نودیها:"عسل" در طب سنتی و تغذیه ایرانی Ù€ اسلامی از جایگاه بسیار بالایی برخوردار است و در منابع طب سنتی کشورمان در کنار روایات متعددØŒ تاکید فراوانی بر مصرف عسل برای حفظ سلامتی و درمان طیف گسترده‌ای از بیماریها شده است. اما بسیاری از مردم کشورمان با تصور اینکه در حال حاضر امکان دسترسی به عسل طبیعی و خالص وجود نداردØŒ عملاÙ‹ خود را از این ماده غذایی شفابخش و بسیار مفیدØŒ محروم کرده‌اند یا سرانه مصرف آنها به‌دلیل چنین تصوراتیØŒ در سطحی بسیار پایین قرار دارد. درباره باورهایی نظیر اینکه که امکان خرید عسل خوب و طبیعی در بازار مصرف کشورمان بسیار دشوار یا غیرممکن استØŒ گفتنی‌های زیادی هست که در این مطلب به چند نکته ضروری در این خصوص می‌پردازیم. نخست اینکه برخلاف تصور غالبØŒ "عسل خوب " الزاما عسلی نیست که از زنبوری تهیه شده باشد که آن زنبور صددرصد از گلهای دشت و باغها تغذیه کرده باشد بلکه حتی عسل زنبوری هم که مثلا در فصل سرما توسط زنبوردار با شکر یا شیره‌های شیرین تغذیه شده باشد نیز داری بخش قابل توجهی از خواص عسل طبیعی است و به‌راحتی می‌توان با مصرف چنین عسلی که فرایند تولید آن توسط زنبور طی شدهØŒ از فواید مختلف ذکر شده برای عسلØŒ منتفع شد! نکته دوم اینکه برخی تصور دارند که عسل اصل و خالص الزاماÙ‹ باید قیمتهای بسیار بالایی داشته باشد و عسل‌هایی که با قیمتهای مثلا کمتر از ÛµÛ° هزار تومان به ازای هر کیلو در بازار به فروش می‌رسندØŒ نمی‌توانند عسل طبیعیØŒ مفید و قابل اعتمادی باشند! در صورتی که این تصور نیز غلط است چرا که به راحتی خودمان می‌توانیم با زنبورداران خوب و باسابقه کشورمان صحبت کنیم و نادرست بودن چنین تصوری را متوجه شویمØ› بسیاری از زنبوردارن و تولید‌کنندگان عسل کشورمانØŒ مثلاÙ‹ عسل چهل‌گیاه خالص تولیدی خود در سر کندو را به قیمتهای بسیار پایین‌تری از تصورات ما به خریداران عمده بازار می‌فروشندØ› به طور نمونهØŒ عسل خالص بهاره چهل‌گیاه توسط زنبوردار به خریداران عمده به قیمت حدود Û±Ûµ تا  Û²Û° هزار تومان به فروش می‌رسد و عسل خالص تابستانه نیز با قیمتی حدود Û´Û° تا Û´Ûµ هزار تومان به فروش می‌رسد!   در همین رابطه یکی از زنبورداران نمونه و برتر کشورمان درباره قیمت عسلهای تولیدی خود می‌گوید: "سالانه به‌طور میانگین Û¶Û°Û° تا Û¸Û°Û° کیلو عسل در دو مرحله برداشت می‌کنمØŒ عسل بهاری و عسل تابستانیØ› عسل بهاری ارزانتر از عسل تابستانی و کیفیت عسل تابستانی بهتر استØŒ در فصل تابستان زنبور عسل شهد‌های متنوع‌تری را به کندو می‌آوردØ› عسل بهاری را با قیمت میانگین هر کیلو Û±Ûµ هزار تومان می‌فروشم و عسل تابستانی به قیمت Û´Ûµ هزار تومان به فروش می‌‌رسانم." نکته بعدی که درباره عسل خوب و خالص باید به آن اشاره کرد و تصورات نادرستی بین توده مردم درباره آن نیز وجود داردØŒ مسئله "شکرک زدن عسل" استØ› تصور عامه این است که اگر عسلیØŒ شکرک زد یعنی آن عسل از شکر تهیه شده و اصلا خالص و طبیعی نیست! درباره این باور هم باید بگوییم که اصلا این طور نیستØ› شکرک زدن عسل اصلاÙ‹ ربطی به ناخالص بودن آن نداردØ› در اصل آنچه که به شکرک زدن عسل تعبیر می‌شود در اصل "رس بستن  عسل" است که در واقع فرایندی طبیعی برای عسل‌‌های خالص در سرمای هواست!   یعنی عسل خوب و خالصی که در هنگام عرضه به بازار به آن حرارت نداده باشندØŒ در صورت قرار گرفتن در فضای سرد یا در یخچال به‌صورت طبیعی رس می‌بندد یا به اصطلاح عمومیØŒ شکرک می‌زندØ› این رس بستن به دلیل آنزیم‌های طبیعی است که توسط زنبور تولید شده و در عسل وجود دارد! جالب اینکه در صورت حرارت دادن مستقیم یا غیر‌مستقیم عسلØŒ این رس از بین می‌رود و دیگر هم این رس بستنØŒ تکرار نخواهد شدØ› البته مصرف عسلی که رس بسته به هیچ عنوان مشکلی ندارد و تمام خواص طبیعی آن در این حالت هم محفوظ و حتی عسلی که حرارت ندیدهØŒ دارای خواص بیشتری است اما اگر در هنگام مصرفØŒ حالت رس بسته عسلØŒ باب میل شما نیستØŒ می‌توانید عسل را داخل یک ظرف شیشه‌ای بریزید و این ظرف را داخل ظرفی از آب جوش قرار دهید و برای چند دقیقهØŒ آن را با شعله ملایمØŒ حرارت دهید. باور دیگری که درباره عسل وجود داردØŒ مسئله میزان "غلظت عسل" است و برخی تصور می‌کنند که عسل خوب و خالص حتما باید غلیظ هم باشد در صورتی که میزان غلظت عسل ربطی به خالص یا ناخالص بودن آن ندارد و بسته به نوع گیاه و محلی که زنبور از آن تغذیه کرده و فصل آنØŒ غلظت عسل هم می‌تواند متغیر و مختلف باشد. همین مسئله در مورد "رنگ عسل" هم صادق است و بسته به نوع گیاه و گل‌هایی که زنبور برای تهیه عسل بر روی آنها نشستهØŒ رنگ عسل می‌تواند از زرد روشن تا قهوه‌ای تیره و حتی نزدیک به طیف رنگی سبز زیتونی و ... نیز باشد.   همچنین باورهایی نظیر سوختن یا نسوختن عسل در مجاورت شعلهØŒ میزان کشیدگی یا بریدن عسل و ... نیز الزاما نمی‌تواند نشانه خالص یا ناخالص بودن عسل باشدØ› قاعدتاÙ‹ میزان "ساکاروز عسل" یکی از بهترین فاکتورهای تشخیص عسل خوب و طبیعی است که این فاکتور هم فقط از طریق انجام آزمایش در آزمایشگاه‌های ویژهØŒ امکان‌پذیر و هر میزان که ساکاروز عسل به عدد یک نزدیکتر باشدØŒ از غذائیت و خلوص بالاتری نیز برخوردار است. در انتها ذکر این نکته ضروری است که با توجه به تعدد مراکز و اشخاص عرضه‌کننده عسل در کشورمانØŒ یکی از بهترین راهکارهای عملی برای اطمینان یافتن از طبیعی و خالص بودن عسلØŒ اطمینان داشتن به فرد یا مرکز عرضه‌کننده عسل است و همان طور که گفته شد عسل خوب و خالص الزاما نباید قیمت‌های بالایی داشته باشد یا تهیه آن در بازار مصرف حال کشورمانØŒ کاری سخت یا ناممکن باشد. در حال حاضر عسل عرضه شده توسط بسیاری از زنبورداران کشورمان و توسط افراد و مراکز مورد وثوقِ فروش عسل با ملاحظاتی که در این مطلب به آن اشاره شدØŒ عسل خوب و طبیعی است و تمام خواص و فواید ذکر شده برای عسل را داراستØ› پس بهتر است با تغییر در نوع باور و اطلاعات خودØŒ بار دیگر این ماده غذایی شفابخش و دوست‌داشتنی با خواص شگفت‌انگیز را در برنامه غذایی روزانه خود بگنجانیم و صرفاÙ‹ به خاطر برخی باورهای غلطØŒ خود را از مصرف "عسل" محروم نکنیم! تسنیم