یکی از شعارهای همیشگی فعالان محیط‌زیستØŒ حذف کیسه‌های پلاستیکی و جایگزین کردن کیسه‌های پارچه‌ای است. کیسه‌های پلاستیکی علاوه بر آسیب‌های جبران‌ناپذیری که به محیط‌زیست می‌زنندØŒ باعث به خطر افتادن سلامت ما هم می‌شوند. خیلی از ما عادت داریم نایلون‌های خریدمان را نگه‌داریم و چند بار از آنها برای نگهداری از خوراکی‌های مختلفØŒ استفاده کنیم. این در حالی است که نظر متخصصان بهداشت مواد غذاییØŒ کاملا مغایر با این رفتار ماست.  از این رو گفت‌وگویی با دکتر آراسب دباغ‌مقدمØŒ متخصص بهداشت مواد غذایی درباره مضرات استفاده مجدد از کیسه‌های پلاستیکی انجام داده‌ایم. آیا استفاده مجدد از نایلون‌های حمل مواد غذایی مشکلی از لحاظ بهداشتی داردØŸ بلهØŒ از نظر بهداشت مواد غذاییØŒ تمام کارتن‌ها یا کیسه‌های پلاستیکی که جزو بسته‌بندی اصلی مواد غذایی نیستند و بسته‌بندی ثانویه یا حتی ثالثیه محسوب می‌شوند باید پس از حمل خوراکی‌ها به خانه و جابجا کردن آنها دور انداخته شوند. زیرا این نایلون‌ها برای مدت طولانی در انبارهاØŒ مغازه‌ها یا فروشگاه‌ها باقی می‌مانند و امکان نفوذ و رشد تخم انواع حشرات مانند سوسک‌ها در آنها وجود دارد. به‌علاوهØŒ حشرات و آلودگی‌هایی که با چشم غیرمسلح قابل‌رویت نیستند هم می‌توانند در آنها وجود داشته باشند. به ‌همین دلیل به ‌هیچ عنوان استفاده مجدد از این نایلون‌ها را برای نگهداری از هیچ نوع ماده غذاییØŒ از میوه‌های شسته گرفته تا مواد غذایی خشک توصیه نمی‌کنیم. به ‌عبارت ساده‌ترØŒ نگه داشتن این نایلون‌ها در فضای آشپزخانه که مدام با مواد غذایی یا ظرف‌های مخصوص غذا در ارتباط استØŒ از نظر بهداشتی به ‌هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. پس توصیه شما برای نگهداری از برخی مواد غذایی مانند میوه‌ها که برخی از خانم‌ها گمان می‌کنند تنها راه نگهداری از آنهاØŒ استفاده از همین کیسه‌های پلاستیکی استØŒ چیستØŸ نکته مهم برای نگهداری از انواع مواد غذاییØŒ همین است که اصلا چنین موادی به نایلون نیاز ندارند. خانم‌های خانه‌دار می‌توانند برای انواع میوه‌هاØŒ از ظرف‌های دردارØŒ قابلمه‌های رویی یا کیسه‌های پارچه‌ای استفاده کنند و پس از قرار دادن آنها در این بسته‌بندی‌هاØŒ بسته مواد غذایی را داخل یخچال بگذارند. بهتر است فضای داخلی یخچال هم هر Û² تا Û³ هفته یکبار با یک ماده قلیایی مانند جوش شیرینØŒ پاک شود تا احتمال قارچ‌زدگی در این محیط از بین برود. ضمن اینکه مواد غذایی کاملا خشک مانند انواع اسنک‌ها یا ماکارونی‌ها هم باید پس از انتقال به خانه از نایلون‌های خریدشان خارج و داخل قفسه‌های کابینت نگهداری شوند. نگهداری خوراکی‌ها با نایلون‌های خرید آنها که جزو بسته‌بندی‌های درجه Û² یا Û³ هستندØŒ به ‌هیچ عنوان ضرورتی ندارد. آیا تفاوتی بین انواع کیسه‌ها برای حمل مواد غذایی وجود داردØŸ بلهØŒ کیسه‌های حمل مواد به Û² گروه شفاف و رنگی تقسیم می‌شوندØ› کیسه‌های شفاف از مواد اولیه تازه و پلاستیک‌های دست اول تهیه می‌شوند. این در حالی است که نایلون‌های رنگی (آبیØŒ قرمزØŒ زرد و مشکی) با مواد بازیافتی و دست دوم درست می‌شوند. استفاده از نایلون‌های رنگی برای حمل مواد غذاییØŒ اکیدا ممنوع است و اگر فروشنده در فروشگاه یا سوپرمارکتیØŒ خوراکی‌های شما را در این نایلون‌های رنگی گذاشتØŒ باید به او تذکر دهید که از کیسه‌های شفاف برای این کار استفاده کند. اگر به هر دلیلی از کیسه‌های رنگی برای حمل و نقل ماده غذایی‌تان استفاده کرده‌ایدØŒ باید آن را پس از خارج کردن خوراکی‌ها دور بیندازید و مجددا از آن برای نگهداری سایر مواد غذایی موجود در منزلØŒ کمک نگیرید. برخی از افرادØŒ عادت به قرار دادن نان در کیسه‌های پلاستیکی دارند. نظر شما در این باره چیستØŸ این مساله از Û² منظر قابل بررسی استØ› اول اینکه قرار دادن نان در کیسه‌های خریدØŒ باعث انتقال انواع آلودگی‌های محیطی به این خوراکی پرمصرف می‌شود و به ‌همین دلیل هم خانم یا آقای خانه باید از این عادت بسیار نادرستØŒ دوری کند. از طرف دیگرØŒ قرار دادن نان در کیسه‌های پلاستیکی نازک در خود نانواییØŒ هم باعث خمیر شدن نان‌ها می‌شود و هم تغییر ماهیت نشاسته موجود در نان را به دنبال خواهد داشت. ضمن اینکه امکان مهاجرت ترکیبات شیمیایی موجود در نایلون‌ها به بافت نان و آلوده شدن این ماده غذایی به ترکیبات مضر هم وجود خواهد داشت. پیشنهاد شما در این زمینه چیستØŸ همیشه خانم‌ها یا آقایان هنگام خرید نانØŒ یک کیسه پارچه‌ای همراه خود ببرند و پس از خارج شدن بخار نانØŒ آن را داخل این کیسه‌ها بگذارند. به این ترتیبØŒ سلامت نانشان حفظ خواهد شد. آیا استفاده از نایلون برای خرید و نگهداری از نان در کشورهای دیگر هم رایج استØŸ در برخی کشورها از کیسه‌های مخصوصی که سوراخ‌های بسیار ریزی روی آنها برای خروج بخار نان تعبیه شده استØŒ برای خرید و نگهداری از نان‌ها استفاده می‌کنند. این کیسه‌ها از استانداردهای لازم برای نگهداری از مواد غذایی گرمی مانند نان‌ها برخوردار هستند. به‌طور کلیØŒ دستورالعمل خاصی برای استفاده از انواع کیسه‌های پلاستیکی برای نگهداری از مواد غذایی وجود داردØŸ بلهØŒ تمام نایلون‌هایی که قرار است با مواد غذایی در ارتباط باشندØŒ باید فود گرید (Food Grade) باشند. یعنی استاندارد مناسب برای نگهداری از مواد غذایی را داشته باشند و اثر سوئی بر ماده غذایی بر جای نگذارند. به‌طور کلیØŒ تمام کیسه‌های خریداری‌شده برای نگهداری از مواد غذایی باید مجوزهای لازم از سوی وزارت بهداشت را هم داشته باشند. حرف آخرØŸ در بسیاری از کشورهای پیشرفتهØŒ مبلغ جداگانه‌ای برای قرار دادن مواد غذایی داخل کیسه‌های پلاستیکی در نظر می‌گیرند. این کار برای کاهش مصرف نایلون و با دیدگاه زیست‌محیطی صورت می‌گیرد تا مصرف‌کننده اگر واقعا به این کیسه‌ها نیاز داردØŒ آنها را خریداری کند. Û¶ راه کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی آیا می‌دانید در سال ۲۰۰۹، تنها در کشور آمریکا حدود Û³Û° میلیون تن پلاستیک به‌عنوان زباله راهی محیط‌زیست شد و تنها Û· درصد از این پلاستیک‌هاØŒ بازیافت شدندØŸ استفاده بیش از اندازه از ظرف‌های یکبار مصرف و کیسه‌های پلاستیکیØŒ از مهم‌ترین عوامل تخریب محیط‌زیست محسوب می‌شوند. از این روØŒ در ادامه به Û¶ مورد از کاربردی‌ترین راه‌های کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی برای دوستداران محیط‌زیست اشاره‌ای خواهیم داشت: Û±. از کیسه‌های پلاستیکی برای حمل ظرف غذای خود به محیط کارØŒ استفاده نکنید. ظرف غذا را در کیسه‌های پارچه‌ای یا کاغذی بگذارید. Û². وقتی به رستوران می‌رویدØŒ حتما یک ظرف کوچک غذا همراه خود داشته باشید تا اگر غذایتان اضافه آمدØŒ مجبور به استفاده از ظرف‌ها و کیسه‌های یکبار مصرف برای حمل‌و‌نقل آن نشوید. Û³. اگر مجبور به استفاده از کیسه‌های پلاستیکی برای خرید خود هستیدØŒ حتما یک کیسه بزرگ را برای این کار در نظر بگیرید و تمام خریدهای کوچکتان را داخل آن بریزید. Û´. از کیسه‌های پلاستیکی مقاوم و چندبارمصرف برای قرار دادن خریدهایتان در آن استفاده کنید. Ûµ. این روزهاØŒ انواع کیسه‌های پارچه‌ای در رنگ‌هاØŒ اندازه‌ها و طرح‌های مختلف در بازار موجود هستند. چند عدد از این کیسه‌ها را برای خریدهای مختلف خود خریداری کنید و کنار بگذارید. مثلا چند کیسه مخصوص خرید لباسØŒ نانØŒ میوهØŒ سبزی و حتی خوراکی‌های خشک داشته باشید. Û¶. از فروشنده‌ها بخواهید خوراکی‌های خشک و دارای بسته‌بندی که قابلیت حمل و نقل با دست را دارندØŒ درون کیسه‌های پلاستیکی قرار ندهند. دکتر سلام