پس از سخنان رهبر انقلاب بود که مسئولان دولتی از بسته شدن پرونده سند Û²Û°Û³Û° سخن گفتند و وزیر آموزش‌وپرورش وقت از توقف اجرای این سند در این وزارتخانه خبر دادØ› حال یک سال پس از اینکه مسئولان دولتی از بسته شدن پرونده Û²Û°Û³Û° خبر می‌دادندØŒ رهبر معظم انقلاب در دیدار با فرهنگیان به مناسب هفته معلم فرمودند " من سال گذشتهØŒ رسماÙ‹ و علناÙ‹ و با قاطعیتØŒ اجرای این سند انحرافی را منع کردم که با استقبال مسئولان هم مواجه شد اما شنیده‌ام در بخش‌های مختلفØŒ برخی مفاد سند Û²Û°Û³Û° در حال اجرا است که این به معنای قراردادن مهم ترین مسئله کشورØŒ در اختیار بیگانگان است. معنی ندارد کشوری همچون ایران با این سابقه و فرهنگ و با این نظام مقتدرØŒ برنامه های آموزشی و تربیتی خود را از دیگران بگیرد." اما سند Û²Û°Û³Û° یونسکو چیستØŸ این سند آموزشی  بخشی از برنامه سازمان ملل متحد برای "توسعه پایدار" کشورهای عضو تا سال Û²Û°Û³Û° است. آموزش یکی از بخش های هفده‌گانه برنامه توسعه پایدار سازمان ملل است. در برنامه سازمان ملل آمده است که تا سال Û²Û°Û³Û° همه Û±Û¹Û² کشور عضو این سازمان "امکانات مساویØŒ با کیفیت بالا و مادام العمر تحصیل" فراگیر را برای همه ساکنان کشورØŒ فارغ از جنسیتØŒ قوم و قبیله و سن و سال فراهم کنند. ایران سال Û±Û³Û¹Ûµ از برنامه آموزشی بر اساس برنامه سازمان ملل رونمایی کرد که سرفصل‌های آن مشابه اهداف تعیین شده سازمان ملل است. در بحث وضعیت اجرای سند Û²Û°Û³Û° در آموزش‌وپرورش چند نکته قابل طرح استØ› نخست آنکه سند به طور مستقیم توسط مسئولان آموزش‌وپرورشØŒ معلمان و مدارس در حال اجراست و حذف مطالب مربوط به مفاهیم ایثار و شهادت از کتاب‌های درسی در سال‌های اخیر به سند Û²Û°Û³Û° ارتباط داردØŸ و دومØ› سند Û²Û°Û³Û° در آموزش‌وپرورش پایان یافته است اما در قالب برخی تفاهم‌نامه‌هایی که این وزارتخانه با سایر نهادها یا سازمان‌های مردم نهاد منعقد می‌کند بندهای این سند در مدارس اجرا می‌شود. طبق بررسی‌هایی که انجام داده‌ایم به نظر می‌رسد سند Û²Û°Û³Û° در قالب تفاهم‌نامه‌های مشترک وزارت آموزش‌وپرورش با سایر سازمان‌ها مانند محیط زیست یا وزارت بهداشت در مدارس اجرا می‌شود؛‌ وزیر آموزش‌وپرورش نیز تلویحا با اشاره به چنین موضوعی گفته بود "بعد از فرمایشات رهبر معظم انقلاب درباره سند Û²Û°Û³Û° این سند کامل ملغی شد همچنین تخلفات و اشتباهاتی وجود دارد که نباید به پای اجرای سند Û²Û°Û³Û° گذاشته شود و  به گروهی ماموریت دادم تا اگر مواردی از اجرای سند وجود داشته باشد پیگیری شود البته وجود این موارد خارج از مدارس است که افرادی بدون در نظر گرفتن ملاحظات کشور قصد آموزش دارند." درباره همین روند می‌توان به تفاهم‌نامه مشترک وزارت آموزش‌وپرورش با سازمان محیط زیست تحت عنوان منشور مدارس جامع محیط زیستی جم ( مدارس سبز) اشاره کردØŒ این تفاهم‌نامه Û±Û°Û¹ صفحه‌ای در بخش‌های مختلف به بحث توسعه پایدار Û²Û°Û³Û° اشاره می‌کند و موارد محیط زیستی سند Û²Û°Û³Û° در بندهای این تفاهم‌نامه قابل مشاهده است. در مقدمه این تفاهم نامه آمده به طور مشخص به موضوع توسعه پایدار مدنظر یونسکو اشاره شده است: "همان طور که در سند گزارش پایانی نظارت و ارزشیابی دهه آموزش برای توسعه پایدار یونسکو هم به درستی مورد تØ£کید قرار گرفته است مؤثرترین و قدرتمندترین راه به سوی پایداری از آموزش میگذرد.اینک به اثبات رسیده که راه حل‌های فنی و اقتصادیØŒ مقررات سیاسی یا مشوق‌های مالی کافی نیستند.باید در نحوه تفکر و عمل خود تغییری اساسی ایجاد کنیم و این تغییرØŒ محتاج آموزشی خردمندانه بر بنیاد به رسمیت شناختن ویژگی‌های فرهنگی و زیستی اقالیم گوناگون و متنوع کشور است که شکل می‌گیرد."     * تصاویری از مدارس طبیعت از این منظرØŒ آموزش و پرورش محیط زیستی با تØ£کید بر اصول حاکم بر رفتار و روان کودکانØŒ آموزه‌های مبتنی بر شناخت محیط زیستØŒ حفاظت و توسعه پایدار در بستری متکی بر درک و شهود فراگیرانش شکل می‌گیرد .با توجه به اینکه یکی از اصلی‌ترین اهداف ایجاد مدارس سبزØŒ تربیت دانش‌آموزان و با آموزه‌های زیست محیطی به منظور حفاظت و توسعه پایدار استØŒ محتوای ویژه‌ای برای آموزش دانش‌آموزان در این مدارس تولید می‌شود. در این تفاهم نامه ذکر شده است که تدوین محتوای دوره‌های یادگیری آموزشی بر اساس سن دانش آموزان و گوناگونی زیست و فرهنگی هراستان با همکاری متخصصان آموزش محیط زیست مورد تایید دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیط زیست است و انتخاب گروه آموزشگر برای تدریس دوره‌های آموزشی به معلمان و مربیان مدارس انجام خواهد شد اولویت در انتخاب گروه آموزشگران و مدرسانØŒ با سازمانها‌ی مردم نهاد محیط زیستی صلاحیت دار استان است.  مشاوران مدارس جم افراد حقیقی و حقوقی هستند که بایستی دارای  تخصص محیط زیست بوده و شرایط لازم در زمینه برنامه‌ریزی و آموزش محیط زیست را دارا باشند . افراد حقوقی می توانند سازمان مردم نهاد محیط زیستی دارای بدنه تخصصی باشند. در بحث مزایا و فرصت‌های وجود مدارس طبیعیت،‌ علاوه بر مسائلی همچون مشارکت در بهره‌وری انرژیØŒ مشارکت در توسعه پایدار مالی،‌ترویج حفاظت محیط زیست به موضوع دستیابی به اهداف توسعه پایدار اشاره شده است. همچنین در هدف Û±Û² سند توسعه پایدار Û²Û°Û³Û° تاکید شده است: تضمین اینکه مردم تا سال Û²Û°Û³Û° در همه جا اطلاعات و آگاهی‌های لازم پیرامون توسعه و سبک‌های زندگی پایدار و هماهنگ با محیط زیست را در اختیار داشته باشند. با توجه به موارد مطرح شده یکی از مسائل مورد بررسی در این تفاهم‌نامه محتوای آموزشی و آموزش‌های ارائه شده توسط گروه آموزشگران در مدارس استØ› با توجه به اینکه یکی از مسائل مطرح در بحث Û²Û°Û³Û°ØŒ آموزش مفاهیم آن توسط گروه‌هایی است که خارج از بدنه آموزش‌وپرورش فعالیت می‌کنند و در قالب تفاهم‌نامه‌‌ با سازمان‌های مختلف وارد مدارس می‌شوندØŒ در بحث مدارس محیط زیستی نیز این نگرانی وجود دارد. به گزارش تسنیم،‌ اگرچه در مدارس محیط زیستی کودکان ضمن آشتی با طبیعت روش‌های نگهداری از حیوانات و احترام به محیط زیست را به خوبی فرامی‌گیرند و آموزش‌های ارائه شده در محیطی متفاوت‌تر نسبت به ساختار و ساخت و فضای خشک سایر مدارس صورت می‌گیرد اما باید آن نسبت به برخی اهداف آن که مطابق با اهداف توسعه پایدار Û²Û°Û³Û° است دقت لازم را به عمل آورد. تسنیم