نودیها:در Ûµ سال تصدی علی ربیعی بر وزارت تعاونØŒ کار و رفاه اجتماعی تاکنون چندین بار طرح استیضاحش در مجلس مطرح شده که جدی‌ترین آنها که  البته نتیجه جدی نداشت در اسفند ماه سال گذشته انجام شد.

نخستین اقدام مجلسی‌ها درباره ربیعی در آذر ماه سال Û¹Û³ در دوره نهم مجلس شورای اسلامی با طرح سوالی از او انجام شد که به اتفاق آرا نمایندگان از پاسخ اون قانع نشدند و با نشان دادن نخستین کارت زرد راه استیضاح او را هموار کردند.

سوالی که وزیر کار نتوانست درباره آن مجلس را قانع کندØŒ درباره ملاک  انتخاب و انتصاب مدیران صندوق‌های زیرمجموعه وزارت تعاون یعنی صندوق بازنشستگی کشوری و تØ£مین اجتماعی بود و البته هنوز هم برای بسیاری از نمایندگان به قوت خود باقی است.

کارت زردØŒ پیش به سوی استیضاح

سه ماه بعد در اسفند ماه همان سال محمدرضا پورابراهیمیØŒ نماینده مردم کرمان یعنی همان نماینده سوال‌کننده از وزیر در آذر ماه که نخستین کارت زرد را برای وی رقم زده بودØŒ از ارائه درخواست استیضاح وزیرکاربه هیات رییسه مجلس خبر داد.

این استیضاح همزمان با تجمعات اعتراضی بازنشستگان مقابل مجلس بود و پورابراهیمیØŒ ضعف عملکرد وزارت رفاه در بخش تعیین تکلیف بازنشستگان صنعت فولاد و عدم توجه به مصوبات و تاکیدات نمایندگان را دلیل طرح این استیضاح مطرح کرد.

این موضوع که در روزهای پایانی سال Û¹Û³ به سرانجام نرسید بار دیگر در سال Û¹Û´ مطرح شد و این بار در مرداد ماه سالØŒ یک عضو اقتصادی مجلس گفت: عملکرد غیرقابل قبول ربیعی در جریان رسیدگی به کارکنان بازنشسته صنعت فولاد منجر به کلید خوردن استیضاح وی شده است. او وعده داد که به زودی برای ربیعی تعیین تکلیف کرده و استیضاح وی را به جریان می‌اندازیم.

در همین زمان نمایندگان دیگری از طرح استیضاح دیگری با موضوع دستمزد کم کارگران برای سال Û¹Û´ خبر می‌دادند. نادر قاضی‌پور در این مورد گفته بود:  کار استیضاح وزیر کار به خاطر تعیین حقوق کم برای کارگران در دست بررسی است و مشغول جمع آوری امضا از سوی نمایندگان برای استیضاح وزیر تعاونØŒ کار و رفاه اجتماعی هستیم.

این طرح‌های استیضاح اما در مجلس نهم هیچ گاه جنبه عملی به خود نگرفت و همیشه چوب استیضاح گرچه بالای سر وزیر کار نگه داشته شد اما فرود نیامد.

نخستین استیضاحی مجلس دهم

نخستین قرعه استیضاح در مجلس دهم هم با وجود اکثریتی که به لحاظ سیاسی همسو با دولت بودند باز هم به نام وزیر کار افتاد. آن هم از سوی اعضای فراکسیون امید.

تیر ماه سال Û¹Ûµ بار دیگر طرح استیضاح وزیر کارØŒ آنگونه که محمدعلی وکیلیØŒ نماینده تهران گفته بود با امضای بیش از Û¶Û°نفر از نمایندگان به جریان افتاد. کوتاهی در ارایه ساختار وزارتخانه تعاونØŒ کار و رفاه اجتماعی ØŒمعطل گذاشتن بنگاه های اقتصادی از جمله شستا و به زیان رساندن این بنگاه ها ØŒ عدم ارایه برنامه برای ادارات کل استان ها و وضعیت داخلی شرکت های تامین اجتماعی چهار محوری بود که طراحان استیضاح به آن اشاره می‌کردند و معتقد بودند ربیعی در ارایه لایحه ساختار وزارتخانه ناتوان بود و مطالبه مجلس نهم را با وجود سه سال حضور در این وزارتخانه معطل گذاشته است.

تغییرات پی در پی در مدیریت مهم ترین بنگاه اقتصادی کشور یعنی «شستا» که به بی ثباتی در وضع این بنگاه بزرگ منجر شده است هم از دیگر دلایل نمایندگان برای استیضاح وزیر کار بود.  انتشار فیش حقوقی Û³Û· میلیونی مدیرعامل بانک رفاه دلیل دیگری بود که احتمال استیضاح وزیر کاررا پررنگ‌تر می‌کرد.

این موارد در حالی مطرح می‌شد که برخی از نمایندگان از جمله علیرضا محجوب  معتقد بودند: اینکه نه سئوالی از وزیر پرسیده شده و نه پاسخی از ایشان شنیده ایمØŒ انتظار استیضاح وی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی چندان نمی تواند مناسب باشدØŒ هرچند مساله استیضاح وزرا حق قانونی نمایندگان استØŒ اما بدون شنیدن حرف های وزیر استیضاح غیرمنطقی است.

این استیضاح  که بسیار هم خبر ساز شد بعد از برگزاری چند جلسه با دولتی‌هاØŒ چند جلسه داخل فراکسیونی منتفی شد و روشن نشد که بالاخره مواردی که نمایندگان را به فکر استیضاح انداخته بود آیا حل و فصل شد یا نهØŸ

باز هم استیضاحی که منتفی شد

در ماه های پایانی سال Û¹Ûµ یک بار دیگر طرح استیضاح ربیعی به جریان افتاد. دلیل استیضاح این بار بی ‌توجهی وزیر به وضعیت کارگران و مشکلات آنها عنوان شده بود. استیضاحی که با کاهش تعداد امضاهای این طرح به زیر Û±Û° نفر منتفی شد.

حالا ربیعی که Û´ سال وزارت را زیر سایه استیضاح سپری کرده بود بار دیگر توانست با Û±Û¹Û± رØ£ی موافقØŒ کرسی وزارت کار را در دولت دوازدهم از آن خود کندØ› همان روز بود که پورابراهیمیØŒ یکی از جدی‌ترین مخالفان اون گفت: با جوسازی‌ها کسی نمی‌تواند تخلفات وزارت تعاونØŒ کار و رفاه اجتماعی را بپوشاندØŒ کارم از امروز شروع می‌شود و تک تک تخلفات و ریز تخلفات در دستور کار قرار گرفته و به مشکلات و فسادهایی که در این وزارتخانه وجود دارد ورود می‌شود.

بالاخره موضوع استیضاح علی ربیعیØŒ وزیر کار از آذر ماه سال Û¹Û¶ بار دیگر کلید خورد و در روز Û²Û² اسفند ماه امسال یک جدال جدی بر سر ماندن یا رفتن ربیعی بر کرسی وزارت در مجلس شکل گرفت.

سوØ¡ مدیریت در سازمان بازنشستگی کشور و بسیاری از شرکت‌های وابستهØŒ زیان‌ده شدن صندوق‌هاØŒ زیان‌ده بودن اکثر شرکت‌ها از جمله شرکت شستاØŒ  افزایش نرخ بیکاری در کشور در کنار تمامی مواردی که به حوزه مدیریت وزیر کار مرتبط می‌شد از استدلال‌های استیضاح‌کنندگان بودØ›به این موارد در جریان نطق استیضاح کنندگان طرح اتهام باج‌خواهی به نمایندگان از سوی همراهان وزیر و لابی‌گری نیز اضافه شد. استیضاحی که در فضایی جنجالی و بسیار جدی مطرح شد اما در نهایت وزیر با اختلاف رای کمی توانست به وزارتخانه بازگردد.

بن‌بست مجلس در استیضاح وزرا

همان زمان حمیدرضا حاجی‌باباییØŒ عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در صحن علنی مجلس پرده از واقعیات دیگری برداشت و گفت: اعلام استیضاح سه وزیر یک کابینه به دنبال هم در روز اول دارای ابهام بود و به همین دلیل فراکسیون ولایی وارد این حرکت نشد. بن‌بست مجلس در استیضاح وزراØŒ ضربه مهلکی به آرای مردم و جایگاه مجلس است.

نماینده مردم همدان یادآوری کرد که در جریان این استیضاح‌ها شاهد بحث‌هایی بوده‌اند که در مجلس انجام شد و از تریبون مجلس مسائلی مطرح شد. این مسائل درخصوص سقوط هواپیماØŒ کشتی سانچی و دفاع از جایگاه مردم بود و مردم فکر می‌کردند نمایندگان نگاه مستند به این قضایا دارند و به دنبال آن استیضاح انجام می‌دهند و اما نتیجه استیضاح رای مجدد وزرا بود. مباحثی در مجلس مطرح شد که نباید این اتفاق می‌افتاد و بازخورد مثبتی در جامعه برای مجلس نخواهد داشت.

برخی دیگر از نمایندگان هم به این وضعیت معترض بودند از جمله غلامعلی جعفرزادهØŒ یکی دیگر از نمایندگان مجلس در یادداشتی نوشت: در دهه‌های گذشته مطرح شدن طرح استیضاح وزیران و به جریان افتادن آن در مجلس یک اتفاق مهم و بزرگ در کشور بود که فضای سیاسی را کاملاÙ‹ متØ£ثر از خود می‌کرد.امروزه اما به جایی رسیده‌ایم که سه استیضاح همزمان توسط مجلسی‌ها به اجرا در می‌آید و دولت حتی به اندازه یک استیضاح دهه‌های قبل احساس خطر نمی‌کند. به این دلیل که استیضاح مبنای فنیØŒ کارشناسی و اقناع کنندگی ندارد. این وضعیت شØ£نیت مهم‌ترین ابزار نظارتی مجلس بر دولت را به خطر انداخته است.

و دوباره استیضاح

حالا دوباره اخبار حکایت از این است که استیضاح وزیر کار با امضای ÛµÛ° نماینده به‌هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی تقدیم با امضای نمایندگانی از Û³ فراکسیون امیدØŒ ولایی و مستقلین طی چند روز آینده به‌هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی تقدیم می‌شود.

حسین مقصودی از طراحان استیضاح پیشین وزیر می‌گوید: عدم توجه به‌برنامه‌های اعلامی یکی از مهم‌ترین دلایل استیضاح وزیر تعاونØŒ کار و رفاه اجتماعی است.

وی عدم توجه به‌امنیت شغلی کارگرانØŒ مشکلات بیمه روستاییان و قالی‌بافانØŒ عدم تعامل با بیمه‌گزارانØŒ مشکلات سازمان تامین اجتماعی و شرکت‌های وابستهØŒ عدم توجه به استفاده از مدیران جوانØŒ عدم برنامه و چشم‌انداز شفاف و عملی برای کارگر و کارفرماØŒ بی‌توجهی به سیاست‌های کلان کشور و برنامه‌های اقتصادی مقام معظم رهبری را از دیگر دلایل استیضاح وزیر تعاونØŒ کار و رفاه اجتماعی دانست.

مشخص نیست این طرح استیضاح مانند موارد قبلی جدی است یا با رایزنی امضاها پس گرفته می‌شوند یا استضاح رای نمی‌آورد. اما چند نکته بدیهی است. وزیری که همواره زیر تیغ استیضاح مدیریت می‌کند و باید وقت خود را صرف رایزنی و قانع کردن نمایندگان کند طبعا امکان اعمال مدیریت بر وزارتخانه متبوع خود را نخواهد داشت. در عین حال این شیوه طرح استیضاح از سوی نمایندگان عملا باعث کند شدن و ناکارآمد شدن ابزار نظارتی خانه ملت خواهد شد و همزمان شائبه سهم‌خواهی نمایندگان از وزرا را تقویت خواهد کرد. کمااینکه در سال‌های گذشته و مجالس قبلیØŒ اگر پای وزیری به جلسه استیضاح باز می‌شد واقعا شانس او برای بازگشت به کرسی وزارت اندک بود. اما امروز وزرا بدون دغدغه به جلسات استیضاح و رایزنی‌های قبل از استیضاح پا می‌گذارند.