سنگ کلیه و روشهای درمان آن

سلامت و درمان - بیماری ها

خاطره یک درد شدید و ناتوان کننده، چیزی است که نگرانی دایمی از تکرار این وضعیت را در ذهن بیمارانی که یک بار به مصیبت سنگ کلیه گرفتار شده اندØ› زنده نگه می دارد. امÙ‘ا نباید نگران باشیدØ› با روشهای ساده درمانی طبÙ‘ سنÙ‘تی، هم درد به راحتی درمان می شود و هم عامل ایجاد درد، یعنی سنگ کلیه.

بقیه مطالب درادامه

 

انواع سنگ کلیه

۱- سنگ های کلسیمی: حدود ۸۰-۷۵ درصد سنگ های کلیوی را تشکیل می دهند و به طور عمده از جنس اگزلات کلسیم – و با شیوع کمتر از جنس فسفات کلسیم – هستند.

 

۲- سنگ های شاخ گوزنی یا Struvite: که معمولاÙ‹ در زمینه عفونت های مزمن کلیوی به وجود می آیند.

 

۳- سنگ های اسید اوریکی.

 

۴- سنگ های سیستئینی.

 

عوامل زمینه ساز سنگ کلیه

 

۱- کمی تحرÙ‘ک: به ویژه در بی حرکتی های شدید مثل بیماران بستری، بیماران دچار ضایعات نخاعی و … باعث افزایش برداشت کلسیم از استخوان ها می شود. این مسØ£له از سویی باعث تحلیل تدریجی استخوان ها و بروز پوکی استخوان می شود و از سوی دیگر، کلسیم اضافه ای که به این ترتیب وارد خون می شودØ› سطح کلسیم ادرار را افزایش داده زمینه را برای تشکیل سنگ های کلیوی فراهم می کند.

 

۲- مشکلات تغذیه ای:

 

۱- ۲- مصرف غذاهایی که دفع ادراری اگزلات را زیاد می کنند: آجیل های بوداده، انواع شکلات، چای، نوشابه های کولا، اسفناج، بادام زمینی و ….

 

۲- ۲- مصرف زیاد نمک: که باعث افزایش دفع ادراری کلسیم می شود.

 

۳- ۲- مصرف زیاد پروتئین های حیوانی(انواع گوشت، لبنیات و تخم مرغ): این موادÙ‘ غذایی، دفع کلسیم، اگزلات و اسید اوریک را افزایش می دهند و احتمال تشکیل هر دو نوع سنگ کلسیمی و اسید اوریکی را زیاد می کنند.

 

۴- ۲- مصرف کم فیبر: یا به زبان ساده همان غذاهای گیاهیØ› چرا که مصرف زیاد میوه و سبزیجات، کاهش خطر تشکیل سنگ های کلیوی را به دنبال دارد.

 

۳- کم شدن حجم ادرار: به دلیل فعÙ‘الیت های سنگین و تعریق زیاد، روزه داری و ….

 

۴ – مصرف الکل: که در ادمه توضیح مبسوطی در مورد آن خواهیم داد.

 

۵- یبوست: که بدون تردید از مهمترین دلایل شیوع سنگ های کلیوی است که متØ£سÙ‘فانه تقریباÙ‹ هیچ گاه به آن توجÙ‘هی نمی شود.

 

۶- عفونت های مزمن کلیوی: که چنان که گفتیم زمینه را برای تشکیل سنگ های شاخ گوزنی فراهم می آورند.

 

۷ – سایر علل: مثل پرکاری تیروئید، بعضی بیماری های نادر ژنتیکی و ….

 

علایم سنگ های کلیوی

 

بیماران مبتلا به سنگ هاÙ‰ کلیه معمولاÙ‹ با دوره هاÙ‰ درد شدید، پیچشÙ‰ و متناوب که هر چند دقیقه یک بار مÙ‰ گیرد و ول مÙ‰ کند، مراجعه مÙ‰ کنند. درد معمولاÙ‹ ابتدا در ناحیه پهلوها و پشت، درست پایین دنده ها، ظاهر مÙ‰ شود که به تدریج به کشاله ران و ناحیه تناسلÙ‰ انتشار مÙ‰ یابد و با دفع سنگ، درد بیمار متوقف مÙ‰ شود. بیماران به دلیل فعالیت دستگاه عصبÙ‰ خودمختار (سمپاتیک) پوست سرد، تعریق و حالت تهوع دارند. اکثر بیماران خون در ادرار دارند که ممکن است میکروسکوپÙ‰ باشد و تنها با آزمایش ادرار مشخص شود یا کاملاÙ‹ ادرار، کدر یا تیره به نظر آید. این علایم به دلیل ایجاد انسداد در مسیر خروج ادرار به وجود می آیند. بنابراین تا وقتی که سنگ، مسیر ادراری را به طور نسبی یا کامل دچار انسداد نکندØ› می تواند بدون علامت باشد و این به آن معناست که ممکن است بسیاری از ما سنگ کلیه داشته باشیم ولی از آن بی خبر باشیم. همچنین ممکن است سنگ های کلیوی به صورت دوره ای به وجود بیایندØ› حلÙ‘ و دفع شوند و سنگ های جدیدی تشکیل شوند بدون آنکه شخص از آنها اطÙ‘لاعی داشته باشد. در این گونه موارد شخص ممکن است گهگاه احساس سنگینی، گزگز یا دردهای خفیف کلیوی داشته باشد.

 

شیوع

 

بیشترین شیوع سنگ کلیه در گروه سنÙ‰ ۱۸ تا ۴۵ سال دیده مÙ‰ شود. معمولاÙ‹ بزرگسالان بالاÙ‰ ۳۰ سال از هر دو جنس (زن و مرد) مبتلا مÙ‰ شوند اما  شیوع سنگ کلیه در مردان ۵ تا ۱۰ برابر بالاتر است. میزان بروز سنگ هاÙ‰ کلیوÙ‰ در کشورهاÙ‰ توسعه یافته بیشتر است که به دلیل مصرف زیاد پروتئین همراه با رژیم غذایÙ‰ کم فیبر است. چهل درصد بیماران مبتلا به اولین حمله سنگ کلیه در عرض ۲ تا ۳ سال دچار یک حمله مجدد مÙ‰ شوند و ۷۵ درصد مبتلایان نیز در عرض ۷ تا ۱۰ سال دچار عود مÙ‰ شوند.

 

تشخیص و درمان در طبÙ‘ کلاسیک

 

تشخیص سنگ کلیه عمدتاÙ‹ براساس علایم بالینی، آزمایش ادرار، عکس ساده شکم یا سونوگرافی انجام می شود.

 

درمان هم شامل تجویز داروهایی برای کاهش درد، شل کردن عضلات حالب(برای حرکت سریعتر سنگ)، تجویز داروهای حل کننده سنگ، سنگ شکن و نهایتاÙ‹ جرÙ‘احی است.

 

نکته های پیشگیرانه و درمانی بر اساس رویکرد طبÙ‘ سنÙ‘تی

 

اگر چه سنگ های کلیه، انواع مختلف و بالطبع روشهای گوناگونی برای پیشگیری و درمان دارندØ› ولی نکات ذیل را به عنوان نکاتی عمومی، ساده و قابل اجرا در ۳ بخش ذکر می کنیم.

 

الف – کنترل درد: شاید برای بیماری که دچار سنگ کلیه است هیچ چیزی مهمتر از کنترل درد شدیدش نباشدØ› دردی که گاه به مسکÙ‘ن های تزریقی مخدÙ‘ر مانند مورفین نیز به خوبی پاسخ نمی دهدØ› امÙ‘ا طبÙ‘ سنÙ‘تی برای این مشکل راه حل های ساده ای دارد:

 

الف – الف- بادکش گذاری: بادکش گذاری اثری فوق العاده در رفع اسپاسم عضلات حالب دارد و تقریباÙ‹ بلافاصله درد را تسکین می دهدØ› در واقع، بادکش گذاری با شل کردن عضلات صاف حالب، درد را کاهش داده باعث تسهیل حرکت و دفع سنگ خواهد شد. برای این کار موضع حداکثر درد را با یک روغن مناسب چرب کرده در همان ناحیه بادکش بگذارید و تا رفع کامل درد(معمولاÙ‹ ۱۵-۱۰ دقیقه) آن را برندارید. طبیعی است که با این کار ممکن است پس از مدتی درد را در نقطه ای پائین تر از نقطه قبلی احساس کنید که علت آن حرکت سنگ است. به موازات تغییر محل درد، جای بادکش ها را عوض می کنید تا وقتی که سنگ داخل مثانه شود و درد از بین برود. اگر درد بیمار در ناحیه ای وسیع پخش استØ› در کلÙ‘ ناحیه درد بادکش بگذارید. اگر درد بیمار در جاهایی مثل بیضه یا کشاله ران احساس می شود و طبیعتاÙ‹ نمی توانید محلÙ‘ اصلی سنگ را پیدا کنیدØ› مسیری از روی کلیه تا روی مثانه را بادکش گذاری کنید. این مسیر از کلیه شروع می شودØ› ۲۰-۱۵ سانتی متر به سمت پایین حرکت می کند و سپس با گذشتن از پهلوی بیمار با مسیری مورÙ‘ب به سمت مثانه(قسمت بالای ناحیه تناسلی) می رسد. این نحوه بادکش گذاری تقریباÙ‹ شکست درمانی ندارد. پس از مدیریت اورژانسی درد و در طول درمان دارویی، بادکش گذاری روزانه (روزی یک بار به مدÙ‘ت ۲۰-۱۵ دقیقه) روی کلیه مبتلا باعث افزایش خون رسانی کلیه و تسریع در حل شدن سایر سنگ ها و جلوگیری از تشکیل سایر سنگ ها خواهد شد.

 

الف- ب- سایر روش ها: در صورتی که به هر دلیل قادر به بادکش گذاری نیستیدØ› می توانید یک عدد آجر(ترجیحاÙ‹ آب ندیده) را داغ کرده لای حوله پیچیده روی موضع درد بگذارید و تا حدÙ‘ تحمÙ‘ل، آن را برندارید. این کار اگر چه تØ£ثیر بادکش را نداردØ› امÙ‘ا به ویژه در کنترل دردهای خفیف تر مؤثÙ‘ر است.

 

ب – نکته های پیشگیرانه و بهداشتی در درمان سنگ کلیه:

 

۱- دستورات تغذیه ای:

 

- هر قدر غذا را بیشتر بجوید احتمال پیدایش سنگهای کلیوی را کاهش می دهید.

 

- از مصرف غذاهایی که مخالف طبع شما هستند یا به زبان ساده به شما نمی سازندØ› بپرهیزید.

 

- پرخوری یکی از عوامل پیدایش این سنگهاست از این عامل تخریب جسم و روح فاصله بگیرید.

 

- هرگونه ضعف در کارکرد معدهØ› می تواند سبب ساز بروز این سنگها باشدØ› بنابراین اگر دچار نفخ، درد یا سوزش معده، ترش کردن، سنگینی معده بعد از غذا و مانند آن هستیدØ› نسبت به درمان آن اقدام کنید.

 

- مصرف پروتئین های حیوانی(انواع گوشت، تخم مرغ و لبنیات) را به حدÙ‘اقل مورد نیاز کاهش دهید. در مورد مصرف گوشت های مانده و کهنه(از جمله گوشت های یخی و فریزری، سوسیس، کالباس، همبرگر و …)، ماهی شور و پاچه، دقÙ‘ت بیشتری کنید.

 

- مصرف این موادÙ‘ غذایی را نیز حتÙ‘ی المقدور کاهش دهید یا قطع کنید: انواع شیرینی مصنوعی و شیرینی های قنÙ‘ادی، قهوه، چای، انواع شکلات و کاکائو، انواع نوشابه ها، بادام زمینی، اسفناج، آجیل های بوداده و …

 

- مصرف نمک را تعدیل کنید و ترجیحاÙ‹ به جای نمک های تصفیه شده از نمک دریا یا معدنی استفاده کنید.

 

- در شهرهایی که آب سنگینی دارندØ› از آب جوشیده و یا در صورت امکان از آب چشمه یا قنات استفاده کنید.

 

- مصرف انواع میوه و سبزی را در رژیم غذایی خود افزایش دهید.

 

- درمان سنگ کلیه بدون اقدام برای درمان یبوست بیمار، کاری است عبث و بی نتیجه. بسیاری از مواقع، تنها با درمان یبوست، سنگ کلیه بیمار هم درمان می شود.

 

- شاید یک معیار ساده برای درک این که آب بدن کافی است یا خیر آن است که به رنگ ادرار توجÙ‘ه کنیمØ› اگر رنگ ادرار به سمت زرد پررنگ میل کرد یا بوی آن تند شدØ› احتمالاÙ‹ نیاز به مصرف آب بیشتری داریدØ› امÙ‘ا این مسØ£له هرگز به آن معنا نیست که آب درمانی به شیوه رایج(گاهی تا ۱۳ لیوان آب در روز) را به عنوان درمان سنگ کلیه توصیه کنیمØ› چرا که این کار، سنگ کلیه و بیمار، هر دو را با هم نابود می کند. بنابراین میزان مصرف آب را بر اساس درخواست عاقلانه بدن – یعنی همان احساس تشنگی – تنظیم کنید.

 

۲- سایر توصیه ها:

 

- فعÙ‘الیت سنگین و تعریق بیش از حد، زمینه ساز تشکیل سنگ کلیوی استØ› امÙ‘ا بی حرکتی عاملی خطرناکتر استØ› لذا سعی کنید فعÙ‘الیت مناسب روزانه خود را حفظ کنید. تجربه نشان می دهد که انجام روزانه ورزش هایی مانند طناب زدن، به دفع بهتر سنگ کلیه کمک می کند.

 

- گرم نگه داشتن کلیه ها از اصول مهمÙ‘ درمانی سنگ کلیه – و بسیاری دیگر از بیماری های کلیه – در طبÙ‘ قدیم است. بستن شال به ویژه در فصول سرد سال بر روی کلیه ها را به خصوص به کسانی که دچار عود مکرÙ‘ر سنگ کلیه هستندØ› توصیه می کنیم. ماساژ کلیه ها با روغن های مناسب – زیتون، کنجد، سیاهدانه، بادام تلخ، هسته قیسی و … – هم تØ£ثیر شایانی در درمان سنگ کلیه دارد. اثر اصلی این دو کار، افزایش جریان خون کلیوی و کارکرد بهتر آن است.

 

- حجامت: حجامت و به ویژه حجامت کلیه ها از درمانهای مناسب برای دفع سنگهای کلیوی است. گاه بلافاصله پس از حجامت، دفع سنگ آغاز می شود. بنابراین و به ویژه در کسانی که علایم سنگینی و غلظت خون دارندØ› نباید از انجام حجامت غافل شد.

 

ج – درمان های دارویی:

 

درمانهای دارویی ذکر شده در کتب طب سنتی بسیار متنوع و بر اساس انواع سنگها و مزاج بیمار متفاوتند. درمانهایی که در ادامه به آنها اشاره می شودØ› درمانهایی هستند که ساده و قابل اجرا بودهØ› در عین حال بر روی اکثر سنگها مؤثر هستند.

 

- سیاهدانه-عسل: ۱۰۰گرم سیاهدانه را آسیاب کنید و بلافاصله با یک کیلو عسل مخلوط کنید و ۳-۲ ماه روزی ۳ قاشق چایخوری از آن میل کنید. این ترکیب فوق العاده، یک سنگ شکن قوی برای سنگ های کلیوی و صفراوی استØ› رگ های بسته قلبی را باز می کندØ› فشار خون را تنظیم می کند و ….

 

- پوسته درونی سنگدان مرغ(یا سایر پرندگان): این پوسته زرد رنگ را تمیز کرده، شسته، خشک و آسیاب کنید و روزی ۲ بار و هر بار نصف قاشق چایخوری از آن را میل کنید. البته به علت تلخی این دارو، بهتر است آن را با کمی عسل مخلوط کرده خمیر نسبتا سفتی بسازید و این خمیر را در یخچال بگذارید تا خودش را بگیرد. حالا به راحتی می توانید از این خمیر قرص هایی تهیه نموده و میل کنید. راه مناسب دیگر، ریختن این پودر در کپسول است. ممکن است اطرافیان نسبت به غیربهداشتی بودن این ترکیب به شما هشدار بدهند امÙ‘ا می توانید مطمئن باشید که با مصرف این داروی سنگ شکن قوی دچار هیچ مشکلی نخواهید شد.

 

- تراشه پوست خربزه: قبل از استفاده از خربزه، آن را بشویید و پوست روی آن( که دارای طرح و خط است) را نازک بتراشید( مثل تراشیدن پوست هویج). این تراشه ها را خشک و آسیاب کرده روزی ۲ یا ۳ بار و هر بار نصف قاشق چایخوری از آن را با کمی عسل مصرف کنید.

 

- تخم خربزه: تخم خربزه و صیفی جات مشابه مثل گرمک و طالبی را دور نریزید. آنها را جمع کنید و روزی یک یا دو قاشق غذاخوری از آنها را به صورت خام، آرام آرام بجوید تا شیره آنها کاملا کشیده شودØ› سپس تفاله را بیرون بریزید.

 

- خاکستر سوزانده کلم قمری: روزی ۲ یا ۳ بار و هر بار نصف قاشق چایخوری از آن را  با کمی عسل میل کنید.

 

- خاکستر چوب انگور: می توانید آن را مشابه خاکستر کلم قمری مصرف کنید. راه بهتر این است که چوب درخت انگور( که هر قدر پیرتر و کلفت تر باشد اثر بهتری خواهد داشت) را روی حرارت بگیرید تا سرخ شودØ› سپس آن را در ظرف آبی فرو ببرید و این کار را چند بار تکرار کنیدØ› سپس این آب را به تدریج مصرف کنید که یکی از بهترین داروهای سنگ شکن است. آب برگ انگور و اشک درخت انگور هم از خاصیت سنگ شکنی مناسبی برخوردارند.

 

- قطعه ای هندوانه را با پوست و تخمه های آن خرد کرده، مدتی آرام بجوشانید تا آب آن غلیظ شود و آن را صاف کنید. به این آب صاف کرده کمی سرکه بیافزایید و به تدریج مصرف کنید.

 

- ترب سیاه: مصرف ترب سیاه به اشکال گوناگون در درمان سنگ های کلیوی بسیار مفید است. یک راه ساده آن است که ترب سیاه را(ترجیحاÙ‹ با برگ و پوست و ریشه) آبگیری کنیم و روزی ۲-۱ استکان مصرف کنیم. امÙ‘ا با توجÙ‘ه به طعم نامطلوب، ایجاد نفخ شدید و مسایلی از این دست بهتر است آب ترب را کاملاÙ‹ با عسل شیرین کنیم که البته این روش هم در بسیاری از موارد نمی تواند مشکل را حل کند و لذا خیلی ها از خیر مصرف این داروی مفید می گذرند. امÙ‘ا مرحوم دکتر عبدالله احمدیه، برای مصرف ترب سیاه راه مناسبی را پیشنهاد کرده اند که به نظر می رسد برای عموم بیماران قابل انجام باشد: «ترب سیاه را به ورقه های نازک برش داده دو طرف هر ورقه را کمی عسل بمالید(مثل مالیدن کره روی نان)Ø› سپس این ورقه ها را در سبدی قرار دهید تا این عسل ها کم کم به درون ظرفی که در زیر سبد قرار می دهید بچکند. عسلی که به این ترتیب جمع می شود ضمن دارا بودن عصاره ترب سیاه، برای مصرف کننده هم مشکل چندانی ایجاد نمی کند.»

 

- سایر داروها:

 

داروهای ذیلØ› داروهایی ساده و در دسترس هستند که در دفع سنگهای کلیوی مؤثر هستند که یکی یا تعدادی از آنها را با هم و به روشهای گوناگون مثل جوشاندن یا دم کردن می توانید استفاده کنید:

 

داروهای خنک: کاکل ذرÙ‘ت، دم گیلاس و آلبالو، خارخسک، خارشتر، تخم کاسنی، عنÙ‘اب، بنفشه، تخم هندوانه، پوست هندوانه، تخم کاهو، کاکنج(عروسک پشت پرده) و ….

 

داروهای گرم: تخم رازیانه، پونه، پرسیاوشان، تخم کرفس، بادرنجبویه، تخم خربزه، افتیمون، گزنه، سداب، بنصر و ….

 

دو نسخه برای افرادی که غذاهای خنکی به آنها می سازد:

 

-   (خارشتر، یک قاشق مربÙ‘اخوری) + (دم گیلاس یا کاکل ذرÙ‘ت، یک قاشق غذاخوری) + (تخم خربزه، یک قاشق مربÙ‘اخوری):

 

-   (خارشتر، یک قاشق مربÙ‘اخوری) + (خارخسک یا تخم هندوانه، یک قاشق مربÙ‘اخوری) + (تخم خربزه یا تخم کرفس یک قاشق مربÙ‘اخوری): به همان شیوه فوق مصرف شود.

 

دو نسخه برای افرادی که غذاهای گرمی به آنها می سازد:

 

-   (گزنه یا پونه، یک قاشق غذاخوری) + (تخم خربزه یا تخم کرفس، یک قاشق مربÙ‘اخوری) + (خارشتر یا خارخسک، یک قاشق مربÙ‘اخوری)

 

-   (بادرنجبویه یک قاشق غذاخوری یا تخم رازیانه، یک قاشق مربÙ‘اخوری) + (تخم خربزه یا تخم کرفس، یک قاشق مربÙ‘اخوری) + (دم گیلاس یا کاکل ذرÙ‘ت، یک قاشق غذاخوری)

 

روش آماده سازی داروها: همه داروهای هر فرمول را با هم و با ۲ لیوان آب روی شعله کم بجوشانید تا یک استکان از آن بماند. آن را صاف کرده شیرین نموده میل نمایید. این کار را روزی یک بار و به مدÙ‘ت یکی دو ماه انجام دهید.

 

نکته: بهتر است حتÙ‘ی در بیماران گرم مزاج هم تا حدÙ‘ی غلبه با داروهای گرم باشد.

 

- عرقیات گیاهی

 

یک راه مناسب و ساده تر، استفاده از عرقیات گیاهی است. پیشنهاد من به این شرح است:

 

- برای افراد گرم مزاج:

 

(عرق خارشتر، یک قسمت) + (عرق خارخسک یا عرق کاسنی، یک قسمت) + (عرق بابونه، یک قسمت)

 

- برای افراد سرد مزاج:

 

(عرق خارشتر، یک قسمت) + (عرق بابونه، یک قسمت) + (عرق بادرنجبویه یا اسطوخدÙ‘وس، یک قسمت)

 

این عرق ها را با هم مخلوط کنید و روزی ۳-۲ استکان تا یکی دو ماه میل کنید.

 

آیا لازم است دفع سنگ کلیه را به چشم دید؟

 

انتظار بسیاری از بیماران آن است که سنگ کلیه دفع شود و اگر چنین اتÙ‘فاقی نیفتد فکر می کنند که درمان نشده اندØ› در حالی که این تصوÙ‘ر به این دلایل نادرست است:

 

- اثربخشی داروهای فوق الذÙ‘کر، اکثراÙ‹ به صورت حل کردن سنگ است و لذا دفع سنگ عملاÙ‹ احساس نخواهد شد.

 

- معیار اصلی در طبÙ‘ اسلامی برای درمان بیماری، از بین رفتن علایم بیماری است(که این خود، بحث مفصÙ‘ل و جداگانه ای را می طلبد). بنابراین وقتی که بیمار، مدÙ‘تهاست که هیچ گونه درد یا ناراحتی ندارد و بدن او هیچ گونه علایم هشدار دهنده ای صادر نمی کند می تواند از سلامت خود مطمئن باشد. وسواس در انجام اقدامات تشخیصی در این حال غلط است. چنانکه گفتیم بسیاری از ما در طول زندگی خود دچار سنگ های بی علامت و گذرا در کلیه می شویم که می آیند و می روند و هیچ گاه از وجود آنها مطÙ‘لع نمی شویمØ› بنابراین همان گونه که کسی از ترس این سنگ ها مرتÙ‘باÙ‹ سونوگرافی کلیه انجام نمی دهدØ› بیماری که با انجام دستورات طبÙ‘ سنÙ‘تی، علایم بیماری اش کاملاÙ‹ از بین رفته اند هم نیازی به اقدامات تشخیصی اضافه ندارد و می تواند مطمئن باشد که در صورت رعایت دستورات بهداشتی(و به ویژه دستورات تغذیه ای که در این مقاله ذکر شد)Ø› دیگر شاهد سنگ اندازی کلیه! در زندگی آرام خود نخواهد بود.

 

آیا ماØ¡ الشÙ‘عیر در درمان سنگ کلیه مفید است؟

 

یکی از عقاید رایج در بین عموم مردم، اصرار به مصرف ماØ¡ الشÙ‘عیر برای دفع سنگ کلیه است. در این رابطه دو نکته قابل ذکر است:

 

۱-  آنچه که به عنوان ماØ¡ الشÙ‘عیر در شیشه های نوشابه در مغازه ها عرضه می شود، نسبتی با ماØ¡ الشÙ‘عیر طبÙ‘ی ندارد. ماØ¡ الشÙ‘عیر طبÙ‘ی به زبان ساده لعاب حاصل از جوشاندن جوی پوست کنده است که کاربردهای درمانی زیادی دارد.

 

۲-   «جو» طبعی سرد و خشک داردØ› بنابراین نوشابه های ماØ¡ الشÙ‘عیر اگر هم اثری در دفع سنگ کلیه داشته باشندØ› تنها برای افراد بسیار گرم مزاج قابل استفاده اند و برای سایرین می توانند عوارض مختلفی به جای بگذارند. لذا بهتر است عموم بیماران از مصرف آنها خودداری کنند.

 

مشروبات الکلی و دفع سنگ کلیه!!

 

شیاطین انس و جن برای توجیه اعمال زشت خود و افزودن به پیروان خویش، از راه های گوناگونی بهره می گیرندØ› از جمله این که به دلایل به ظاهر موجÙ‘ه طبÙ‘ی و بهداشتی متوسÙ‘ل می شوند. متØ£سÙ‘فانه عقیده نافع بودن مصرف مشروبات الکلی برای دفع سنگ کلیه هم از جمله عقاید ناصوابی است که از سوی این افراد تبلیغ می شود. در غلط بودن این عقیده همین بس که در روایات حضرات معصومین(علیهم السلام) آمده است که «درحرام شفایی نیست»Ø› امÙ‘ا برای اقناع علمی شما عزیزان، این چند سطر را از کتاب ارزشمند «اثرات مشروبات الکلی، چای و قهوه از دیدگاه دانش پزشکی و دانشمندان غرب، تØ£لیف دکتر علی اصغر اکبری، فصل ۶، صفحه ۱۳۲» ذکر می کنیم:

 

«به جاست در مورد خودم(مؤلÙ‘ف) داستانی عرض کنم: چند سال پیش مبتلا به درد شدید کلیوی گردیدم. بعد از اقدامات آزمایشگاهی و سونوگرافی و عکس برداری نهایتاÙ‹ وجود یک سنگ کوچک در یک کلیه ام به اثبات رسید. شما فکر می کنید چند نفر به بنده پیشنهاد کردند که جهت درمان، مقداری مشروبات الکلی و به ویژه آب جو مصرف نمایم؟ شخصاÙ‹ آمار نگرفتمØ› ولی مهم این است که اگر یک پزشک به بنده چنین پیشنهادی بدهد شما چه برداشتی می کنید؟ شاید شما بفرمایید اگر افراد غیر پزشک گفته باشند قابل استناد نیستØ› ولی چون یک پزشک مصرف مشروبات الکلی را برای درمان شن کلیه پیشنهاد می کند احتمالاÙ‹ اثر درمانی دارد. بنده کمی شک کردم که شاید پیشنهاد ایشان علمی و از کشفیات جدید پزشکی باشد که خودم خبر ندارم. لذا آخرین چاپ از کتاب مربوطه، معروف به«اسمیت» که صاحب نظران در آمریکا آن را به چاپ رسانیده اند به ویژه قسمت درمان آن را مورد مطالعه قرار دادم و مشاهده کردم که هیچ نامی از الکل{به عنوان درمان کننده سنگ کلیه} برده نشده است. حتÙ‘ی در حدÙ‘ حدس و گمان هم نامی از آن برده نشده استØ› زیرا که بسیاری از مواقع در مراجع علمی دیده می شود که گفته شده احتمال دارد فلان خوراکی یا فلان دارو در درمان فلان بیماری مؤثÙ‘ر باشدØ› ولی اینجا دانشمندان و صاحب نظران برای درمان شن کلÙ‘یه حتÙ‘ی از مشروبات الکلی به عنوان عامل احتمالی هم نام نبرده اند. جای نگرانی است که در کشور ما، بر خلاف علم و دانش پزشکی گاهی حتÙ‘ی یک پزشک چنین تجویز غیر علمی پیشنهاد می دهد. در حالی که مشروبات الکلی خود می توانند موجب تشکیل شن کلیه بشوندØ› توجÙ‘ه فرمایید:

 

از نظر بالینی مهم ترین محرÙ‘ک تولید اسید اوریک در خون انسان، الکل می باشد که تولید جدید آن را به طور چشم گیری بالا می برد …. افرادی که تولید و ترشÙ‘ح بیش از حدÙ‘ اسید اوریک دارندØ› در معرض خطر ایجاد سنگ های کلیوی هستند. سنگ ها ممکن است از اسید اوریک تشکیل شده باشند یا آن که اسید اوریک ممکن است هسته تشکیل سنگ های کلسیم یا دیگر انواع سنگ ها باشد.»

 

بنابراین واضح است که مصرف مشروبات الکلی نه تنها سنگ کلیه را درمان نمی کند بلکه احتمال ایجاد آن را نیز افزایش می دهد.

 

نکته: عقیده بر این است که اگر سنگ کلیه دفع شده را خرد و آسیاب کرده و مصرف کنیمØ› تØ£ثیر به سزایی در دفع سایر سنگ ها خواهد داشت که البته با توجÙ‘ه به این که راه های ساده تر و خوشایندتری وجود داردØ› این اقدام را توصیه نمی کنیم.

 

کلیه سنگ ساز

 

بیمارانی هستند که مکرÙ‘را دچار سنگ کلیه می شوند. طبÙ‘ کلاسیک به این بیماران القا می کند که ایراد از کلیه شماست و این حالت تا آخر عمر با شما خواهد بود. امÙ‘ا واقعیت این نیستØ› بلکه اکثر این افراد را کسانی تشکیل می دهند که اقدامات درمانی متعدÙ‘دی انجام می دهندØ› امÙ‘ا از انجام کارهای پیشگیرانه غافلند. به همه این بیماران توصیه می کنم که اقدامات پیشگیرانه ذکر شده در این مقاله(به ویژه اقدامات مربوط به اصلاح تغذیه و کارکرد دستگاه گوارش) را جدÙ‘ی بگیرند تا کم کم تهمت سنگ ساز بودن از ساحت کلیه آنها پاک شود. در افراد معدودی به علÙ‘ت عدم توانایی کلیه برای دفع موادÙ‘ محلول در آب منطقه سکونت، این مشکل تکرار می شود که به این افراد توصیه می کنیم که میزان حدÙ‘اقلÙ‘ی از دارو(مثلاÙ‹ روزی نصف استکان عرق خارشتر) را مصرف کنند. البته بهتر است هر چند وقت یک بار دارو برای مدÙ‘تی قطع شود یا آن که به تناوب از داروهای مختلف استفاده شود تا عوارض مصرف طولانی دارو بر بدن به حدÙ‘اقل برسد.

 

روزه و سنگ کلیه

 

کسانی که اصطلاحا کلیه سنگ ساز یا بیماری های شدید کلیوی دارند یا پیوند کلیه شده اندØ› در بسیاری از موارد با مشورت پزشک معالج و با رعایت مواردی که مانع از غلیظ شدن خون و ادرار می شودØ› قادر به روزه داری هستند. حتÙ‘ی تحقیقات انجام شده در مورد بیماران پیوندی که آزمایش های طبیعی داشته اند نشان داده است که روزه داری هیچ اختلالی در آزمایش های آنها ایجاد نکرده است. تجربه به من نشان می دهد که اکثر کسانی که به اصطلاح کلیه سنگ ساز دارند با رعایت موارد تغذیه ای ذکر شده و نیز مصرف حدÙ‘اقل دارو(مثلا نصف استکان عرق خارشتر در افطار و سحر)، به راحتی و بدون مشکل خاصÙ‘ی قادر به روزه داری خواهند بود.

 

منبع : http://shiateb.com