نودیها:اندیشه مهدویت در مذهب تشیعØŒ به‌دلیل مسØ£له امامت و جایگاه اعتقادÙ‰ آنØŒ که در فرهنگ شیعهØŒ تداوم رسالت استØŒ جایگاه رفیعÙ‰ دارد. شیعه امامیه معتقد است امامتØŒ مقامÙ‰ است که از جانب خدا و به‌واسطه پیامبرØŒ براÙ‰ امت پس از او جعل شده و امام کسÙ‰ است که سرنوشت امور دینÙ‰ و دنیایÙ‰ مردم در دست اوست. ازاین‌روØŒ شیعیان منتظرند در دولت کریمه آن حضرتØŒ جامعه اخلاقÙ‰ را در جهان تجربه کنند و بى‌عدالتÙ‰ وجود نداشته نباشد و همه‌چیز بر پایه عدالت و اخلاقØŒ سامان یابد. انتظار ظهور یک مصلح بزرگ آسمانÙ‰ و امید به آینده و استقرار صلح و عدل جاویدانØŒ امرÙ‰ فطرÙ‰ و طبیعÙ‰ است که با ذات و وجود آدمÙ‰ سر و کار دارد و با آفرینش هر انسانÙ‰ همراه است و زمان و مکان نمى‌شناسد و به هیچ قوم و ملتÙ‰ نیز اختصاص ندارد. ازاین‌روØŒ همگان براساس فطرت ذاتÙ‰ خود مایلند روزÙ‰ فرارسد که جهان در پرتو ظهور رهبرÙ‰ الهÙ‰ و آسمانÙ‰ و با تØ£یید عنایت پروردگارØŒ از ستم ستمگران نجات یابد و انسان‌ها از فلاکت موجود و نابسامانÙ‰ و ناامنÙ‰ و تیره‌روزÙ‰ رها شوند و سرانجام به کمال مطلوب و زندگÙ‰ شرافتمندانه‌اÙ‰ دست‌یابند. با بهره‌گیرÙ‰ از آیات و روایاتØŒ قیام مهدÙ‰ موعود(عج)ØŒ آخرین حلقه مبارزات حق و باطل است که از آغاز جهان برپا بوده است. پیامبران الهÙ‰ براÙ‰ برقرارÙ‰ ارتباط درست میان بنده و خالق و روابط حسنه میان بشرØŒ بر اساس عدالت و صلح و صفا و خدمت برانگیخته شده‌اندØŒ بنابراینØŒ برقرارÙ‰ عدالتØŒ هدف اصلÙ‰ و عمومÙ‰ انبیا(ع) بوده است و آرزو و خیال نیستØŒ بلکه واقعیتÙ‰ است که دنیا به‌سوÙ‰ آن پیش مى‌رودØ› یعنÙ‰ سنت الهÙ‰ است. خدا در نهایتØŒ عدالت را بر دنیا حاکم خواهد کرد. به فرموده امام راحلØŒ «ما منتظران مقدم مبارکشØŒ مکلف هستیم تا با تمام توان کوشش کنیم تا قانون عدل الهÙ‰ را در این کشور ولÙ‰ عصر(عج) حاکم کنیم و از تفرقه و نفاق و دغل‌بازÙ‰ بپرهیزیم و رضاÙ‰ خداوند متعال را در نظر بگیریم». *    سیرÙ‰ کوتاه در زندگÙ‰ نامه حضرت‌ معتمد عباسى، امام حسن عسکرÙ‰(ع) را در هشتم ربیع الاول سال Û²Û¶Û° ه. قØŒ به شهادت رساند و امامت مهدÙ‰ موعود که رهبرÙ‰ و ولایتش را پیامبر اکرم(ص) و معصومین پس از ایشان وعده داده بودندØŒ آغاز شد. امامت حضرت مهدÙ‰(عج) در شرایطÙ‰ روÙ‰ داد که امام یازدهم نیز مانند دیگر ائمهØŒ زمینه ولایت را براÙ‰ فرزند خود آماده کرده بود. شب پیش از شهادتØŒ ایشان به‌دور از چشم مØ£موران خلیفهØŒ نامه‌هاÙ‰ بسیارÙ‰ درباره این مسØ£له مهم به شهرهاÙ‰ گوناگون فرستاد. حکومت عباسÙ‰ از مدت‌ها پیشØŒ بر اساس سخن رسول خدا(ص) و امامان معصوم(ع) مبنÙ‰ بر این‌که مهدÙ‰ فرزند امام حسن عسکرÙ‰(ع) استØŒ امام یازدهم شیعیان را زیر نظر داشتند و مراقب بودند فرزندÙ‰ از ایشان باقÙ‰ نماند. با تولد حضرت مهدÙ‰(عج) در Û±Ûµ شعبان سال Û²ÛµÛµ ه ق در سامراØŒ امام حسن عسکرÙ‰(ع) با پنهان نگاه داشتن خبر ولادت فرزند خویشØŒ این نقشه را باطل کرد. پس از شهادت امام حسن عسکرÙ‰(ع)ØŒ خبر شهادت ایشان در سراسر سامرا پیچید و مردم در سوگ آن امام همامØŒ عزادارÙ‰ کردند و حضرت مهدÙ‰(عج) بر پیکر مطهر پدر بزرگوارشان نماز خواندند. پس از شهادت امامØŒ حضرت حجت(عج) که در آن زمان Ûµ سال داشتندØŒ به امامت رسید و کم‌کم خبر وجود فرزندÙ‰ از سلاله پاک امامت پخش شد که تلاش خلیفه عباسÙ‰ براÙ‰ یافتن ایشان‌ بى‌فایده بود. امامت حضرت حجت(عج) در این دوران را غیبت صغرا مى‌خواندند. این غیبت از زمان شهادت پدر بزرگوارشان در سال Û²Û¶Û° ه قØŒ شروع و تا سال Û³Û²Û¹ ه ق به طول انجامید. چهار نایب خاصØŒ امر وساطت میان امام(عج) و شیعیان را به‌عهده داشتند و احکام دین را از ایشان دریافت و در اختیار شیعیان قرار مى‌دادند. این چهار نفرØŒ عثمان‌بن سعیدØŒ محمد‌بن عثمانØŒ حسین‌بن روح و على‌بن محمد سمرÙ‰ بودند. این غیبتØŒ Û¶Û¹ سال به طول انجامید. پس از غیبت صغراØŒ غیبت کبرا آغاز شد. از امامت ایشان تاکنون Û±Û±Û·Û¹سال مى‌گذرد. جهان در دو مرحله غیبت امام خودØŒ در انتظار عدالت علوÙ‰ است‌. *    برکات مهدوى‌ یکÙ‰ از سؤالات درباره مباحث مهدویت این است که چگونه مى‌توان از فیوضات امام غایب بهره مند شدØŸ امامÙ‰ که در پس پرده غیبت استØŒ مى‌تواند در حیات بشرÙ‰ اثرÙ‰ داشته باشدØŸ جابر‌بن عبد الله انصارÙ‰ با شنیدن خبر غیبت حضرت مهدÙ‰(ع) از نبÙ‰ اکرم(ع) پرسید: «فÙŽهÙŽل یقÙŽعُ لِشِیعÙŽتِهِ الإِنتفاعُ فِى غÙŽیبÙŽتِهِ؟؛ آیا در غیبت حضرتØŒ شیعیانش بهره و فایده‌اÙ‰ از او خواهند برد؟» حضرت رسول فرمودند: «اِى و الÙ‘ÙŽذِى بÙŽعÙŽثÙŽنِى بِالنُّبُوÙ‘ÙŽه إِنÙ‘ÙŽهُم ینتÙŽفِعُونÙŽ بِهِ وÙŽ یستÙŽضِیئُونÙŽ بِنُورِهِ کانتِفاعِ النÙ‘اسِ بِالشÙ‘مسِ و إِن جÙŽلÙ‘ÙŽلÙŽها السِّحÙŽابٌ؛ بلهØŒ قسم به کسى‌که مرا به نبوت برانگیختØŒ همانا شیعیانش از او بهره مند مى‌شوند و به نور او روشنÙ‰ مى‌یابندØ› همانند بهره مندÙ‰ مردم از خورشیدØŒ آن گاه که ابر آن‌را پوشانده باشد.» از آن‌جاÙ‰ که مشیت خداوند بر این تعلق گرفته است که نظام هستى، نظام اسباب و مسبÙ‘بات باشدØ› براÙ‰ فیض وجود و دیگر فیوضات به‌واسطه‌اÙ‰ نیاز بود که از طرفÙ‰ بتواند با عالم ماده مرتبط باشد و در قالب انسان مادÙ‰ تجلÙ‰ یابد و از سوÙ‰ دیگرØŒ نزدیک‌ترین و مقرب‌ترین موجود در عالم هستÙ‰ به خالق متعال باشد. به‌همین‌دلیل است اولین چیزÙ‰ که به‌وسیله آفریدگار هستÙ‰ خلق شدØŒ انوار طیبه ائمÙ‘ه معصومین(ع) بود و به‌واسطه آنانØŒ فیض وجود به دیگر موجودات افاضه شد. امام عصر(ع)ØŒ واسطه فیض بین خالق و مخلوق است و نور وجودØŒ علم و هدایت به‌واسطه او به مخلوقات مÙ‰ رسد. آن‌حضرت به‌عنوان یکÙ‰ از معصومین(ع)ØŒ هدف نهایÙ‰ آفرینش انسان و جهان است و مخلوقات همان‌گونه که در پیدایش خود نیازمند هدف نهایÙ‰ هستندØŒ در تداومØŒ استمرار و بقاÙ‰ خلقت نیز به آن نیازمندند. بنابراینØŒ موجودات عالمØŒ هم اصل وجودشان به‌واسطه امام است و هم نعمت‌هایÙ‰ را که در طول حیات خود دارندØŒ به‌واسطه وجود بابرکت امام است. «بِبÙŽقÙŽائِهِ بÙŽقِیتِ الدُّنیا و بِیمِینِهِ رُزِقÙŽ الوÙŽرى؛ دنیا به‌واسطه‌ى بقاÙ‰ او باقÙ‰ است و مخلوقات به برکت او روزÙ‰ داده مى‌شوند. *    خانواده مهدوى‌ یکÙ‰ از جذاب‌ترین مباحث مربوط به خانواده و مهدویتØŒ آشنایÙ‰ با معارف مشترک قرآنÙ‰ بین خانواده و مبحث مهدویت است. در این بارهØŒ سوره نورØŒ در ابتدا با ظرافت و زیبایÙ‰ خاصÙ‰ به مباحث خانواده اشاره کرده و در پایان به بحث منجÙ‰ و تشکیل حکومت مهدوÙ‰ پرداخته است. با دقت در مضامین این سوره درمÙ‰ یابیم بیشترین حجم آیات آن به آسیب‌شناسÙ‰ خانه و خانواده و راهکارهاÙ‰ حقوقÙ‰ و اخلاقÙ‰ انسجام بخشÙ‰ و حفظ نظام خانواده مربوط است. البته نکته بسیار مهم این است که خداوند پس از تبیین احکام خانوادهØŒ به طرح «مسØ£له مهدویت» مى‌پردازد و مى‌فرماید: «وÙŽعÙŽدÙŽ اللهُ الÙ‘ÙŽذِینÙŽ آمÙŽنُوا مِنکمÙ’ وÙŽعÙŽمِلُوا الصÙ‘ÙŽالِحÙŽاتِ لÙŽیسÙ’تÙŽخÙ’لِفÙŽنÙ‘ÙŽهُم فِى الْأَرÙ’ضِ کمÙŽا اسÙ’تÙŽخÙ’لÙŽفÙŽ الÙ‘ÙŽذِینÙŽ مِن قÙŽبÙ’لِهِمÙ’ وÙŽلÙŽیمÙŽکنÙŽنÙ‘ÙŽ لÙŽهُمÙ’ دِینÙŽهُمُ الÙ‘ÙŽذِى ارÙ’تÙŽضÙŽÙ‰ لÙŽهُمÙ’ وÙŽلÙŽیبÙŽدِّلÙŽنÙ‘ÙŽهُم مِّن بÙŽعÙ’دِ خÙŽوÙ’فِهِمÙ’ Ø£ÙŽمÙ’نÙ‹ا یعÙ’بُدُونÙŽنِى لÙŽا یشÙ’رِکونَ‌بى‌شÙŽیئÙ‹ا وÙŽمÙŽن کفÙŽرÙŽ بÙŽعÙ’دÙŽ ذÙŽلِک فَأُوÙ’لÙŽئِک هُمُ الÙ’فÙŽاسِقُونÙŽØ› خدا به کسانÙ‰ از شما که ایمان آورده و کارهاÙ‰ شایسته انجام داده‌اندØŒ وعده داده است که حتماÙ‹ آنان را در این سرزمینØŒ جانشین خود قرار دهدØ› همان‌گونه که کسانÙ‰ را که پیش از آنان بودند جانشین خود قرار داد و آن دینÙ‰ را که برایشان پسندیده استØŒ به سودشان مستقر کند و بیمشان را به ایمنÙ‰ مبدل گرداند تا مرا عبادت کنند و چیزÙ‰ را با من شریک نگردانند و هر کس پس از آن به کفر گرایدØŒ آنانند که نافرمانند. امتزاج و تربیت مباحث خانواده و طرح آیه مهدویت در این سورهØŒ بیانگر ارتباط تنگاتنگ فرهنگ انتظار و مهدویت با اصالت خانوادگÙ‰ و استحکام بیان خانواده و توجه به «بیت» است. انسان‌هاÙ‰ صالح و تربیت یافته در خانواده‌هاÙ‰ اصیلØŒ شایستگÙ‰ پذیرش ولایت و امامت پیشواÙ‰ آسمانى‌اÙ‰ چون حضرت مهدÙ‰(عج) را دارند. به‌همین‌دلیلØŒ در نظام سیاسÙ‰ و فرهنگ علوى، یکÙ‰ از ملاک‌هاÙ‰ گزینش افراد شایستهØŒ تربیت یافتن و برخاستن آنان از «بیوت صالحه» است. چنان‌که حضرت علÙ‰(ع) در نامه‌اÙ‰ به مالک اشتر فرمود: «ثُمُّ الصÙŽق بِذÙŽوِى المُرُؤاتِ و الØ£حسابِ و Ø£هل البیوتاتِ الصÙ‘الِحÙŽه و السÙ‘ÙŽوابق الحÙŽسÙŽنهِ...Ø› در انتخاب کارگزاران خود با آنان که خانواده دارترند و شخصیت حساب شده دارند و از خاندانÙ‰ پارسا و صالح و با سوابقÙ‰ درخشانندØŒ ارتباطÙ‰ نزدیک تر برقرار کن و آنان را برگزین». به عبارتÙ‰ مى‌توان نتیجه گرفت که اصالت‌هاÙ‰ خانوادگÙ‰ و رعایت احکام خانوادهØŒ چون ازدواجØŒ کنترل چشمØŒ روابط سالم خانوادگى، حیا و عفتØŒ زمینه تحقق وعده الهÙ‰ و تشکیل حکومت جهانÙ‰ آخرین ذخیره الهÙ‰ را فراهم مى‌کند و کسانى‌که لیاقت و توانایÙ‰ پاک زیستÙ‰ و اداره یک خانواده را داشته باشندØŒ لیاقت مشارکت در اداره جهانÙ‰ پاک و عارÙ‰ از هر نوع ستم و تباهÙ‰ را نیز خواهند داشت. *    سیره حکومتÙ‰ مهدوى‌ ظهور حضرت مهدÙ‰(عج)ØŒ شکوفاترین فصل تاریخ انسانیت استØ› دورانÙ‰ که وعده‌هاÙ‰ خداوند درباره خلافت مؤمنان و امامت مستضعفان و وارثت صالحان تحقق مى‌یابد و جهان با قدرت الهÙ‰ آخرین پرچمدار عدالت و توحیدØŒ صحنه شکوه مندترین جلوه‌هاÙ‰ عبادت پروردگار مى‌شود. در احادیث گوناگونØŒ گوشه هایÙ‰ از عظمت آن دوران به تصویر کشیده شده است. پس از ظهور امام زمان(ع) گروهÙ‰ بر ضد حضرت وارد جنگ مى‌شوند و مى‌کوشند از تشکیل حکومت عدل الهÙ‰ بر روÙ‰ زمین که وعده آنØŒ از سوÙ‰ انبیا و امامان(ع) داده شده است جلوگیرÙ‰ کنند. امام(ع) ابتدا آنان را به راه حق دعوت مى‌کند و اگر قبول نکردندØŒ با آنان وارد کارزار مى‌شود و هرگونه فساد و کژÙ‰ را نابودکند. امام باقر(ع) در تفسیر آیه «وÙŽ قاتِلُوهُمÙ’ حتÙ‰ لا تÙŽکونÙŽ فِتÙ’نÙŽهÙŒ وÙŽ یکونÙŽ الدِّینُ کلُّهُ لِلÙ‘هِ». (انفال:Û³Û¹) مى‌فرماید: «تØ£ویل این آیه هنوز نیامده است. پس زمانÙ‰ که تØ£ویل آن فرا رسدØŒ مشرکان کشته مى‌شوندØŒ مگر موحÙ‘د شوند و شرکÙ‰ باقÙ‰ نماند. در حدیث دیگرÙ‰ مى‌فرماید: «با مشرکان جنگ مى‌کنند تا این‌که موحÙ‘د شوند و شریکÙ‰ براÙ‰ خدا قرار ندهند. چنان (امنیتÙ‰ حاصل) مى‌شود که پیرزن کهنسالØŒ از مشرق به مغرب مى‌رودØŒ بدون آن‌که کسÙ‰ جلوÙ‰ او را بگیرد. امام صادق(ع) نیز مى‌فرماید: «إِذا قامÙŽ الÙ’قائِمُ لایبÙ’قÙ‰ Ø£ÙŽرÙ’ضÙŒ إِلÙ‘ا نُودِى فِیهÙŽا شÙŽهادÙŽهÙŽ Ø£ÙŽنÙ’ لاإِلهÙŽ إِلÙ‘ÙŽا اللهÙŽ وÙŽ Ø£ÙŽنÙ‘ÙŽ مُحÙŽمÙ‘ÙŽداÙ‹ رÙŽسُولُ اللهِ؛ زمانÙ‰ که قائم(عج) قیام کندØŒ هیچ سرزمینÙ‰ نمى‌ماندØŒ مگر این‌که نداÙ‰ شهادتین لا Ø¥له Ø¥لÙ‘ا الله و محمÙ‘د رسول الله در آن طنین اندازد. *    احیاÙ‰ قرآن‌ قرآنØŒ محور حرکت جنبش جهانÙ‰ امام مهدÙ‰(عج) است و آن‌حضرت با آموزش قرآنØŒ آن‌را سرمشق زندگÙ‰ انسان‌ها قرار خواهند داد. حضرت علÙ‰(ع) در این باره مى‌فرماید: «کØ£ÙŽنّى Ø£نÙ’ظُرُ اِلÙ‰ شِیعÙŽتُنÙŽا بِمÙŽسÙ’جِدÙŽ الÙ’کوفÙŽهِ وÙŽ قÙŽدÙ’ ضÙŽرÙŽبُوا اÙŽلÙ’فساطِیطِ یعÙŽلِّمُونÙŽ النَ‌اسÙŽ اÙŽلÙ’قُرآنÙŽ کمÙŽا اُنÙ’زِلÙŽØ› گویا شیعیان ما اهل بیت(ع) را مى‌بینم که در مسجد کوفه گرد آمده‌اند و خیمه‌هایÙ‰ برافراشته‌اند و در آن‌ها قرآن‌را آن چنان‌که نازل شده استØŒ به مردم یاددهند». حضرت علÙ‰(ع) درباره بیان احوال زمان ظهور امام مهدÙ‰(عج) مى‌فرماید: «(امام مهدÙ‰) هواÙ‰ نفس را به هدایت و رستگارÙ‰ برمÙ‰ گرداندØŒ زمانÙ‰ که مردم هدایت را به هواÙ‰ نفس تبدیل کرده باشند و رأى را به قرآن برمÙ‰ گردانندØŒ زمانÙ‰ که مردم قرآن‌را به رأى و اندیشه بدل کرده باشند». *    گسترش عدالت‌ مهم‌ترین شاخص قیام امام مهدÙ‰(عج)ØŒ ریشه کن ساختن ستم و فراگیر کردن عدل و قسط در سراسر گیتÙ‰ استØŒ به گونه‌اÙ‰ که مى‌توان ادعا کردØŒ جمله «یمÙ’لَأُ الْأَرÙ’ضَ‌ قِسÙ’طاÙ‹ وÙŽ عÙŽدÙ’لاÙ‹ کمØŸا مُلِئÙŽتÙ’ ظُلÙ’ماÙ‹ وÙŽ جÙŽوÙ’راً» که در بیشتر احادیث ذکر شدهØŒ تواتر لفظÙ‰ دارد. پیامبر(ص) مى‌فرماید: «قیامت بر پا نمى‌شودØŒ مگر این‌که مردÙ‰ از اهل بیت من که اسمش شبیه اسم من استØŒ حاکم شود و زمین را پر از عدل و قسط کندØŒ همان‌گونه که پر از ظلم و جور شده بود. *    گرایش مجدد به اسلام‌ با درگذشت پیامبر اسلام(ص)ØŒ خلفا کوشیدند از روشن شدن جایگاه اهل بیت(ع) در مقام مفسران دین اسلام که هدایت جامعه را عهده دار بوده‌اندØŒ جلوگیرÙ‰ کنند که این امر سبب شد گمراهى‌ها در میان مسلمانان گسترش یابد و برخÙ‰ عناصر یهودÙ‰ و مسیحى، با کمک دستگاه خلافتØŒ اسلام را مطابق سلیقه شان و مناسب با منافع حاکمانØŒ توجیه و تفسیر کنند و مردمØŒ از اهل بیت(ع) جدا کنند. افرادÙ‰ مانند تمیم دارى، وهب‌بن منبهØŒ کعب الاحبارØŒ ابوهریرهØŒ عروه‌بن زبیر و عبدالله‌بن عمرØŒ با تفسیرهایÙ‰ که بیش تر با هواهاÙ‰ نفسانÙ‰ و خواسته‌هاÙ‰ حاکمان مطابقت داشتØŒ از همان آغازØŒ موجب بروز برخÙ‰ انحراف‌ها و ایجاد فرقه‌هاÙ‰ کلامÙ‰ در زمان هاÙ‰ بعد شدند. به‌همین‌دلیلØŒ آن گاه که امام زمان(ع) قیام مى‌کندØŒ به پیراستن دین اسلام از انحراف‌ها و پیرایه هایÙ‰ مى‌پردازد که از سوÙ‰ منحرفان بر دین اسلام تحمیل شده است و مردم را به اسلامÙ‰ که پیامبر آن‌را ابلاغ کرده بودØŒ دعوت مى‌کنند. امام صادق(ع) در این باره مى‌فرماید: «زمانÙ‰ که حضرت قائم(ع) قیام مى‌کندØŒ مردم را مجدداÙ‹ به اسلام فرا مى‌خواند و به امرÙ‰ هدایت مى‌کند که فراموش شد و جمهور از آن منحرف شده‌اند. *    عدالت فرهنگى‌ در نظام حکومتÙ‰ امام مهدÙ‰(ع)ØŒ به‌طور کلÙ‰ نادانى،بى‌سوادÙ‰ و کم خردى، ریشه کن مى‌شود و همه انسان ها براساس توانایÙ‰ خودØŒ از بالاترین حد دانش و معرفت برخوردار مى‌شوند. در روایتÙ‰ که از امام باقر(ع) نقل شدهØŒ در زمینه رشد و توسعه خردورزÙ‰ در زمان امام مهدÙ‰(ع) آمده است: «إِذÙŽا قÙŽامÙŽ قÙŽائِمُنÙŽا وÙŽضÙŽعÙŽ اللهُ یدÙŽهُ عÙŽلÙ‰ رُؤُسِ الÙ’عِبادِ فÙŽجُمِعÙŽ بها عُقُولُهُمÙ’ وÙŽ کمُلÙŽتÙ’ بِهِ Ø£ÙŽخÙ’لÙŽاقُهُمÙ’Ø› هنگامÙ‰ که قائم ما به پا خیزدØŒ خداوند دستش را بر سر بندگان مى‌گذارد و بدین وسیله عقول آن‌ها افزایش مى‌یابد و خردهاÙ‰ آن‌ها به کمال مÙ‰ رسد». عدالت مهدوÙ‰ به عدالت اقتصادÙ‰ یا عدالت قضایÙ‰ محدود نمى‌شود و شامل حوزه‌هاÙ‰ فرهنگى، سیاسى، اقتصادÙ‰ و حقوقÙ‰ مى‌شود. *    عدالت سیاسى‌ عدالت سیاسÙ‰ آنگاه محقق مى‌شود که هر شهروندÙ‰ به اندازه اهلیÙ‘ت و توان قابلیت خودØŒ از امکانات عمومÙ‰ جامعه بتواند بهره ببرد. به عبارت دیگر عدالت سیاسى، یعنÙ‰ بهره‌ورÙ‰ و مدیریت به اندازه قابلیت و بر اساس اهلیت. اصلاح ساختار مدیریتى، از مهم‌ترین شاخص‌هاÙ‰ توسعه جامعه است و مدینه فاضله بدون مدیران فاضلØŒ شعارÙ‰ بÙ‰ محتواست. رئیس مدینه فاضله با گماردن افاضل بر پست‌هاÙ‰ حکومتÙ‰ و عزل اراذل از مناصب حکومتى، حرکت جامعه به‌سوÙ‰ سعادت را نهادینه مى‌سازد. عدالت مدیرانØŒ آنقدرداراÙ‰ اهمیت است که نه تنها مدیران‌بى‌عدالت که حتÙ‰ مدیران سازشکار و اهل تساهلÙ‰ نیز در ساختار مدیریت حضرتØŒ جایگاهÙ‰ ندارند. البته اصلاح مدیران و ساختار مدیریتÙ‰ جامعهØŒ بدون اصلاح بستر و توده‌هاÙ‰ مردم به توفیق نمى‌رسدØ› چراکه در جامعه ناعادلØŒ زمینه کار براÙ‰ مدیرعادل مساعد نیست. بر این اساسØŒ یکÙ‰ از راهکارهاÙ‰ اصلاح مدیریت جامعهØŒ اصلاح تفکر و فرهنگ افراد جامعه است. به نظر مى‌رسد که از مهم‌ترین سیاست‌هاÙ‰ حکومت مهدوى، اصلاح فرهنگ عامه و تغییر نگرش و فهم شغلÙ‰ از سیاست و تبدیل آن به تلقÙ‰ معرفتÙ‰ و خدماتÙ‰ از آن است. امام مهدÙ‰(ع)ØŒ در گام نخستØŒ عدالت را به روح افراد و جان بشر مى‌رساند و هنر اول مهدÙ‰(ع)ØŒ «انسان عادل» ساختن است. عدالت جهانÙ‰ مهدوى، مبتنÙ‰ بر عدالت انسانÙ‰ است و عدالت گسترÙ‰ مهدوÙ‰ به گونه‌اÙ‰ است که عدالت حتÙ‰ بر عاطفه‌ها و روابط حاکم مى‌شود. پس اگر مردم و ساختار جامعه با عدالت خو گرفتندØŒ جامعه به عدالت مى‌رسد. ازاین‌رو امامØŒ فطرت و جان‌ها را معتدل مى‌کند و جان عادل و معتدلØŒ خواهان قانون و دین عادلانه مى‌شود. طبیعÙ‰ است که در این شرایطØŒ دینÙ‰ که میزان برخورداریش از اعتدال و عدالت بیشتر استØ› فراگیر مÙ‰ شود. *    قضاوت مهدوى‌ در زمان حکومت امام مهدÙ‰(ع)ØŒ عدالت در مناسبات حقوقÙ‰ و قضایÙ‰ حاکم مى‌شود و داورÙ‰ و قضاوت میان مردم از هرگونه اشتباهØŒبى‌عدالتÙ‰ و جانب دارÙ‰ پیراسته مى‌شود که این امر در عادلانه شدن همه روابط اجتماعÙ‰ و جلوگیرÙ‰ از ستم و تجاوز به حقوق دیگران تØ£ثیر مهمÙ‰ خواهد داشت. امام صادق(ع)ØŒ شیوه قضاوت امام مهدÙ‰(ع) را به شیوه پیامبرانÙ‰ چون حضرت داوود(ع) که قضاوت عادلانه و بدون اشتباه آن‌ها در تاریخ مشهور است تشبیه مى‌کند و مى‌فرماید: إِذا قامÙŽ قائِم آلِ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ(ع) حُکمÙŽ بÙŽینÙŽ النÙ‘اسِ بِحُکمِ داوُد لایحÙ’تاجُ إِلÙ‰ بÙŽینÙŽهٍ یلÙ’هِمُهُ اللهُ تÙŽعالÙ‰ فÙŽیحÙ’کمُ بِعِلÙ’مِهِ وÙŽ یخÙ’بÙŽرُ کلُّ قÙŽوÙ’مٍ بِما اسÙ’تÙŽبÙ’طÙŽنوه زمانÙ‰ که قائم آل محمد که بر آن‌ها درود باد به پاخیزدØŒ در میان مردم به حکم داوود قضاوت خواهد کرد. او به بینه (شاهد) نیازÙ‰ نخواهد داشتØ› زیرا خداÙ‰ تعالÙ‰ امور را به وى، الهام و او بر پایه دانش خود داورÙ‰ مى‌کند و هر قومÙ‰ را به آنچه پنهان کرده‌اندØŒ آگاه مى‌سازد. امام یارانÙ‰ را که در بالاترین مراتب پرهیزکارÙ‰ قرار دارند و در ارتباطÙ‰ مستقیمØŒ حکم قضایایÙ‰ را که در آن‌ها دچار تردید شده‌اندØŒ دریافت مى‌کنند. *    اقتصاد مهدوى‌ امام مهدÙ‰(ع) آخرین حاکمÙ‰ است که بر کره خاکÙ‰ حکومت خواهد کرد. تØ£مین عدالت اقتصادى، نقش و جایگاه برجسته‌اÙ‰ دارد و در روایت‌هاÙ‰ اسلامÙ‰ نیز بر این جنبه از عدالت موعودØŒ بسیار تØ£کید شده است. با استقرار حکومت مهدوى، رفاه اقتصادÙ‰ همراه با قسط و عدالت بر سراسر جهان حاکم مى‌شود و بشر به آرزوÙ‰ دیرین خود دست مى‌یابد. امام محمد باقر(ع) نیز عدالت اقتصادÙ‰ دوران ظهور را چنین توصیف مى‌کنند: «فَإِنÙŽÙ‘هُ یقÙ’سِمُ بِالسÙ‘ÙŽوِّیه وÙŽ یعÙ’دِلُ فِى خÙŽلÙ’قِ الرÙ‘ÙŽحÙ’منِ، الÙ’بِرÙ‘ مِنÙ’هُمÙ’ وÙŽالÙ’فÙŽاجِرِ؛ او مال و ثروت را به مساوات بین مردم تقسیم و در میان آفریدگان خداÙ‰ رحمانØŒ اعم از نیکان و بدان آن‌هاØŒ عدالت برقرار مى‌کند». در روایتÙ‰ دیگر حضرت مى‌فرماید: او بخشش‌هایش را دو بار در سال بر مردم ارزانÙ‰ مى‌دارد و در هر ماه دو بار به آن‌ها روزÙ‰ مى‌دهد. او میان مردم چنان برابرÙ‰ ایجاد مى‌کند که هیچ نیازمند زکاتÙ‰ یافت نمى‌شود. صاحبان زکات با زکات‌هاÙ‰ خود به‌سوÙ‰ مستمندان از شیعیان او روÙ‰ مى‌آورندØŒ اما آن‌ها از پذیرش زکات خوددارÙ‰ مى‌کنند. پس صاحبان زکاتØŒ زکاتشان را در همیان‌گذارند و در خانه‌هاÙ‰ مستمندان مى‌گردانند و به آن‌ها عرضه مى‌کنندØŒ اما آن‌ها مى‌گویند: ما را نیازÙ‰ به دراهم شما نیست. همه اموال اهل دنیاØŒ چه آن‌ها که از دل زمین به دست مى‌آید و چه آن‌ها که از روÙ‰ زمین حاصل‌شود نزد او جمع مى‌شود. پس او به مردم مى‌گوید: بیایید به‌سوÙ‰ آنچه در راه به دست آوردن آن پیوندهاÙ‰ خویشÙ‰ را گسستیدØ› خون به ناحق ریختید و به محارم دست یازیدید. پس او آنچنان بخششÙ‰ به مردم ارزانÙ‰ مى‌کند که پیش از آن هیچ‌کس ارزانÙ‰ نداشته است.. از پیامبر گرامÙ‰ اسلام(ص) نقل شده است: «هنگامÙ‰ که مهدÙ‰ ظهور کندØŒ خداوند تعالى‌بى‌نیازÙ‰ را در دل‌هاÙ‰ بندگان جایگزین مى‌سازدØŒ تا آن‌جا که وقتÙ‰ مهدÙ‰ مÙ‰ گوید: چه کسÙ‰ مال و دارایÙ‰ مى‌خواهدØŸ جز یک نفر هیچ‌کس به‌سوÙ‰ او نمى‌آید. پس او مى‌گوید: هرچه‌خواهÙ‰ برگیر. آن مرد هم مقدارÙ‰ مال برگرفته بر دوش خود گذاشته مى‌رودØŒ تا آن‌جا که به دورترین مردم مى‌رسد. در این وقت مى‌گوید: آیا من از این مردم هم بدترم. پس باز مى‌گردد و آن مال را به مهدÙ‰ برمÙ‰ گرداند و مى‌گوید: مالت را بگیر نیازÙ‰ به آن ندارم. *    زنان حکومت مهدوى‌ حکومت عدل الهÙ‰ با هدایت منجÙ‰ بشریتØŒ با یارÙ‰ سیصد و اندÙ‰ یار خاصØŒ در مقام کارگزاران تشکیل حکومتØŒ در جهان برقرار مى‌شود. این سازمان حکومتÙ‰ از عناصر گوناگونÙ‰ تشکیل شده است که در این مشارکتØŒ زنان نیز مانند مردان سهیمند. امام باقر(ع) مى‌فرماید: «به خدا سوگند سیصد و اندÙ‰ نفر خواهند آمد و پنجاه زن در میان آنان هست.مفضل‌بن عمر مى‌گوید: امام صادق(ع) فرمود: «همراه حضرت قائمØŒ سیزده زن هست. عرض کردم: آنان چه نقشÙ‰ خواهند داشتØŸ فرمودند: زخمى‌ها را مداوا و از بیماران پرستارÙ‰ مى‌کنند. آن چنان‌که همراه رسول خدا(ص) بودند. دسته دیگرÙ‰ از روایات نیزØŒ تنها به همراه بودن زنان با حضرتش بسنده کرده و شمارشان را ذکر نکرده‌اند. اما مسلم است که در این تحولØŒ حضور زنان عظیم است. در تقسیم‌بندÙ‰ کلى، یاوران امام(ع) را مى‌توان به دو گروه تقسیم کرد: Û±. زنانÙ‰ که در همان دوره قیام حضرت مهدÙ‰(عج) زندگÙ‰ مى‌کنند و هنگام ظهور حضرتØŒ در شمار یاران ایشان قرار خواهند گرفتØ› Û². بانوانÙ‰ که پیش از ظهور مولایشان از دنیا رفته‌اند و لیاقت دارند در رکاب بقیه الله الاعظم باشند و هنگام قیام حضرتØŒ به دنیا رجعت خواهند کرد. این زنان به‌دلیل شایستگى‌هایÙ‰ که در گذشتهØŒ در دفاع از حریم دین به اثبات رسانده‌اندØŒ جزو یاران حضرت قرارگیرند یا این‌که چون انتظار فرج امام را داشته و با این آرزو درگذشته‌اندØŒ هنگام ظهور به دنیا باز خواهند گشت و به یارÙ‰ امام خویش خواهند شتافت. نخستین گروه از زنانÙ‰ که به محضر امام زمان(عج) مى‌شتابندØŒ کسانÙ‰ هستند که در آن ایام زندگÙ‰ مى‌کنند. آنان همانند دیگر یاران امامØŒ به هنگام ظهور در حرم امن الهÙ‰ به خدمت حضرت مى‌رسند و آمادگÙ‰ خویش را براÙ‰ یارÙ‰ امامشان اعلام مى‌دارند. *    تربیت مهدوى‌ بÙ‰ گمانØŒ والدین و خانواده در تربیت کودکان و نوجوانانØŒ نقش بنیادÙ‰ و مهمÙ‰ دارندØ› زیرا کودکان آینه تمام نماÙ‰ باورهاØŒ ارزش‌هاØŒ ایمان و تربیت والدین و بزرگ ترهاÙ‰ خانواده هستند و براساس نظام فکرÙ‰ و عملÙ‰ خانوادهØŒ تربیت مÙ‰ شوند. بر این اساسØŒ یکÙ‰ از شیوه‌هاÙ‰ مهم نهادینه کردن اندیشه مهدویتØŒ رفتار والدین است. در تربیت مهدوى، کودک و نوجوان را باید از خانواده شروع کرد. پدر و مادرانÙ‰ که مى‌خواهند فرزند مهدوÙ‰ داشته باشندØŒ باید صالح و منتظر باشند. منظور از مدیریت برنامه‌هاÙ‰ مهدوÙ‰ در خانواده این است که مراقب باشیم شرکت در برنامه‌هاÙ‰ مهدوى، کودکان را از حقوقشان محروم نکند. پدرÙ‰ که صبح‌هاÙ‰ جمعه در مراسم دعاÙ‰ ندبه شرکت مى‌کندØŒ نباید به‌دلیل خستگÙ‰ از حضور در کنار کودکانش و توجه به تفریحات آن‌ها غفلت کند. پدر باید با برنامه‌ریزÙ‰ درست از ایجاد احساس نامناسب از شرکتش در دعاÙ‰ ندبه در ذهن کودکانش جلوگیرÙ‰ کند. پدر و مادرÙ‰ که نسبت به تربیت مهدوÙ‰ فرزندشان دغدغه داشته باشندØŒ باید مراقب تغذیه روحÙ‰ و معنوÙ‰ کودکشان باشند و براÙ‰ آن برنامه‌ریزÙ‰ کنندØŒ همان‌گونه که براÙ‰ تغذیه جسمÙ‰ و سلامت جسمانÙ‰ آن‌ها برنامه‌ریزÙ‰ مى‌کنند. *    رسانه مهدوى‌ رسانهØŒ ابزار اطلاع‌رسانÙ‰ و داراÙ‰ کارکردهاÙ‰ دوگانه و متقابلÙ‰ است و همان اندازه که مى‌تواند موجب بصیرتØŒ روشنگرÙ‰ و رشد فردÙ‰ و اجتماعÙ‰ باشدØŒ مى‌تواند عامل جهالتØŒ تفرقه و نابودÙ‰ اندیشه و فرهنگ جامعه شود. بنابراینØŒ داورÙ‰ درباره رسانهØŒ بستگÙ‰ به آن دارد که در اختیار چه کسÙ‰ و با چه اهدافÙ‰ از آن استفاده شود. به این معنا که نمى‌توان در مقام ارزش گذارى، رسانه را خوب یا بد دانستØ› زیرا خوبÙ‰ یا بدÙ‰ رسانه به امورÙ‰ بستگÙ‰ دارد که داورÙ‰ درباره آن مى‌باید در چارچوب ملاک‌هاÙ‰ مشخصÙ‰ انجام گیرد. ازاین روØŒ براÙ‰ شناخت بیشتر رسانه در نظام ارزشÙ‰ مهدوى، با بهره‌گیرÙ‰ از آیات و روایات به چند مورد اشاره مى‌شود. *    بصیرت افزایى‌ در آغاز برپایÙ‰ حکومت مهدوى، جامعه مهدوÙ‰ با انواع دسایس دشمنان روبه رو است. در چنین شرایطى، رسانه مهدوÙ‰ با شبکه‌اÙ‰ از رسانه‌هاÙ‰ دشمن و با هوشمندÙ‰ تمام به مقابله برمÙ‰ خیزدØŒ زیرا رسانه دشمن واقعیات را به سود خود دستکارÙ‰ مى‌کند: «مِّنÙŽ الÙ‘ÙŽذِینÙŽ هÙŽادُواÙ’ یحÙŽرِّفُونÙŽ الÙ’کلِمÙŽ عÙŽن مÙ‘ÙŽوÙŽاضِعِهِ». (نسا: Û´Û¶) که ظاهرÙ‰ فریبنده و ادبیاتÙ‰ نرم دارند. «وÙŽمِنÙŽ النÙ‘ÙŽاسِ مÙŽن یعÙ’جِبُک قÙŽوÙ’لُهُ فِى الÙ’حÙŽیاهِ الدُّنÙ’یا وÙŽیشÙ’هِدُ اللÙ‘هÙŽ عÙŽلÙŽÙ‰ مÙŽا فِى قÙŽلÙ’بِهِ وÙŽهُوÙŽ Ø£ÙŽلÙŽدُّ الÙ’خِصÙŽامِ» (بقره: Û²Û°Û³) و دستگاه اطلاع‌رسانÙ‰ آن‌هاØŒ به جامعه مهدوÙ‰ آسیب مى‌رساند: «وÙŽلÙŽتÙŽسÙ’مÙŽعُنÙ‘ÙŽ مِنÙŽ الÙ‘ÙŽذِینÙŽ أُوتُواÙ’ الÙ’کتÙŽابÙŽ مِن قÙŽبÙ’لِکمÙ’ وÙŽمِنÙŽ الÙ‘ÙŽذِینÙŽ Ø£ÙŽشÙ’رÙŽکواÙ’ Ø£ÙŽذًى کثِیرÙ‹ا وَإِن تÙŽصÙ’بِرُواÙ’ وÙŽتÙŽتÙ‘ÙŽقُواÙ’ فَإِنÙ‘ÙŽ ذÙŽلِک مِنÙ’ عÙŽزÙ’مِ الاُمُورِ». (آل عمران: Û±Û¸Ûµ) آن‌ها از پاÙ‰ نمى‌نشیندØŒ مگر این‌که امت اسلامÙ‰ به تمکین به خواسته‌هایشان را وادار کنند. «وÙŽلÙŽن تÙŽرÙ’ضÙŽÙ‰ عÙŽنک الÙ’یهُودُ وÙŽلاÙŽ النÙ‘ÙŽصÙŽارÙŽÙ‰ حÙŽتÙ‘ÙŽÙ‰ تÙŽتÙ‘ÙŽبِعÙŽ مِلÙ‘ÙŽتÙŽهُمْ». (بقره: Û±Û±Û¹) اردوگاه کفر در عصر ارتباطات در جدال با دانش آسمانى، مى‌خواهد دل‌هاÙ‰ مردم را با خود همراه سازدØŒ اما حضرت جادوÙ‰ رسانه‌اÙ‰ جبهه کفر را با فتح قلوبØŒ باطل مى‌کند. او مردم را مى‌شناسد و به فرموده امام صادق(ع) احدÙ‰ نمى‌ماندØŒ مگر آن‌که حضرت او را مى‌شناسد. حاصل این نبرد رسانه اى، روÙ‰ آوردن مردم به خداپرستÙ‰ است. در این میانØŒ افرادÙ‰ هستند که به ایمان آوردنشان هیچ امیدÙ‰ نیست و به تعبیر امام صادق(ع)ØŒ افرادÙ‰ ولایت حضرت را مى‌پذیرند که تا پیش از آن آفتاب پرست و ماه پرست بوده اند *    ارزش آفرینى‌ یکÙ‰ از راه‌هاÙ‰ مبارزه با انحرافØŒ تقویت بنیان جامعه اسلامÙ‰ است. با تقویت بنیان‌هاÙ‰ جامعه اسلامى، مبانÙ‰ حکومت دینÙ‰ نیز تقویت خواهد شد. در چنین شرایطى، رسانه مهدوÙ‰ با تکیه بر فطرت انسانÙ‰ به یارÙ‰ آن‌حضرت خواهد آمد. براین اساسØŒ کار این رسانه گاه احیاÙ‰ ارزش‌هاست. چنان‌که امام رضا(ع) فرمود: «رحم الله عبدا احیÙ‰ امرنا». (عیون الاخبارØŒ ص Û²Û·Ûµ) گاه نیز تبلیغ ارزش‌ها که فرمود: «وÙŽلÙ’تÙŽکن مِّنکمÙ’ أُمÙ‘ÙŽهÙŒ یدÙ’عُونÙŽ إِلÙŽÙ‰ الÙ’خÙŽیرِ». (آل عمران: Û±Û°Û´) در چنین شرایطى، رسانه مهدوÙ‰ با ارزش آفرینÙ‰ و تقویت ایمان مردمى، این پیوند را تقویت مى‌کند و با احیا و گسترش ویژگى‌هایÙ‰ مانند وحدتØŒ بنیان حکومت اسلامÙ‰ را مستحکم مى‌سازد. *    الگوسازى‌ چهره‌سازÙ‰ و الگودهى، یکÙ‰ از اصول تربیتÙ‰ قرآن است. همواره اولیاÙ‰ دین در زندگÙ‰ خویش به پیروÙ‰ از الگوÙ‰ شخصیتÙ‰ و رفتارÙ‰ و اعتبار آن توجه داشته و بر این اساسØŒ مردم را به پیروÙ‰ از الگوÙ‰ مناسب دعوت کرده‌اند. خداوند در قرآن اعلام مى‌کند که پیامبر الگویÙ‰ نیکو براÙ‰ پیروÙ‰ است. امام علÙ‰(ع) که از نزدیک شاهد همه رفتارها و شیوه‌هاÙ‰ زندگÙ‰ پیامبر بودØŒ ایشان را بهترین الگو و اسوه‌داند. الگوسازÙ‰ در نظام ارزشÙ‰ مهدوى، به‌عنوان راهبرد انسان ساز و ارزش آفرینØŒ پى‌گیرÙ‰ مى‌شود و در راستاÙ‰ مبارزه با انحرافØŒ چهره‌هاÙ‰ منفÙ‰ با طرد رسانه‌اÙ‰ روبه رو خواهد شد. ازاین روØŒ رسانه مهدوÙ‰ خصلت‌هایÙ‰ است که خداوند و شریعت مى‌پسنددØŒ برجسته‌سازÙ‰ مى‌کند و فردÙ‰ که این خصوصیت را داردØŒ به‌عنوان اسوه و الگو به‌وسیله رسانه مهدوÙ‰ در جامعه مهدوى، مطرح و به همگان معرفÙ‰ مى‌شود. *    دفاع از مظلوم‌ عدالت‌خواهÙ‰ و حرکت بر مدار عدالتØŒ به‌معناÙ‰ گریز از ستم است. انسان مؤمن و مسلمانØŒ انسانÙ‰ ستم ستیز است و مÙ‰ کوشد دیگران را به‌سوÙ‰ عدالت فرا بخواند و از هرگونه ستم باز دارد. ازاین روØŒ همواره درکنار عدالت خواهان و علیه ظالمان است و در دفاع از مظلوم و رهایÙ‰ اوØŒ از جهاد مالى، جانÙ‰ و علمÙ‰ کم نمى‌گذارد. رسانه مهدوى، رسانه اÙ‰ است که همواره در چارچوب ستم ستیزÙ‰ و دفاع از مظلوم گام برمÙ‰ دارد و مى‌کوشد مردم را نسبت به مصادیق و مفاهیم ظلم آگاه سازد و آنان را در مسیر عدالت کلان هستÙ‰ قرار دهد و دستگیر مظلومان و دشمنان ظالمان باشد. (حدید: Û²Ûµ) از نظر وحى، بیان مصادیق عدالت و ظلم مى‌تواند موجبات روشنگرÙ‰ بشر را فراهم آورد و او را در مسیر درست قراردهد. بسیارÙ‰ از مصادیق ظلمØŒ براÙ‰ توده‌هاÙ‰ مردم ناشناخته استØ› زیرا توده‌هاÙ‰ مردم با بهره گیرÙ‰ از رسانه مهدوÙ‰ مى‌توانند با برخÙ‰ مصادیق ظلم آشنا شوند. *    فضیلت انتظار انتظار قائم برابر با شهادت در راه خداست. امام صادق(ع) مى‌فرماید: «کسى‌که در حال انتظار ظهور بمیردØŒ همانند فردÙ‰ است که با قائم در خیمه اوست.» پس از این سخنØŒ امام قدرÙ‰ درنگ کردند و فرمودند: «نهØŒ بلکه مانند فردÙ‰ است که در رکاب مهدÙ‰(عج) شمشیر زده باشد.» سپس فرمود: «نهØŒ به خدا سوگند همانند کسÙ‰ است که در رکاب پیامبر اکرم(ص) شهید شده باشد. *    وظایف منتظران مهدوى‌ اول شناخت امام‌ اهمیت شناخت امام زمان(عج) به گونه‌اÙ‰ است که در برخÙ‰ روایاتØŒ کسب نکردن معرفت لازم درباره امامØŒ مساوÙ‰ با کفر وبى‌ایمانÙ‰ است. پیامبر اکرم(ص) در این زمینه مى‌فرماید: «کسى‌که بمیرد و امام زمان خودش را نشناسدØŒ به مرگ جاهلیت از دنیا رفته است یا در ادعیه به این مسØ£له اشاره شده است: «پروردگارا حجت خودت را به من بشناسانØ› چراکه اگر حجتت را به من نشناسانى، من از دین و آیینم گمراه مى‌شوم». دوم پیروÙ‰ از نائب امام‌ در دوره غیبت کبراØŒ فقهاÙ‰ جامع الشرایط مسؤولیت نمایندگÙ‰ عام امام را پاسدارÙ‰ از احکام و مقررات اسلامÙ‰ برعهده دارند. امام صادق(ع) مى‌فرماید: «صاحب الامر(عج) غیبتÙ‰ خواهد داشتØŒ اگر کسÙ‰ در آن دوره آخرالزمان بخواهد دین‌دار بماندØŒ سخت در مشقت خواهد بود. بنده خالص خدا در آن شرایط باید تقواÙ‰ الهÙ‰ پیشه کند و دو دستÙ‰ به دین خود بچسبد». در این باره وقتÙ‰ از حضرت مهدÙ‰(عج) سؤال کردندØŒ در دوران غیبت کبرا که به شما دسترسÙ‰ نداریمØŒ پاسخ احکام و مسائلÙ‰ را که با آن‌ها مواجه مى‌شویمØŒ چگونه به دست آوریمØŸ حضرت فرمود: «در پیش آمدها و حوادثÙ‰ که رخ مى‌دهدØŒ به آشنایان با احادیث ما (مجتهدان جامع الشرایط که متخصصان متون دینÙ‰ و احادیث اهل بیت(ع) هستند) مراجعه کنید. آن‌ها حجت من براÙ‰ شما و من حجت خدا بر آنان هستم. سوم خودسازى‌ بنابراینØŒ یکÙ‰ از وظایف منتظرانØŒ تلاش در راه خودسازÙ‰ و تهذیب نفس است. بر این اساسØŒ امام صادق(ع) مÙ‰ فرماید: «هر کس دوست دارد از یاران حضرت قائم(عج) باشدØŒ باید در انتظار ظهور آن‌حضرت باشد و در این حالØŒ به پرهیزکارÙ‰ و اخلاق نیکو رفتار کند». حتÙ‰ در توقیعÙ‰ که امام زمان(عج) آن‌را براÙ‰ شیخ مفید نوشتهØŒ چنین آمده است که اعمال ناشایست و گناهانÙ‰ که از شیعیان سر مى‌زندØŒ یکÙ‰ از عوامل طولانÙ‰ شدن دوره غیبت و محرومیت آن‌ها از دیدار امام است. چهارم جامعه‌سازى‌ یکÙ‰ از شرایط مهم رشد ارزش‌هاÙ‰ الهى، مبارزه با نارسایى‌هاÙ‰ اجتماعÙ‰ از طریق امر به معروف و نهÙ‰ از منکر استØŒ به گونه‌اÙ‰ که در روایات اهل بیت(ع) آمده که تا آمادگى‌هاÙ‰ لازم فکرÙ‰ و فرهنگÙ‰ در جامعه براÙ‰ پذیرش و یارÙ‰ امام زمان(عج) پدید نیایدØŒ ظهور حضرت محقق نخواهد شد. از سوÙ‰ دیگرØŒ آمادگÙ‰ هاÙ‰ لازم نیازمند بسترسازÙ‰ است که افراد به دست آوردن مهارت‌ها و کمالات لازمØŒ در پاک‌سازÙ‰ فضاÙ‰ عمومÙ‰ جامعه بیشتر بکوشند تا شرایط لازم براÙ‰ ظهور آن‌حضرت فراهم شود. پنجم دعا براÙ‰ تعجیل فرج‌ با توجه به نقش و جایگاه مهمÙ‰ که دعا در تفکر اسلامÙ‰ داردØŒ اگر دعا با شرایط لازم انجام گیردØŒ همچون دیگر علل و عوامل مؤثر در نظام هستى، مى‌تواند امور تکوینÙ‰ را تغییر دهد. در بخشÙ‰ از روایات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) سفارش شده است که براÙ‰ فرج امام زمان(عج) زیاد دعا کنید. *    رسانه منتظر رسانه منتظر و زمینه سازØŒ رسانه‌اÙ‰ است که اهدافØŒ روابط و برنامه‌هایش را هم سو با مقاصد و خواسته‌هاÙ‰ امام قرار مÙ‰ دهد و میزان اعتبار و مشروعیت خود را به انجام تکالیف و اهتمام و تلاش در راستاÙ‰ تحقق آن وابسته مى‌داندØ› زیرا امروز رسانه‌هاØŒ براÙ‰ تحقق جامعه آرمانÙ‰ و مورد نظر امام زمان(عج) نقش مهمÙ‰ دارندØŒ آن‌ها با ابزارهاÙ‰ گوناگون رسانه‌اÙ‰ در گسترش و نهادینه کردن فرهنگ انتظار سهم بزرگÙ‰ دارند. ابزار اینترنت بسیار فراگیر و اثربخش است. فیلم‌هاÙ‰ تبلیغى، رسانه‌هاÙ‰ مجازÙ‰ و مکتوب نیز سهم مهمÙ‰ در عرصه تبلیغ دارند. در عرصه سایبرى، وبلاگ نویس‌هاÙ‰ مهدوÙ‰ در فضاÙ‰ مجازى، فعالیت تحسین برانگیزÙ‰ دارند. آن‌ها باید کیفیت تعامل با رسانه را بیاموزند. اگر به سواد رسانه‌اÙ‰ مسلح نشوندØŒبى‌دفاع هستند و دیگران آن‌ها را شکار مى‌کنند. ازاین روØŒ با توجه به کارکرد و اهمیت رسانه در شیوه‌هاÙ‰ انتقال پیامØŒ باید از شیوه‌هاÙ‰ خلاقانه و هنرمندانه به‌صورت غیرمستقیمØŒ پیامشان را به مخاطبان برسانند و در برابر هجوم‌بى‌امان منکران مهدوى، پاسخ‌هاÙ‰ مستند و مستدل ارائه کنند. دنیاÙ‰ استکبارØŒ با ساخت فیلم‌هاÙ‰ مرتبط با اسلام و آخرالزمانØŒ به جامعه جهانÙ‰ چنین القا مى‌کند که کسÙ‰ که مسلمانان منتظر او هستندØŒ با حمله موشکÙ‰ مى‌خواهد غرب را نابود کند. آن‌ها با ساختن فرقه‌هاÙ‰ انحرافÙ‰ در قالب فیلم‌هاÙ‰ هالیوودى، مى‌خواهند آمریکا و نگاه لیبرال دموکراسÙ‰ را به‌عنوان منجÙ‰ معرفÙ‰ کنند. آن‌ها بسیارÙ‰ از کارهایشان را از طریق رسانه انجام مى‌دهند و اگر قرار باشد ما براÙ‰ این تحریف‌ها و تهدیدات پاسخÙ‰ داشته باشیمØŒ بهترین ابزارØŒ رسانه است که با بیان صحیح و منطقى، دلایل محکمه پسند ارائه شود. *    یاد فراوان امام عصر(عج) یاد کردن از محبوب عادت دیرینه منتظران عاشق است که چندÙ‰ منتظر محبوب خویش هستندØ› اما نتوانسته‌اند پس از مدتها انتظار او را ببینند و حال خود را لا اقل با یاد او و نام او آرام مى‌کنند. به یاد آوردن امام عصر و عنایت او به شیعیان با ذکر احادیثØŒ کراماتØŒ مقام امام و عنایت امام به شیعیان وظیفه دیگرÙ‰ است که منتظران واقعÙ‰ احساس مى‌کنند و بدین طریق همواره نام و یاد آن‌حضرت را زنده نگه مى‌دارند. امام علÙ‰(ع) فرمود: من احب شیئاÙ‹ لهج بذکره هرکس چیزÙ‰ را دوست بداردØŒ همواره نام آن‌را بر زبان دارد. و امام کاظم(ع) درباره غیبت امام زمان(عج) فرمود: یغیب عن ابصار الناس شخصه ولا یغیب عن قلوب المؤمنین ذکره خودش از دیدگان مردم پنهان مى‌شودØŒ ولÙ‰ یاد او از دلهاÙ‰ مؤمنان مخفÙ‰ نمى‌شود. منتظران عاشق در دعاÙ‰ ندبه که زمزمه‌اÙ‰ عاشقانه است هر صبح جمعه با معشوق خویش ارتباط برقرار نموده و به یاد او سرشک از دیدگانشان جارÙ‰ مى‌گردانند. چه زیباست نغمه‌هاÙ‰ عاشقان مهدÙ‰ آن‌جا که مى‌گویند: عزیزÙŒ علیَّ  Ø£ن Ø£رÙ‰ الخلق و لاترÙ‰ و لا اسمع لک حسیساÙ‹ و لا نجوى؛ بسیار بر من سخت است که خلق را ببینم و تو را نبینم و از تو صدایÙ‰ نشنوم. هل من معین فاطیل معه العویل و البکاØ¡ هل من جزوع فاساعد جزعه اذا خلا هل قذیت عین فساعدتها عینÙ‰ علÙ‰ القذÙ‰ هل الیک یا ابن احمد سبیل فتلقÙ‰ هل یتصل یومنا منک بعده فنحظÙ‰ آیا کسÙ‰ هست که مرا یارÙ‰ کند تا به همراهÙ‰ او ناله و گریه را طولانÙ‰ کنمØŸ آیا ناله‌کننده وبى‌تابÙ‰ هست که من با زارÙ‰ او را در هنگام تنهائیش یارÙ‰ و همراهÙ‰ کنمØŸ آیا در چشمÙ‰ خار رفته است که چشم من در ناراحتÙ‰ و اشک با او همدردÙ‰ نمایدØŸاÙ‰ زاده احمد! آیا راهÙ‰ به‌سوÙ‰ تو هست که به ملاقات تو منتهÙ‰ گرددØŸ آیا روز جدایÙ‰ ما به فرداÙ‰ وصال مى‌رسد که از آن حظ بریمØŸ نکته شایان توجÙ‘ه این‌که: البته آن امام همام(عج) نیز از یاد شیعیان خویش غافل نیست و اگر ارتباط ما با یوسف زهرعج برقرار شود و در همه امور زندگÙ‰ به یاد و ذکر آن‌حضرت باشیمØŒ به یقین مورد عنایت و لطف خاصÙ‘ه آن واسطه فیض الهÙ‰ قرار مى‌گیریمØŒ چنان‌که در نامه آن‌حضرت به مرحوم شیخ مفید به این موضوع اشاره شده است. آن‌حضرت‌فرماید: انا غیر مهملین لمراعاتکم و لا ناسین لذکرکم ما از رسیدگÙ‰ به حال شما کوتاهÙ‰ نمى‌کنیم و یاد شما را از خاطر نمى‌بریم. عقیق