سلسله گزارشهای «خودکفایی در غذا» ذیل پرونده ویژه «مزرعه پدری»، در پی معرفی ظرفیتهای ناشناخته کشاورزی ایران است. با مرور Û±Û¶ شماره قبلی این گزارشها کاملاÙ‹ روشن است که جز طیف خاصی که نظریه «مزیت نسبی» یا گفتمان «محدودیت آب» را در کشور دنبال می‌کنندØŒ سایر متخصصان و فعالان این حوزهØŒ خودکفایی در اقلام اساسی و خوداتکایی در سایر اقلام کشاورزی را ضروری می‌دانند و رسیدن به این هدف را با اتخاذ تدابیری اندکØŒ ممکن و لازم می‌شمرند. در میان تمامی وزرای این حوزه در سالهای پس از انقلابØŒ تنها عیسی کلانتری است که خودکفایی را یکسره نفی می‌کند و حتی اخیراÙ‹ آن را «مزخرف» دانسته است. سایر وزرا ــ حتی محمود حجتی که از منظر سیاسی به کلانتری نزدیک است ــ این نظرات را ناصحیح و بعضاÙ‹ مغرضانه دانسته‌اند. به اعتقاد بسیاری از کارشناسانØŒ توجه به الگوهای بهره‌وری کشاورزی می‌تواند راهگشای خودکفایی در اقلام ضروری باشد. چنان که برای مثال توجه به این امر در کشور مصر ــ با وجود توانمندیها و ظرفیتهای فنی و انسانی مشابه ایران ــ سبب شده میانگین برداشت گندم در این کشور Û¶.Ûµ تن در هکتار در برابر Û³.Û· تن ایران باشدØ› جالب اینکه بر اساس آمارهای رسمی فائو میانگین بارش در مصر تنها ÛµÛ± و در ایران Û²Û´Û° میلیمتر است. همچنین توجه به الگوی مدیریت منابع آب کشاورزی می‌تواند مشکل محدودیت در این حوزه را کاملاÙ‹ مرتفع نماید. اما دعوا بر سر لزوم یا نفی خودکفایی به افراد کارشناس در این حوزه منحصر نیست. اخیراÙ‹ بازار اظهارنظر غیرمتخصصان این حوزه نیز داغ شده است. حسن قاضی‌زاده هاشمی ــ وزیر محترم بهداشت Ù€Ù€ اخیراÙ‹ در اظهارنظریØŒ هزینه کردن برای خودکفایی گندم را نادرست شمرده است. او بدون توجه به اظهارنظرهای کارشناسی مبنی بر لزوم پرداختن به الگوهای افزایش بهره‌وریØŒ در گفتگو با شرقØŒ روزنامه حامی دولتØŒ با نقد نادرست بحث خودکفایی در گندمØŒ هزینه کردن در این حوزه را نادرست دانست. حسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشتØŒ درمان و آموزش پزشکی با مثال زدن درخصوص هزینه‌های دولت برای خودکفایی گندم گفت: «مجموع پولی که دولت تا امروز برای طرح تحول سلامت گذاشته حدود ١٢ هزار میلیارد تومان است که یک قلم آن بیمه‌شدن رایگان ١١ میلیون نفر بوده. در کنار همه دستاوردهای دیگری که داشتهØŒ مقایسه کنید با پولی که دولت برای خودکفاشدن گندم پرداخت. سالانه Ù¡Ûµ هزار میلیارد تومانØŒ آن رقم ١٢ هزار میلیارد در طول چهار سال گذشته بود. دولت سالانه Ù¡Ûµ هزار میلیارد تومان برای گندم پرداخت می‌کند که Û¸ هزار میلیارد آن تقریباÙ‹ می‌شود گفت فقط برای این است که بگوییم ما خودکفا هستیم. چون همان مقدار گندم را به قیمت هشت هزار میلیارد کمتر می‌شود وارد کرد. رقمی را آقای دکتر جهانگیری فرمودند راجع به بودجه آموزش‌وپرورش که از Û±Û´ هزار و Û²Û°Û° میلیارد تومان در سالØŒ در شروع دولت به Û³Û± هزارو ÛµÛ°Û° میلیارد تومان رسیده. فقط با این دو عدد مقایسه کنیدØŒ دستاوردهای طرح تحول سلامت را و رضایتمندی‌ای که مردم از این خدمت معیشتی و انسانی دارند در مقایسه با دو اقدام دیگر. یعنی کار دولت برای خودکفایی گندم و تازه گندمی که بخشی از آن نیاز نیست و خوراک دام می‌شود و تبدیل به نان نمی‌شود و اقدامی که در مورد آموزش‌وپرورش کرد و رضایت‌مندی و عدم رضایتی که ممکن است در جامعه آموزش‌وپرورش ما باشد. در طرح تحول ما عددی را هزینه نکردیم در کنار دستاوردی که داشتیم. هنوز خیلی فاصله داریم حتی در مقایسه با بعضی از کشورهای اطراف‌مان.» به نظر می‌رسد وزیر محترم بر آراØ¡ کارشناسی درباره لزوم خودکفایی «با ابزار افزایش راندمان و مدیریت صحیح منابع آب» ــ که به کاهش قیمت داخلی تا سطح قیمت جهانی منجر می‌شود ــ اشراف کافی ندارد. از سوی دیگر با وجود اظهارنظر کارشناسان مبرز این حوزهØŒ مبنی بر ضرورت و امکان خودکفایی در اقلام اساسی و خصوصاÙ‹ گندمØŒ و پیگیریهای مجدانه و پرشمار رهبر معظم انقلاب از سه دهه پیش تاکنونØŒ این اظهارات غیرکارشناسانه جای بررسی بیشتر و اصلاح دارد. تسنیم