درباره سفیانی چه می دانید؟

سایت نودیها- مصطفی امیری*: نشانه‌های ظهور از جذاب‌ترین و پرطرفدارترین بخش‌های معارف مهدوی است. اختصاص بخش عمده‌ای از روایات مهدویت به این موضوع، بهترین گواه بر این مسئله است. این جذابیت از سویی باعث افزایش اقبال عمومی به این مسئله و در نتیجه اصل اندیشه مهدویت می‌شود، اما از سوی دیگر، افزون بر ایجاد زمینه مناسب برای ورود خرافات، طمع شیادان را برای جعل و تحریف روایات را، دو چندان می‌کند. از این‌رو، نظر به فقدان پژوهش‌های مستند در این زمینه، شایسته است با انجام تحقیقات مبتنی بر اصول و قواعد فهم حدیث و با جداسازی احادیث صحیح از ضعیف و مطالب مستند از غیرمستند، علاوه بر پالایش معارف مهدویت از خرافات، زمینه‌های سوØ¡استفاده از این موضوع نیز، از میان برداشته شود.

در سلسله مقالات مباحث مهدویت، تلاش خواهد شد که با اعتماد به روایات و احادیث اسلامی، تصویری کامل، منسجم و معقول از نشانه های حتمی ظهور و رخدادهای مرتبط، ارائه شود. کم‌ترین نتیجه این تلاش، این است که محققان خواهند توانست در خصوص مباحث مهدویت، مطالب مستند را از مطالب غیرمستند تمیز بدهند و در مقام قضاوت و تحلیل، از استناد به مطالب غیرمستند بپرهیزند.

در مقاله ششم، به وجوب فقهی شناخت نشانه های حتمی ظهور، اشاره شد. و در مقاله هفتم، به این پرسش، پاسخ داده شد که آیا در نشانه های ظهور و بخصوص در نشانه های حتمی ظهور از جمله یمانی، سفیانی و ...، امکان بداØ¡، تغییر و بلکه عدم وقوع، مطرح است یا نه؟ و در مقاله هشتم، به اهمیت فراوان جایگاه شورش سفیانی به عنوان بزرگترین دشمن امام عصر و اولین نشانه حتمی ظهور، که به نوعی تمام علائم حتمی ظهور با این نشانه در ارتباط هستند، پرداخته شد و به این نکته مهم اشاره گردید که یکی از اساسی‌ترین اهداف قیام سفیانی، حمله به مناطق شیعه‌ نشین، کشتار شیعیان و حمله به مراکز مقدسه شیعه در کشور عراق، است.

 تØ£ثیر این رخداد عظیم در کیان تشیع و تهدیدی که از ناحیه سفیانی متوجه شیعیان جهان می‌شود، بررسی ابعاد این ماجرا و آگاهی از زوایای مختلف آن را ضروری می‌نماید. و در مقاله نهم به معرفی اولین نشانه حتمی ظهور، سفیانی و ابعاد گسترده این رخداد و ارتباط آن با حوادث کشور سوریه در آخرالزمان و منطقه شام، پرداختیم.

و در مقاله دهم، به این پرسش، پاسخ داده شد که آیا سفیانی، نماد است یا حقیقت؟ به عبارت دیگر، می توان به سفیانی به عنوان نماد تفکر حاکم و جریان مخالف شیعه نگریست؟ و یا در عین حال اینکه در گستره جهان اسلام، یه تفکر ضد شیعی قلمداد میشود، هیچ استبعادی ندارد که رهبر این جریان، شخصی واحد و از خاندان ابوسفیان باشد. در مقاله یازدهم، به تبیین ویژگی های شخصی، جسمانی و اوصاف شخصی بزرگترین دشمن امام عصر پرداخته شد.

اکنون به دین، مذهب و گرایش سفیانی به دنیای غرب و پیمان مشترک نظامی سفیانی با تمدن غرب خواهیم پرداخت. از احادیث چنین برداشت می شود که سفیانی بعد از جنگ های داخلی ویرانگر در سرزمین شام و منطقه سوریه، و شکست رقبای داخلی به عنوان حاکم بی منازع سوریه در هنگامه ظهور، بزرگترین مانع در برابر امام عصر در راه آزادی سازی قدس و فلسطین، می باشد که از پشتیبانی نظامی و حمایت دنیای غرب برخوردار است.

دین، مذهب و گرایش سفیانی

در روایات، حقیقت اسلام و مسلمانی، از سفیانی نفی شده است. امام باقر علیه السلام نیز در این‌باره می‌فرمایند:

السُّفÙ’یÙŽانِیُّ... لÙŽمÙ’ یÙŽعÙ’بُدِ اللÙ‘ÙŽهÙŽ قÙŽطُّ وÙŽ لÙŽمÙ’ یÙŽرÙŽ مÙŽکÙ‘ÙŽهÙŽ وÙŽ لÙŽا الÙ’مÙŽدِینÙŽهÙŽ قÙŽط  ۱

سفیانی ... او هرگز خدا را نپرستیده است و هرگز وارد مکه و مدینه نشده است ... .

سفیانی، تنها در ظاهر مسلمان است. موید این مطلب روایت است که در کتاب احقاق‌ الحق آمده است:

... و یکون بالوادی الیابس عده عدیده فیقولون له: یا هذا، ما یحل لک Ø£ن تضیع الØ¥سلام، Ø£ما ترÙ‰ ما الناس فیه من الهوان و الفتن؟ فاتق اللÙ‘ه و اخرج، Ø£ما تنصر دینک؟ فیقول: لست بصاحبکم. فیقولون: Ø£ لست من قریش، ... و ما نزل بهم من الذل و الهوان... .۲

... در وادی یابس، تعداد اندکی نزد سفیانی می‌روند و به او می­گویند: سزاوار نیست که تو باعث از میان رفتن اسلام شوی، آیا ذلت مردم و فتنه­‌هایی که آنان را فراگرفته، نمی­‌بینی؟ آیا تو از قریش نیستی ... و از آنچه بر قریش از ذلت و خواری و فتنه های دچار شده است ... .

حمایت دنیای غرب از سفیانی و دشمن امام عصر

و اما گرایشات سفیانیØ› روایات اسلامی، نشان مÙ‰‌دهند که سفیانÙ‰ از حمایت رومی ها (غربی ها) برخوردار است.

در کتاب الغیبه شیخ طوسی نقل شده است که سفیانی قبل از خروج از وادی یابس (منطقه درعا در سوریه) ابتدا به روم (غرب) رفته و با حمایت رومی ها (دنیای غرب)، وارد منطقه شام و سوریه خواهد شد.

یُقÙ’بِلُ السُّفÙ’یÙŽانِیُّ مِنÙ’ بِلÙŽادِ الرُّومِ مُنÙ’تÙŽصِراÙ‹ فِی عُنُقِهِ صÙŽلِیبÙŒ وÙŽ هُوÙŽ صÙŽاحِبُ الÙ’قÙŽوÙ’مِ.۳

سفیانی در حالیکه رهبری قومی را بر عهده دارد مانند شخص نصرانی و صلیب به گردن، از بلاد روم می‌آید.

و هدفش علاوه بر تسلط بر منطقه شام و غلبه بر ابقع و اصهب (رقبای داخلی در منطقه سوریه، این دو اسم رمز می‌باشند)، جلوگیری و ممانعت از نفوذ نیروهای خراسانی ایرانی زمینه‌ساز ظهور در راه آزادسازی قدس، می باشد. در کتاب کفایه المهتدی نقل شده است:

... و یذهب Ø¥لÙ‰ الروم لدفع الملک الخراسانÙ‰، و یرجع منها منتصرا فÙ‰ عنقه صلیب.۴

... او برای از میان بردن حکومت خراسانی (ایرانیان) به روم می‌رود و مانند شخص نصرانی و صلیب به گردن از آنجا برمی‌گردد.

علامه مجلسی در کتاب بحارالانوار به نقل از کتاب الغیبه شیخ طوسی، به جای کلمه منتصرا، کلمه متنصرا را ذکرکرده است یعنی مسلمان مسیحی شدهØ› متن روایت الغیبه شیخ طوسی در بحار الانوار علامه مجلسی چنین است:

یُقÙ’بِلُ السُّفÙ’یÙŽانِیُّ مِنÙ’ بِلÙŽادِ الرُّومِ مُتÙ’نÙŽصِراÙ‹ فِی عُنُقِهِ صÙŽلِیبÙŒ وÙŽ هُوÙŽ صÙŽاحِبُ الÙ’قÙŽوÙ’م‏.۵

سفیانی در حالیکه رهبری قومی را بر عهده دارد و به مسیحیت گرویده است، صلیب به گردن از بلاد روم می‌آید.

شاید منظور از به گردن آویختن صلیب، ارتباط او با صلیبیون (رومی ها) و تعهد او در برابر آنها باشد و نیز ممکن است مانند جدش، معاویه واقعا صلیب به گردن آویخته باشد. چرا که در تاریخ نقل شده است: معاویه در حالی از دنیا رفت، که صلیب به گردن داشت.

علاوه بر مطالب قبلی، روایات دیگری نیز ذکر شده است که نشانگر همپیمانی و حمایت غربی ها از سفیانی می باشد. چراکه در روایتی ذکر شده است سفیانÙ‰ بعد از خسف بیداØ¡ و شکست در عراق، از دمشق به منطقه رمله در کشور فلسطین، پناه مÙ‰ برد.

... ثُمÙ‘ÙŽ یÙŽسِیرُ حÙŽتَّى‏ یَأْتِیَ‏ الÙ’عÙŽذÙ’رÙŽاØ¡ÙŽ هُوÙŽ وÙŽ مÙŽنÙ’ مÙŽعÙŽهُ وÙŽ قÙŽدÙ’ أُلÙ’حِقÙŽ بِهِ نÙŽاسÙŒ کÙŽثِیرÙŒ وÙŽ السُّفÙ’یÙŽانِیُّ یÙŽوÙ’مÙŽئِذٍ بِوÙŽادِی الرÙ‘ÙŽمÙ’لÙŽهِ حÙŽتÙ‘ÙŽÙ‰ إِذÙŽا الÙ’تÙŽقÙŽوÙ’ا وÙŽ هُمÙ’ یÙŽوÙ’مÙŽ الْإِبÙ’دÙŽالِ ... .۶

... سپس حضرت مهدی علیه السلام با همراهانش به مرج عذراØ¡ در دمشق مÙ‰‌آیند در حالÙ‰ که بسیارÙ‰ از مردم به آن حضرت پیوسته‌اند و سفیانی (بعد از عقب نشینی از عراق) در منطقه رمله فلسطین مستقر می شود تا اینکه سرانجام بین دو لشکر، درگیری پیش می آید و آن روز ابدال و دگرگونی ها است ... .

البته قبل از این اتفاقات، هم پیمانان رومی (غربی ها) سفیانی در هنگامه ظهور، در منطقه رمله در کشور فلسطین، نیروی نظامی، پیاده کرده اند.

... یÙŽسÙ’تÙŽقÙ’بِلُ مÙŽارِقÙŽهُ الرُّومِ حÙŽتÙ‘ÙŽÙ‰ تÙŽنÙ’زِلÙŽ الرÙ‘ÙŽمÙ’لÙŽه ... .۷

... رومی ها (غربی ها) نیز وارد رمله فلسیطین شده اند ... .

... وÙŽ تÙŽنÙ’زِلُ الرُّومُ فِلÙŽسÙ’طِین ‏... .۸

... و رومی ها (غربی ها) وارد فلسطین شده اند ... .

آشکار است که سفیانی بعنوان خط مقدم دفاع از یهودیان و رومÙ‰‌ها وارد پیکار با حضرت مهدÙ‰ علیه السلام مÙ‰‌شود. زیرا روایات از شکست یهودیان که با شکست سفیانÙ‰ ایجاد خواهد شد سخن گفته‌اند.

علامه مجلسی در کتاب بحار الانوار از کتاب تفسیر قمی نقل می کند:

 ... وÙŽ إِنْ‏ عُدÙ’تُمْ‏ عُدÙ’نا۹یÙŽعÙ’نِی إِنÙ’ عُدÙ’تُمÙ’ بِالسُّفÙ’یÙŽانِیِّ عُدÙ’نÙŽا بِالÙ’قÙŽائِمِ مِنÙ’ آلِ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ صÙŽلÙŽوÙŽاتُ اللÙ‘ÙŽهِ عÙŽلÙŽیÙ’هِ.۱۰

... اگر بازگردید، ما هم باز می گردیم یعنی اگر با شما یهودیان با سفیانی برگردید، ما هم با قائم آل محمد باز می گردیم.

نشانه دیگر گرایش سفیانی به غربÙ‰‌ها این است که باقیمانده نیروهاÙ‰ سفیانÙ‰، پس از شکست و کشته شدن او به سوÙ‰ غرب مÙ‰‌گریزند. در کتاب کافی مرحوم کلینی، از امام باقر علیه السلام، نقل شده است:

... قÙŽالÙŽ إِذÙŽا قÙŽامÙŽ الÙ’قÙŽائِمُ وÙŽ بÙŽعÙŽثَ‏ إِلَى‏ بÙŽنِی‏ أُمÙŽیÙ‘ÙŽهÙŽ بِالشÙ‘ÙŽامِ فÙŽهÙŽرÙŽبُوا إِلÙŽÙ‰ الرُّوم‏ ... .۱۱

وقتی حضرت مهدی علیه السلام، قیام می کنند لشکری را به سمت شام و برای جنگ با بنی امیه، می‌فرستند و آنها به سمت روم (غربی ها) فرار می کنند.

و نیز علامه مجلسی، در کتاب بحار الانوار، نقل می کند:

 ... وÙŽ یَأْخُذُ السُّفÙ’یÙŽانِیَ‏ Ø£ÙŽسِیرا ... ثُمÙ‘ÙŽ یُرÙ’سِلُ جÙŽرِیدÙŽهÙŽ خÙŽیÙ’لٍ إِلÙŽÙ‰ الرُّومِ لِیÙŽسÙ’تÙŽحÙ’ضِرُوا بÙŽقِیÙ‘ÙŽهÙŽ بÙŽنِی أُمÙŽیÙ‘ÙŽه ... .۱۲

... و سفیانی اسیر می شود ... سپس  گروهی را به سمت غربی ها می فرستند که باقیمانده نیروهای بنی‌امیه و سفیانی را تحویل دهید ... .

البته درباره سفیانی، یک مطلب بسیار قطعی وجود دارد، و آن عناد و تعصب شدید او بر ضد شیعیان امام علی علیه السلام است که در روایات معتبر گزارش شده است. از جمله در روایت از امام باقر علیه السلام نقل شده است:

... ُ فَإِنÙ‘ÙŽ حÙŽنÙŽقÙŽهُ‏ وÙŽ شÙŽرÙŽهÙŽهُ‏ إِنÙ‘ÙŽمÙŽا هِیَ‏ عÙŽلَى‏ شِیعÙŽتِنا ... .۱۳

... خشم و کینه سفیانی تنها متوجه شیعیان ماست و تنها بر کشتن آنها حریص است ... .

و نیز در روایتی از امام باقر علیه السلام نقل شده است:

... وÙŽ یÙŽظÙ’هÙŽرُ السُّفÙ’یÙŽانِیُّ وÙŽ مÙŽنÙ’ مÙŽعÙŽهُ حÙŽتÙ‘ÙŽÙ‰ لÙŽا یÙŽکُونÙŽ لÙŽهُ هِمÙ‘ÙŽهÙŒ إِلÙ‘ÙŽا آلÙŽ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ وÙŽ شِیعÙŽتÙŽهُمÙ’ فÙŽیÙŽبÙ’عÙŽثُ بÙŽعÙ’ثاÙ‹ إِلÙŽÙ‰ الÙ’کُوفÙŽهِ فÙŽیُصÙŽابُ بِأُنÙŽاسٍ مِنÙ’ شِیعÙŽهِ آلِ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ بِالÙ’کُوفÙŽهِ قÙŽتÙ’لا وÙŽ صÙŽلÙ’با ... .۱۴

... سفیانی و سپاهیانش، تمام هم‌ و غم‌شان  کشتن شیعیان آل محمد است. پس سپاهی به کوفه می‌فرستند و گروهی از شیعیان طعمه شمشیر می شوند و یا بر فراز چوبه دار قرار می‌گیرند ... .

و در روایت دیگری از امام باقر علیه السلام، سیر اقدامات سفیانی و مراحل پیشروی وی را کامل تر توصیف می کندØ› امام به روشنی اشاره می‌کند، تمام هم و غم سفیانی، حمله به عراق و اشغال آن و کشتن شیعیان می‌باشد:

... فÙŽØ£ÙŽوÙ‘ÙŽلُ Ø£ÙŽرÙ’ضِ تخرب Ø£ÙŽرÙ’ضُ الشÙ‘ÙŽامِ یÙŽخÙ’تÙŽلِفُونÙŽ عِنÙ’دÙŽ ذÙŽلِکÙŽ عÙŽلÙŽÙ‰ ثÙŽلÙŽاثِ رÙŽایÙŽاتٍ رÙŽایÙŽهِ الْأَصÙ’هÙŽبِ وÙŽ رÙŽایÙŽهِ الْأَبÙ’قÙŽعِ وÙŽ رÙŽایÙŽهِ السُّفÙ’یÙŽانِیِّ فÙŽیÙŽلÙ’تÙŽقِی السُّفÙ’یÙŽانِیُّ بِالْأَبÙ’قÙŽعِ فÙŽیÙŽقÙ’تÙŽتِلُونÙŽ وÙŽ یÙŽقÙ’تُلُهُ السُّفÙ’یÙŽانِیُّ وÙŽ مÙŽنÙ’ مÙŽعÙŽهُ وÙŽ یÙŽقÙ’تُلُ الْأَصÙ’هÙŽبÙŽ ثُمÙ‘ÙŽ لÙŽا یÙŽکُونُ لÙŽهُ هِمÙ‘ÙŽهÙŒ إِلÙ‘ÙŽا الْإِقÙ’بÙŽالÙŽ نÙŽحÙ’وÙŽ الÙ’عِرÙŽاقِ وÙŽ یÙŽمُرُّ جÙŽیÙ’شُهُ بِقِرÙ’قِیسÙŽا ... وÙŽ یÙŽبÙ’عÙŽثُ‏ السُّفÙ’یÙŽانِیُّ جÙŽیÙ’شاÙ‹ إِلÙŽÙ‰ الÙ’کُوفÙŽهِ وÙŽ عِدÙ‘ÙŽتُهُمÙ’ سÙŽبÙ’عُونÙŽ Ø£ÙŽلÙ’فاÙ‹ فÙŽیُصِیبُونÙŽ مِنÙ’ Ø£ÙŽهÙ’لِ الÙ’کُوفÙŽهِ قÙŽتÙ’لÙ‹ا وÙŽ صÙŽلÙ’باÙ‹ وÙŽ سÙŽبÙ’یاÙ‹ ... .۱۵

... اول جایی که خراب می‌شود، شام است در این زمان سه پرچم در مقابل هم می‌ایستند: سپاه اصهب، ابقع و سفیانی. در ابتدا سفیانی با ابقع می‌جنگد، او و همراهانش را کشته و به دنبال آن اصهب را هم هلاک می‌کند. سپس تمام توجه و تلاش سفیانی، حمله به عراق و اشغال آن می‌باشد. پس سپاهیانش را به قرقیسیا می‌رساند ... پس از آن سفیانی سپاهی را به سوی کوفه گسیل می‌دارد که هفتاد هزار نفرند. آنها در آنجا به قتل و کشتار و اسارت مردم می‌پردازند ... .

بنابراین مشخص شد که دین سفیانی، اسلام است و دارای گرایشات متمایل به رومی ها (غربی ها) است و اما در مورد مذهب سفیانی و اینکه شیعه است و یا سنی، صراحتاÙ‹ مطلبی در روایات ذکر نشده است.

نکته پایانی

روایات اسلامی، نشان مÙ‰‌دهند که سفیانÙ‰ از حمایت رومی ها (غربی ها) برخوردار است. در کتاب الغیبه شیخ طوسی نقل شده است که سفیانی قبل از خروج از وادی یابس (منطقه درعا در سوریه) ابتدا به روم (غرب) رفته و با حمایت رومی ها (دنیای غرب)، وارد منطقه شام و سوریه خواهد شد. و هدفش علاوه بر تسلط بر منطقه شام و غلبه بر ابقع و اصهب (رقبای داخلی وی در منطقه سوریه، این دو اسم رمز می باشند)، جلوگیری و ممانعت از نفوذ نیروهای خراسانی ایرانی زمینه ساز ظهور در راه آزادسازی قدس، می باشد. روایات دیگری نیز ذکر شده است که نشانگر همپیمانی و حمایت غربی ها از سفیانی می باشد. سفیانÙ‰ بعد از خسف بیداØ¡ و شکست در عراق، از دمشق به منطقه رمله در کشور فلسطین، پناه مÙ‰ برد. البته قبل از این اتفاقات، هم پیمانان رومی (غربی ها) سفیانی در هنگامه ظهور، در منطقه رمله در کشور فلسطین، نیروی نظامی، پیاده کرده اند.

... یÙŽسÙ’تÙŽقÙ’بِلُ مÙŽارِقÙŽهُ الرُّومِ حÙŽتÙ‘ÙŽÙ‰ تÙŽنÙ’زِلÙŽ الرÙ‘ÙŽمÙ’لÙŽه ... .۱۶ ... وÙŽ تÙŽنÙ’زِلُ الرُّومُ فِلÙŽسÙ’طِین ‏... .۱۷

...رومی ها (غربی ها) نیز وارد رمله فلسیطین شده اند ... . ... و رومی ها (غربی ها) وارد فلسطین شده‌اند...

آشکار است که سفیانی بعنوان خط مقدم دفاع از یهودیان و رومÙ‰‌ها وارد پیکار با حضرت مهدÙ‰ علیه السلام مÙ‰‌شود. زیرا روایات از شکست یهودیان که با شکست سفیانÙ‰ ایجاد خواهد شد، سخن گفته‌اند. علامه مجلسی در کتاب بحار الانوار از کتاب تفسیر قمی نقل می کند:

 ... وÙŽ إِنْ‏ عُدÙ’تُمْ‏ عُدÙ’نا۱۸یÙŽعÙ’نِی إِنÙ’ عُدÙ’تُمÙ’ بِالسُّفÙ’یÙŽانِیِّ عُدÙ’نÙŽا بِالÙ’قÙŽائِمِ مِنÙ’ آلِ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ صÙŽلÙŽوÙŽاتُ اللÙ‘ÙŽهِ عÙŽلÙŽیÙ’هِ.۱۹

... اگر بازگردید، ما هم باز می گردیم یعنی اگر با شما یهودیان با سفیانی برگردید، ما هم با قائم آل محمد باز می گردیم.

-------------------------------------

^* دانش آموخته حوزه علمیه قم

منبع: رجانیوز از فرهنگ نیوز

-------------------------------------

پی‌نوشت‌ها:

۱ . نعمانی، الغیبه، ص۳۰۶.