نودیها : صبحانه از وعده‌های مهم در حفظ سلامت است که باوجود توصیه متخصصان تغذیه به‌صرف آنØŒ همچنان مورد کم‌لطفی قرار می‌گیرد. خیلی از افراد به دلیل دیر برخاستن از خواب اصلا صبحانه نمی‌خورندØŒ برخی هم در وعده صبحانه صرفا کیک و چای یا کیک و شیر خورده و به این وعده بی‌توجهی می‌کنندØŒ اما جالب است بدانید طب سنتی ایرانی علاوه بر اهمیتی که برای صرف صبحانه قائل است برای هر مزاجی صبحانه مناسبی را نیز پیشنهاد می‌کند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع با دکتر الهام پارساØŒ پزشک متخصص طب سنتی و عضو هیØ£ت علمی دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی گفتگو کرده‌ایم. طب سنتی ایرانی باوجود گستردگی برای افراد مختلفØŒ رژیم غذایی مناسب‌شرایط و مزاج‌شان را توصیه می‌کند که این امتیاز منحصربه‌فرد این شیوه درمانی نسبت به طب مدرن است. با توجه به این‌که طب سنتیØŒ افراد را در دسته‌های مزاجی مختلفی طبقه‌بندی کرده صبحانه‌های مناسبی را نیز برای هر مزاج در نظر گرفته است. در ابتدا افراد باید نوع مزاج خود را بشناسند تا بتوانند صبحانه مناسب‌شان را انتخاب کنند. چه مزاجیØŒ چه صبحانه‌ایØŸ افرادی که مزاج گرم یا گرم و خشک یا به‌اصطلاح صفراوی دارند: بهتر است صبحانه‌هایی بخورند که حرارت آن‌ها را بیشتر نکند.پس خوردن عسل و سیاهدانه و مربا‌های گرم مثل مربای زنجبیل برای این افراد مناسب نیستØŒ این‌ها می‌توانند با نان سنگک و مربای آلبالو و کمی کرهØŒ صبحانه مناسب مزاج‌شان را بخورند و مصرف گهگاهی حریره بادام و فرنی هم برای این افراد خوب است. کسانی که مزاج سرد یا سرد و‌تر یا به‌اصطلاح بلغمی دارند: نان سنگک و مربا‌هایی با مزاج گرم همچون مربای زنجبیل بخورند. مصرف عسل و گاهی سیاهدانه نیز به این افراد توصیه می‌شود. کسانی که مزاج سرد و خشک یا به‌اصطلاح سوداوی دارند: بهتر است در وعده صبحانه فرنیØŒ حریره بادامØŒ شله‌زرد و شیربرنج بخورند. نان سنگک و مربای به و کمی کره محلی که از سلامت آن مطمئن باشند یا خامه هم برای این افراد خوب است. مصرف تخم‌مرغ عسلی هم در این افراد گزینه خوبی استØŒ اما خوردن عدسی به این افراد توصیه نمی‌شود. کسانی که مزاج گرم و‌تر یا به‌اصطلاح دموی دارند: برای صبحانه نان سنگک و مربای به یا مربای سیب باکمی کره محلی بخورندØŒ این افراد در صورتی‌که احساس حرارت زیاد می‌کنندØŒ می‌توانند مربای آلبالو نیز بخورند. مصرف حلواارده یا ارده‌شیره و ارده عسل برای افرادی که مزاج گرم دارند:مناسب نیست و با توجه به این‌که میزان حرارت‌شان چقدر است این توصیه از حذف کامل تا قرار دادن یک یا دو بار ارده عسل و ارده‌شیره در هفته در برنامه غذایی‌شان می‌تواند متغیر باشد. خصوصیات نان از دیدگاه طب سنتی نانØŒ جزو اجزای اصلی و ثابت صبحانه بوده و از مواردی است که بهتر است در وعده صبحانه همه مزاج‌ها گنجانده شودØŒ ولی متØ£سفانه امروزه به روش‌های بد طبخ می‌شود و گاهی دیرهضم بوده یا سبب سوزش سر دل می‌شود. نان تازهØŒ گوارش خوبی دارد و مقوی است درحالی‌که نان خشک و ماندهØŒ دیرهضم است. بهتر است از مصرف روزانه انواع نان‌های سفید مثل نان تست و نان باگت پرهیز شود. وجود جوش‌شیرین در نان سبب بیماری‌های بلغمی مثل مشکلات گوارشی و... می‌شود. بهترین نانØŒ نان سنگک خوب برشته‌شده و غیرسوخته است. نان فطیر نوعی نان نامناسب است که عمل تخمیر در آن به‌خوبی انجام‌نشده و ترد و پوک نبوده و به‌نوعی مانده است. اغلب نان‌های محلی به‌خصوص اگر با شیر و روغن و شیرینی تهیه‌شده باشد مثل نان شیرمال و همچنین نان‌های بدون سبوسØŒ دیرهضم و نفاخ هستند. در حال حاضر نان‌های محلی سبوس‌دار و نان سنگک تقریبا خصوصیات نان مناسب را دارندØŒ سبوس موجود در نان دربهبود وضعیت گوارش و تØ£مین ویتامین‌ها به‌ویژه ویتامین گروه B نقش به‌سزایی دارد. از نان‌های تست سبوس‌دار درصورتی‌که برشته و به‌صورت سوخاری باشد نیز می‌توان استفاده کرد. بایدونباید‌های صبحانه‌ای مصرف مایعات مثل چای همراه صبحانه توصیه نمی‌شود بلکه بهتر است بافاصله‌ای یکی دوساعته چای کمرنگ ایرانی خوش‌عطر و بو نوشیده شود. پنیر با مزاج سردی که دارد در افراد دارای مزاج سرد توصیه نمی‌شود و بهتر است همراه کمی سیاهد‌انه خورده شود. از دیدگاه طب سنتیØŒ نان و پنیر و گردو به‌عنوان یک عصرانه خوب و نه صبحانه مناسبØŒ شناخته‌شده است. مصرف گردو در وعده صبحانه در صورت نداشتن مشکل گوارشی مناسب استØŒ ولی اگر مشکل هضمی یا گوارشی داریدØŒ بهتر است مصرف آن را تا برطرف‌شدن این مشکلات به تعویق بیندازیم. مصرف خیارØŒ گوجه‌فرنگیØŒ هندوانهØŒ انگور و... همراه با صبحانه از عادات بدی است که بعضی افراد دارند. نیمروØŒ سوسیس و تخم‌مرغ هم مواد غذایی خوبی برای صبحانه نیستند. کله‌پاچه هم غذای خوبی از دیدگاه طب سنتی و همچنین تغذیه امروزی نیست. با توجه به این‌که امعاواحشای گوسفند و گاو دارای چربی‌های اشباع فراوان و کلسترول استØŒ بهتر است مصرف این مواد در برنامه غذایی محدود شود. توصیه به افرادی با مشکلات خاص افرادی که دچار ریفلاکس هستندØŒ بهتر است از مربا‌های مقوی معده مثل مربای سیبØŒ به و مربای بالنگ و پوست پسته بیشتر استفاده کنند. کسانی که دچار ضعف بدنی هستندØŒ تخم‌مرغ عسلی در صورت اعتماد به‌سلامت آن و کمی کره و مربای هویج یا عسل گزینه خوبی برای آنهاست. در افرادی که مشکل افسردگی دارند مصرف مربای گل‌گاوزبان باکمی کره محلی پیشنهاد می‌شود. فرنیØŒ شله‌زردØŒ حریره بادام و شیربرنج هم پیشنهاد خوبی برای این افراد است. در کسانی که کم‌خون هستند در کنار مصرف دارو‌های مربوطØŒ مصرف شیره انگور گزینه خوبی به‌شمار می‌رود. مصرف مربای گل و کره محلی یا خامه هم برای افرادی که اجابت مزاج خوبی ندارندØŒ می‌تواند مؤثر باشد. منبع:باشگاه خبرنگاران جوان از روزنامه جام جم