مردم را از دین فراری ندهیم!

وقتی با عده ای از جوانان صحبت می کنیم، یکی از مسائلی که مطرح می کنند این است که نمی توانند با بسیاری از قشر روحانیون ارتباط خوبی برقرار کنند ... این اتفاق دلایل مختلفی می تواند داشته باشد ولی یکی از مهم ترین دلایل می تواند این باشد که قشر روحانی شاید آن طور که باید و شاید خود را به جوانان نزدیک نکرده اند و با آنها رفیق نشده اند و این در حالی است که قرآن کریم در توصیف شخصیت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به عنوان برترین عالم زمان می فرماید: (لÙŽقÙŽدÙ’ جÙŽاØ¡کمÙ’ رÙŽسولÙŒ مِّنÙ’ Ø£ÙŽنفسِکمÙ’ عÙŽزِیزÙŒ عÙŽلÙŽیÙ’هِ مÙŽا عÙŽنِتÙ‘مÙ’ حÙŽرِیصÙŒ عÙŽلÙŽیÙ’کم بِالÙ’موÙ’مِنِینÙŽ رÙŽووفÙŒ رÙ‘ÙŽحِیمÙŒ) (توبه/ آیه ۱۲۸) قطعاÙ‹، براÙ‰ شما پیامبرÙ‰ از خودتان آمد که بر او دشوار است شما در رنج بیفتید، به هدایت شما حریص، و نسبت به مومنان، دلسوز مهربان است. این فراز از آیه قرآن که می فرماید پیامبر از خود شماستØ› یعنی بسیار به شما نزدیک استØ› شما را خوب درک می کند و اگر رنج کوچکی به شما برسد، برای او بسیار نگران است. این نهایت همدلی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را نسبت به امÙ‘ت عموماÙ‹ و نسبت به مردم زمان خودش به خصوص نشان می دهد. علاوه بر این، صداقت در رفتار، صمیمیت و دلسوزی پیامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) آن قدر زیاد بود که قرآن می فرماید: «حÙŽرِیصÙŒ عÙŽلÙŽیÙ’کم بِالÙ’موÙ’مِنِینÙŽ رÙŽووفÙŒ رÙ‘ÙŽحِیمÙŒ» او نه تنها مردم را دوست می داشت، حتی دلبسته و مشتاق هدایت آن ها بود. آن حضرت آن قدر در گوش دادن به سخنان مراجعان خود، اهتمام می ورزید که قرآن کریم از او تعبیر به «اذن» (گوش) می کند: «یِقولونÙŽ هوÙŽ Ø£ذنÙŒ قلÙ’ Ø£ذن خÙŽیÙ’رٍ لÙ‘ÙŽکمÙ’» (توبه/ آیه ۶۱) مÙ‰ گویند: «او زودباور است.» بگو: «گوش خوبÙ‰ براÙ‰ شماست.» سیره عملی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) این بود که با مخاطبان خود از طریق همدلی، پذیرش مثبت بدون شرط، صداقت و گوش دادن فعÙ‘ال، ابتدا ارتباط عاطفی برقرار می کرد، سپس معارف دین را برایشان بیان می نمود. (لÙŽقÙŽدÙ’ جÙŽاØ¡کمÙ’ رÙŽسولÙŒ مِّنÙ’ Ø£ÙŽنفسِکمÙ’ عÙŽزِیزÙŒ عÙŽلÙŽیÙ’هِ مÙŽا عÙŽنِتÙ‘مÙ’) به نظر می رسد اگر عالمان، روحانیون، سخنوران و مبلغان دین سیره اهل بیت علیهم السلام مخصوصاÙ‹ رسول گرامی اسلام را مد نظر داشته و عملاÙ‹ در مواجه با مخاطبین خود مخصوصاÙ‹ جوانان  اجرا کنند، بسیاری از مشکلات دینی و اعتقادی و گسستگی میان جوانان و روحانیت برطرف خواهد شد. وقتی چنین شرایطی پیش آمد و ارتباط خوب و صمیمی بین جوان و روحانی و عالم دینی ایجاد شد، کم کم مشکلاتی که دامنگیر جوانان شده را می توان از این طریق مرتفع کرد چرا که بسیاری از مشکلات معلول فقدان معنویت و عمل نکردن به تکالیف شرعی است. باید به جای دین گریزی به دین گرایی رو آورد، زیرا که عمل به دین، مایه ی حیات جامعه است، چنان که قرآن مجید به این نکته اشاره می کند: «یا ایÙ‘هÙŽا الÙ‘ÙŽذِینÙŽ آمÙŽنوا اسÙ’تÙŽجِیبوا للهِ و ÙŽلِلرÙ‘ÙŽسول اِذا دÙŽعاکمÙ’ لِما یحÙ’یِیکمÙ’»(انفال، ۲۴). «ای افراد با ایمان، به ندای خدا و رسول او پاسخ بگویید، زمانی که شما را به آنچه مایه ی حیات شما است دعوت کند». چه طور است که الان در ذهن مردم جا افتاده است که آب مایه حیات است و همه گروه ها در هر قشری در تلاش هستند که این شعار را با راهکارهایی به بهترین شکل پیاده سازی کنند ... باید در مسØ£له ی دین نیز مردم نیاز را احساس کنند و دین را به حقیقت عنصر حیاتی و به عنوان ستون حیات مادی و معنوی بدانند ... اگر این اتفاق افتاد همه احساس نیاز می کنند که به هر طریقی به این عنصر حیاتی برسند و آن را بفهمند و برای زندگی و آرامش آن را عمل کنند. به واقع باید این را فهمید و به مردم فهماند که دین برنامه سعادت و رستگاری بشر است. دین کیمیای معنوی و نوش دارویی است که سبب آرامش حقیقی انسان می شود. دین داری ثمرات ارزشمند بی شماری را در فرد و اجتماع ایجاد می کند و در لباس یقین، صبر، تسلیم، رضا، امانت داری، راستی، حیا، پاکدامنی، وفاداری، پارسایی، انفاق، احسان، عطوفت، گذشت، مدارا، طاعت، عبادت، جهاد، تلاش و ... جلوه می کند و به زندگی و شخصیت انسان زیبایی و طراوت و شادابی می بخشد. اگر این زیبایی ها از دین برای مردم، به ویژه جوانان با زبان خودشان به آنها نشان داد، به یقین می توان گفت که همه از آن استقبال می کنند، چرا که دین داری یک امر فطری است و از انسان جدا شدنی نیست: "فÙŽØ£ÙŽقِمÙ’ وÙŽجÙ’هÙŽکÙŽ لِلدِّینِ حÙŽنِیفا فِطÙ’رÙŽهÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ الÙ‘ÙŽتِی فÙŽطÙŽرÙŽ النÙ‘ÙŽاسÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هÙŽا لÙŽا تÙŽبÙ’دِیلÙŽ لِخÙŽلÙ’قِ اللÙ‘ÙŽهِ ذÙŽلِکÙŽ الدِّین الÙ’قÙŽیِّم وÙŽلÙŽکِنÙ‘ÙŽ Ø£ÙŽکÙ’ثÙŽرÙŽ النÙ‘ÙŽاسِ لÙŽا یÙŽعÙ’لÙŽمونÙŽ"Ø› روم، آیه ۳۰  پس روÙ‰ خود را متوجÙ‘ه آیین خالص پروردگار کن! این فطرتÙ‰ است که خداوند، انسانها را بر آن آفریده دگرگونÙ‰ در آفرینش الهÙ‰ نیست این است آیین استوار ولÙ‰ اکثر مردم نمÙ‰ دانند  ... ممکن است دینداری افراد به ویژه جوانان برای مدتی کم رنگ و ضعیف شود و به دلایلی از دین فاصله بگیرند و یا از آن گریزان شوند، اما هیچ کس نمی تواند برای همیشه بی دین باقی بماند! جوانان نه تنها فطرتاÙ‹ دین گریز نیستند که خیلی هم متمایل به دین و تشنه راه سعادت، تکامل و دریافت علوم دینی هستند. این وظیفه ی مربیان، عالمان، مبلغان و قشر روحانیت است که آموزه های دینی را در قالب های نو و جذاب بر جوانان عرضه نمایند. نکته ی مهمی که در این رابطه می تواند بسیار مثمر ثمر باشد این است که آن هایی که دین را ترویج می کنند در ابتدا خود فهمیده باشند و عامل نیز باشند : یÙŽا Ø£ÙŽیÙ‘هÙŽا الÙ‘ÙŽذِینÙŽ آÙŽمÙŽنوا لِمÙŽ تÙŽقولونÙŽ مÙŽا لÙŽا تÙŽفÙ’عÙŽلونÙŽ (۲) کÙŽبرÙŽ مÙŽقÙ’تÙ‹ا عِندÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ Ø£ÙŽن تÙŽقولوا مÙŽا لÙŽا تÙŽفÙ’عÙŽلونÙŽ(۳): ای مؤمنان، چرا چیزی می گویید که عمل نمی کنید؟ این کار موجب خشم شدید خداست. (سوره صف، ۲ و ۳)

کسانی که باعث فراری دادن مردم از دین می شوند

امام علی علیه السلام در روایتی می فرمایند: «دو شخصکمرم را شکستند، عالمی که از انجام گناه ابائی ندارد و نادانی که اهل عبادت باشد. آن عالم با ارتکاب گناهان، مردم را از دینداری فراری می دهد و این نادان، به خاطر جهلش، مردم را به سمت باطل می کشاند» (قصارالجمل، ج ۱ ص ۱۲۷Ø› به نقل از حجت الاسلام قرائتی در کتاب گناه شناسی) این روایت نشان می دهد کسانی که به لباس مقدس روحانیت مزیÙ‘ن هستند، کارشان از بقیه بسیار سخت تر است: چرا که اگر افراد معمولی گناه کنند، گناهی شخصی محسوب می شود، اما اگر از عالمی، گناه سر بزند، سبب ضربه به دین و دوری مردم از دین خواهد شد و این نکته در جامعه ی امروز نیز متØ£سفانه دیده می شود. (به نقل از بیانات آیه الله سبحانی (دام ظله) منبع:تبیان