ظلم و ستم عباسیانØŒ نقاب از چهره نفاق مØ£مون برداشت. در زمانی که تبلیغات حکومتی مØ£مون می‌خواست از طریق ولایتعهدیØŒ چهره پلید خلافت را تطهیر کندØŒ سفر شخصیت‌های درجه اول خاندان عصمت و طهارت به ایران همچون حضرت معصومه (س) و احمد بن موسی و دیگر فرزندان امام موسی کاظم (ع)ØŒ این تبلیغات را خنثی کرد و شاید به همین دلیل بود که سفر حضرت معصومه (س) برای دیدار برادر ناتمام ماند و در نهایت با رحلت شهادت گونه خویشØŒ مسیر احیای دین را در جاده‌ای دیگر طراحی کردند و قم به عنوان مهمترین پایگاه نشر دین تثبیت شد.   موضع مردم قم در استقبال از کریمه اهل بیت (ع) چگونه بودØŸ - بزرگان شهر قم وقتی از ورود حضرت معصومه (س) مطلع شدندØŒ به استقبال ایشان شتافتند و در حالی که موسی بن خزرجØŒ بزرگ خاندان اشعریØŒ زمام ناقه آن بانوی مکرمه را به دوش می‌کشیدØŒ عده فراوانی از مردم پیاده و سواره گرداگرد کجاوه حضرت در حرکت بودندØŒ روز ٢٣ ربیع الاول سال ٢٠١ هجری قمری حضرت وارد شهر مقدس قم شدند. سپس در محلی که امروز «میدان میر» نامیده می‌شود شتر آن حضرت در جلوی در منزل «موسی بن خزرج» زانو زد و افتخار میزبانی حضرت نصیب او شد. آن بزرگوار به مدت ١٧ روز در این شهر زندگی کردند و در این مدت مشغول عبادت و راز و نیاز با پروردگار متعال بودند که محل عبادت آن حضرت در مدرسه ستیه به نام «بیت النور»، هم اکنون محل زیارت ارادتمندان آن حضرت است. اما در وصف مقام و منزلت حضرت معصومه (س) گفته اند که زیارت ایشان فضیلت بسیار داردØŒ جنابعالی با ذکر چه نکاتی ما را به شناخت بیشتر آن حضرت رهنمون می‌کنیدØŸ - در وصف مقام این بانوی ارجمند همین بس که امام جواد (ع) درباره منزلت عمه گرامی شان حضرت فاطمه معصومه (س) می‌فرمایند: «من زار عمتی بقم فله الجنهØŒ هر کس عمه مرا در شهر قم زیارت کندØŒ بهشت برای اوست» حضرت معصومه (س) بانویی آگاه از حوادث روز و محدثه‌ای سخنور و معلمه‌ای توانا بوده اند که شاگردان بسیاری در مکتب علمی ایشان پرورش یافتند. امام صادق (ع) هم در این باره می‌فرمایند: «ای مردم! شهر قم حرم من استØŒ بانویی از فرزندان من در این شهر در می‌گذرد که نامش فاطمه دختر موسی است و شیعیان در روز قیامت با شفاعت او به بهشت می‌روند.» و باز برادر بزرگوارشان حضرت رضا (ع) در روایتی دیگر با اشاره به مقام بلند حضرت معصومه (س) می‌فرمایند: «من زار‌ها عارفاÙ‹ بحق‌ها فله الجنهØŒ کسی که قبر فاطمه دختر موسی بن جعفر را آن گونه که شایسته اوستØŒ زیارت کندØŒ بهشت از آن اوست.» چرا زیارت آن حضرت برابر با زیارت حضرت فاطمه زهرا (س) استØŸ - به نکته مهمی اشاره کردید و این مسØ£له نشان از اوج عظمت معنوی حضرت معصومه (س) دارد و زیارت این بانو برابر با زیارت حضرت زهرا (س) است چنانکه مرحوم آیت ا... سید محمود مرعشی نجفیØŒ پدر آیت ا... العظمی سید شهاب الدین مرعشی نجفی (ره) بسیار علاقه‌مند بود که محل قبر شریف حضرت فاطمه زهرا (س) را به دست آورد. ختم مجربی انتخاب کرد و چهل شب به آن پرداخت. شب چهلم پس از به پایان رساندن ختم و توسل بسیارØŒ استراحت کرد. در عالم رؤیا به محضر مقدÙ‘س حضرت امام صادق (ع) مشرÙ‘ف شد. امام به ایشان فرمودند: «عÙŽلÙŽیÙ’کÙŽ بِکÙŽرِیمÙŽه اÙŽهÙ’ل الÙ’بÙŽیتØŒ یعنی به دامان کریمه اهل بیت چنگ بزن.» ایشان به گمان اینکه منظور امامØŒ حضرت فاطمه زهرا (س) استØŒ عرض کرد: قربانت گردمØŒ من این ختم قرآن را برای دانستن محل دقیق قبر شریف آن حضرت گرفتم تا بهتر به زیارتش مشرÙ‘ف شوم. امام فرمود: منظور منØŒ قبر شریف حضرت معصومه (س) در قم است. سپس افزود: به دلیل مصالحی خداوند می‌خواهد محل قبر شریف حضرت فاطمه زهرا (س) پنهان بماندØ› از این رو قبر حضرت معصومه را تجلی گاه قبر شریف حضرت فاطمه زهرا (س) قرار داده است. اگر قرار بود قبر آن حضرت ظاهر باشد و جلال و جبروتی برای آن مقدÙ‘ر بودØŒ خداوند همان جلال و جبروت را به قبر مطهر حضرت معصومه (س) داده است. مرحوم آیت ا... مرعشی نجفی هنگامی که از خواب برخاستØŒ تصمیم گرفت به قصد زیارت حضرت معصومه (س) رهسپار ایران شود و بی درنگ همراه خانواده اش نجف اشرف را به قصد زیارت کریمه اهل بیت (س) ترک کرد. منبع: باشگاه خبرنگاران جوان از جهان نیوز