آیا زن الگوی مردها است یا الگوی زن ها؟ قرآن کریم می فرماید: الگوی هر دو . و یک مثل و نمونه بیان می کند «وÙŽضÙŽرÙŽبÙŽ اللÙ‘ÙŽهÙ مÙŽثÙŽلÙ‹ا لÙ‘ÙلÙ‘ÙŽذÙینÙŽ آمÙŽنÙوا اÙمÙ’رÙŽØ£ÙŽهÙŽ فÙرÙ’عÙŽوÙ’نÙŽ» (تحریم ۱۱) خدا برای تمام زنان و مردان تاریخ نمونه بیان کرده است. این نمونه «زن فرعون» است.
قرآن
زن را همان گونه می بیند که در طبیعت هست. از این رو هماهنگی کاملÂ میان فرمان های قرآن و فرمان های طبیعت برقرار است. در واقع زن و مرد دو ستاره اند در دو مدار مختلف و هر کدام باید در مدار خود و فلک خود حرکت نمایند " نه خورشید را سزد که به ماه برسد و نه شب بر روز پیشی جوید و هر کدام در سپهری شناورند" (سوره یس آیه ۴۰) پس شرط اصلی سعادت هر یک از زن و مرد و در حقیقت جامعه بشری این است که دو جنس، هر یک در مدار خویش به حرکت خود ادامه بدهند.
آزادی و برابری آنگاه سود می بخشد که هیچ کدام از مدار و مسیر طبیعی و فطری خویش خارج نگردند. آنچه در هر جامعه ای ناراحتی آفریده استÂ قیامÂ بر ضد فرمان فطرت و طبیعت است. عدم توجه به وضع طبیعی و فطری زن، موجب پایمال شدن حقوق او می گردد. اگر مرد در برابر زن جبهه ببندد و بگوید تو یکی و من یکی، کارها، مسئولیت ها، بهره ها، پاداش ها، کیفرها، همه باید متشابه و هم شکل باشد، در این صورت زن در کارهای سخت و سنگین باید با مرد شریک شود و به فراخور نیروی کارش مزد بگیرد، توقع احترام و حمایت از مرد نداشته باشد، تمام هزینه های زندگی خودش را بر عهده بگیرد و در هزینه فرزندان با مرد شرکت داشته باشد و ... که در این وقت است که زن در وضع سختی قرار خواهد گرفت، زیرا نیروی کار تولید زن بالطبع کمتر از مرد است و استهلاک ثروتش بیشتر. پس با در نظر گرفتن وضع طبیعی و فطری هر یک از زن و مرد، با توجه به تساوی آنها در انسان بودن و حقوق مشترک انسانها، زن را در وضع بسیار مناسبی قرار می دهد که نه شخصش کوبیده شود و نه شخصیتش. پس در زمینه احیای حقوق زن دیدگاهی که طبیعت را راهنمای خود قرار دهد در نهضت حقوق زن به معنی واقعی موفق خواهد شد. ما در این مقاله سعی داریم به برخی از حقوق زن با توجه به آیات قرآن اشاره کنیم:
حق اول: زندگی قرآن در سوره الشمس می فرماید: «Ø¥ÙذÙŽا الشÙ‘ÙŽمÙ’سÙ کÙوÙ‘ÙرÙŽتÙ’» وقتی نور خورشید گرفته شد، «وÙŽØ¥ÙذÙŽا النÙ‘ÙجÙومÙ انکÙŽدÙŽرÙŽتÙ’» وقتی نور ستاره ها تمام شد، صحنه قیامت را می گوید «وÙŽØ¥ÙذÙŽا الÙ’جÙبÙŽالÙ سÙیÙ‘ÙرÙŽتÙ’» وقتی کوه ها از دل زمین کنده و براه افتاد، «وÙŽØ¥ÙذÙŽا الÙ’عÙشÙŽارÙ عÙطÙ‘ÙلÙŽتÙ’» وقتی سرمایه ها را رها کردند و تعطیل شد، شترهای سرخ پوستی که سرمایه آن زمان بوده «وÙŽØ¥ÙذÙŽا الÙ’بÙحÙŽارÙ سÙجÙ‘ÙرÙŽتÙ’» وقتی دریاها به جوش آمد. «وÙŽØ¥ÙذÙŽا الÙ’مÙŽوÙ’وÙودÙŽهÙ سÙئÙلÙŽتÙ’ بÙØ£ÙŽیÙ‘Ù ذÙŽنبÙ قÙتÙلÙŽتÙ’» (تکویر ۹- ۱) سÛ†ال می شود که به کدام گناه دختران را زنده به گور کردید؟ یعنی حتی دختر کافر را هم کسی حق ندارد زنده بگور کند.
با در نظر گرفتن وضع طبیعی و فطری هر یک از زن و مرد، با توجه به تساوی آنها در انسان بودن و حقوق مشترک انسانها، زن را در وضع بسیار مناسبی قرار می دهد که نه شخصش کوبیده شود و نه شخصیتش. پس در زمینه احیای حقوق زن دیدگاهی که طبیعت را راهنمای خود قرار دهد در نهضت حقوق زن به معنی واقعی موفق خواهد شد
حق دوم: آموزش از نظر اسلام زن ها حق دارند آموزش ببینند «طلب العلم فریضه علÙ‰ کلÙ‘ مسلم و مسلمه».
حق سوم: آبرو آبروی زن و مرد مهم است. اما خدا برای زن ها حساب جداگانه باز کرده، می فرماید: «Ø¥ÙنÙ‘ÙŽ الÙ‘ÙŽذÙینÙŽ یÙŽرÙ’مÙونÙŽ الÙ’مÙحÙ’صÙŽنÙŽاتÙ الÙ’غÙŽافÙلÙŽاتÙ الÙ’مÙوÙ’مÙنÙŽاتÙ لÙعÙنÙوا فÙی الدÙ‘ÙنÙ’یÙŽا وÙŽالÙ’آخÙرÙŽهÙ وÙŽلÙŽهÙمÙ’ عÙŽذÙŽابÙŒ عÙŽظÙیمÙŒ» (نور ۲۳)
آنهایی که به زنان پاکدامن تهمت می زنند و می‌گویند: او دوست دارد، او رفیق دارد، او با فلان مرد آشناست، آنهایی که به زنان آبرومند تهمت می زنند، در دنیا و آخرت از رحمت حق به دور هستند. حق چهارم: نظارت گاهی وقت ها می گویند: زن که حرف نمی زند! قرآن می فرماید: «وÙŽالÙ’مÙوÙ’مÙنÙونÙŽ وÙŽالÙ’مÙوÙ’مÙنÙŽاتÙ بÙŽعÙ’ضÙهÙمÙ’ Ø£ÙŽوÙ’لÙیÙŽاØ¡ بÙŽعÙ’ضÙ یَأْمÙرÙونÙŽ بÙالÙ’مÙŽعÙ’رÙوفÙ وÙŽیÙŽنÙ’هÙŽوÙ’نÙŽ عÙŽنÙ الÙ’مÙنکÙŽرÙ» (توبه ۷۱) تمام مردان و زنان با ایمان، همه بر هم ولایت دارند. یعنی یک دختر ۹ ساله که به تکلیف می رسد بر مردها ولایت دارد و می تواند امر به معروف و نهی از منکر کند.
حق پنجم: تجلیل در تاریخ قرآن گاهی می فرماید: «وÙŽاذÙ’کÙرÙ’ فÙی الÙ’کÙتÙŽاب٠إÙبÙ’رÙŽاهÙیمÙŽ» (مریم ۴۱) گاهی می فرماید: «وÙŽاذÙ’کÙرÙ’ فÙی الÙ’کÙتÙŽابÙ مÙŽرÙ’یÙŽمÙŽ» (مریم ۱۶) پیغمبر! تاریخ ابراهیم را فراموش نکنی؟ پیغمبر! تاریخ مریم را فراموش نکنی؟ تاریخ زن نمونه و قهرمان همانند تاریخ مرد نمونه و قهرمان در قرآن بیان شده است.
حق ششم: الگو بودن آیا زن الگوی مردها است یا الگوی زن ها؟ قرآن کریم می فرماید: الگوی هر دو تا است. و یک مثل و یک نمونه بیان می کند «وÙŽضÙŽرÙŽبÙŽ اللÙ‘ÙŽهÙ مÙŽثÙŽلÙ‹ا لÙ‘ÙلÙ‘ÙŽذÙینÙŽ آمÙŽنÙوا اÙمÙ’رÙŽØ£ÙŽهÙŽ فÙرÙ’عÙŽوÙ’نÙŽ» (تحریم ۱۱) خدا برای تمام زنان و مردان تاریخ نمونه بیان کرده است. این نمونه «زن فرعون» است.
حق هفتم: شخصیت آیا می شود زن را مسخره کرد؟ قرآن می فرماید: «لÙŽا یÙŽسÙ’خÙŽرÙ’ قÙŽومÙŒ مÙ‘Ùن قÙŽوÙ’مÙ ...» قومی قومی دیگر را مسخره نکند. شاید آن کسی که تو او را مسخره می کنی از تو بهتر باشد. بعد می فرماید: «وÙŽلÙŽا نÙسÙŽاØ¡ مÙ‘Ùن نÙ‘ÙسÙŽاØ¡» (حجرات ۱۱) زنی هم حق ندارد زنی را مسخره کند. شخصیت هر کسی محترم است.
حق هشتم: مسکن قرآن می فرماید: «Ø£ÙŽسÙ’کÙنÙوهÙنÙ‘ÙŽ مÙنÙ’ حÙŽیÙ’ثÙ سÙŽکÙŽنتÙم مÙ‘Ùن وÙجÙ’دÙکÙمÙ’» (طلاق ۶) به خانمÂ ها مسکن بدهید همانطور که خودتان مسکن دارید. این طور نباشد که اتاق خوب را خودت برداری و اتاق غیر مطلوب را به او بدهی! صندلی نرم را خودت برداری و صندلی خراب را به او بدهی! آقا روی فرش بنشیند و خانم روی موکت! جایگاهشان باید مثل هم باشد.
حق نهم: آزادی قرآن می فرماید: اگر نمی توانید با زن ها سازش کنید طلاقشان بدهید. «الطÙ‘ÙŽلاÙŽقÙ مÙŽرÙ‘ÙŽتÙŽانÙ فÙŽØ¥ÙمÙ’سÙŽاکÙŒ بÙمÙŽعÙ’رÙوف٠أَوÙ’ تÙŽسÙ’رÙیحÙŒ بÙØ¥ÙحÙ’سÙŽانÙ» (بقره ۲۲۹) یعنی طلاق (طلاقی که رجوع و بازگشت دارد) دو مرتبه است (و در هر مرتبه) باید به طور شایسته همسر خود را نگهداری کند (و آشتی نماید) یا با نیکی او را رها سازد.
قرآن گاهی می فرماید: «وÙŽاذÙ’کÙرÙ’ فÙی الÙ’کÙتÙŽاب٠إÙبÙ’رÙŽاهÙیمÙŽ» گاهی می فرماید: «وÙŽاذÙ’کÙرÙ’ فÙی الÙ’کÙتÙŽابÙ مÙŽرÙ’یÙŽمÙŽ» پیغمبر! تاریخ ابراهیم را فراموش نکنی؟ پیغمبر! تاریخ مریم را فراموش نکنی؟ تاریخ زن نمونه و قهرمان همانند تاریخ مرد نمونه و قهرمان در قرآن بیان شده است
حق مرد نسبت به زن تنها در مورد استمتاع است و وظایفی همچون غذا درست کردن، لباس شستن، نظافت خانه را تØ£مین کردن و ... که عرفاÙ‹ متداول شده است از وظایف اخلاقی زنان است نه حقوق مردان و لذا وقتی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله کارها را برای حضرت علی علیه السلام و حضرت فاطمه علیها السلام تقسیم کردند، فرمودند: کارهای داخل خانه مثل نان پختن، گندم یا جو آسیاب کردن، نظافت محیط خانه و بچه داری با شماست و تهیه هیزم، آب آوردن و لوازم و مایحتاج منزل را تهیه کردن و ... بر عهده امیرالمÛ†منین علیه السلام است. سپس حضرت فاطمه علیها السلام این جمله را فرمودند که باید سرمشق همه زنان مÛ†من باشد: «لا یعلم انÙ‘ اللÙ‘ÙŽه ما داخلنÙ‰ من السÙ‘رور فÙ‰ هذا الامر» کسی جز خدا نمی داند که چقدر از این برنامه خوشحال شدم. (بحارالانوار ۱۰/ ۲۴- ۲۵)
حق دهم: نفقه عن ابی عبداللÙ‘ÙŽه علیه السلام قال: «خمسه لا یعطون من الزÙ‘کوه شیئاÙ‹: الاب و الامÙ‘ و الوالد و المملوک و المرآه و ذلک انÙ‘هم عیاله لآزمون له». (وسایل الشیعه ۱۵/ ۲۲۷ باب الکتاب النکاح) قرآن کریم می فرماید: «لÙیÙنفÙقÙ’ ذÙو سÙŽعÙŽهÙ مÙ‘Ùن سÙŽعÙŽتÙهÙ وÙŽمÙŽن قÙدÙرÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هÙ رÙزÙ’قÙهÙ فÙŽلÙ’یÙنفÙقÙ’ مÙمÙ‘ÙŽا آتÙŽاهÙ اللÙ‘ÙŽهÙ ...» (طلاق ۷)
هر مردی باید نفقه همسرش را به اندازه توانایی خود بدهد. حق یازدهم: مهر قرآن کریم می فرماید: مهر زنان را (به طور کامل) به عنوان یک عطیه (الهی) به آنان بپردازید ولی اگر آنها چیزی از آن را با رضایت خاطر به شما ببخشند حلال و گوارا مصرف کنید «وÙŽآتÙواÙ’ النÙ‘ÙŽسÙŽاØ¡ صÙŽدÙقÙŽاتÙهÙنÙ‘ÙŽ نÙحÙ’لÙŽهÙ‹ فÙŽØ¥Ùن طÙبÙ’نÙŽ لÙŽکÙمÙ’ عÙŽن شÙŽیْء٠مÙ‘ÙنÙ’هÙ نÙŽفÙ’سÙ‹ا فÙŽکÙلÙوهÙ هÙŽنÙیئÙ‹ا مÙ‘ÙŽرÙیئÙ‹ا». (نساØ¡ ۴)
تبیان
💬 دیدگاه‌ها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید!
📝 ثبت دیدگاه جدید
✅ دیدگاه شما پس از تایید مدیر نمایش داده می‌شود.