نودیها:ماه «ربیع الاول» همانگونه که از اسم آن پیداست بهار ماه ها می باشدØ› به جهت اینکه آثار رحمت خداوند در آن هویداست. در این ماه ذخایر برکات خداوند و نورهای زیبایی او بر زمین فرود آمده است. زیرا میلاد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم ) در این ماه است و می توان ادعا کرد از اول آفرینش زمین رحمتی مانند آن به خود ندیده است. ماه محرم و صفر را پشت سر گذاشتیم با اندوه و اشک و نالهØŒ اشک ریختیم و دل تازه کردیم و با یاد عظمت آقا ابا عبدالله الحسین بزرگ شدیمØŒ از خزان عفلت به برکت اشک های محرم و صفر به بهار رسیدیم و اکنون وقت آن است که در این بهار به یمن رویش دوباریمان سجده شکر به جای آوریم و این بهار را قدر بدانیم و بندگی کنیم. بهار ماه‏‌هاØŒ ربیع الاول استØŒ چرا که آثار رحمت الهی و ذخایر برکات خداوندی در این ماه پدیدار می‏‌شود و انوار جمال الهی بر زمین و زمینیان می‌تابد. ماه ربیع‌الاول آمیخته با خاطره غم‌انگیزی چون شهادت امام حسن عسکری(ع) و مطابق روایت معروفØŒ ماه میلاد مبارک پیامبر گرامی اسلام(ص) و امام صادق(ع)ØŒ هجرت پیامبر اکرم(ص) از مکه به مدینهØŒ آغاز امامت پربرکت حضرت بقیه اللÙ‘ه(عج) و ماه رخداد واقعه عظیم «لیله‌المبیت» است. پس بر انسان مسلمان که برتری رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم ) را قبول داشته و مراقب رفتار با مولایش می باشد واجب است در این ماه به شکرانه ارازنی شدن آن نعمت بزرگ به عبادتی از سر شور و اشتیاق بپردازدØŒگرچه عبادات شبانه روزی عالمیان هرگز در خور چنین نعمتی نخواهد بود اما «آنچه سعی است ما در طلبش بنماییم». اعمال و وقایع رخ داده در ماه ربیع‌الاول به عنوان سومین ماه قمری: مهمترین اعمال این ماه شب اوÙ‘ل: این شب به نام «لیله المبیت» مزیÙ‘ن استØŒ در این شب یک حادثه مهمÙ‘ تاریخی واقع شد و آن این که در سال سیزدهم بعثتØŒ رسول خدا(صلی الله علیه وآله) از مکÙ‘ه به قصد هجرت به سوی مدینهØŒ از شهر خارج شد و در «غار ثور» پنهان گردید و امیر مÛ†منان علی(علیه السلام) برای اغفال دشمنانØŒ فداکارانه در بستر رسول خدا(صلی الله علیه وآله) خوابید آیه شریفه «وÙŽ مِنÙŽ النÙ‘اسِ مÙŽنÙ’ یÙŽشÙ’رِی نÙŽفÙ’سÙŽهُ ابÙ’تِغاØ¡ÙŽ مÙŽرÙ’ضاتِ اللÙ‘هِ وÙŽ اللÙ‘هُ رَءُوفÙŒ بِالÙ’عِبادِ؛ بعضی از مردمِ (با ایمان و فداکار) جان خود را در برابر خشنودی خدا می فروشند و خداوند نسبت به بندگان مهربان است»(Û±)در حقÙ‘ آن حضرت نازل شد.(Û²) سال هجرت رسول خدا(صلی الله علیه وآله) مبدØ£ تاریخ مسلمانان است و تحوÙ‘لی عظیم در جهان اسلام روی داد. Û±- روزه گرفتن به شکرانه سلامتی پیامبر اعظم و امیرمÛ†منان از گزند کفار و مشرکان در اول ربیع الاول. Û²- خواندن زیارت پیامبر (صلی الله علیه و آله) و علی (علیه السلام) در این روز. روز هشتم: در روز هشتم ربیع الØ£وÙ‘لØŒ سال ۲۰۶، شهادت امام حسن عسکری(علیه السلام) طبق روایتی واقع شده است و از همان روزØŒ امامت حضرت صاحب الزÙ‘مانØŒ حجÙ‘ه بن الحسن Ù€ عجÙ‘ل الله تعالی فرجه الشریف Ù€ آغاز گردید.(Û³) در این روز شایسته است زیارت امام حسن عسکری علیه السلام خوانده شود. روز دهم: روز ازدواج رسول خدا(صلی الله علیه وآله) با حضرت خدیجه کبری(علیها السلام) است در حالی که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) Û²Ûµ ساله بود و حضرت خدیجه(علیها السلام)Û´Û° ساله. به همین مناسبت روزه این روز به عنوان شکرگزاری مستحب شمرده شده است.(Û´) روز دوازدهم: این روز مطابق نظر مرحوم شیخ کلینی و مسعودی و همچنین مشهور میان اهل سنÙ‘تØŒ روز ولادت با سعادت نبی مکرÙ‘م اسلام(صلی الله علیه وآله)است.(Ûµ) همچنین در این روزØŒ رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بعد از Û±Û² روز که مسیر راه میان مکÙ‘ه و مدینه را پیمود وارد مدینه گردید.(Û¶) و نیز روز انقراض دولت بنی مروان در سال Û±Û³Û² است.(Û·) اعمال مستحب در این روز به شکرانه انقراض دولت اموی دو مورد است: Û±- روزه گرفتن. Û²- دو رکعت نماز مستحبی که در رکعت اول بعد از حمدØŒ سه بار سوره کافرون و در رکعت دوم بعد از حمد سه بار سوره توحید خوانده می شود. روز چهاردهم: در سال Û¶Û´ در چنین روزیØŒ یزید بن معاویه به هلاکت رسید.(Û¸) وی پس از سه سال و نُه ماه خلافت که همراه با جنایات عظیمی بود - که مهمترین آن واقعه کربلا و شهادت ابی عبداللÙ‘ه الحسین(علیه السلام) و یارانش می باشد - در سنÙ‘ سی و هفت سالگی در منطقه «حوران» زندگی ننگینش به پایان رسید جنازه اش را در دمشق دفن کردند ولی اکنون اثری از او نیست.(Û¹) شب هفدهم: طبق روایات مشهور شیعهØŒ شب ولادت حضرت خاتم الانبیاØŒ رسول معظÙ‘م اسلام(صلی الله علیه وآله) است و شب بسیار مبارکی است.(Û±Û°) Û±) غسل به نیÙ‘ت روز هفدهم ربیع الاوÙ‘ل.(Û±Û±) Û²) روزه: که برای آن فضیلت بسیار نقل شده استØŒ از جمله در روایاتی از ائمÙ‘ه معصومین(علیهم السلام)آمده است: کسی که روز هفده ربیع را روزه بداردØŒ خداوند برای او ثواب روزه یکسال را مقرÙ‘ر می فرماید.(Û±Û²) Û³) دادن صدقهØŒ احسان نمودن و خوشحال کردن مÛ†منان و به زیارت مشاهد مشرÙ‘فه رفتن.(Û±Û³) Û´) زیارت رسول خدا(صلی الله علیه وآله) از دور و نزدیک در روایتی از آن حضرت آمده است: هر کس بعد از وفات منØŒ قبرم را زیارت کند مانند کسی است که به هنگام حیاتم به سوی من هجرت کرده باشدØŒ اگر نمی توانید مرا از نزدیک زیارت کنیدØŒ از همان راه دور به سوی من سلام بفرستید (که به من می رسد).(Û±Û´) Ûµ) زیارت امیر مÛ†منانØŒ علی(علیه السلام) نیز در این روز مستحب است با همان زیارتی که امام صادق(علیه السلام) در چنین روزی کنار ضریح شریف آن حضرت(علیه السلام) وی را زیارت کرد.(Û±Ûµ) Û¶) تکریمØŒ تعظیم و بزرگداشت این روز بسیار بجاستØŒ مرحوم «سیÙ‘د بن طاووس»، در اقبالØŒ در تکریم و تعظیم این روز به خاطر ولادت شخص اوÙ‘ل عالم امکان و سرور همه ممکنات حضرت نبی اکرم(صلی الله علیه وآله) سفارش بسیار کرده است. بنابراینØŒ سزاوار است مسلمین با برپایی جشن ها و تشکیل جلساتØŒ هرچه بیشتر با شخصیÙ‘ت نبی مکرÙ‘م اسلام(صلی الله علیه وآله)ØŒ سیره و تاریخ زندگی او آشنا شوند و از آنØŒ برای ساختن جامعه ای اسلامی و محمÙ‘دی بهره کامل گیرند. همچنین یکسال قبل از هجرت رسول خدا(صلی الله علیه وآله)ØŒ در چنین شبی معراج آن حضرت صورت گرفت.(Û±Û¶) روز هفدهم: همان گونه که گفتیم مشهور میان علمای امامیÙ‘ه آن است که روز هفدهم ربیع الØ£وÙ‘لØŒ روز ولادت با سعادت رسول خدا حضرت محمÙ‘د بن عبداللÙ‘ه(صلی الله علیه وآله) است و معروف آن است که ولادتش در مکÙ‘ه معظÙ‘مهØŒ واقع شده استØŒ و زمان ولادتش هنگام طلوع فجرØŒ روز جمعهØŒ سنه عام الفیل بوده است.(Û±Û·) (عام الفیل سالی است که ابرهه با لشکرش که بر فیل سوار بودند به قصد تخریب کعبه آمدØŒ ولی همگی نابود شدند). همچنین در چنین روزی در سال Û¸Û³ هجری قمریØŒ ولادت امام صادق(علیه السلام) واقع شده است و از این جهت نیز بر اهمÙ‘یÙ‘ت این روز افزوده شده است.(Û±Û¸) ماه ربیع الØ£وÙ‘ل گرچه آغاز آن آمیخته با خاطره غم انگیز و اندوهبار شهادت امام حسن عسکری(علیه السلام) استØŒ ولی از آن جا که میلاد مبارک حضرت ختمی مرتبت رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله) مطابق روایت معروفØŒ در هفدهم این ماه و طبق روایت غیرمعروفØŒ در دوازدهم آن واقع شده و میلاد حضرت صادق(علیه السلام) نیز در هفدهم این ماه استØŒ ماه شادی و جشن و سرور است. از آن جا که هجرت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) که سرچشمه دگرگونی عمیق در جهانِ اسلام و عزÙ‘ت و شوکت مسلمین شدØŒ و همچنین داستان «لیله المبیت» در این ماه واقع گردیدهØŒ و آغاز امامت پربرکت حضرت بقیه اللÙ‘ه (ارواحنا فداه) همزمان با شهادتِ پدر بزرگوارش نیز می باشد در مجموع از ماههای بسیار پربرکت و پرخاطره استØŒ که سزاوار استØŒ همه علاقه مندان مکتب اهل بیت (علیهم السلام) آن را ارج نهند و گرامی بدارند.(Û±Û¹) پی نوشت ها: Û±. سوره بقرهØŒ آیه Û²Û°Û·. Û². اقبال الاعمالØŒ صفحه ÛµÛ¹Û² و تفسیر نمونهØŒ جلد ۲، صفحه Û·Û¸. Û³.کافیØŒ جلد ۱، صفحه ÛµÛ°Û³. Û´. اقبالØŒ صفحه ÛµÛ¹Û¹. Ûµ. زاد المعادØŒ صفحه Û´Û±Û². Û¶. اقبالØŒ صفحه ÛµÛ¹Û¹ و کامل ابن اثیرØŒ جلد ۲، صفحه Û· (حوادث سال اوÙ‘ل هجرت). Û·. مصباح المتهجÙ‘دØŒ صفحه Û·Û¹Û± Û¸. اقبالØŒ صفحه Û¶Û°Û± Û¹. تتمه المنتهیØŒ صفحه Û¶Û´. Û±Û°. مصباح المتهجÙ‘دØŒ صفحه Û·Û¹Û± و اقبالØŒ صفحه Û¶Û°Û³. Û±Û±.  فلاح السائلØŒ صفحه Û¶Û± Û±Û².  اقبالØŒ صفحه Û¶Û°Û³ Û±Û³. همان مدرک Û±Û´.  همان ص Û¶Û°Û´ Û±Ûµ. همان مدرکØŒ صفحه Û¶Û°Û¸ Û±Û¶. اقبالØŒ صفحه Û¶Û°Û±. Û±Û·. مصباح المتهجÙ‘دØŒ صفحه Û·Û¹Û± و اقبالØŒ صفحه Û¶Û°Û³. Û±Û¸. بحارالانوارØŒ جلد Û´Û·ØŒ صفحه ۱، حدیث Û². Û±Û¹.کتاب ارزنده المراقبات مرحوم آیت الله حاج میرزا جواد ملکی تبریزی (ره) تسنیم