سایت نودیها : رجانیوز - محمد مهدی اسلامی:‌ نامه‌های امام خمینی آن‌قدر جذاب و پردامنه است که می‌تواند یک کتاب جذاب را شکل دهدØ› از نامه‌ی عاشقانه به همسرشان با سرآغاز «تصدقت شوم»۱ تا نامه‌ به مرحوم منتظری که به تعبیر امام رحمه‌الله‌علیهØŒ «حاصل عمر»ش بود اما برای مصلحت نظام و اسلام او را عزل کرد.Û² اما کتاب «نامه‌های امام» حتماÙ‹ باید بخشی برای مکاتبات بین‌المللی داشته باشد که نامه‌های واصله و چگونگی پاسخ امام را هم شامل شود. چنین فصلی نشان خواهد داد شیوه‌ی ارزش‌گذاری امام به نویسندگان نامه‌هاØŒ خارج از عرف مرسوم دیپلماتیک و براساس ارزش‌های انقلابی و اسلامی بوده است. آن‌چنان‌که دلیل تØ£خیر در پاسخ به نامه‌ی یک روشن‌فکر جهان عرب را شرح می‌دهندØŒ اما نه‌تنها پاسخ نامه‌ی محرمانه‌ی رئیس‌جمهور وقت آمریکا را نمی‌دهندØŒ که نامه‌ی وی را به رسانه‌ها نیز می‌کشانند.

تسخیر لانه‌ی جاسوسیØŒ دولت کارتر را در افکار عمومی آمریکا با مشکلات زیادی مواجه ساخت. به‌همین دلیلØŒ کارتر برای برون‌رفت از بحرانØŒ در آبان ماه ۱۳۵۸، رمزی کلارک (دادستان کل) و ویلیام میلر را جهت ملاقات با امام اعزام داشت اما قبل از اینکه به ایران برسندØŒ با پیام قاطعانه حضرت امام مواجه شدند و مجبور شدند از ترکیهØŒ بدون اخذ نتیجه‌ای بازگردند. نکته‌ی مهم این است که این نامه تنها نامه‌ی امام خمینی رحمه‌الله‌علیه است که بدون «بسم‌الله الرحمن الرحیم» نگاشته شده و ضمن افشای ماهیت دولت آمریکاØŒ سه دستور را به مقامات دولتی ایران گوشزد می‌کنند. متن این نامه که در Û±Û¶ آبان ماه Û±Û³ÛµÛ¸ نگاشته شد بدین شرح است:

«از قرار اطلاع نمایندگان ویژه کارتر در راه ایران هستند و تصمیم دارند به قم آمده و با این جانب ملاقات نمایند. لهذا لازم مى‌ دانم متذکر شوم دولت امریکا که با نگهدارÙ‰ شاهØŒ اعلام مخالفت آشکار با ایران را نموده است و از طرفÙ‰ دیگر آن طور که گفته شده است سفارت امریکا در ایران محل جاسوسÙ‰ دشمنان ما علیه نهضت مقدس اسلامÙ‰ استØŒ لذا ملاقات با من به هیچ وجه براÙ‰ نمایندگان ویژه ممکن نیست و علاوه بر این:

Û±- اعضاÙ‰ شوراÙ‰ انقلاب اسلامÙ‰ به هیچ وجه نباید با آنان ملاقات نمایند.

Û²- هیچ یک از مقامات مسئول حق ملاقات با آنان را ندارند.

Û³- اگر چنانچه امریکاØŒ شاه مخلوع- این دشمن شماره یک ملت عزیز ما- را به ایران تحویل دهد و دست از جاسوسÙ‰ بر ضد نهضت ما برداردØŒ راه مذاکره در موضوع بعضÙ‰ از روابطÙ‰ که به نفع ملت است باز مى‌ باشد.

روح اللÙ‘ÙŽه الموسوی الخمینى»۳

پس از آنØŒ کارتر که اقدام قبلی‌اش به در بسته خورده بودØŒ در بهار سال ۵۹، نامه‌ای محرمانه برای امام خمینی رحمه‌الله‌علیه ارسال می‌کنند. نامه‌ی محرمانه جیمی کارترØŒ رئیس‌جمهور وقت آمریکاØŒ درباره‌ی تسخیر لانه‌ی جاسوسی توسط «کای سر»، کاردار سفارت سوئیس در تهرانØŒ به قطب‌زادهØŒ وزیر خارجه‌ی وقت ایرانØŒ به‌صورت رسمی تحویل شده بود و چنین آغاز می‌شد: «عالی‌جناب! من امکان این را داشتم که پیام بیست‌ویکم مارسÛ´ شما را خطاب به مردم ایران بخوانم.» او در ادامه با اعلام موافقت نسبت به اینکه «صلح جهانی نیازمند روابط جدید بین دولت‌ها» استØŒ خود را وارث سیاست‌های گذشته خوانده و افزوده بود «مزیت بزرگ دموکراسی آمریکایی این است که همیشه توانسته است اشتباهات خود را شناسایی نموده و یا آن را محکوم کند.» او با اشاره به آمادگی‌اش برای «بررسی» آثار مداخله‌ی آمریکا در شیلی به‌عنوان سند صدق خودØŒ افزوده بود: «تصرف سفارت ما در تهران می‌توانسته است عکس‌العمل موجهی برای جوانان ایران تلقی شودØŒ اما زمان سپری می‌شود و من دلایل جدی برای تردید درباره‌ی انگیزه‌های واقعی آنانی که سفارت ما را تصرف کرده‌اندØŒ در دست دارم.»

او سپس مدعی انسان‌دوستانه بودن معالجه‌ی شاه در آمریکا و عدم دخالت دولت در آنØŒ بی‌اطلاعی آمریکا از سفر شاه به مصر و... شده بود و در پایان با بیان اینکه «می‌خواهم مؤکداÙ‹ خاطرنشان کنم به‌محض اینکه مسئله‌ فوری از طریق انتقال مسئولیت گروگان‌ها به حکومت ایران حل شودØŒ ما آماده‌ی اتخاذ رویه‌ی معقول و دوستانه‌ای برای حل‌وفصل مسائل عدیده‌ی دوجانبه‌ی فی‌مابین می‌باشیم.» این رویه را تشکیل یک کمیسیون مشترک برای رسیدگی به بحران فی‌مابین براساس ضوابط منصفانه و شرافتمندانه دانسته بود و چنین پایان داده بود: «اجازه می‌خواهم جسارتاÙ‹ اعلام دارم که به نظر منØŒ زمان و دشمنان واقعی نظام‌های سیاسی مربوطه‌ی ما به زیان ما مشغول‌اند. با تقدیم بهترین احتراماتØŒ جیمی کارترØŒ Û²Û¶ مارس Û±Û¹Û¸Û°.»۵

در مقابلØŒ امام خمینی رحمه‌الله‌علیهØŒ دستور می‌دهند تا این نامه انتشار عمومی بیابد تا همه‌ی مردم از آن آگاه شوند. با انتشار نامه‌ی کارتر از رادیوی جمهوری اسلامیØŒ بلافاصله کاخ سفید این نامه را انکار کرد. سید احمد خمینی در مصاحبه‌ای با خبرنگارانØŒ سیاست امام برای انتشار نامه را تشریح کرد و درباره‌ی علت تکذیب وزارت خارجه‌ی آمریکاØŒ توضیحاتی داد از جمله اینکه «شنیده‌ام کارتر گفته که این یک پیام خصوصی بوده و در عرف بین‌المللی این پیام‌ها به‌هیچ‌وجه منتشر نمی‌شود و لذا سخن‌گو و بقیه‌ی افراد نمی‌دانند.»

اما علی‌رغم چنین برخوردی که امام خمینی رحمه‌الله‌علیه با نامه‌ی کارتر کردندØŒ واکنش امام به نامه‌ی پاپ ژان پل دوم که او هم برای موضوع آزادی گروگان‌های آمریکایی نگاشته بود نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. امام به نامه‌ی به‌ظاهر صلح‌طلبانه‌ی پاپ برای رهایی عوامل آمریکا در لانه‌ی جاسوسیØŒ پاسخ مفصلی دادند تا نشان دهند که ایشان بین پاسخ به یک «رهبر دینی» (ولو غیر مسلمان) با یک «دولتمرد مستکبر» تفاوت قائل می‌شوند اگرچه موضوعات هر دوی اینها یک چیز و مشترک باشد.

امام خمینی رحمه‌الله‌علیه در ملاقات مجدد با نماینده‌ی رهبر کاتولیک‌های جهانØŒ خلاصه‌ی آن نامه و پاسخ را چنین روایت می‌کنند: «دفعه‌ی اول برای آن لانه‌ی جاسوسی بود که جوان‌های عزیز ما اطلاع پیدا کردند که این مرکزی که در ایران به اسم سفارت آمریکا هستØŒ سفارتخانه نیست و اشخاصی که در آنجا هستند اشخاص دیپلمات نیستندØŒ بلکه جاسوسانی هستند که در یک مرکز جاسوسی متمرکز هستند و برای ضرر ملت ما و کشور ما در آنجا مجتمع هستند و آقای پاپ شاید ندانسته توصیه کردند برای آن‌ها و من در آن‌وقت مفصل تنبهاتی به ایشان دادم.»۶

امام با هوشیاری تمامØŒ از موقعیت پیش آمدهØŒ به‌خوبی استفاده کرده و دنیای مسیحیت را در برابر پرسش‌هایی منطقی و عقلانی قرار می‌دهند. در فرازی از پاسخ امام چنین آمده بود: «اگر ملت ما از من پرسید که روحانیت مسیحØŒ موافق است با این جنایاتی که این‌ها کردندØŒ من چه جواب به این‌ها بدهمØŸ روحانیت مسیح که می‌داند که قرآن کریم به طرفداری از مسیح و طرفداری از صدیقه‌ی طاهره مریم برخاست و آن چیزی که به خلاف واقعØŒ نسبت به آن طاهره‌ی مطهره می‌دادندØŒ تکذیب کرد. ... در عین حالی که اسلام طرفداری از مسیح و علمای مسیح کرده است در قرآنØŒ ما میل داشتیم که گوش ما را یک وقت هم نغمه‌ی امثال آقای پاپ نوازش بدهد و استفسار کند که این ملت چرا به این‌طور می‌گذراند. ... و الآن هم بپرسد از کارتر که چرا یک نفری که سی‌وچند سال جنایت کرده استØŒ خیانت کرده است و جنایات و خیانات او مشهود استØŒ چرا بردید آنجا و نگه داشتید و باز در آنجا هم می‌خواهید توطئه بکنید؟»۷

«من از جناب‌عالی با نفوذ معنوی که بین ملت مسیح داریدØŒ می‌خواهم که دولت آمریکا را از عواقب ستمگری‌ها و زورگویی‌ها و چپاولگری‌ها بترسانید و آقای کارتر راØŒ که با شکست نهایی مواجه استØŒ نصیحت کنید که با موازین انسانی با ملت‌هایی که می‌خواهند استقلال مطلق داشته باشند و وابسته به هیچ قدرتی در جهان نباشندØŒ رفتار کند و از تعلیمات حضرت مسیح سلام‌الله‌علیه پیروی نماید و خود و دولت آمریکا را بیش از این در معرض رسوایی قرار ندهد.»۸

البته برخورد تند امام خمینی رحمه‌الله‌علیه با دولتمردان آمریکاییØŒ تنها محدود به کارتر نمی‌شود. امام در مواجهه با پیام ریگان نیز همین سیاست را پیش گرفتند و در ماجرای مک فارلین نیز دستور به آگاهی ملت از جزئیات ماجرا دادند. افشای تلاش ریگان برای رابطه با ایرانØŒ انعکاس گسترده‌ای یافت. در ابتدا تحلیل‌گران و مقامات سرشناس آمریکایی همچون الکساندر هیگ (وزیر خارجه‌ی سابق ریگان)ØŒ لارنس اپیگرگ (معاون سابق شولتز در امور جنوب و شرق آسیا)ØŒ گری سیک (عضو شورای امنیت ملی کارتر و ریگان)ØŒ هادینگ کارتر (سخن‌گوی کاخ سفید در زمان کارتر) و جیر فری کمپ (مشاور سابق ریگان در امور امنیت ملی)ØŒ در مصاحبه با شبکه‌های تلویزیونی آمریکاØŒ به‌اتفاق اقدام دولت ریگان برای ایجاد رابطه با ایران را تØ£یید و ادامه‌ی آن را تشویق نمودند. تØ£کید نامبردگان بر این بود که ایران دارای موقعیت بسیار استراتژیک است و ایجاد و حفظ رابطه با آن برای آمریکا فوق‌العاده بااهمیتØŒ بلکه حیاتی است.Û¹ اما با آشکار شدن موضع استکبارستیزانه‌ی ایران و خطای محاسباتی آمریکاØŒ این اقدام به‌عنوان دومین رسوایی سیاسی بزرگ آمریکا لقب گرفت.

افشای ماهیت مستکبرانه و نفاق‌گونه‌ی مقامات آمریکایی توسط امام خمینی رحمه‌الله‌علیهØŒ تنها منحصر به چگونگی مواجهه‌ی ایشان با پالس‌های مثبت مقامات آمریکایی نمی‌شودØŒ بلکه امام خمینی رحمه‌الله‌علیه از هر فرصتی استفاده می‌کرد تا چهره‌ی اصلی «شیطان بزرگ» را به مردم دنیا و مخصوصا جهان اسلام بشناساند. برای مثالØŒ Û²Û· اسفند ۱۳۵۸، یعنی اولین روز پس از پایان معالجه‌ی حساس امام در بیمارستان قلبØŒ ایشان سه نامه‌ی کوتاه برای رهایی جهان عرب از وابستگی به آمریکا و غرب می‌نویسند.

نخست پاسخ امام به «محمد حسنین هیکل»۱۰ بود که در آن می‌نویسند: «نامه‌ی شما وقتی به تهران رسیده بود که من مریض و در بیمارستان بستری بودم و به همین جهت مطلع نشدم و اکنون که آن را خواندمØŒ لازم است این حقیقت را گوشزد نمایم که مسائل آمریکا چنان نیست که با این قضایا حل شود و برای اینکه کشورهای اسلامی بخواهند روی پای خود بایستندØŒ باید وابستگی نظامی و فرهنگی و اقتصادی و هر نوع وابستگی دیگر خود را با آمریکای جهان‌خوار و کشورهای استعمارگرØŒ قطع نموده و استقلال خود را حفظ کنند. و به هر ترتیبØŒ از اظهار محبت جناب‌عالی متشکرم و امیدوارم عموم مسلمانان جهان در پیروی از دستورات مقدس اسلامØŒ کوشا و موفق باشند.»۱۱

نامه‌ی دوم در این تاریخ در پاسخ به ملک خالدØŒ پادشاه عربستان سعودی است. امام خمینی با تشکر از وی فرمودند: «وصول تلگراف آن حضرت نسبت به وضع کسالت و بهبودی اینجانب موجب تشکر گردید. خوشوقتی کامل ما آن روزی است که سلطه‌ی همه‌ی استعمارگران شرق و غرب و به‌خصوص آمریکای جهان‌خوار از سر مسلمانان قطع و عموم پیروان مکتب مقدس اسلام بتوانند با کمال برادری و محبت استقلال خود را به دست آورده و عظمت ازدست‌رفته‌ی خود را بازیابند.»۱۲ نامه‌ی سوم نیز به ولیعهد ویØŒ فهدبن‌عبدالعزیز بود که در آن نیز تصریح کرده بودند: «امید است عموم مسلمانان جهان به پیروی از تعلیمات عالیه‌ی اسلامØŒ قطع هرگونه وابستگی خود را از دول استعمارگر جهان و به‌خصوص دولت جهان‌خوار آمریکا بنمایند و استقلال کامل خود را بازیابند.»۱۳

این مرور کوتاه به برخی نامه‌های امامØŒ نشان‌دهنده‌ی آن است که امام به‌واقع متکی به قدرت اسلام بود و به وعده‌های دل‌خوش‌کُنÙŽک قدرت‌های جهانی مطلقاÙ‹ اعتماد نداشت. در روابط بین‌الملل صراحت داشت و با اعتقاد به نصرت الهیØŒ بدون ترس از خشم دشمنانØŒ دچار رودربایستی دیپلماتیک نمی‌شد و مؤدبانهØŒ اما قاطع و روشن سخن می‌گفت و سیاست اصلی اوØŒ مخالفت با سیاست‌های دنیای استکبار و در رØ£س آن آمریکاØŒ این شیطان بزرگ عصر حاضر بود.

پی‌نوشت‌ها:

Û±. صحیفه‌ی امام خمینیØŒ ج۱، صÛ².

Û². همانØŒ ج۲۳، صÛ³Û³Û³-Û³Û³Ûµ.

Û³. صحیفه امامØŒ ج‌۱۰، ص ÛµÛ°Û³

Û´. پیام آغاز سال نو امام خمینی که شامل توصیه‌های سیزده‌گانه به مسلمانان بود و در آغازین جملات آن قید شده بود «وظیفه‌ی ماست که در مقابل ابرقدرت‌ها بایستیم و قدرت ایستادن هم داریمØ› به‌ شرط اینکه روشن‌فکران دست از غرب و شرق و غرب‌زدگی و شرق‌زدگی بردارند و صراط مستقیم اسلام و ملیت را دنبال کنند. ما با کمونیسم بین‌الملل به همان اندازه در ستیزیم که با جهان‌خواران غرب به سرکردگی آمریکا و با صهیونیسم و اسرائیل شدیداÙ‹ مبارزه می‌کنیم.» و در آن به سیاست شوروی در مداخله در افغانستان انتقاد شده بود.

Ûµ. http://revolution.pchi.ir/show.php?page=contents&id=Û±Û°Û²Û·Û°

Û¶. صحیفه‌ی امام خمینیØŒ ج۱۳، صÛ¶Û·.

Û·. همانØŒ ج۱۱، صÛ²Û¹-Û³Û¹.

Û¸. همانØŒ ج۱۲، صÛ²Û³Û·-Û²Û³Û¸.

Û¹. هاشمی رفسنجانیØŒ کارنامه و خاطرات سال Û±Û³Û¶Ûµ «اوج دفاع»، دفتر نشر معارف انقلابØŒ Û±Û· آبان Û±Û³Û¶Ûµ.

Û±Û°. محمد حسنین هیکلØŒ روشن‌فکر مشهور جهان عربØŒ هفده سال سردبیر روزنامه‌ی «الاهرام» مصر بود. پیش از آنØŒ سال‌های متمادی در ایران حضور داشت و گزارش‌های وی از نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایرانØŒ مصر را تکان داد و منجر به دستور جمال عبدالناصر برای ملی شدن کانال سوئز شد. هیکل آثار بسیاری نوشته که از جمله‌ی آنØŒ متن گفت‌وگوهایش با برخی چهره‌های مؤثر جهان است.

Û±Û±. صحیفه‌ی امام خمینیØŒ ج۱۲، صÛ±Û¹Û°.

Û±Û². همانØŒ ج۱۲، صÛ±Û¹Û±.

Û±Û³. صحیفه‌ی امام خمینیØŒ ج۱۲، صÛ±Û¹Û².

منبع:  khamenei.ir