هوشمندی حیوانات یا به عبارت دیگر حیوانات باهوش همواره مورد توجه انسان ها بوده اند و تاکنون مطالعات زیادی بر روی گونه های مختلف برای تخمین میزان هوش آنها انجام شده است.

در پایگاه خبری enviroment نشریات متعددی به تعریف هوشمندی حیواناتØŒ گزارش های سنجش آنها و نیز انتخاب باهوش ترین حیوانات پرداخته اند که نشنال جئوگرافیکØŒ Business Insider و Scientific American و Discovery و New Scientist نمونه هایی از آنها هستند.

برخی از رایج ترین معیارهای سنجش هوشمندی حیواناتØŒ سرعت یادگیریØŒ حافظه خوبØŒ تحلیل شرایط ØŒ توانایی انتقال آموخته هاØŒ درک نمادهاØŒ خود آگاهیØŒ درک انگیزه های دیگرانØŒ تنوع احساساتی که تجربه می کنندØŒ تقلید از دیگران و خلاق بودن است.

با توجه به تنوع معیارها و عدم امکان تعریف دقیق معیارهای سنجش هوش (حتی برای انسانها)ØŒ فهرست حیوانات هوشمند نمی تواند دارای رتبه بندی دقیق باشد اما نتایج تحقیقات دانشمندانØŒ حیوانات زیر را در گروه حیوانات هوشمند قرار داده است.

فیل ها از جمله حیواناتی هستند که اگر بخواهیم به زبان متعارف و خودمانی بگوییمØŒ هوش هیجانی بالایی دارند. فیل ها در میان سایر حیوانات یکی از بیشترین نشانه های همدلی و درک متقابل را نشان می دهندØŒ برای حل مشکلاتشان کار تیمی انجام می دهندØŒ برای مرده های خود عزاداری می کنند و حافظه خوبی برای به خاطر سپردن مسیرهای طولانی دارند.

هشت پا هم از جمله حیوانات هوشمند دریایی محسوب می شود. اگر چه بیش از Û³Û°Û° نژاد مختلف هشت پا در دنیا وجود داردØŒ اما برخی رفتارهای هوشمندانه در میان آنها مشترک است. این حیوانات می توانند در مسیرهای مارپیچ راه خود را به سرعت پیدا کنند ØŒ این حیوانات بازی می کنند بسیاری از رفتار شناسان بازی حیوانات را یکی از نشانه های هوشمندی آنها می دانند. هشت پاها دارای تیپ های شخصیتی مختلف هستندØŒ این موجودات ابزارها را می فهمند ØŒ گاهی یک پوسته نارگیل را در مسیرهای طولانی به عنوان یک حفاظ امنیتی با خود جابجا می کنند.

با مطرح شدن بحث هوش حیواناتØŒ سگ ها یکی از نخستین گزینه هایی هستند که به ذهن ما می رسندØŒ تحقیقات هم هوش بالای آنها را تایید می کند. بر اساس تحقیقات مختلف سگ ها می توانند Û±Û°Û° تا Û³Û°Û° کلمه را یاد بگیرندØŒ سگ ها نه تنها رابطه احساسی بسیار متفاوتی را با دیگران برقرار می کنند بلکه نوع رابطه انسان های مختلف را با یکدیگر درک می کندØŒ احساسات بسیار پیچیده ای را تجربه می کنند و سرعت یادگیری در سگ ها از بسیاری حیوانات بالاتر است.

دلفین و هوش آنها هم همیشه مثال زدنی بوده استØŒ در حدی که خیلی از علاقمندان حیواناتØŒ او را با انسان مقایسه می کنند. این حیوانات می توانند رفتارهایی را که آموخته اند به فرزندان خود هم آموزش دهند مانند تمیز کردن استخرØŒ دلفین های تربیت شده می توانند تا Û¶Û° کلمه و Û² هزار جمله انسان را متوجه شوندØŒ هر دلفین در جمع سایر دلفین ها روابط متنوعی را ایجاد می کند و می توانند مدت طولانی با تماشای تلویزیون سرگرم شوند.

میمون ها رفتارهای زیادی مشابه ما انسانها انجام می دهند به همین دلیل مستقل از نتایج تحقیقاتی که البته هوش آنها را تایید می کندØŒ دوست داریم آنها را هوشمند بدانیم. این حیوانات کار با ابزار را زود فرا می گیرند و حتی در دفاع از خود از آن استفاده می کنند ØŒ علاوه بر ترس و خشمØŒ احساسات پیچیده مانند شادی ØŒ غم و ناامیدی را هم تجربه می کنند ØŒ در برخی فرایندهای مرتبط با حافظه شبیه انسان ها یا حتی بهتر از انسان ها هستندØŒ به سرعت تصمیم نمی گیرند گاهی صبر می کنند ØŒ فکر می کنند و جنبه های مختلف آنرا می سنجند.

موجوداتی که شاید کمتر در فهرست موجودات هوشمند قرار دهیمØŒ کلاغ ها هستند. کلاغ ها چهره انسان ها را تشخیص می دهند و حتی می توانند تا سالها آنرا به خاطر بسپارند ØŒ غذاهای خود را جایی پنهان می کنند که پرندگان دیگر نبینندØŒ کلاغ ها گرد و فندق و موارد مشابه را در محل عبور و مرور و ترافیک می اندازند تا بشکنند و بتوانند آنرا بخورند ØŒ اگر کلاغ ها لیوان نیمه آبی را ببینند با ریختن سنگ در آن ارتفاع آب را بالا می آورند تا آنرا بنوشند