بسیاری از زن و شوهرها با وجود مهر و محبت زیادی که به هم دارندØŒ ممکن است در پاره‌ای از موضوعات مرتبط به زندگیØŒ اختلاف نظر و سلیقه داشته باشند و حتی گاه به موجب آنهاØŒ دچار تعارض‌های اساسی شوند. برخی از زوج‌ها از بیم بدتر نشدن شرایط یا ایجاد دلخوری و ناراحتی بیشتر برای خود و همسرشانØŒ ترجیح می‌دهند سکوت کنند و اصلا راجع به آن مشکلØŒ چیزی به زبان نیاورندØŒ به این ترتیب مشکلات حل نشده روی هم انباشته می‌شود و در جایی و زمانی دیگر که شاید چندان هم شایسته و بحق نباشد به صورت آتشفشانی فوران می‌کند. به گزارش سلامت نیوز به نقل از چاردیواری ضمیمه روزنامه جام جم ØŒ نارضایتی‌ها کاملا خاموش اما به طور ناخودآگاه به انحای مختلف در کلامØŒ منش و کردار نمایان می‌شودØŒ حتی ممکن است در مسائل نامرتبط با موضوعØŒ دلخوری به وجود بیایدØŒ خود را نشان بدهد و به اختلافات موجود دامن بزند. این درحالی است که هیچ یک از طرفین نمی‌دانند علت شدت گرفتن ناراحتی‌های اخیر چیست و ریشه آن اختلاف‌ به کجا بر می‌گرددØ› به همین دلیل انتقاد همسران از یکدیگر نه تنها لازم و ضروری استØŒ بلکه برای بهینه‌سازی زندگی مشترک و آرامش بیشتر هر یک از زوجین بسیار مفید است. فارغ از ارزش و اهمیت انتقاد سازنده باید بگوییم انتقاد سخت است آن هم در رابطه خصوصی چون رابطه زن و شوهریØ› به دیگر سخنØŒ انتقاد از همسر از دشوارترین نوع انتقادهاست که اگر بدرستی مطرح نشود ممکن است به یک مساله بحرانی و کاملا لاینحل مبدل شده و دودمان یک زندگی را بر باد دهد. پیش از بیان انتقادØŒ آن را وارسی کنید قبل از آن‌که درباره انتظاراتØŒ خواسته‌ها و تمایلات خود حرف بزنید یا آن که اعتراض و انتقاد خود را درباره موضوعی به همسرتان ابراز کنیدØŒ بهتر است به سوالات زیر پاسخ دهید: به چه دلیل می‌خواهید انتقاد کنیدØŸ اصلی‌ترین دلایل از بیان آن چیستØŸ صرفا می‌خواهید گله‌گذاری کنید یا این که هدف دیگری هم داریدØŸ قصد اصلاح یا تغییر چه مطلبی را داریدØŸ اگر این انتقاد مطرح نشود شما متحمل چه آسیب‌هایی خواهید شد و در صورت بیان از چه مسائل باارزشی ممکن است جدا بیفتید یا آن‌که چه چیز مفیدی را به‌دست آوریدØŸ واکنش‌های همسرتان را هنگام مواجهه با انتقادØŒ چگونه پیش‌بینی می‌کنیدØŸ آیا آمادگی لازم را برای مواجهه با رفتارهای احیانا تکانشی و مقابله‌ای همسرتان داریدØŸ در مقابل جبهه‌گیری او چگونه عمل خواهید کردØŸ آیا پیش از این در بیان انتقادات خود به همسر موفق بوده‌ایدØŸ علت موفقیت یا عدم موفقیت‌تان را چه می‌دانیدØŸ آیا همسرتان شرایط لازم برای شنیدن یا پذیرش انتقاد را داردØŸ چه زمانی را برای بیان انتقادتان در نظر گرفته‌ایدØŸ بهترین مکان برای بازگو کردن انتقادتان کجاستØŸ با پاسخ‌گویی به سوالات فوق و ارزیابی شرایط و جوانب آنØŒ قطعا از انتقادتان نتیجه‌ای را که مساعد حال خود و همسرتان است به‌دست می‌آورید. صداقتØŒ رکن اول در انتقاد روراست بودن و صداقتØŒ اصلی مهم در پذیرش انتقاد است. زمانی که زن و شوهر از تعلق خاطر و علاقه به یکدیگر اطمینان خاطر داشته باشند و به هر دویشان ثابت شده باشد که با همه وجود به زندگی مشترک‌شان پایبندند و برای حفظ و تحکیم آن از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنندØŒ و...Ø› تنها در این صورت است که دریافت‌کننده انتقادهای جنسیØŒ اخلاقیØŒ شخصیتیØŒ رفتاری و... هستند و دقیقا همان پیامی را دریافت می‌کنند که ارسال‌کننده پیامØŒ مدنظرش بوده است. به دیگر سخنØŒ این نوع انتقادØŒ از جانب هر دو نفر به معنای تلاش برای تفاهم و رضایت‌مندی بیشتر تعبیر می‌شود. از سوی دیگرØŒ زن و شوهر نباید از بیان انتقادات خودØŒ منظوری جز بهبود کیفیت زندگی مشترک و روابط زناشویی‌شان داشته باشند. انتقاد نباید هرگز به عنوان ابزاری برای انتقام‌جوییØŒ سلطه‌طلبی یا به منظور باج‌گیری از همسر بیان شود. انتقاد سازنده بر اساس رضایت‌مندی انتقاد مفید و سازنده انتقادی است که رضایت‌مندی و خشنودی منتقد را در بر می‌گیرد. به هنگام انتقاد بهتر است به جای تمرکز بر آن چه که در همسرتان نمی‌پسندید یا آن که خواهان تغییر و اصلاح آن مورد هستیدØŒ بر رضایت خاطری که از بیان آن انتقاد عایدتان می‌شودØŒ تاکید کنید. مثلا به جای آن که بگویید: دوست ندارم سر من داد بزنی و خشونت کنی بگویید زمانی که با مهربانی حرف‌هایت را به من می‌زنیØŒ من هم راغب می‌شوم به تو بیشتر گوش دهم. وقتی به جای مطرح کردن خواسته‌تانØŒ چیزی را بیان می‌کنید که از آن بدتان می‌آیدØŒ به این ترتیب به طور تلویحیØŒ خود و همسرتان را مجبور می‌کنید که به جای تمرکز بر احساس و حالت‌های رفتاریØŒ بر جزئیات انجام آن توجه کرده و متمرکز شود. آسیب انتقادهای کلی و مبهم حتی‌المقدور از انتقادهای کلی و مبهم خودداری کنید. بیان جملاتی چون احساس می‌کنم روابط ما کسالت بار شده استØŒ من ناراضی‌امØŒ شدیدا دلخورم بسیار کلی و مبهم است و شنونده آن را در جهات متعددی به فکر وا می‌دارد که حتی گاه ممکن است فرسنگ‌ها با نظر گوینده آن (انتقادکننده) فاصله داشته باشد. این مدل انتقادات مناسب نیستندØŒ به همین دلیل همسران باید سعی کنند مصداق مشکل یا موردی را که منجر به دلخوری و کدورت‌ شده استØŒ به‌صورت بسیار ریز و جزئی بیان کنندØ› چون در این صورت است که فرد مقابل متوجه اصل موضوع شده و می‌فهمد چه چیزی را باید تغییر دهد یا اصلاح کند. مثلا به‌جای این که بگویید: «من ناراحت و دلخورم،» بگویید «من به‌خاطر این که از زحمات من تشکر و قدردانی نمی‌کنیØŒ ناراحت و دلخورم.» اجتناب از انتقادهای نامعقول انتقاد بر پایه باورها و تصورات شخصی غلطØŒ شنیده‌ها و دیده‌هاØŒ فیلم‌های مستهجن و غیراخلاقیØŒ تبلیغات ماهواره یا ادعاهای سودجویان مفید به فایده نیست. دیر به خونه میایی من فکر می‌کنم زیر سرت بلند شدهØŒ کاش مثل اون مانکن تبلیغات بودیØŒ خیلی مقتصدانه برخورد می‌کنیØŒ نکنه خسیسی و...ØŒ همسران باید سعی کنند بر پایه شناخت واقعی که از توانایی‌ها و استعدادهای یکدیگر به‌دست آورده‌اند و بر اساس حقیقت زندگی‌شانØŒ نه آرزوها و خیالبافی‌های آرمانی‌شانØŒ از هم توقع داشته باشندØŒ تنها در این صورت است که می‌توان از زندگی مشترک احساس رضایت واقعی داشت و کم و کاستی‌های آن را اصلاح و برطرف کرد. پرهیز از انتقاد تغییرناپذیر از بیان انتقاد راجع به مسائلی که امکان تغییرپذیری محدود یا غیرممکن دارندØŒ جدا خودداری کنید. احساس می‌کنم دماغت کوچکتر بودØŒ زیباتر بودیØŒ اگر سبزه‌تر بودیØŒ بانمک‌تر می‌شدیØŒ کاش اندامت بهتر از این بود و...ØŒ طرح انتقاد از حالت چهرهØŒ اندامØŒ رنگ پوست و... باعث دلسردی عاطفی در بین همسران شده و ممکن است فرد مورد انتقاد واقع شده را در جهتی پیش ببرد که به جراحی‌های دشوارØŒ پیاپی و گاه پرعارضه تن دهد اگر چه شایدØŒ هرگز نیز نتواند تغییرات دلخواه را به دست آورد. دوری ازانتقادهای آمرانه در بیان انتقادØŒ هرگز از عبارات آمرانه یا جملاتی که با ضمیر دوم شخص مفرد شروع می‌شوندØŒ استفاده نکنید. بیان جملاتی چون «تو باید بفهمی که»...ØŒ «تو همیشه می‌خوایØŒ حرف خودت باشه»، «رفتارهای توØŒ همیشه این مدلیه» و... نه تنها منجر به اصلاح رفتار نمی‌شوند بلکه باعث دوری زوج از یکدیگر شده و اختلافات را تشدید می‌کند. «من احساس آرامش بیشتری دارم وقتی که»...ØŒ «زمانی بیشتر مورد توجه‌ام قرار می‌گیری که»...ØŒ و...

بیان جملاتی که پیام‌های دلنشین‌تری داشته و کمتر آسیب زا هستندØŒ بسیار مثمرثمر بوده و انتقاد را بهینه و سازنده می‌کند. انتقادهای تحقیرکننده و تهدیدکنندهØŒ هرگز! مواظب کلمات و جملاتØŒ لحن بیان و حالات چهره خود باشید. پیام‌های کلامی و یا غیر کلامی تحقیر کننده و تهدید کننده نه تنها مسیرهای احتمالی موفقیت را نابود می‌کندØŒ بلکه می‌تواند باقیمانده تفاهم و دلایل بهبود روابط زناشویی را زیر سوال برده و خراب کند. مثلا از گفتن عباراتی چون «این هم زندگی است که ما داریم»، «تو دیگه هیچ وقت تغییر نمی‌کنی»، «زندگی ما به آخر خط رسیده»، «تو اصلا بی منطقی»، «تو اصلا زن‌/‌مرد نیستی»، و... بشدت پرهیز کنید یا از عبوس بودنØŒ دهن کجیØŒ چهره خمودهØŒ ابرو در هم کشیدنØŒ شانه بالا انداختنØŒ بی تفاوتی در نگاه و یا هر حالت بدنی طرد کننده و القاگر حس بد که شاید هزاران مرتبه از کلام تلخ دردناک تر استØŒ امتناع کنید. انتقاد بموقع و بجا انتقاد سازنده در زمان و مکان مناسب و مساعد اتفاق می‌افتد. هنگام دلخوری و اختلافØŒ در رابطه زناشویی و یا زمانی که همسرتان آمادگی یا انتظار شنیدن جملات سرد شما را نداردØŒ هرگز انتقاد نکنید. طرح انتقاد در چنین شرایطی نتایج معکوسی به بار می‌آورد یا حتی می‌تواند بسیار مخرب و آسیب‌زا باشد. مثلاØŒ به جای آن که پیش مادرتان بگویید «خیلی دلخورمØŒ فکر نمی‌کردم این طور رفتار کنیØŒ چرا چنین کردیØŸ! و...ØŒ صبر کنید تا خلوتی پیش بیایدØ› سپس در جمع دونفره کاملا خصوصیØŒ ناراحتی و دلخوری‌تان را ابراز کنید. انتقاد از نوع مقایسهØ› ممنوع سرزنش و مقایسهØŒ ازجمله روش‌های مضر در بیان انتقاد یا اظهار خواسته‌هاست. سرزنش همسر یا مقایسه مدام او با همسر سابق یا همسر دیگرانØŒ بسان آفتی است که نه‌تنها بتدریج از درونØŒ بطن زندگی‌تان را پوک و شکننده می‌کندØŒ بلکه ثمری نیز جز کاهش اعتماد به نفسØŒ از بین رفتن صمیمیت عاطفیØŒ لجاجتØŒ سوØ¡ظن و گاه در شدیدترین حالت کینه و خشم نخواهد داشت. به‌جای مقایسه‌های نابجا و گاه حتی ناعادلانهØŒ که نتیجه‌ای مساعد هم به دنبال نداردØŒ تلاش کنید همسرتان را بشناسیدØŒ پستی بلندی‌های شخصیتش را درک کنیدØŒ از علایقش آگاه شویدØŒ زبان گفت‌وگوی مفید با او را شناسایی کنید و... بی‌شک با کسب شناخت کاملØŒ می‌توانید درباره آنچه که به آن متمایلید با او صحبت کنید مثلاØŒ به‌جای آن‌که بگویید همسر فلانیØŒ بسیار مدبر و داناستØŒ اما تو چیØŸ!... بگویید: من به مدیریت تو اعتماد دارمØŒ اما یقین دارم می‌توانی بهتر از این هم عمل کنیØŒ مثلا اگر برای حل مساله این چنین می‌کردی... بهتر نبودØŸ انتقاد عمل‌گرایانه گاهی لازم است از موضع انتقاد کلامی خود کنار بروید و به جای آن عملا و به صورت کاملا رفتاریØŒ نیازهاØŒ انتظارات و تمایلات یا هر آنچه را که می‌خواهید ابراز کنید. مثلا به‌جای این که بگویید «هرشب من باید بگویم ساعت یازده شب بخوابیم»، سعی کنید مقدمات لازم برای ورود به ساعت خواب را فراهم آوریدØŒ مثلا دندان‌هایتان را مسواک بزنیدØŒ چراغ‌های اضافی را خاموش کنید و...

سلامت نیوز