به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیمØŒ به مناسبت روز ملی سینما بیانات مقام معظم رهبری در دیدار هنرمندان و سینماگران در سوم بهمن ماه Û±Û³Û·Û³ به نقل از پایگاه حفظ و نشر آثار ایشان منتشر می شود: بسم‌الله‌الرÙ‘حمن‌الرÙ‘حیم برادران و خواهران عزیزØ› خیلی خوش آمدید. شنیدیم مجموعه‌ی بزرگ و عمده‌ای از هنرمندان کشور در این جمع تشریف دارید. همچنین برادران عزیزØŒ متصدÙ‘یان امر ترویج فریضه‌ی مهم نماز هم تشریف دارند. از زیارت آقایان بسیار خوشحالیم و خوشامد عرض می‌کنیم. ان‌شاØ¡الله موفÙ‘ق باشید. البته قرار اوÙ‘ل ما این بود که با جمعی از سینماگران کشورØŒ اعم از مسؤولین امور هنرهای نمایشیØŒ تهیه کنندگان و کارگردانان و فیلمنامه نویسان و هنرمندان سینما این دیدار را داشته باشیم. حققت امر این است که چون بنده به قضیه‌ی فیلم و سینما در زمان خودمان بسیار اهمیت می‌دهم و احساس می‌کنم که خسارت عظمایی از قِبÙŽل محرومیت از توسعه‌ی کمÙ‘ی و کیفی در این رشته‌ی مهم هنری بر جامعه‌ی ما وارد می‌شود و نیز نیازهای جامعه در این زمینهØŒ برآورده نشده باقی مانده استØŒ برای دیدار با این برادران و خواهران آماده شدم. بحمدالله برادران و خواهران فعÙ‘ال در دیگر رشته‌های هنری از جمله بعضی از شعرا و نویسندگان هم تشریف دارند. چه بهتر. و اما با اجازه‌ی برادران و خواهرانØŒ مایلم که بحث ما حول و حوش همان مسØ£له‌ای که ذهن بنده را به خود مشغول کرده بودØŒ باشد. البته قبلاÙ‹ این را هم عرض کنم که ترویج فریضه‌ی نماز که برادر عزیزمان آقای قرائتی و دوستانشان به جِدÙ‘ دنبال آن هستندØŒ بسیار مسØ£له‌ی مهمÙ‘ی است. واقعاÙ‹ جا دارد که ساعاتِ متوالی و زیادی برای تبیین این مسØ£له بین همه‌ی قشرها از جمله هنرمندانØŒ صرف شود. لکن بنده قصدم این نبود و نیست که درباره‌ی گسترش نماز یا توصیه به آقایان و خواهران درباره‌ی این قضیهØŒ صحبت کنم. بنده می‌خواهم مسØ£له‌ی اساسی‌تری را مطرح کنم و آن اصلِ مسØ£له‌ی هنرهای نمایشیØŒ اصلِ مسØ£له‌ی سینما و رساندن کشور و جامعه به اهداف خود در این زمینه است. البته این بیان - بیان فیلم و سینما و هنرهای نمایشی به‌طور کلÙ‘ی - بیان بسیار رسایی استØ› از دیگر بیانها رساتر است و قدرت تبیین بیشتری هم دارد. چه بهتر که وقتی ان‌شاØ¡الله توانستیم در این زمینه به موفقÙ‘یتهای زیادی دست یابیمØŒ از جمله کارهایی که دنبال می‌کنیم یکی هم این باشد که مردم را از این طریق به نماز آشنا سازیم. این حرف بدان معنا نیست که فعلاÙ‹ کسی به این فکر نباشدØ› نه. فعلاÙ‹ هم هرکس می‌تواند در این زمینه تلاش کندØŒ تلاش بر او واجب است. بنده به‌عنوان فردی که در سطح کشور نگاه می‌کنمØ› برنامه‌های تلویزیون جمهوری اسلامی را می‌بینم و بر فضای هنری جامعه تا آن حد که برایم منعکس می‌شودØŒ اشراف دارمØŒ وجود خلأ، کمبود و نقیصه‌ای را احساس می‌کنم و می‌خواهم توصیه کنم و اصرار بورزم که در برطرف کردن این کمبود و نقیصه کوشا باشیم. کار و تلاش اوÙ‘لِ ما باید این باشد که هنر را از لحاظ کمیÙ‘ و کیفی به جایی برسانیم که به آن نیاز هست. در وهله‌ی دوم باید بکوشیم تا با این وسیله‌ی بسیار رساØŒ بهترین ارزشها و بهترین مباحث و مسائل دینی را - که در صدر آنها نماز است - بیان کنیم. این تقدÙ‘م و تØ£خÙ‘ر هم تقدÙ‘م و تØ£خÙ‘ر زمانی نیست. یعنی از هم اکنون بایستی این کار در بخشی که سطح و کیفیÙ‘ت خوب و مطلوبی داردØŒ به شکل صحیح خود وارد شود. حاصل و فهرست مطلبی که می‌خواهیم عرض کنیم این است. و اما در این زمینه می‌خواهم دو نکته عرض کنم. نکته اوÙ‘ل این است که هنر سینما و به‌طور کلÙ‘ی اغلب هنرهای نمایشیØŒ از جمله هنرهای وارداتی به کشور ماست. شاید بعضی بگویند با این حساب انتظاری از ما نیستØ› زیرا مؤسÙ‘سØŒ تولید کننده و مبتکرِ این هنرها نیستیم. این حرف اگر از طرف بعضی گفته شودØŒ حرف درستی نیست. ما در بسیاری از بخشهای زندگی - در زمینه‌های علمی و تحقیقاتی و امور سیاسی و اجتماعی - به برکت حضور و تحرÙ‘ک مردم که نتیجه‌ی مهمِّ انقلاب بزرگ اسلامی استØŒ توانسته‌ایم به پیشرفتهای چشمگیر و بزرگی دست پیدا کنیم. ما امروز در زمینه‌ی صنایعِ بسیار دقیق و مهمØŒ به پیشرفتهایی نائل شده‌ایم که حتی بدخواهانمان که ما را به دروغ متÙ‘هم به ساختن بمب اتمی می‌کنند و منتظرند مسØ£له کوچکی را مشاهده کنند تا براساس آن به‌طور تحلیلی از اعماقِ زوایا و خوایای دستگاههای علمیØŒ فنآوری و دیگر امور تحقیقاتی ما سردرآورندØŒ باور نمی‌کنند که تا این حد در علم و صنعت پیشرفت کرده باشیم. دنیا با همه‌ی توان خود کوشش کرد ما را از بخشهای مهمÙ‘ی از صنایع محروم کند. حتÙ‘ی اجازه ندادند مقدÙ‘ماتِ دورِ آن وارد کشور شود و یا معامله‌اش انجام گیرد. اما جوانان ما - عمدتاÙ‹ جوانان مؤمن و انقلابی و پرانگیزه - نشستندØŒ فکر کردندØŒ کار کردند و به آنچه که دشمن نمی‌خواست به آن دست پیدا کنندØŒ به بهترین وجه دست یافتند. ما امروز در زمینه‌ی صنایع و فنآوریØŒ توفیقاتی فراتر از حدÙ‘ تصوÙ‘رِ دوست و دشمن داریم. البته روزی در همه‌ی زمینه‌هایی که به جدÙ‘ وارد شدیمØŒ توفیقات چشمگیر ما آشکار و علنی خواهد شد. هرجا جوانان مؤمنØŒ پرانگیزه و پرشور ما تصمیم گرفتند مانعی را از سر راه بردارندØŒ توانستند. گاهی در اثرِ فکر و کارآیی آنانØŒ کارهایی شبیه معجزه شد. اگر بخواهید مجموعه‌ای از این‌گونه کارها و حوادثِ معجزه مانند را مشاهده کنیدØŒ نگاهی به پرونده‌ی جنگ تحمیلی هشت ساله بیندازید. بیچاره کسانی که دانسته خود را از آن مجموعه‌ی عبرت‌انگیز و شوق‌انگیزØŒ دور نگه داشتند. اصلاÙ‹ نمی‌دانند در این جنگ چه گذشتØŒ چه شد و چه کردندØ› خبر ندارند. آنهایی که از نزدیکØŒ شاهد و ناظر قضایا بودندØŒ معجزه‌ی ایمان و معجزه‌ی تصمیم و اراده‌ی بشری را به چشم خود مشاهده کردند. اگر ما در زمینه‌ی هنرهای نمایشی - که برای ملتمان عنصر وارداتی است - با همین شور و شوق وارد می‌شدیم و در طول پانزده سالی که بر ما گذشته استØŒ می‌توانستیم مثل ستاره‌ای در دنیا بدرخشیمØŒ چه مانعی داشتØŸ این سؤالِ حقیقی‌ای است که بنده می‌کنم. بنده معتقدم در این زمینه می‌شد کارها کرد و امروز هم می‌شود. چرا ما باید از لحاظ سینما و کارهای مربوط به هنرهای نمایشیØŒ یک جامعه‌ی درجه‌ی سه باشیمØŸ متØ£سفانه در مجموع این‌طور است. البته سینمای ما آثار نادرِ بسیار خوبی دارد. نمی‌خواهم کارهای ارزشمند و بسیار خوبی را که ساخته و ارائه شده است نفی یا انکار کنم. ساخت و ارائه این آثار نشانگر آن است که ما در زمینه‌ی سینماگری استعداد داریم. از هنر پیشه‌های بسیار خوبی هم برخورداریم. امروز حقیقتاÙ‹ سینمای ما از وجود هنر پیشه‌های خوبی - چه از نسل قدیم و چه از نسل جدید - بهره‌مند است. کارگردانهای خوبی هم داریم. البته قضاوتِ من در این موردØŒ قضاوتِ یک مستمع و بیننده‌ی معمولیِ فیلم استØŒ نه یک کارشناس آثار سینمایی. اما مدÙ‘عی و متخیÙ‘ل این معنا هستم که با ذوق می‌شود مسائلی را فهمید و به‌عنوان یک مستمع تشخیص داد که آیا این بیان کننده در این بیان موفÙ‘ق است یا موفÙ‘ق نیست. در سینمای امروز ما کارهای خوب بعضاÙ‹ وجود داردØŒ اما در مقایسه با آثار دیروز و امروزِ سینمای جهان - البته آثارِ در سطح بالای هنری که بعضی از آنها تا حدودی برای ما منعکس هم می‌شود - بسیار عقبیم. این موضوع برای ما بسیار مایه‌ی تØ£سف است. ما در سینمای خود از لحاظ کمÙ‘ی عقبیمØŒ از لحاظ کیفی عقبتریم و از لحاظ درونمایه‌های فیلم و فیلمنامه‌های خوب و قویØŒ بسیار عقبیم. نتیجه این شده است که مردم ما - اگر بخواهند فیلم خوب بینند - باید ذهنشان سراغ فیلمهای خارجی برودØ› یعنی دیگران بایستی برای جامعه‌ی ما فیلم بسازند! سینماگری هنری نیست که احتیاج به پیشرفتهای شگرف صنعتی داشته باشد. هنری است که در آن جوهر استعداد لازمه‌ی کار است و استعداد هم در جامعه‌ی ما فراوان است. چه مانعی دارد که هنر پیشه‌های برجسته‌ای -فرضاÙ‹ مثل «چارلی چاپلین» - در جامعه‌ی ما وجود داشته باشندØŸ چه مانعی دارد که ما این تصوÙ‘ر را بکنیمØŸ از لحاظ استعداد و ارائه‌ی استعدادهای برجستهØŒ ملت ما در کدام بخش از مسائل انسانی و زندگیØŒ کمتر از ملتهای دیگر بوده استØŸ اگر بنده بخواهم از مافی‌الضÙ‘میر خودم تعبیر کنمØŒ غم اوÙ‘ل در باب مسائل مربوط به هنرهای نمایشیØŒ این مسØ£له است. ما از سینماگران و هنرمندان هنرهای نمایشی خودمان توقÙ‘ع داریم. بنده انتظار دارم همان‌گونه که در بخشهای گوناگونِ کارهای بزرگ - از لحاظ علمیØŒ صنعتیØŒ اجتماعی و سیاسی - نسل نوِ ما هنرنمایی کرده است و فضای انقلابی جامعه و حضور مؤمنانه‌ی دلهای پرشور توانسته است معجزه نشان دهدØŒ در زمینه‌ی سینما و هنرهای نمایشی هم کار کنیم. ما به آنچه که تا امروز ارائه شده استØŒ قانع نیستیم. درواقع برای این ملتØŒ کم است. این نکته را هم به شما عرض کنم که بنده به هیچ وجه دل خوش نمی‌کنم به این‌که در فلان جشنواره‌ی جهانیِ فیلمØŒ به فلان فیلم سینمایی ما جایزه دادند. این جایزه‌ها و جایزه دادنها که در مواردی حتی با انگیزه‌های سیاسی همراه استØŒ مهم نیست. ضمناÙ‹ بهترین فیلمهای سینمای ما هم فیلمهایی نیست که در خارج برای آنها جایزه معیÙ‘ن می‌شود. به‌نظر بندهØŒ گاهی سوØ¡ظن برانگیز هم هست. مهم این است که ما در دنیا از این جهت برجسته باشیمØŒ نه این‌که دنیا در ما احساس برجستگی کند! بی‌شک در جامعه‌ی ما استعداد سینماگری وجود دارد. این استعداد باید شکوفا شود. کلاًّ در این زمینه باید کار شود. در پایان این بخش از صحبتم این نکته را هم عرض کنم که مسؤولیت در این بخش بر عهده‌ی دو گروه است. یک گروهØŒ دست‌اندرکاران هنرهای نمایشی - اعم از کارگردانØŒ بازیگرØŒ فیلمنامه‌نویس و مباشران این کار - هستند و گروه دوم کسانی که در مجموعه‌ی دولت و دستگاه دولتیØŒ مسؤول این‌کار به‌حساب می‌آیند. مخاطب عرایض ما این دو گروهند. البته گروه اوÙ‘ل در درجه‌ی اوÙ‘لØ› چون کار کارِ آنهاست و گروه دوم که پشتیبانی کننده و کمک کننده و زمینه ساز هستندØŒ در درجه‌ی دوم. ما می‌خواهیم به‌طور خلاصه به کسانی که به هر شکل دست‌اندرکار مسائل نمایش در کشورندØŒ عرض کنیم: آقایان! تا به حال هر کاری کردید مایه‌ی تشکÙ‘ر و سپاس. دست شما درد نکندØ› خدا قوÙ‘ت - حقیقتاÙ‹ کسانی که کارهای برجسته‌ای کردندØŒ مشکور و مورد سپاسند - اما اینها برای ما کم استØ› برای این ملتØŒ کم است. باید یک حرکت عظیم انجام گیرد. باید استعدادها شکوفا شوند. باید جوانان مستعد - که می‌بینید وقتی وارد میدان می‌شوندØŒ گاهی چه چشمه‌های زیبایی را نشان می‌دهند - به میزان زیاد و در کیفیÙ‘ت بالا وارد این میدان شوند. بایستی کار از لحاظ کیفی و کمÙ‘ی در حد اعلی انجام گیرد. این از نکته‌ی اوÙ‘ل. نکته‌ی دوم این است که فیلم و هنر سینماØŒ هنگامی وارد کشور ما شد که سیاستِ حاکم بر این کشورØŒ دین‌زدایی بود. در فیلمهای سینماییِ ساخت داخل و فیلمهای سینماییِ خارجی که وارد می‌شدØŒ جهتØŒ غیر دینی و احیاناÙ‹ ضدÙ‘ دینی بود. ضدÙ‘ دینی که می‌گوییم لزوماÙ‹ نه به این معناست که در هر فیلمی بخواهند به‌طور ویژه‌ای دین را رد کنندØ› نه. سوق به اخلاقیاتِ غلطØŒ سوق به فساد اخلاقیØŒ سوق به ضدÙ‘ ارزشها از نظر دین و کلاًّ دین‌زداییØŒ گرایش غالب بوده است. سینمایی چنین در برهه‌ای از زمان برای کشور ما خسارت بزرگی به شمار می‌رفت. دستگاههای وقت همØŒ چنین سینمایی را ترویج می‌کردند. دست‌اندرکاران هم بعضی خودشان بی‌اعتقاد به دین و مبانی دینی بودندØ› بعضی هم اگر بی‌اعتقاد نبودند انگیزه‌ای نداشتند که برخلاف آن جریان و آن جهت حرکت کنند و راه بروند. در دنیا قضیه این‌طور نیست. در دنیای فیلم و سینما در کشورهای دیگرØŒ مسØ£له از این قرار نیست. سینمای جهان در خدمت هدفهای گوناگونی است. از جمله در مواردی مثلاÙ‹ در خدمت اهداف مسیحیت است. همین امروز در داخل کشور ما و در دسترس مردمØŒ فیلمهایی وجود دارد که اگر چه هیچ گونه صراحتی در آنها نیستØŒ اما در باطن و به معناØŒ مروÙ‘ج مسیحیت است. مسیحیت را ترویج می‌کنند. آن دستگاه و کمپانی‌ای که فلان فیلم جهت‌دار بدین معنا را ساخته استØŒ یک کمپانیِ وابسته‌ی به کلیسا یا کار کننده برای کلیسا بوده است. به کمپانی پول داده‌اند و گفته‌اند این فیلم را برای ما بساز. یا فرض بفرمایید فیلمنامه‌نویس گرایش مذهبی داشته است. شاید از اوÙ‘ل تا آخر فیلم اسمی هم از مسیحیتØŒ عبادت ویژه‌ی مسیحیت یا عقیده‌ی خاص در مسیحیت نیاورندØ› اما یکسره درباره‌ی مفاهیم یا مسائل و یا موضوعات مربوط به مسیحیت است. کلیسایی را نشان می‌دهندØŒ دیÙ’ری را نشان می‌دهندØŒ کشیشی را در چهره‌ی انسانی نابØŒ در سیمای آراسته‌ی یک مرد الهی - یک قدÙ‘یس واقعی - نشان می‌دهند که در حال کمک به کودکانØŒ تربیت عقب افتادگانØŒ محبÙ‘ت به ستمدیدگان و محرومان یا مبارزه برای علم و پیشرفتهای علمی استØŒ که البته این دروغ هم هست. واقعیت قضیه این نیست. آن‌طوری که ما از سرگذشت مسیحیت و کلیسا و دیر خبر داریمØŒ آنچه که در این فیلمها نشان داده می‌شودØŒ درست عکس واقعیت است. نه واقعیت است و نه حتی بخشی از واقعیت. البته این بدان معنا نیست که هیچ کشیشی وجود ندارد که خوب یا مؤمن و یا دارای چهره‌ی معنوی باشد. در دنیای مسیحیتØŒ در همه‌ی اکناف این دنیای بزرگ و در میان بندگان خدا از هر دینی و مذهبیØŒ آدمهای خوب و خدوم و سالم و صادق و نورانیØŒ یقیناÙ‹ هستند. در این شکÙ‘ی نیست. اما تعمیم دادن یک خوبی در یک نقطه به همه جا به‌وسیله‌ی بیان هنریِ بسیار گیرا و جذÙ‘اب و مؤثÙ‘رِ فیلمØŒ این دروغ است. ارائه‌ی کاراکترهایی چنین می‌تواند در گوشه‌ای از یک فیلم یا رمانØŒ عاری از اغراق به نظر برسد و فاقد جهتگیری خاصی باشد. به عنوان مثال در اوائل رمان «بینوایان» ویکتورهوگوØŒ اسقفی با چهره‌ی ملکوتیِ خدایی حضور دارد که انسان بسیار خوبی است. اوÙ‘لاÙ‹ این یک نفر است. ثانیاÙ‹ نویسنده‌ای چون ویکتورهوگو به هیچ وجه در صدد نیست که اسقف را به کلÙ‘ رمان تعمیم دهد. او داستانی بیان می‌کند که در گوشه‌ای از آن یک اسقف حضور دارد. همین ویکتورهوگو در رمان دیگرش - گوژپشت نتردام - چهره‌ی زشت یک کشیش را نشان می‌دهد. یک عنصر کلیساییØŒ شخصیت زشت و خبیث و منفی داستان اوست. در داستانهای فراوانِ نویسندگان غربی - نه آنهایی که ضدÙ‘ دینیندØ› حتی کسانی که انگیزه‌ی ضد دینی هم ندارند - مواردی چنین به وفور یافت می‌شود. من دو سه سال پیشØŒ داستانی ترجمه شده از یک نویسنده‌ی ایتالیایی با عنوان «گل سرخ(Û²)» خواندم که داستان یک دیÙ’ر است. در این داستان که مربوط به قرون وسطاستØŒ ماجرای زندگی کشیشها تشریح شده و نویسنده به انگیزه‌هاØŒ روشها و برخوردهای آنان پرداخته است. البته ماجراهای مذکور در تاریخ هم مشخÙ‘ص و معلوم است و ما از آنها خبر داریم. با همه‌ی این واقعیتهاØŒ می‌بینید که فلان کمپانی فیلمسازی در ایتالیا یا در هالیوود و یا در فلان گوشه‌ی دنیاØŒ فیلمی می‌سازد و در آن به ترویج مسیحیت و نشان دادن سیمای نورانی و ملکوتی یک کشیش خیالی می‌پردازد. وضع دنیا این‌گونه است. فیلمسازان غربی از ساختن چنین فیلمهایی ابا ندارند. سؤال این است که چرا ما نبایستی از این وسیله‌ی تبیین رسا و بلیغ - سینما - برای ارائه‌ی بهترین حقایق عالم که حقیقت دین استØŒ بهترین استفاده را بکنیمØŸ چرا پرداختن به حقیقت دین در فیلمهای فارسی ضعیف استØŸ این هم غم دوم ما در این گونه مسائل است که با شما مطرح می‌کنیم. طرف و مخاطب این قضیه شما هستید و این مسائل را باید با شما در میان گذاشت. دست‌اندرکاران این هنرØŒ مسؤولین این هنر هم هستند. چرا وقتی فیلمنامه‌ای می‌نویسیدØŒ برترین هنر را به‌کار نمی‌برید تا چهره‌ی درستی از مفاهیم و ارزشهای اسلامی ارائه کنیدØŸ چرا وقتی کارگردانی می‌کنید - ولو در فیلمی که ارتباط به مسائل مذهبی ندارد - ترتیب کارهاØŒ جریان امور و صحنه‌های وقایع را طوری به تصویر نمی‌کشید که در آن یک ارزش دینی یا یک مفهوم مذهبی جلوه پیدا کند و در چشم تماشاگرØŒ شیرین بیایدØŒ یا خدای نکرده احیاناÙ‹ عکس آن انجام می‌گیردØŸ ارزشهای اسلامی والاترین ارزشها و برترین حقایقی است که می‌تواند یک انسان را به خود مجذوب و یا در مقابل خود خاضع کند. توقÙ‘ع ما این است که در هنرهای نمایشیØŒ به این ارزشها اهمیت داده شود. ارزش معنویت با هیچ یک از ارزشهای مادÙ‘ی قابل مقایسه نیست. کسی که وارد این مقوله شود برایش استدلال لازم ندارد. آن کس که وارد این مقوله نمی‌شود با هیچ استدلالی نمی‌شود او را با حقیقت آشنا کرد. ارزش ذکرØ› یعنی یاد خداØŒ توجÙ‘ه به خداØŒ عشق ورزیدن به خداØŒ کار برای خدا و فداکاری برای خداØŒ چنان گیرا و شیرین و جذÙ‘اب و دلرباست که با هیچ یک از زیباییهای مادÙ‘ی و جسمانی قابل مقایسه نیست. اینها را با چه زبانی جز زبان هنر می‌توان بیان کردØŸ البته زبانهای هنرØŒ متفاوت است. زبان شعرØŒ زبان رسایی است و سلسله امتیازاتی دارد که در بقیه‌ی رشته‌های هنری نیستØ› اما نواقص و کمبودهایی هم دارد. زبان قصÙ‘هØŒ باز خصوصیاتِ دیگری دارد. از طرفی کمبودهاØŒ محدودیتها و نواقص دیگری همراه آن است. زبان موسیقی امتیازات دیگری داردØ› دارای شمول استØŒ صبغه‌ی جهانی بودن و جنبه‌ی انسانی دارد و همه جایی و همه کسی استØ› اما باز محدودیتهاØŒ نواقص و ابهامهایی دارد. یعنی رسا و بلیغ - آن چنان که باید و شاید - نیست و گنگ است. در بین انواع و اقسام روشهاØŒ شیوه‌هاØŒ ابزارها و بیانهای هنریØŒ بیان نمایش - به معنی عام آن - در مجموع از همه‌ی بیانها رساترØŒ بلیغتر و جالبتر است و بیشترِ امتیازات را به خود اختصاص داده است. ما امروز برای بیان رقیقترین حقایق دینیØŒ مجبوریم از عادیترین و نارساترین وسیله که همین بیان معمولی استØŒ استفاده کنیم. مگر می‌شود با این بیان به نتیجه‌ی دلخواه رسیدØŸ بیان معمولی و حرف زدن معمولیØŒ بین دو نفر که بنشینند و با یکدیگر سخن بگویندØŒ مقداری ظرفیت دارد و نمی‌تواند همه‌ی حقایق را منعکس کند. اما یک بیان هنری - بخصوص که از طریق هنر نمایش باشد - دارای چنان ظرفیتی است که با بیان معمولی و حرف زدن عادÙ‘یØŒ قابل مقایسه نیست. امروز روحانیون محترم و گویندگان مذهبی به منبر می‌روند و سخنرانی می‌کنند یا با نوشتنØŒ به بیان حقایق عالی می‌پردازند. اما سؤال این است که آیا این حقایق عالیØŒ با بیان معمولیØŒ قابل انتقال استØŸ اصلاÙ‹ نمی‌شود بعضی از مفاهیم را با زبان و بیان معمولی منتقل کردØ› امکان ندارد. مگر این‌که بیانی مثل بیان قرآنØŒ معجز نشان باشد که آن هم هنری است. اگر بیان قرآنØŒ هنری نبودØŒ امکان نداشت بتواند این همه حقایق و مفاهیم عالیه را در خود بگنجاند. به همین خاطر است که هیچ ترجمه و تفسیر قرآنیØŒ قادر نیست که حقایق قرآنی را بفهماند. انسان باید با زبانØŒ حتی با ریزه‌کاریهای هنر آشنا باشد و البته در فضای معنوی هم قرار گیرد تا بفهمد قرآن چه می‌گوید. لذا خودِ قرآن می‌گوید: «یضلÙ‘ من یشاØ¡ و یهدی من یشاء» (Û³). عدÙ‘ه‌ای قرآن را می‌خوانندØŒ هدایت می‌شوندØ› عدÙ‘ه‌ای هم با خواندن آن - به دلیل عدم درک و فهم صحیح - گمراه می‌گردند. این عدÙ‘ه چون نمی‌توانند با قرآن ارتباط بگیرندØŒ با آن وصل نمی‌شوند تا توانایی درک مفاهیم را داشته باشند. البته بیان قرآنØŒ بیانی وافی استØ› منتها شرایط خاصی می‌خواهد تا انسان بتواند به معنای حقیقی کلمهØŒ مخاطب قرآن قرار گیرد. غرض این‌که فقط گنجایش بیان هنری قادر به بیان بسیاری از مفاهیم است که مفاهیم والای دینی از این قبیل است. فقط به‌وسیله‌ی هنر می‌شود این مفاهیم را درک کرد. در دورانی که مهمترین مسØ£له برای اهل بیت عصمت و طهارت علیهم‌السÙ‘لامØŒ مسØ£له ولایت و امامت بودØŒ آنها در مقابله‌ی یک دنیای پرزرق و برقِ قوی و پرشکوه ظاهری و مادÙ‘ی قرار داشتند. این دنیای کذا که درست نقطه‌ی مقابل فکر امامت شیعی قرار داشتØŒ دستگاه خلافت بنی‌امیÙ‘ه و بنی عبÙ‘اس بود. خلفای اموی و عباسیØŒ زر و زورØŒ شکوه ظاهری و ابزارهای گوناگون داشتند. اصلاÙ‹ تفکÙ‘ر امامت و ولایت در مقابل ظاهر بینانØŒ گم بود. فکر می‌کنید آن‌روز به چه وسیله‌ای توانستند این اندیشه‌ی والا را حفظ کنندØŸ به وسیله‌ی هنر شعر و شعرای اهل بیت. در همان روزهاست که امام معصوم از یک شاعر که یقیناÙ‹ از لحاظ وزانت معنوی - وزن دینیØŒ اعتقادیØŒ علمی و تقوایی - یک صدم فلان صحابی‌اش نیستØŒ چنان تجلیلی می‌کند که همه متحیÙ‘ر و مبهوت می‌شوند. آن هنرمند شاعرØŒ که امام آن‌قدر به او اهمیت می‌دهدØŒ مگر کیستØŸ فرضاÙ‹ فرزدق یا کمیت است. مگر این هنرمندان شاعر چقدر برخوردار از معرفت و آگاهی و سوادند و چقدر نسبت به ائمÙ‘ه آشنایی دارندØŸ بسیار کمتر از زراره و محمÙ‘دبن مسلم و ابوبصیر و جمیل بن درÙ‘اج و دیگران و دیگران. ولی امام به آنها بیشتر اهمیت می‌دهد. چراØŸ چون ابزاری که شاعر در دست دارد و از آن برای حمل امانتِ ائمÙ‘ه استفاده می‌کندØŒ منحصر به فرد است. دیگران فاقد این ابزارند. بسیار بافضیلتندØ› اما کار عظیمِ حمل امانت از اینها ساخته نیست. این خصوصیت هنر است. امروز شما می‌توانید مفاهیم والا را با هنر نمایش بیان کنید. البته با همه‌ی هنرها می‌شود به بیان مفاهیم پرداخت. عرض کردم در میان هنرهای گوناگونی که داریم - هنر نقÙ‘اشیØŒ هنر خوشنویسیØŒ هنر موسیقیØŒ هنر قصÙ‘ه و داستان نویسیØŒ هنر شعر و... - در مجموعØŒ هنرهای نمایشیØŒ آن هم در شرایط کنونی جامعه‌ی ما از تواناییØŒ گسترش و بلاغ بیشتری برخوردارند و مسؤولیت سنگینتری هم دارند. شما باید حقایق اسلامی و اخلاقی و همچنین ارزشهای اسلامی را که برترین ارزشهاست و هر انسانِ دارای عقل و انصاف هم آنها را می‌پسنددØŒ در نمایشها و فیلمهایتان تبیین کنید. نگویند فیلم سینمایی چنین موضوعاتی را برنمی‌تابد. به‌هرحال فیلم باید دارای پیام باشد. همه‌ی فیلمهای خوب دنیا پیام دارند. اگر من از «چارلی چاپلین» اسم بردمØŒ به این دلیل است که چند اثر معروف او را آوردند و ما دیدیم. من قلباÙ‹ به این مرد ارادت پیدا کردم. دیدم حقیقتاÙ‹ کار عظیمی که این مرد کردهØŒ مگر در قالبی به جز قالب هنر ممکن بودØŸ با کدام زبانی می‌شود مضمونی را که در «عصر جدید» یا «دیکتاتور بزرگ» استØŒ بیان کردØŸ او با این بیانØŒ هم خودش فیلمها را کارگردانی کردهØŒ هم در آنها به ایفای نقش پرداخته و هم نویسنده‌ی فیلمنامه بوده است. واقعاÙ‹ در اوج است. غرض این است که همه‌ی فیلمهای خوبِ دنیاØŒ پیام و حرفی برای گفتن دارند. آقایان و خانمهاØ› هنرمندان! امروز این حرف و پیام چیستØŸ امروز این ملتØŒ ملتی است که قیام کرده تا رشته‌های وابستگی به دنیای مستکبرِ متفرعنِ تحقیر کننده را بگسلد. امروزØŒ بوسنی هرزگوین آن وضع را دارد. شما اروپا را همیشه در چهره‌های بزک‌کرده‌ی اتو کشیده‌ی کراوات بسته‌ی ادکلن زده‌ی مرتÙ‘ب و منظÙ‘م در شانزه‌لیزه نبینید! اروپا در سارایووست. حقیقت اروپا در جنگ جهانی اوÙ‘ل و دوم است. حقیقت اروپا در کوره‌های آدم سوزی هیتلر است. آیا هیتلر از آفریقا سر بر کرده بودØŸ امروز هم اگر غربیها از اهداف فرا اروپایی و فرا جهانی فارغ شوندØŒ باز همان جنگ و دعواها را از سر می‌گیرند. طبیعت اروپاییها چنین است. شما به تاریخ رجوع کنید و ببینید از دو هزار سال پیش به این طرفØŒ چه وقت بوده که اروپاییها با هم جنگ نداشته‌اند!ØŸ همین چند کشور چهار وجبیØŒ یا با خودشان در جنگ بوده‌اند یا با دیگران. روزی که با خودشان در صلح و امنیÙ‘ت بودندØŒ به اکناف عالم چنگ انداختند و به چاپیدن ثروت سایر ملل پرداختند! کوبیدن الجزایرØŒ کوبیدن هندØŒ نابود کردن مغربØŒ نابود کردن خاورمیانهØŒ خالی کردن چاههای نفت ایران و... اینها در زمان آشتی با هم به این کارها مشغول بوده‌اند. غربیها چنین موجوداتی هستند! البته شکÙ‘ی در این نیست که عالم و دانشمند هم هستند. به نظر بنده اگر کسی بخواهد وضع کنونی این مجموعه را تصویر کندØŒ باید چهره‌ی دانشمندِ نابغه‌ی برجسته‌ی خونخواری را مجسÙ‘م کند که سرگذشتش در داستانها آمده است! نابغه و برجستهØ› اما مردم‌آزار و ویرانگر! البته این را هم اضافه کنم که معلوم باشدØ› بنده هیچ وقت نمی‌خواهم این ویژگیها را تعمیم به کلÙ‘ اروپا بدهمØ› نه. در همین اروپا انسانهای خوب و ویژگیهای مطلوب هم بسیار است. باریØ› امروز ملت ما قیام کرده تا پس از دوران طولانی سلطه‌ی اقتصادیØŒ فرهنگی و سیاسی بیگانگانØŒ خود را رها کند. با کمال شدÙ‘ت و در عین مظلومیت هم می‌جنگد. کدام ارزش بالاتر از این‌که شما این ملت را شاداب نگه داریدØŸ کدام ارزش از این بالاتر که به این ملت الهام بدهید و در مبارزه‌ای که دارد تشویقش کنیدØŸ ارزشی عزیزتر و والاتر از این وجود داردØŸ این همه ایثار و از خود گذشتگیِ ملÙ‘یØŒ باید در آثار هنری - عموماÙ‹ - و در آثار نمایشیِ موجود - خصوصاÙ‹ - منعکس شود. باید زیربنای فکریِ این حرکت که شعار نیست و فلسفه‌ی اسلامی را با همه‌ی عظمت و شکوه و عمقش به دنبال داردØŒ مورد توجÙ‘ه قرار گیرد. فکر عمیق و شکوهند اسلامی دنبال این حرکت است. اگر نبودØŒ ملت ما قدرت مقاومت نداشت. امروز ما در دنیا این همه دشمن داریمØŒ ولی بحمدالله روزبه‌روز قویتر شده‌ایم. مگر بدون یک ریشه‌ی فلسفی محکم و پشتوانه‌ی فکری و اعتقادی قویØŒ این نظام می‌توانست برپا بماندØŸ اینها باید بیان شود. این هم نکته‌ی دوم که می‌خواستیم عرض کنیم و کردیم. البته من کارهای خوب نمایشی‌ای را که تا به‌حال شدهØŒ فراموش نمی‌کنم. افسوس که فرصت نیست تا از تک‌تک کارهایی که شده و اشخاصی که این کارها را کرده‌اند و یا در آنها نقش داشته‌اندØŒ اسم بیاورمØ› والÙ‘ا فهرست خوبی از اشخاصی که در حقیقت با آثار خودشان واقعاÙ‹ بنده را خشنود و راضی و ممنون کرده‌اندØŒ می‌توانستم ارائه دهم. در بین هنرپیشه‌های ماØŒ فیلمنامه نویسهای ما و کارگردانهای خوب ماØŒ هستند کسانی که حقیقتاÙ‹ کارهای خوبی ارائه داده‌اند. چه آنهایی که در سینمای جنگ کار کردند و دفاع مقدÙ‘س را ترسیم نمودند و چه کسانی که فراتر از آن قضیه و بیرون از آن مسØ£لهØŒ به ارزشهای انسانیØŒ ارزشهای اسلامی و ارزشهای اصیل ایرانی توجه کردندØŒ واقعاÙ‹ هنرمندی نشان دادند. بنده در زمینه‌هایی چنینØŒ مستمع و بیننده‌ی خوبی هستم. یعنی حقیقتاÙ‹ مجذوب اثر خوب می‌شوم و وقتی چنین آثاری ساخته می‌شودØŒ عمیقاÙ‹ ممنون و سپاسگزار می‌شوم. من به یک اثر نمایشی که به نظرØŒ تشخیص و فهم و سلیقه‌امØŒ خوب استØŒ دل می‌دهم و حقیقتاÙ‹ احساسات و عواطفم به وسیله‌ی یک کار خوب هنریØŒ استخدام می‌شود. واقعاÙ‹ می‌توانم فهرستی جامع از نامهای درخشان و سیاهه‌ای روشن از کارهای خوب و پرافتخار ارائه دهم. علی‌ایّ‌حال بی‌آن‌که اسم بیاورمØŒ به‌طور کلÙ‘ی از همه تشکÙ‘ر و سپاسگزاری می‌کنم. من از برادران و خواهران خوبی که در این چند سال اخیرØŒ کارهای نمایشی ارزنده‌ای ارائه کردندØŒ خواهش می‌کنم باز هم از این کارها ارائه کنند و جامعه را سیراب سازند. همچنین مسؤولین محترم صدا و سیما را هم نباید فراموش کنم. از آنها هم تشکÙ‘ر می‌کنم. سیمای جمهوری اسلامی چندی است که حرکت خوبی را آغاز کرده و آثار خوبی ارائه می‌دهد. بعضی از کارهایی که در سیمای جمهوری اسلامی ارائه می‌شودØŒ نویدبخش است. البته من به خودِ آقایان مسؤول در صدا و سیما هم این نکته را گفته و از آنها تشکÙ‘ر کرده‌ام. خواستم علی رؤوس اشهاد هم تشکÙ‘ری شده باشد. به خودِ مسؤولین صدا و سیما گفتم سپاسگزاری من به معنای تشکÙ‘ر از آنچه هست استØŒ نه به معنای رضایت و قناعت به آنچه هست. هنوز ما بین این واقعیت و آنچه باید باشدØŒ فاصله‌ی زیادی است. ولی خوبØ› وقتی حرکت هستØŒ انسان خشنود است. غم آن‌جایی است که سکون و رکون و عدم تحرÙ‘ک و عدم پیشرفت باشد. بحمدالله مشاهده می‌شود که در صدا و سیما حرکت هست. امروزØŒ هم از تلویزیون و هم از رادیوی ما برنامه‌هایی ارائه می‌شود که نسبت به برنامه‌های سابقØŒ هم سرگرم کننده‌ترØŒ هم جامعترØŒ هم پرمغزتر و هم با معناتر است. امیدواریم که خداوند آقایان را موفÙ‘ق بدارد. در پایان عرایضم یک بار دیگر این نکته را عرض کنم که اگر ما صحبت امروز را منحصراÙ‹ مخصوص به یک مجموعه از حضÙ‘ار محترم کردیمØŒ نه به خاطر این است که خدای نکرده بخواهیم به دیگر رشته‌های هنری بهای کمی بدهیم. هرگز این‌طور نیست. هنرØŒ عزیز و والاست. هنرØŒ هدیه‌ی ارزشمند الهی به انسان است و هر انسانی که آن را داشته باشدØŒ وقتی ارائه می‌کندØŒ هدیه ارزشمندی است که از او به بنی نوع بشر داده می‌شود. هنرØŒ جاودانه و عمومی و جهانی است. مخصوص و منحصر به یک قطعه از زمین و به یک برهه از زمان نیست. اینها همه در جای خود مسلÙ‘م و محفوظ است. بنده به رشته‌های گوناگون هنری ارادت دارمØŒ ولی خوبØ› انسان از بعضی رشته‌ها سر در نمی‌آورد. ما در محیط طلبگی و آخوندی که بودیم از خیلی از این رشته‌های هنری کمترین اطÙ‘لاعی هم پیدا نکردیمØŒ ولی امروز در مقابل خود مشاهده می‌کنیم. انسان از بعضی از رشته‌های هنری به‌خاطر عدم انس و آشنایی نمی‌تواند زیاد استفاده کندØ› اما از برخی رشته‌های دیگر به خاطر سابقهØŒ آشنایی و ممارستØŒ بیشتر استفاده می‌کند. این یک امر قهری و طبیعی است. به‌هرحال اخلاص و ارادت ما به همه‌ی کسانی که در زمینه‌ی هنر تلاش صادقانهØŒ خالصانه و مؤمنانه دارند و دارای اهداف بلندی هستند و نیز پیگیری جدÙ‘یØŒ انسانی و مؤمنانه را فراموش نمی‌کنندØŒ پابرجاست. ما از همه‌ی شما تشکر می‌کنیم و امیدواریم که خداوند ان‌شاØ¡الله همه‌ی شما برادران و خواهران عزیز را موفÙ‘ق و مؤیÙ‘د و مØ£جور بدارد. والسÙ‘لام علیکم و رحمهالله و برکاته منبع:خبرگزاری تسنیم