نودیها:پان‌پراگ یک ماده مخدر صنعتی است که به شکل آدامسØŒ پاستیلØŒ پودر و خوشبوکننده‌های دهان با طعم‌های مختلف نعناییØŒ پرتقالی و میوه‌ای در بسته‌بندی‌های زیبا و گاهی نیز در بسته بندی‌های آلومینیومی و کوچک مانند سماق و نمک‌های رستورانی ارایه می شود.

علیرضا سفید چیان روانپزشک و مدرس دانشگاه گفت: مصرف پان‌پراگ به صورت جویدنیØŒ زیرزبانی و مکیدنی همراه با دفع ترشحات قرمز رنگ است و مواد تشکیل دهنده آن از برگ درختی به نام « BETEL»  استØŒ بدین صورت که این ماده را با مقداری تنباکوØŒ آهکØŒ خاکسترØŒ ادویهØŒ اسانس و افزودنی‌های غیرمجاز مخلوط می کنند که بسیار نشئه آور استØŒ حتی در بعضی از انواع پان‌پراگ‌هاØŒ برای افزایش قدرت سرخوشی و نشئگیØŒ ترکیبات مخدر یا توهم‌زای دیگری از جمله تریاکØŒ حشیش و در مواردی ترکیبات شیمیایی از جمله آرسنیکØŒ منیزیم و سرب به آن اضافه می شود.

 

جامعه هدف این نوع مخدرØŒ کودکان و نوجوانان (به دلیل مصرف آدامس و پاستیل و غیره) به خصوص در مدارس هستندØŒ چراکه افراد در این سنین به شدت به دنبال تجربه چیزهای تازه‌اند و این موارد با سرعت شیوع پیدا می‌کند.

 

سفید‌چیان تصریح کرد: بیشترین مصرف این ماده در مناطق شرقÙ‰ و جنوبی کشور است و  مبادÙ‰ ورودی این مواد به ایرانØŒ کشورهاÙ‰ افغانستان و پاکستان استØŒ همچنین قیمت آن حدود Û³Û°Û° تا ÛµÛ°Û° تومان و بسیار ارزان است.

 

اسامی دیگر برای تبلیغ و تشویق به مصرف و انگ‌زدایی از اینکه پان‌پراگ  مخدر نیستØŒ ارایه می شود که عبارتند از: ملوان‌زبلØŒ دپی‌کوپرØŒ راجاØŒ تایتانیکØŒ پان‌عربیØŒ ناس‌افغانیØŒ چالیاØŒ پان‌کوبیده و بی‌تی ( BT ) و حتی دندان سفت کن و ویتامین.

 

این روانپزشک گفت: پان جزØ¡ Ûµ ماده‌ی مخدر مصرفی است که (بعد از تنباکوØŒ الکل و کافئین) حداقل Û±Û° درصد جمعیت دنیا در کشورهای آسیای جنوب شرقی - به‌ویژه هند و پاکستان - این ماده را مصرف می‌کنند و دلیلÙ‰ که مصرف کنندگان "پان‌پراگ”ها را به سمت آن مى‌کشدØŒ احساس‌گرمیØŒ سرخوشى‌موقتØŒ سبکى‌سرØŒ گیجÙ‰ و شادÙ‰ کاذب است.

 

 *چرا پان را مخدر نمی دانندØŸ

 

مصرف کنندگان پان‌پراگ بر این تصورند که چون این ماده را از راه دهان مصرف کرده و تدخین نمی کنندØŒ بنابراین خطر چندانی متوجه آن ها نیست. این تصور غلط به جامعه هم تسری یافته و بسیاری از مردم فکر می‌کنند که پان‌پراگ ماده بی خطر یا کم خطری است و اگر این چنین نبود در معابر عمومی به صورت آشکار فروخته نمی شدØŒ در حالی که این برداشت از اساس غلط است.

 

این روانپزشک و مدرس دانشگاه در تشریح عوارض استفاده از پان گفت: این ماده‌مخدر دارای عوارض جسمیØŒ عصبی و روانپزشکی است که عوارض جسمی آن عبارتند از: پان از عوامل مستعدکننده سرطان‌های حفره دهان از جمله سرطان لثهØŒ سرطان مخاط دهان و سرطان حنجره محسوب می شودØŒ بد رنگ شدن دندان‌هاØŒ بیماری‌های لثهØŒ گوارشی(حتی سرطان روده بزرگ)ØŒ بیماری‌های دستگاه تنفسیØŒ کلیویØŒ قلبی و عروقیØŒ عقیم کنندگی در مردان بزرگسالØŒ التهاب چشمØŒ ضعف شدید سیستم ایمنیØŒ به دلیل ریختن آب دهان به صورت مکررØŒ می‌تواند موجب انتقال بیماری‌های عفونی مانند سل و هپاتیت شود.

 

عوارض عصبی و روانپزشکی آن نیز عبارتند از: آسیب‌مغزیØŒ از دست دادن تعامل رفتاری و حرکتیØŒ احساس سرخوشی و هیجانات غیرطبیعیØŒ افت‌تحصیلیØŒ به دلیل آهک به کار رفته در آنØŒ توهمØŒ پرخاشگری و در واقع مهمترین عارضه این ماده ایجاد وابستگی و اعتیاد همچنین افزایش تمایل به مصرف مخدرهای قوی‌تر و خطرناک‌تر است.

 

 

*راهکارهای پیشگیری و درمانی

 

این استاد دانشگاه در تشریح راهکارهای مناسب برای پیشگیری و درمان پان گفت: در زمینه پیشگیری سه موضوع "انسان اعتیادپذیر"ØŒ "محیط اعتیادساز" و "عامل اعتیاد" را باید در نظر قرار داد. در نتیجهØŒ برای پیشگیری باید با توجه به موارد فوقØŒ دست کم باید یکی از این علل را حذف کرد تا زنجیره اعتیاد از هم بپاشد. از این روØŒ ضروری است که عوامل مستعدکننده گرایش به موادمخدÙ‘ر نظیر نابسامانی‌های خانوادهØŒ دوستان بدØŒ مدرسه و محل زندگی نامناسب مورد توجه قرار گیرند.

 

آگاه کردن جامعه به ویژه والدین از طریق صدا‌و‌سیما و سایر وسایل ارتباط جمعیØŒ آگاهی و هوشیاری بیشتر مربیان مدارس و مسئولان آموزش و پرورش کشورØŒ تقویت فعالیت‌های جایگزین مثل فعالیت‌های اجتماعی مثبتØŒ هدفمندØŒ توØ£م با تقویت استعداد و خلاقیت و فعالیت‌های سالم و مفرح توØ£م با هیجانØŒ افزایش مهارت‌های زندگی مانند مهارت حل مشکلØŒ مقابله با مشکل و مقاومت در برابر مصرف موادØŒ ارتقای فرهنگیØŒ ایجاد گروه‌های خودجوش آموزشی در مدارس و دانشگاه‌هاØŒ عضویت بخشی فرزندان در گروه‌های هنریØŒ ورزشی و مانند آنØŒ از جمله راهکارهای مناسب برای برخورد با این معضل است تا از این طریق آن‌هایی که روحیه ضعیف و افسرده‌ای دارندØŒ نقاط مثبت خود را بشناسند و استعدادهای خود را شکوفا کنند.

باشگاه خبرنگاران