✍️ نویسنده: 9
نودیها:هنگامی که از مناطق متموÙ‘ل نشین کلان‌شهرهایی مثل تهرانØŒ مشهدØŒ شیرازØŒ تبریز و اصفهان و برخی از شهرهای شمالی کشور عبور می‌کنیمØŒ مظاهر زیادی از پدیده مذموم فخرفروشی و به رخ کشیدن ثروت و مال و منال را در به نمایش گذاشتن ساخت و ساز‌ها و خودرو‌ها مشاهده می‌کنیم که آثار فرهنگیØŒ تربیتی و اقتصادی نامیمونی را بر جامعه اسلامی تحمیل کرده است و فاصله طبقاتی شدیدی را بین اقشار مختلف مردم نشان می‌دهد. این عامل باعث حریص شدن طبقات مختلف اجتماعی و شکل گیری مفاسد اقتصادی در سطوح مختلف شده است و فرهنگ و اخلاق اسلامی را تحت شعاع خود قرار داده است. همچنین بیانگر این است که نظام تعلیم و تربیت و رسانه‌های فرهنگی و تربیتی به این مسئله توجه نکرده و پیامدهای فخرفروشی را برای مخاطبان خود تبیین نکرده‌اند. لذا حساسیتی نسبت به آن نشان نمی‌دهند و حتی تهیه‌کنندگان و کارگردانان در فیلم‌ها و سریال‌ها به ترویج این رفتار بسیارناپسند دامن می‌زنند. این وضعیتØŒ یکی از موانع جدی در مسیر اصلاح الگوی مصرف در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی است. فخرفروشی عاملی است که بخشی از منابع فردی و اجتماعی را از مسیر تخصیص بهینه خارج کرده و کشور را فقیر و فقیر‌تر می‌کند و آثار روحی و روانی برای خانواده‌ها ایجاد می‌کند. وقتی به آموزه‌های اسلامی در آیات قرآن و روایات و سیره ‌معصومین مراجعه می‌کنیم مشاهده می‌شود که خداوند متعالØŒ اولیا و انبیاØ¡ او به راحتی از این مسئله نگذشته‌اند و دین جامع اسلام به شدت با این پدیده مقابله کرده و فخرفروشان مادÙ‘ی‌گرا را منفور خداوند متعال می‌داند. این نکته در آیه Û±Û¸ سوره لقمان آمده است: «وÙŽ لاتُصÙŽعِّرÙ’ خدÙ‘کÙŽ لٍلÙ‘ناسِ وÙŽ لاتÙŽمÙ’شِ فی الÙŽØ£رÙ’ضِ مÙŽرÙŽحاÙ‹ اِنÙ‘ÙŽ ا... لایُحِبُّ کُلÙ‘ÙŽ مُختالٍ فخورِ». در روایات آمده است: «پیامبر خدا بیرون آمد و گنبدی بلند دید. فرمود: «این چیست؟». یارانش گفتند: اینØŒ از آن فلان مرد از انصار است. پیامبر (ص) سکوت ورزید و خود را نگاه داشت تا آن‌گاه که صاحب آن گنبدØŒ نزد وی آمد و در میان مردمØŒ به ایشان سلام داد. پیامبر از او روی گرداند و این کار را چند بار انجام دادØ› چندان که آن مردØŒ خشم و رویگردانی وی را دریافت. پس از این حالØŒ به یارانش گله برد: به خدا سوگند! من این رفتار پیامبر را نمی‌پسندم. گفتند: وی برون آمد و گنبدت را دید». مرد به گنبد خویش بازگشت و آن را ویران کردØ› چنان که با خاک یکسانش نمود. دیگر بار روزی پیامبر (ص) برون آمد و آن گنبد را ندید. فرمود: آن گنبد چه شدØŸ. گفتند: صاحب آنØŒ از رویگردانی شما به ما گله آورد و ما او را از ماجرا آگاه کردیمØ› پس آن گنبد را ویران ساخت. فرمود: «خدایش رحمت کند! خدایش رحمت کند!» در جای دیگر نیز ایشان می‌فرمایند: هرگاه خداوند بنده‌ای را خوارسازدØŒ مال او را در ساختمان‌سازی (بیش از حد نیاز)ØŒ مصروف می‌گرداند.» در جامعه خود ما نیز رهبر معظم انقلاب اسلامی به عنوان رهرو نبی اکرم (ص) در این مسیر حرکت کردند و به صراحت تصریح کردند: «گاهی اوقات در بعضی از خیابان‌ها این جوانهایی که مست ثروتند - مست غرور ثروت - سوار ماشینهای آن‌چنانی می‌شوند و در خیابان بنا می‌کنند به جÙŽوÙŽلان دادن و رفت‌وآمد کردن و محیط خیابان را ناامن کردن‌؛ این‌ها هم ناامنی است. بایستی در قبال هر نوع ناامنی برنامه داشت و حرکت کرد و کار کرد.» و در جای دیگر: «اصلاح الگوی مصرفØ› این حقیرØŒ بار‌ها راجع به اصلاح الگوی مصرف صحبت کرده‌ام.... این قاچاقهای ده‌ها و صد‌ها میلیاردیِ وسایل لوکسØŒ از همین قبیل است. این بچÙ‘ه‌بازی‌های داخل خیابان‌ها -که بچÙ‘ه‌پول‌دارهای نوکیسهØŒ با آن خودروهای کذائی می‌آیند دائم راه می‌روندØŒ دائماÙ‹ رژه می‌روندØŒ دائماÙ‹ پُز می‌دهند- به‌خاطر همین چیز‌ها استØ› اصلاح الگوی مصرف. این را باید از کودکی به این جوان و نوجوان یاد داد.» سؤال این است که آیا نظام اسلامی برمبنای این آیاتØŒ احادیث و روایاتØŒ حق دارد در مقابل این وضعیت بایستد و نگذارد کسانی ثروت و مال خود را به رخ دیگران بکشانند. آیا این دخالت در کار مردم محسوب می‌شودØŸ اگر نظام اسلامی در مقابل این پدیده ایستادگی نکند چه پیامدهای اجتماعی را بر جامعه تحمیل می‌کندØŸ وظیفه‌ چه ارگان‌هایی جلوگیری از پدیده فخرفروشی استØŸ راه‌های مقابله با آن چیستØŸ به نظر این حقیرØŒ نظام اسلامی حق دارد منافع اجتماعی را بر منافع فردی تقدم داده و برای جلوگیری از پیامدهای نامطلوب فرهنگیØŒ اجتماعی و اقتصادی با فخرفروشان به شدÙ‘ت مقابله کند و مسیر حرکت آن‌ها را مسدود کند. به نظر می‌رسد که نهادهایی مانند آموزش و پرورش و رسانهÙ” ملÙ‘ی وظیفه تبیین پیامدهای این رفتار را داشته و با استفاده از ابزارهای فرهنگیØŒ تربیتی و هنری خودØŒ رفتار فخرفروشانه را ضد ارزش کنند. همچنین نمایندگان مجلس شورای اسلامیØŒ شوراهای اسلامی شهر‌ها و شهرداری‌ها مالیاتØŒ تعرفه‌های گمرکی و عوارض مربوط به ساخت و ساز را به قدری افزایش دهند که برای هیچ ثروتمندی نیرزد که ظاهر مسکن خود را با مظاهر فخرفروشی تزئین کند و با اتومبیل‌های صد‌ها میلیونی و میلیاردی در خیابان‌ها امنیت فرهنگیØŒ اقتصادی و اجتماعی جامعه را سلب کند. نیروی انتظامی و دستگاه‌های قضایی نیز باید هزینه‌های فخرفروشی را به قدری سنگین کنند که هیچ ثروتمندی حاضر نباشد ثروت خود را به رخ دیگران بکشاند. آن هم در جامعه‌ای که مردم احساس می‌-کنند ثروتمندان یک شبه ثروتمند شده و صحبت از حقوق‌های چندصد میلیونی برخی از مدیران است. چه بسا بسیاری از این ثروت‌ها یک‌شبه وارد زندگی برخی از مردمان شده و در یک اقتصاد ناسالم و مریض بر اساس بی‌ثبایتی اقتصادیØŒ افزایش قیمت‌ نفت و خام‌فروشیØŒ رانت اطلاعاتی و اقتصادی نصیب یک عده‌ای شده است که آثار اجتماعی و فرهنگی خود را گذاشته است. به نظر می‌رسد اگر ثروتمند‌ترین افراد ثروت خود را از راه حلال (قانونی و مشروع) و با تلاش خستگی‌ناپذیر به دست آورده باشندØŒ حاضر نخواهند شد به راحتی در جهت فخر فروشی از آن بهره ببرند. فارس