✍️ نویسنده: islammoviem
🏷️ دسته: 137
📊 بازدید: 1,086
امام هادی (ع)
موسی بن محمد(معروف به مبرقع، برادر امام هادی علیهالسلام که قبر شریفش در قم میباشد) میگوید: در سرای عمومی، یحیی بن اکثم را دیدم و سؤالاتی از من پرسید. من نزد برادرم علÙ‰ بن محمÙ‘د علیهماالسÙ‘لام آمدم و میان من و ایشان گفت و شنودهایÙ‰ انجام پذیرفت که به من پندهایÙ‰ داد و مرا نسبت به اطاعتش بصیر و آگاه کرد. به ایشان عرض کردم: فدایت گردم! ابن اکثم نامهاÙ‰ به من داده و از من سؤالاتÙ‰ کرده و درخواست نموده پاسخش را بدهم. امام هادÙ‰ علیهالسلام تبسÙ‘مÙ‰ کرد و سپس فرمود: آیا تو نیز پاسخش را دادÙ‰؟
مشروح پاسخ های امام در ادامه
گفتم: نه پاسخ آنها را نمÙ‰دانستم. امام هادÙ‰ علیهالسلام فرمود: آن سؤالات چیست؟ گفتم: در آن نامه این سؤالات را مطرح کرده است:
سؤالات یحیی بن اکثم
1- درباره فرمایش خداوند متعال که: «قالÙŽ الÙ‘ÙŽذÙی عÙنÙ’دÙŽهÙ عÙلÙ’مÙŒ مÙنÙŽ الÙ’کÙتاب٠أَنÙŽا آتÙیکÙŽ بÙهÙ قÙŽبÙ’لÙŽ Ø£ÙŽنÙ’ یÙŽرÙ’تÙŽدÙ‘ÙŽ Ø¥ÙلÙŽیÙ’کÙŽ طÙŽرÙ’فÙکÙŽØ› کسÙ‰ که نزد او "علم کتاب" بود، گفت: من آن را پیش از آنکه چشمت را بر هم زنÙ‰ برایت مÙ‰آورم». سوره نمل/آیه 40
ابن اکثم سؤال کرده که آیا سلیمان، پیامبر خدا، به دانش آصف که "علم کتاب" داشت نیازمند بود؟
2- درباره فرمایش خداوند متعال که: «وÙŽ رÙŽفÙŽعÙŽ Ø£ÙŽبÙŽوÙŽیÙ’هÙ عÙŽلÙŽÙ‰ الÙ’عÙŽرÙ’شÙ وÙŽ خÙŽرÙ‘Ùوا لÙŽهÙ سÙجÙ‘ÙŽداÙ‹Ø› و پدر و مادرش را بر تخت نشانید و همه آنان پیش او به سجده افتادند». سوره یوسف/ آیه 100
آیا یعقوب و فرزندانش که پیامبر بودند براÙ‰ یوسف سجده کردند؟
3- درباره این فرمایش خداوند متعال که: «فÙŽØ¥ÙنÙ’ کÙنÙ’تÙŽ فÙی شÙŽکÙ‘Ù مÙمÙ‘ÙŽا Ø£ÙŽنÙ’زÙŽلÙ’نا Ø¥ÙلÙŽیÙ’کÙŽ فÙŽسÙ’ئÙŽلÙ الÙ‘ÙŽذÙینÙŽ یÙŽقÙ’رَؤÙنÙŽ الÙ’کÙتابÙŽØ› اگر از آنچه به سوÙ‰ تو نازل کردیم در تردیدÙ‰، از کسانÙ‰ که پیش از تو کتاب آسمانÙ‰ مÙ‰خواندند بپرس». سوره یونس/ آیه 94
مخاطب این آیه کیست؟ اگر خود پیامبر صلّى اللÙ‘ÙŽه علیه و آله است، پس او در شک بوده و اگر دیگرÙ‰ است، قرآن بر چه کسÙ‰ نازل شده بود؟!
4- درمورد این فرمایش خداوند متعال که: «وÙŽ لÙŽوÙ’ Ø£ÙŽنÙ‘ÙŽ ما فÙی الْأَرÙ’ضÙ مÙنÙ’ شÙŽجÙŽرَة٠أَقÙ’لامÙŒ وÙŽ الÙ’بÙŽحÙ’رÙ یÙŽمÙدÙ‘ÙهÙ مÙنÙ’ بÙŽعÙ’دÙهÙ سÙŽبÙ’عَة٠أَبÙ’حÙرÙ ما نÙŽفÙدÙŽتÙ’ کÙŽلÙماتÙ اللÙ‘ÙŽهÙØ› و اگر آنچه درخت در زمین است قلم باشد و هفت دریا به کمک دریا بیایند مرکÙ‘ب شوند، سخنان خدا پایان نمیپذیرد». سوره لقمان/آیه 27
این دریاها کدامند و کجایند؟
5- در باره این فرمایش خداوند متعال که: «وÙŽ فÙیها ما تÙŽشÙ’تÙŽهÙیهÙ الْأَنÙ’فÙسÙ وÙŽ تÙŽلÙŽذÙ‘Ù الْأَعÙ’یÙنÙØ› و در آنجا آنچه دلها آن را بخواهند و دیدگان را خوش آید، هست». سوره زخرف/ آیه 71
آدم علیهالسلام خواست گندم بخورد و آن را خورد، پس چرا توبیخ شد؟
6- درباره این فرمایش خداوند متعال که: «Ø£ÙŽوÙ’ یÙزÙŽوÙ‘ÙجÙهÙمÙ’ ذÙکÙ’راناÙ‹ وÙŽ Ø¥ÙناثاØ› یا به آنان هم پسر و هم دختر تزویج میکند». سوره شورÙ‰/آیه 50
پس چگونه است که خداوند مردان را به بندگانش تزویج مÙ‰کند، در حالÙ‰ که گروهÙ‰ که چنین عملÙ‰ انجام دادند مجازات کرده است؟
7 - درباره شهادت دادن یک زن که به تنهایÙ‰ جایز است، با اینکه خداوند فرموده: «وÙŽ Ø£ÙŽشÙ’هÙدÙوا ذÙŽوÙŽیÙ’ عÙŽدÙ’لÙ مÙنÙ’کÙمÙ’Ø› و دو تن مرد عادل را از میان خود گواه گیرید». سوره طلاق/ آیه 2
8- درباره خنثÙ‰(کسÙ‰ که مرد یا زن بودنش مشخص نیست) و فرمایش علÙ‰ علیهالسلام در این خصوص که: «به نشانه عضوÙ‰ که ادرار مÙ‰کند ارث مÙ‰برد»، چه کسÙ‰ موقع ادرار کردن به او نگاه کند؟ اگر مردان نگاه کنند، چه بسا او زن باشد و اگر زنان نگاه نمایند، چه بسا او مرد باشد و این نگاه کردنها هر دو حرام است و گواهÙ‰ خود خنثÙ‰ نیز به خاطر جلب نفع براÙ‰ خود، پذیرفته نمÙ‰شود؟
9- مردÙ‰، بر سر گله گوسفندÙ‰ آمده و دیده است چوپان با گوسفندÙ‰ نزدیکÙ‰ مÙ‰کند و چون چشم چوپان به صاحب گله مÙ‰افتد، آن گوسفند را رها مÙ‰سازد و گوسفند به میان گلÙ‘ه مÙ‰رود، چگونه این گوسفند ذبح شود و آیا خوردن گوشت آن جایز است یا نه؟
10- چرا قرائت حمد و سوره نماز صبح باید با صداÙ‰ بلند خوانده شود، در حالÙ‰که نماز صبح از نمازهاÙ‰ روز است و نمازهاÙ‰ شب باید به صداÙ‰ بلند باشد؟
11- و درباره این سخن علÙ‰ علیهالسلام به ابن جرموز(قاتل زبیر) که فرمود: قاتل ابن صفیÙ‘ه(زبیر) را به دوزخ بشارت ده! با اینکه امام بود، ولÙ‰ در بصره ابن جرموز را نکشت؟
12- و به من بگو، چگونه علÙ‰ علیهالسلام در صفین، دشمنان را کشت و فرمود: در حال هجوم و فرار آنان را بکشند و مجروحان را نیز تماما کشتØ› حال آنکه در جنگ جمل حکمش از این قرار بود که نه خود، فرارÙ‰ و مجروحی را کشت و نه به کسÙ‰ چنین حکمÙ‰ داد که فرارÙ‰ و مجروحی را بکشد و فرمود: هر که به خانه خود رود در امان است و هر که سلاحش را بر زمین گذارد در امان است! چرا چنین کرد؟ پس اگر حکم اوÙ‘ل درست است، حکم دومÙ‰ نادرست میباشد!
13- و به من بگو، آیا مردÙ‰ که به همجنس بازÙ‰(لواط) خود اقرار نماید، حدÙ‘ بر او جارÙ‰ مÙ‰شود یا نه؟
پاسخهای امام علیهالسلام
امام هادÙ‰ علیه السÙ‘لام فرمود: به او بنویس. عرض کردم: چه بنویسم؟ فرمود: بنویس:
بÙسÙ’مÙ اللÙ‘ÙŽهÙ الرÙ‘ÙŽحÙ’منÙ الرÙ‘ÙŽحÙیمÙØ› نامه تو، که خداوند تو را به راه حقÙ‘ هدایت فرماید، به من رسید و هدف تو از این سؤالات آزمایش کردن و رنجانیدن ما بوده تا اگر پاسخ ما نارسا باشد، راهÙ‰ براÙ‰ عیبجویÙ‰ از ما به دست آورÙ‰! خدا تو را بر اساس نیÙ‘تÙ‰ که دارÙ‰ سزا دهد! ما به سؤالات تو به تفصیل پاسخ گفتهایم، اینک خوب گوش بده و فهم و درک خود را براÙ‰ دریافت آن آماده کن و بدان، دل بسپار که حجÙ‘ت بر تو تمام است. و السÙ‘لام.
1- در باره این فرمایش خدا که: «کسÙ‰ که نزد او "علم کتاب" بود...» او آصف بن برخیا بود و سلیمان علیه السلام از شناخت آنچه آصف مÙ‰شناخت ناتوان نبودØ› ولÙ‰ سلیمان علیهالسلام با این کارش مÙ‰خواست به امÙ‘ت خود از جن و انس بفهماند که آصف بعد از او حجÙ‘ت خدا است و دانش او از نوع همان علم سلیمان علیهالسلام مÙ‰باشد که به امر الهÙ‰ نزد آصف به امانت گذارده بود و آن را به او فهمانده بود تا در امامت و راهنمایÙ‰ او اختلافÙ‰ نباشدØ› چنان که به خود سلیمان نیز در زمان زندگانÙ‰ داود علیهالسلام فهمانده شده بود تا نبوÙ‘ت او معرفÙ‰ شود و حجÙ‘ت بر خلق تمام شده باشد.
2- امÙ‘ا سجده یعقوب علیهالسلام و فرزندانش، براÙ‰ اطاعت خدا و ابراز محبÙ‘ت به یوسف علیهالسلام بودØ› همان طور که سجده فرشتگان بر آدم علیهالسلام براÙ‰ خود آدم نبودØ› بلکه به طور یقین، آن سجده براÙ‰ اطاعت خدا و ابراز محبÙ‘ت به آدم علیهالسلام بود و سجده یعقوب علیهالسلام و فرزندانش با همراهÙ‰ یوسف علیهالسلام به شکرانه رفع پراکندگÙ‰ آنان و دوباره دور هم جمع شدن بود. آیا نمÙ‰بینÙ‰ که یوسف علیهالسلام در آن هنگام به عنوان شکر و سپاس چنین گفت: «رÙŽبÙ‘Ù قÙŽدÙ’ آتÙŽیÙ’تÙŽنÙی مÙنÙŽ الÙ’مÙلÙ’کÙ وÙŽ عÙŽلÙ‘ÙŽمÙ’تÙŽنÙی مÙنÙ’ تَأْوÙیلÙ الْأَحادÙیثØ› پروردگارا، تو به من دولت دادÙ‰ و از تعبیر خوابها به من آموختÙ‰...؟!» سوره یوسف/آیه 102
3- امÙ‘ا درباره این فرمایش خداوند متعال که: «و اگر از آنچه به سوÙ‰ تو نازل کردیم در تردیدÙ‰، از کسانÙ‰ که پیش از تو کتاب آسمانÙ‰ مÙ‰خواندند بپرس». مخاطب، همان پیامبر خدا صلّى اللÙ‘ÙŽه علیه و آله است که البتÙ‘ه خودش درباره آنچه بر او نازل مÙ‰شد تردیدÙ‰ نداشتØ› ولÙ‰ نادانان مÙ‰گفتند: چگونه است که خدا پیامبرÙ‰ از فرشتگان مبعوث نکرده؟ و چرا پیامبر خدا مثل ما به خوردن و نوشیدن و بازار رفتن نیاز دارد و هیچ فرقÙ‰ بین ما و او نیست؟ پس خداوند به پیامبرش وحÙ‰ فرستاد -در حضور این نادانان- «از کسانÙ‰ که کتاب مÙ‰خوانند بپرس» که آیا خداوند پیش از تو پیامبرÙ‰ مبعوث کرده است؟ جز اینکه او نیز غذا مÙ‰خورده و به بازار مÙ‰رفته و تو هم نظیر آنان هستی و اینکه فرمود: «اگر تو در تردیدÙ‰...» البته او خود هیچ شک و تردیدÙ‰ نداشته استØ› ولÙ‰ براÙ‰ رعایت انصاف در گفتار، چنین فرموده است، همانطور که فرموده: «تÙŽعالÙŽوÙ’ا نÙŽدÙ’ع٠أَبÙ’ناءَنا وÙŽ Ø£ÙŽبÙ’ناءَکÙمÙ’ وÙŽ نÙساءَنا وÙŽ نÙساءَکÙمÙ’ وÙŽ Ø£ÙŽنÙ’فÙسÙŽنا وÙŽ Ø£ÙŽنÙ’فÙسÙŽکÙمÙ’ ثÙمÙ‘ÙŽ نÙŽبÙ’تÙŽهÙلÙ’ فÙŽنÙŽجÙ’عÙŽلÙ’ لÙŽعÙ’نÙŽتÙŽ اللÙ‘ÙŽهÙ عÙŽلÙŽÙ‰ الÙ’کاذÙبÙینÙŽØ› بیایید پسرانمان و پسرانتان، زنانمان و زنانتان، خویشانمان و خویشانتان را فراخوانیم، سپس مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم». سوره آل عمران/آیه 61 و اگر مÙ‰گفت: لعنت خدا را بر شما قرار دهیم، آنها پیشنهاد مباهله را قبول نمÙ‰کردند! با آنکه خدا مÙ‰دانست که پیامبرش همه پیامهاÙ‰ او را ابلاغ مÙ‰کند و از دروغگویان نیست و همچنین پیامبر صوات الله علیه و آله خودش نیز مÙ‰دانست که در آنچه مÙ‰گوید راستگو استØ› ولÙ‰ دوست داشت که منصفانه باشد.
4- امÙ‘ا درباره فرمایش خداوند متعال که: «و اگر آنچه درخت در زمین است قلم باشد و هفت دریاÙ‰ دیگر به یارÙ‰ دریا بیایند، سخنان خدا پایان نمیپذیرد!» به طور یقین چنین استØ› اگر همه درختان دنیا قلم شوند و هفت دریا به یاری دریا بیایند و زمین تمام چشمههاÙ‰ خود را بیرون ریزد، پیش از آنکه نگارش کلمات خداوند پایان پذیرد، همه دریاها تمام میشوند! آن دریاها عبارتند از: چشمه "گوگرد"، چشمه "نمر"، چشمه "برهوت"، چشمه "طبریÙ‘ه" و آب گرم "ماسبذان"، آب گرم آفریقا که به "لسنان" معروف است و چشمه "بحرون" و ماییم آن کلمات خدا که پایان نمیپذیرد و فضایل ما درک نمیشود.
5- امÙ‘ا بهشت، در آن، انواع خوردنیها و آشامیدنیها و سرگرمیها وجود دارد که دل، خواهان آنها باشد و دیده را خوش آید و خداوند نیز همه آنها را بر آدم علیهالسلام روا داشته بود و آن درختÙ‰ که آدم علیهالسلام و همسرش را از آن منع کرده بود، درخت حسد بود که با آن دو قرار گذاشته بود تا به هیچ یک از آفریدگانش که خدا او را از فضیلتÙ‰ برخوردار ساخته، به دیده حسد ننگرند و آدم آن را فراموش کرد و به دیده حسد نگریست و تصمیمÙ‰ در خود نیافت.
6- امÙ‘ا درباره این فرمایش خداوند متعال که: «یا به آنان هم پسر و هم دختر تزویج نماید»، یعنÙ‰ براÙ‰ او پسر و دختر با هم متولÙ‘د سازد، چون به هر دوتایÙ‰ که با هم باشند، زوج اطلاق مÙ‰شود و هر یک از آن دو زوج دیگرÙ‰ است. معاذ اللÙ‘ÙŽه! که مقصود خداوند جلیل همان چیزÙ‰ باشد که تو با برداشت غلط، خود را بدان فریفتÙ‰ و مÙ‰خواهÙ‰ براÙ‰ ارتکاب گناه همجنس بازÙ‰ خود رخصتجویÙ‰. «وÙŽ مÙŽنÙ’ یÙŽفÙ’عÙŽلÙ’ ذلÙکÙŽ یÙŽلÙ’قÙŽ Ø£ÙŽثاماÙ‹. یÙضاعÙŽفÙ’ لÙŽهÙ الÙ’عÙŽذابÙ یÙŽوÙ’مÙŽ الÙ’قÙیامَة٠وÙŽ یÙŽخÙ’لÙدÙ’ فÙیهÙ مÙهاناÙ‹Ø› و هر کس چنین کند سزایش را دریافت خواهد کرد. براÙ‰ او در روز قیامت عذاب دو چندان مÙ‰شود و پیوسته در آن خوار مÙ‰ماند»Ø› سوره فرقان/آیه 68 و 69 البته اگر توبه نکند.
7- امÙ‘ا شهادت دادن زن که به تنهایÙ‰ جایز است، درباره "قابله و ماما" است که در صورت رضایت، پذیرفته میشود و اگر رضایت نباشد دستÙ کم باید دو زن شهادت دهند که در اینجا به خاطر ضرورت، دو زن به جاÙ‰ یک مرد پذیرفته مÙ‰باشدØ› زیرا مرد در این مورد خاص نمÙ‰تواند کار زن را انجام دهد و اگر زن تنها باشد، شهادت او را با سوگندش قبول مÙ‰کنند.
8- امÙ‘ا گفته علÙ‰ علیهالسلام در باره آزمایش خنثÙ‰، همان طور است که فرمودهØ› گروهÙ‰ عادل هر کدام آینهاÙ‰ به دست میگیرند و آن خنثÙ‰ پشت سر آنان عریان مÙ‰شود و آن گروه بر اساس تصویری که از او در آینه منعکس شده حکم را تعیین مÙ‰کنند.
9- امÙ‘ا مردÙ‰ که چوپانÙ‰ را مشاهده کرده که به گوسفندÙ‰ تجاوز نموده، اگر آن گوسفند را توانست شناسایÙ‰ کند، ذبحش کند و آن را بسوزاند و اگر نتوانست شناسایÙ‰ نماید، آن گله را دو قسمت کند و میان آن دو قسمت قرعه بکشد، چون قرعه به نام یکÙ‰ از آن دو افتاد، قسمت دیگر رهایÙ‰ مییابد، سپس قسمت باقÙ‰ مانده را دو دسته نماید و میان آن دو نیز قرعه کشد و همین طور قرعه کشÙ‰ را ادامه بدهد تا اینکه فقط دو گوسفند بماندØ› در این هنگام بین آن دو قرعه بکشد و قرعه به نام هر کدام درآمد، آن را ذبح کند و بسوزاند و بقیÙ‘ه گله رهایÙ‰ مییابند.
10- امÙ‘ا قرائت حمد و سوره با صداÙ‰ بلند در نماز صبح، به این دلیل است که پیامبر صلّى اللÙ‘ÙŽه علیه و آله آن را در تاریکÙ‰ شب اول وقت نماز صبح مÙ‰خواندند و قرائتش از نمازهاÙ‰ شبانه به شمار آمده است.
11- امÙ‘ا درباره سخن علÙ‰ علیه السÙ‘لام که فرمود: "قاتل ابن صفیÙ‘ه را به دوزخ بشارت ده" بر اساس فرمایش پیامبر صلّى اللÙ‘ÙŽه علیه و آله بوده است و ابن جرموز(قاتل زبیر) جزØ¡ خوارج بود که در جنگ نهروان خروج کردند. برای همین، علÙ‰ علیهالسلام او را در بصره نکشتØ› چون مÙ‰دانست او در شورش فتنه انگیز خوارج در نهروان کشته خواهد شد.
12- اما اینکه گفتÙ‰: علÙ‰ علیهالسلام اهل صفÙ‘ین را چه در حال هجوم و چه در حال فرارشان مÙ‰کشت و اجازه داد مجروحان را نیز بکشند، ولÙ‰ در جنگ جمل، فرارÙ‰ را تعقیب نمÙ‰کرد و اجازه کشتن مجروحان را نمÙ‰داد و هر کس اسلحه خود را بر زمین مÙ‰نهاد در امان بود و هر کس درون خانه خود مÙ‰رفت باز در امان بودØ› در پاسخ باید گفت این حکم از آن جهت بود که رهبر و فرمانده اهل جمل کشته شده بود و پشتیبانÙ‰ نداشتند که به سوی آن باز گردند و طبق دستور او جنگ را ادامه دهند و در واقع مردم بدون آنکه قصد ادامه جنگ را داشته باشند، یا مخالفتÙ‰ ورزند و یا اختلافÙ‰ ایجاد نمایند، به خانههایشان بازگشتند و همین قدر راضÙ‰ بودند که شمشیر از آنها برداشته شود. در این شرایط حکمÙ برداشتن شمشیر از آنان برای خوددارÙ‰ از آزارشان بودØ› زیرا آنها هیچ گونه کمکÙ‰ براÙ‰ ادامه جنگ درخواست نکردند، ولÙ‰ اهل صفÙ‘ین به وسیله یک ستاد آماده و رهبرÙ‰ که براÙ‰ آنها سلاح و زره و نیزه و شمشیر مهیÙ‘ا مÙ‰کرد، پشتیبانÙ‰ مÙ‰شدند و مالÙ‰ فراوان به آنها مÙ‰بخشید و از آنها پذیرایÙ‰ مÙ‰نمود و از بیمارانشان عیادت به عمل مÙ‰آورد و استخوان شکسته آنان را شکستهبندÙ‰ مÙ‰کرد و مجروحان را درمان مÙ‰نمود و مرکب سوارÙ‰ در اختیار پیادگانشان مÙ‰گذاشت و لباس براÙ‰ برهنگانشان مÙ‰داد و آنها را دوباره به جنگ و کشتار برمÙ‰گردانید. پس بین این دو واقعه مساوات در حکم برقرار نیستØ› چون علÙ‰ علیه السلام عارف به حکم جنگ با اهل توحید بودØ› لکن، این را براÙ‰ ایشان توضیح مÙ‰داد و هر که آن را نمÙ‰پذیرفت کشته مÙ‰شد یا اینکه باید توبه مÙ‰کرد تا کشته نشود.
13- امÙ‘ا آن مردÙ‰ که به لواط اقرار کرده و بیÙ‘نه بر او اقامه نشده، بلکه داوطلبانه اقرار نموده، امام مÙ‰تواند هم از جانب خدا او را کیفر دهد و هم مÙ‰تواند از جانب خدا بر او منÙ‘ت نهد و عفوش نماید.
آیا این فرمایش خدا را نشنیدهاÙ‰ که: «هذا عÙŽطاؤÙنا فÙŽامÙ’نÙنÙ’ Ø£ÙŽوÙ’ Ø£ÙŽمÙ’سÙکÙ’ بÙغÙŽیÙ’رÙ حÙسابÙØ› این بخشش ماست، آن را بÙ‰حساب ببخش یا نگاهدار!»سوره ص/ آیه 39
ما تو را از همه چیزهایÙ‰ که سؤال نموده بودÙ‰ آگاه ساختیمØ› پس آن را بدان.
تحف العقول/ابن شعبه حرÙ‘انی/انتشارات جامعه مدرسین/1363ش/ص476 الی481
💬 دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید!
📝 ثبت دیدگاه جدید
✅ دیدگاه شما پس از تایید مدیر نمایش داده میشود.