همه مردم در سراسر جهانØŒ احتیاج‌های معمول و مشابهی برای استفاده از آب تصفیه‌شده شهری دارند. با این حالØŒ روش‌های استفاده از آبØŒ درست بودن الگوی مصرف این مایع حیاتی را نشان می‌دهد. آمارها می‌گویند که هر شهروند ایرانی به‌طور متوسط در هر شبانه‌روز حدود Û²Û´Û°لیتر آب مصرف می‌کندØŒ درحالی‌که همین آمار در کشورهای توسعه‌یافته کمتر از Û±ÛµÛ°لیتر در روز است. از آنجا که کشور ماØŒ برخلاف آنچه همواره تصور می‌شودØŒ جزو کشورهای کم‌آب به شمار می‌رود لازم است که فرهنگ و عادت‌های استفاده از آب را تغییر بدهیم و با این کارØŒ به یکی از دستورات دینی که ‌اسراف نکردن است جامه عمل بپوشانیم. در این گزارش با چند راهکار ساده برای کاهش مصرف آب در خانه و محل کار که توسط کارشناسان سازمان آب توصیه شده آشنا خواهید شد.

• جایی چکه نمی‌کند!

بررسی وضعیت اتصالات و شیرهای آب را در دستور کار هفتگی‌تان قرار بدهید. حتی نشتی‌های ریز یا چکه‌کردن‌هایی که به چشم نمی‌آیند در طول‌ماه می‌تواند مقدار زیادی از آب را هدر بدهند. اگر دیدید که شیر آب چکه می‌کندØŒ با تعویض واشر آن می‌توانید از هدرروی آب جلوگیری کنید. دستور کار هم خیلی ساده است. ابتدا فلکه مربوط به شیر را ببندیدØŒ بعد با یک پیچ گوشتی دوسوØŒ سر پلاستیکی دستگیره شیر را باز کنید. بعد پیچ متصل به بدنه را خیلی راحت باز کنید تا مغزی شیر به راحتی بیرون بیاید. حالا کافی است تا واشر خراب را با یکی از واشرهایی که در جعبه ابزار خانه‌تان دارید تعویض کنید. اگر هم واشر مربوطه را نداریدØŒ بهتر است همان واشر خراب را به مغازه ببرید تا یک نمونه نو مطابق با سایز آن را تحویل‌تان بدهند. واشر را سرجایش قرار می‌دهید و مغزی را دوباره می‌بندید. برای آنکه عمر شیرها و واشرهایتان هم بالاتر برودØŒ هر کجا که آب بند آمد دیگر شیر را نپیچانید و آن را زیادی سفت نکنید.

• آمار آشپزخانه را داشته باشید

بخش قابل توجهی از آب مصرفی خانوار به امور آشپزخانه اختصاص پیدا می‌کند. با رعایت چند نکته کوچک می‌توانید ماهانه بالای هزار لیتر آب صرفه‌جویی کنیدØ› نخستین نکتهØŒ تغییر روش ظرف شستن شماست. به جای اینکه شیر آب را از ابتدا تا انتهای ظرف شستن باز بگذارید می‌توانید ظرف‌ها را در ظرف مناسبی که با آب و مایع ظرفشویی پر شده بچینید و پس از آنکه ظرف‌ها را شستیدØŒ تنها با مقدار اندکی آبØŒ آنها را آبکشی کنید. اگر ظرف‌هایتان خیلی چرب است یا مواد غذایی به ته قابلمه‌ها چسبیدهØŒ بهتر است بلافاصله پس از صرف غذاØŒ شستن ظروف را با آب گرم شروع کنید چرا که بعداÙ‹ شستن این ظرف‌ها مقدار بیشتری از آب نیاز خواهد داشت. هنگام ظرف شستن هم دقت داشته باشید که از مایع ظرفشویی کمتری استفاده کنید تا آبکشی آنها هم آسان‌تر شود. اگر در خانه‌تان ماشین ظرفشویی دارید تا هنگامی که ظرفیت آن کامل نشدهØŒ از آن استفاده نکنید. اگر می‌خواهید یخ مواد غذایی منجمد را باز کنیدØŒ آن را زیر آب نگیرید. بهترین راه برای این کار آن است که چند ساعتی گوشت و مواد منجمد را در هوای آزاد قرار بدهید. چنانچه عجله دارید تا یخ گوشت باز شودØŒ یک ظرف مناسب را بردارید و آن را با آب گرم پر کنید و گوشت را داخل آن قرار دهید. بعداÙ‹ از همین آب هم می‌توانید برای آب دادن گل‌ها و گیاهان خانه‌تان استفاده کنید تا دور ریزی نداشته باشد. همینطورØŒ هر وقت شیر آب را باز کرده‌اید تا آب گرم پایین بیایدØŒ یک ظرف زیر شیر بگذارید و از آن آب هم برای نظافت حیاط یا آب دادن گیاهان بهره ببرید.

• زمان استحمام را کوتاه کنید

این هم عادت بدی است که خیلی از ما دچار آن هستیمØŒ یعنی از زمانی که وارد حمام می‌شویم تا وقتی که بیرون بیاییم عادت داریم که دوش آب را باز بگذاریم. وقتی که داریم بدنمان را می‌شوییمØŒ سرمان را شامپو می‌زنیم نیاز نیست که آب حتماÙ‹ باز باشدØŒ ضمن اینکه باید مدت‌زمان حمام کردنمان را هم کاهش بدهیم تا آب بیشتری صرفه‌جویی شود. امروزه دوش‌های جدید که مجهز به کاهنده مصرف آب هستند با قیمت مناسب در همه‌جا به فروش می‌رسندØŒ بهتر است یکی از همین‌ها را جایگزین سردوش قدیمی‌تان کنید. وقتی می‌خواهید دمای آب را تنظیم کنیدØŒ این کار را با کم‌کردن جریان آب سرد و گرم انجام بدهید و نه زیاد کردن آن. همان ابتدا هم که منتظرید تا آب گرم از لوله‌ها خارج شود تا استحمام‌تان را شروع کنیدØŒ فرصت را از دست ندهید. یک لگن زیر شیر آب بگذارید و از آب جمع‌شده برای شست وشو یا آب دادن باغچه و گیاهان‌تان استفاده کنید.

• حیاط را جارو کنید نه آبکشی!

عادت غلط دیگری که میان ما رایج استØŒ استفاده از جریان آب به جای جارو برای شستن حیاط و بالکن است. این کار میزان مصرف آب را به‌شدت افزایش می‌دهد. برای نظافت حیاط بهتر است ابتدا آن را جارو بزنید و بعد با حجم کمتری از آبØŒ شست‌وشو را ادامه دهید. همچنین بهتر است که خودرویتان را در کارواش بشویید تا از آب شهری برای این کار استفاده نشود اما اگر مجبور به شستن ماشین شدیدØŒ ابتدا با یک سطل آب سطح آن را خیس کنید و پس از شست‌وشو نیز با چند سطل آب دیگر کار را به اتمام برسانید. استفاده از شلنگ آب برای شست‌وشوی اتومبیل بدون اینکه محسوس باشد میزان مصرف آب را به‌شدت بالا می‌برد.

• مسواک زدن با یک لیوان آب

باور کنید برای اینکه کاملا دندان‌هایتان را مسواک بزنیدØŒ بیشتر از یکی دو لیوان آب نیاز ندارید. وقتی می‌خواهید این کار را انجام بدهیدØŒ به جای اینکه شیر آب را تا آخر باز کنید و اجازه بدهید تا چند دقیقه‌ای آب هدر برودØŒ یک لیوان پلاستیکی را پر از آب کنید. همین داستان برای مواقعی که می‌خواهید وضو بگیرید هم صادق است. برای کاهش مصرف آب فلاش‌تانک‌ها و مخازن آب داخل دستشویی هم راهکار ساده‌ای وجود دارد. می‌توانید یک آجر تمیز یا مثلا یک بطری پر آب را داخل مخزن قرار بدهیدØŒ بدون اینکه به اجزای عمل‌کننده تانکر آسیبی وارد شود. حجم این بطری یا آجر به جای حجم آب عمل می‌کند و هر‌ماه از هدرروی مقدار قابل توجهی آب جلوگیری می‌کند. نشت احتمالی فلاش تانک توالت را با افزودن مواد رنگی به آب آن بیابید تا رفع کنید. اگر فلاش‌تانک دارای نشت باشدØŒ ماده رنگی ظرف مدت کوتاهی از محل نشت پدیدار می‌شود. به محض اینکه آزمایش انجام شدØŒ فلاش‌تانک را بکشید چون ممکن است ماده رنگی به مخزن آب آن آسیب برساند. فلاش تانک‌هایی که نشتی دارند آب را به داخل کاسه دستشویی هدر می‌دهند.

• شست وشوی لباس با آب کمتر

ماشین‌های لباسشویی معمولا مقدار زیادی آب مصرف می‌کنند. بنابراین اگر از تعداد دفعات کاربرد ماشین لباسشویی بکاهیدØŒ عملا در مصرف آب صرفه‌جویی کرده‌اید. نیازی نیست که از میزان شست‌وشوی لباس‌ها بکاهید بلکه فقط صبر کنید تا مقدار لباس‌های کثیف به اندازه ظرفیت کامل ماشین برسد. یادتان نرود که بیشتر لباسشویی‌های جدید مجهز به برنامه‌ای هستند که مدت زمان شست وشو را هم به شکل استاندارد کاهش می‌دهند. مثلا اگر برنامه معمول شست‌وشو یک ساعت و Û±Û°دقیقه باشدØŒ با فشردن دکمه مربوطهØŒ مدت زمان شست‌وشو به زیر ÛµÛµدقیقه می‌رسد و این به کاهش مصرف آب کمک خواهد کرد. جدا کردن لباس‌های روشن و تیره و استفاده از برنامه جداگانه برای هر یک از لباس‌ها هم می‌تواند حجم آب مصرفی ماشین‌های لباسشویی را کاهش بدهد. اگر قرار است فرشØŒ لباس یا پرده را خودتان در خانه بشویید هم به میزان مصرف آب آن توجه داشته باشید و هیچ وقت شلنگ آب را به‌صورت دائم باز نگذارید.

• سایه‌بانی برای کولرهای آبی

هنوز که هنوز استØŒ بیشتر سیستم‌های خنک‌کننده خانه‌ها یا محیط کار به‌عهده کولرهای آبی است. استفاده از این نوع کولرها میزان مصرف آب را در ماه‌های گرم سال افزایش می‌دهد. اما با Û² راهکار ساده می‌توان از هدر رفتن آب جلوگیری کردØ› مهم‌ترین نکته این است که برای کولر آبی‌تانØŒ یک سایه‌بان بسازید و اگر این کار مقدور نبود روی آن یک کارتن بزرگ بیندازید تا از تابش مستقیم آفتاب به بدنه کولر جلوگیری به عمل آید. همین امر Û²مزیت به همراه داردØ› نخست اینکه میزان مصرف آب کولر را کاهش می‌دهد و دوم اینکه باد خنک‌تری را نصیب‌تان می‌سازد. به‌خاطر داشته باشیدØŒ بیشترین میزان نشتی در وسایل خانگی مربوط به کولرهای آبی است. پس محل اتصال شلنگ آب به بدنه کولرØŒ سرپیچ خروجی آب زیر کولر و بدنه‌های نگهدارنده پوشال را به‌صورت هفتگی بررسی کنید تا اگر متوجه نشتی شدیدØŒ آن را برطرف‌سازید.

• چند راهکار ساده برای کاهش مصرف آب

فرهنگ صحیح مصرف آب را به کودکان آموزش بدهید تا آنها هم صرفه‌جو بار بیایند. هنگامی که به مسافرت می‌رویدØŒ بهتر است شیرفلکه کنار کنتور آب را ببندید تا از وقوع اتفاق‌های ناخوشایند جلوگیری بشود و آب هدر نرود. دهانه آبپاش وسایل آبیاری خود را به شکلی تنظیم کنید که هنگام آبیاریØŒ آب فقط روی چمن‌ها و گیاهان بپاشد. همیشه به جای اینکه موقع نوشیدن آبØŒ شیر را باز کنیدØŒ یک بطری آب سرد از قبل در یخچال خود داشته باشید و از آن استفاده کنید. لوله‌های آب منزل خود را عایق کنید. به این صورت هنگام نیاز به آب گرمØŒ زودتر به آن دسترسی خواهید داشت. هرگونه اتلاف قابل توجه آب را (شکستگی لوله‌هاØŒ باز بودن لوله‌هاØŒ هدرروی آب در هر نقطه) به مرکز ارتباطات مردمی سازمان آب به شماره Û±Û²Û²اطلاع دهید. تا حد امکان از آب شرب برای فضای سبز استفاده نکنید. باغچه را در شب یا صبح زود آبیاری کنید تا از تبخیر آب جلوگیری شود. در باغچه خانهØŒ درختانØŒ بوته‌ها و چمن‌های بومی و مقاوم به خشکی که به آب کمتری نیاز دارند و تحمل ماه‌های گرم تابستان را دارندØŒ بکارید. از آب‌های جاری نهرها هم می‌توان برای آبیاری استفاده کرد. تمامی شیرهای منزلتان را به ادوات کاهنده مصرف آب که در فروشگاه‌ها با قیمت مناسب به فروش می‌رسدØŒ مجهز کنید. بهتر است برای شستن سبزی‌ها ابتدا آنها را در ظرفی خیس کنید و سپس آب بکشید. هر روز از خودمان بپرسیم که طی روز برای کاهش مصرف آب چه راهکارهایی را به‌کار گرفته‌ایم. این روزها که در شهرهایی مثل تهران و در بعضی از محله‌هاØŒ کارگران مشغول احداث شبکه فاضلاب شهری هستندØŒ با آنها همکاری کنید و غر زدن را کنار بگذارید. این شبکه در کاهش مصرف آب یک شهر و بازگشت آب به چرخه مصرفØŒ تØ£ثیر بسیار زیادی دارد. قبل از شستن ظرف‌هاØŒ چربی‌ها و ته مانده‌های غذا را از روی ظرف‌ها با دستمال یا روزنامه پاک کنید. در این صورت برای پاک شدن چربی‌ها آب کمتری مصرف می‌شود. خودتان را توجیه کنید آبی که استفاده می‌کنید اموال شخصی نیست! درست است که به‌خاطر مصرفش مبلغی را پرداخت می‌کنید. کارکرد کنتور در زمانی که همه شیرهای آب بسته استØŒ تلف شدن آب از لوله‌های داخل ساختمان را نشان می‌دهد که در نتیجه آنØŒ مقدار زیادی آب هدر رفته و هزینه گزاف آن را شما خواهید پرداخت. درحالی‌که کمبود آب در شهر احساس می‌شودØŒ لزومی به شست‌وشوی پیاده‌روی مقابل مغازه و منزل نیست. اگر دوش حمام شما طی کمتر از Û²Û° ثانیه یک ظرف Û´لیتری را بتواند پر از آب کند در آن‌صورت حتما آن ‌را با یک سر دوش کاهنده مصرف تعویض کنید.