دحو الارض چه روزی است و اعمال کامل این روز در مفاتیح و چند جای دیگر!

مجله نودیها :  روز ۲۵ ذی‌القعده مصادف با «دحو الارض» است که خشکی‌ها گسترده شده و زمین کعبه از زیر آب‌ها بیرون آمده است، این شب و روز دحوالارض از ایام مهم عبادی در طول سال است. روز دÙŽحوُالاÙŽرض استØ› یکی از آن چهار روزی است که در تمام سال به برتری و مزیت روزه گرفتن ممتاز است. آیت الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی در کتاب شریف المراقبات می‌نویسد: خداوند بزرگ در چنین روزی زمین را برای سکنای فرزندان آدم و زندگی بر روی آن آماده فرمود، و روزی‌های ما و نعمت‌های پروردگار در چنین روزی گسترش یافته استØ› روزی‌ها و نعمت‌هایی که از شماره بیرون است و کسی را یارای شکر آن نیست. و اگر تو در بزرگی شØ£ن دحوالارض اندیشه نمایی حیرت‌زده خواهی شد. و از این‌جاست که انسان عارف و مراقب روز دحوالارض، در برابر همه این نعمت‌های گوناگون، شکری بر خویشتن واجب می‌بیند، و چون به قلب خویش مراجعه می‌کند، می‌بیند که حتی بر ادای حق ناچیزی از آن همه نعمت‌ها توانا نیست و چون بنده‌ای نسبت به آن همه نعمت‌ها شناخت حاصل کند، به عجز و کوتاهی خویش در ادای حق آن نعمت‌های انبوه اقرار خواهد کرد و تلاش خود را در انجام شکر آنها ناچیز خواهد شمرد و همواره خود را در برابر آفریننده آن همه نعمت‌ها سرافکنده خواهد دید. پس از آنکه تمام سطح کره زمین به مدت طولانی در زیر آب فرو رفته و خداوند خواست تا آن را از زیر آب بیرون آورد که صحنه زندگی موجودات مهیا گردد، اولین نقطه‌ای که از زیر آب سر بیرون آورد همان مکان مقدس کعبه و بیت الحرام بود. این واقعه نشان دهنده اهمیت این نقطه و مرکزیت آن برای همه عالمیان است. در واقع دحوالارض روز شروع حیات بخشی خداوند به جهان خاکی است که توجه به آن در روایات و تعیین اعمال خاص همچون روزه، عبادت، دعا و غسل و اهتمام به آن از سوی معصومین (علیهم السلام) نشانگر عنایت حضرت حق به این روز با برکت است. روایت است که «امام رضا» علیه السلام فرموده‌اند: در شب بیست و پنجم ماه ذی‌القعده حضرت ابراهیم (علیه السلام) و حضرت عیسی (علیه السلام) متولد شده‌اند. و نیز در این روز رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، به قصد حجه الوداع از مدینه به همراه یکصد و چهار هزار یا یکصد و بیست و چهار هزار نفر از راه شجره به مکه عزیمت نمودند که حضرت فاطمه (علیها السلام) و تمامی زوجات آن حضرت نیز، ایشان را همراهی می‌کردند. مرحوم شیخ عباس قمی در کتاب شریف مفاتیح الجنان پیرامون اعمال این روز نوشته است: در روایتی آمده: که روزه این روز همانند روزه هفتاد سال است و در روایت دیگر آمده: که جبران روزÛ€ هفتاد سال است و هرکه این روز را روزه بگیرد و شب را به عبادت به پایان ببرد، برای او عبادت صد سال نوشته شود و برای روزه‌دار این روز، هرچه در میان زمین و آسمان است استغفار کند. و این روزی است که رحمت خدا در آن پخش می‌شود و برای عبادت و اجتماع برای ذکر خدا در این روز پاداش بسیاری است و برای این روز جز روزه و عبادت و ذکر خدا و غسل دو عمل دیگر وارد است: اوÙ‘ل: نمازی که در کتاب‌های علمای شیعه از اهل قم روایت شده و آن دو رکعت است در وقت بالا آمدن آفتاب تا پیش از گذشتن از وقت ظهر، در هر رکعت پس از سوره «حمد» «پنج مرتبه» سوره «وÙŽ الشÙ‘ÙŽمس» خوانده شود و پس از سلام بگوید: لÙŽا حÙŽوÙ’لÙŽ وÙŽلÙŽا قُوÙ‘ÙŽهÙŽ إِلÙ‘ا بِاللّٰهِ الÙ’عÙŽلِیِّ الÙ’عÙŽظِیمِ. هیچ نیرو و توانی نیست جز به خدای بلندمرتبه بزرگ. آنگاه دعا کند و بخواند: یÙŽا مُقِیلÙŽ الÙ’عÙŽثÙŽراتِ Ø£ÙŽقِلÙ’نِی عÙŽثÙ’رÙŽتِی، یÙŽا مُجِیبÙŽ الدÙ‘ÙŽعÙŽوÙŽاتِ Ø£ÙŽجِبÙ’ دÙŽعÙ’وÙŽتِی، یÙŽا سامِعÙŽ الْأَصÙ’واتِ اسÙ’مÙŽعÙ’ صÙŽوÙ’تِی وÙŽارÙ’حÙŽمÙ’نِی وÙŽتÙŽجاوÙŽزÙ’ عÙŽنÙ’ سÙŽیِّئاتِی وÙŽمÙŽا عِنÙ’دِی یÙŽا ذÙŽا الÙ’جÙŽلالِ وÙŽالْإِکÙ’رامِ. ای نادیده‌گیرنده لغزش‌ها، لغزشم را نادیده‌گیر، ای اجابت کننده دعاها، دعایم را اجابت کن، ای شنوای صداها، صدایم را بشنو به من رحم کن و از بدی‌هایم و آنچه نزد من است درگذر، ای صاحب بزرگی و راÙ”فت و محبت. دوÙ‘م: خواندن دعایی که شیخ در کتاب «مصباح» فرموده: خواندن آن مستحب است: اللّٰهُمÙ‘ÙŽ داحِیÙŽ الکÙŽعÙ’بÙŽهِ، وÙŽفالِقÙŽ الÙ’حÙŽبÙ‘ÙŽهِ، وÙŽصارِفÙŽ اللÙ‘ÙŽزÙ’بÙŽهِ، وÙŽکاشِفÙŽ کُلِّ کُرÙ’بÙŽهٍ، Ø£ÙŽسْأَلُکÙŽ فِی هÙ°ذÙŽا الÙ’یÙŽوÙ’مِ مِنÙ’ Ø£ÙŽیÙ‘ÙŽامِکÙŽ الÙ‘ÙŽتِی Ø£ÙŽعÙ’ظÙŽمÙ’تÙŽ حÙŽقÙ‘ÙŽها، وÙŽØ£ÙŽقÙ’دÙŽمÙ’تÙŽ سÙŽبÙ’قÙŽها، وÙŽجÙŽعÙŽلÙ’تÙŽها عِنÙ’دÙŽ الÙ’مُؤْمِنِینÙŽ وÙŽدِیعÙŽهÙ‹، وÙŽ إِلÙŽیÙ’کÙŽ ذÙŽرِیعÙŽهÙ‹، وÙŽبِرÙŽحÙ’مÙŽتِکÙŽ الÙ’وÙŽسِیعÙŽهِ، Ø£ÙŽنÙ’ تُصÙŽلِّیÙŽ عÙŽلÙŽیÙ° مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ عÙŽبÙ’دِکÙŽ الÙ’مُنÙ’تÙŽجÙŽبِ فِی الÙ’مِیثاقِ الÙ’قÙŽرِیبِ یÙŽوÙ’مÙŽ التÙ‘ÙŽلاقِ فاتِقِ کُلِّ رÙŽتÙ’قٍ، وÙŽداعٍ إِلیÙ° کُلِّ حÙŽقٍّ، وÙŽعÙŽلÙŽیÙ° Ø£ÙŽهÙ’لِ بÙŽیÙ’تِهِ الْأَطÙ’هارِ، الÙ’هُداهِ الÙ’مÙŽنارِ، دÙŽعائِمِ الÙ’جÙŽبÙ‘ÙŽارِ، وÙŽ وُلاهِ الÙ’جÙŽنÙ‘ÙŽهِ وÙŽالنÙ‘ÙŽارِ، وÙŽØ£ÙŽعÙ’طِنا فِی یÙŽوÙ’مِنا هÙ°ذÙŽا مِنÙ’ عÙŽطائِکÙŽ الÙ’مÙŽخÙ’زُونِ غÙŽیÙ’رÙŽ مÙŽقÙ’طُوعٍ وÙŽلÙŽا مÙŽمÙ’نُوعٍ، تÙŽجÙ’مÙŽعُ لÙŽنا بِهِ التÙ‘ÙŽوÙ’بÙŽهÙŽ، وÙŽحُسÙ’نÙŽ الْأَوÙ’بÙŽهِ؛ خدایاØ› ای گستراننده کعبه و شکافنده دانه و برگردانندÛ€ سختی و برطرف کننده هر گرفتاری، از تو می‌خواهم در این روز از روزهایت که حقÙ‘ش را بزرگ گرداندی و سبقتش را پیش انداختی و آن را نزد اهل ایمان امانت و به‌سوی خود وسیله قرار دادی و به رحمت گسترده‌ات که بر محمÙ‘د درود فرستی آن بنده برگزیده‌ات در پیمان نزدیک، روز دیدار، شکافنده هر امر بسته و دعوت کننده به‌حق و بر اهل‌بیت پاکش، آن راهنمایان و روشن‌کنندگان راه حق، ستون‌های قدرت و متولÙ‘یان بهشت و دوزخ و عطا کن به ما از عطای در خزانه‌ات که نه بریده شود و نه منع گردد تا به وسیله آن رجوع و بازگشت خوبی برای ما فراهم نماییØ› یÙŽا خÙŽیÙ’رÙŽ مÙŽدÙ’عُوٍّ، وÙŽØ£ÙŽکÙ’رÙŽمÙŽ مÙŽرÙ’جُوٍّ، یÙŽا کÙŽفِیُّ یÙŽا وÙŽفِیُّ، یÙŽا مÙŽنÙ’ لُطÙ’فُهُ خÙŽفِیÙ‘ÙŒ، الÙ’طُفÙ’ لِی بِلُطÙ’فِکÙŽ، وÙŽØ£ÙŽسÙ’عِدÙ’نِی بِعÙŽفÙ’وِکÙŽ، وÙŽØ£ÙŽیِّدÙ’نِی بِنÙŽصÙ’رِکÙŽ، وÙŽلÙŽا تُنÙ’سِنِی کÙŽرِیمÙŽ ذِکÙ’رِکÙŽ، بِوُلاهِ Ø£ÙŽمÙ’رِکÙŽ، وÙŽحÙŽفÙŽظÙŽهِ سِرِّکÙŽ، وÙŽ احÙ’فÙŽظÙ’نِی مِنÙ’ شÙŽوائِبِ الدÙ‘ÙŽهÙ’رِ إِلیÙ° یÙŽوÙ’مِ الÙ’حÙŽشÙ’رِ وÙŽالنÙ‘ÙŽشÙ’رِ، وÙŽØ£ÙŽشÙ’هِدÙ’نِی Ø£ÙŽوÙ’لِیاØ¡ÙŽکÙŽ عِنÙ’دÙŽ خُرُوجِ نÙŽفÙ’سِی، وÙŽحُلُولِ رÙŽمÙ’سِی، وÙŽانÙ’قِطاعِ عÙŽمÙŽلِی، وÙŽانÙ’قِضاءِ Ø£ÙŽجÙŽلِی. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ وÙŽاذÙ’کُرÙ’نِی عÙŽلÙŽیÙ° طُولِ الÙ’بِلیÙ° إِذا حÙŽلÙŽلÙ’تُ بÙŽیÙ’نÙŽ Ø£ÙŽطÙ’باقِ الثÙ‘ÙŽریÙ°، وÙŽنÙŽسِیÙŽنِی النÙ‘ÙŽاسُونÙŽ مِنÙŽ الÙ’وÙŽریÙ°، وÙŽØ£ÙŽحÙ’لِلÙ’نِی دارÙŽ الÙ’مُقامÙŽهِ، وÙŽبÙŽوِّئÙ’نِی مÙŽنÙ’زِلÙŽ الÙ’کÙŽرامÙŽهِ؛ ای بهترین خوانده شده و کریم‌ترین امید شده، ای کفایت کننده، ای بخشندÛ€ کامل، ای آن‌که مهربانی‌اش پنهانی است، به مهربانی‌ات به من مهربانی کن و به گذشتت خوشبختم نما و به یاری‌ات حمایتم کن و از یاد کریمانه‌ات فراموشم مکن به‌حق متولیان امرت و نگهبانان رازت و از گرفتاری‌های روزگار تا روز قیامت و برانگیخته شدن حفظم کن هنگام بیرون آمدن جانم و فرو رفتن در قبرم و تمام شدن کارم و سپری شدن عمرم، اولیایت را به بالینم حاضر کن، خدایا یادم کن، بر طول پوسیدگی، زمانی‌که در میان توده‌های خاک فرود آیم و فراموش‌کنندگان از مردم فراموشم کنند و در خانه اقامت فرودم آر و در منزل کرامت جایم دهØ› وÙŽاجÙ’عÙŽلÙ’نِی مِنÙ’ مُرافِقِی Ø£ÙŽوÙ’لِیائِکÙŽ وÙŽØ£ÙŽهÙ’لِ اجÙ’تِبائِکÙŽ وÙŽاصÙ’طِفائِکÙŽ، وÙŽبارِکÙ’ لِی فِی لِقائِکÙŽ، وÙŽارÙ’زُقÙ’نِی حُسÙ’نÙŽ الÙ’عÙŽمÙŽلِ قÙŽبÙ’لÙŽ حُلُولِ الْأَجÙŽلِ بÙŽرِیئاÙ‹ مِنÙŽ الزÙ‘ÙŽلÙŽلِ وÙŽسُوءِ الÙ’خÙŽطÙŽلِ. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ وÙŽØ£ÙŽوÙ’رِدÙ’نِی حÙŽوÙ’ضÙŽ نÙŽبِیِّکÙŽ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدٍ صÙŽلÙ‘ÙŽی اللّٰهُ عÙŽلÙŽیÙ’هِ وÙŽآلِهِ وÙŽاسÙ’قِنِی مِنÙ’هُ مÙŽشÙ’رÙŽباÙ‹ رÙŽوِیÙ‘اÙ‹ سائِغاÙ‹ هÙŽنِیئاÙ‹ لÙŽاØ£ÙŽظÙ’مَأُ بÙŽعÙ’دÙŽهُ، وÙŽلÙŽا أُحÙŽلَّأُ وِرÙ’دÙŽهُ، وÙŽلÙŽا عÙŽنÙ’هُ أُذادُ، وÙŽاجÙ’عÙŽلÙ’هُ لِی خÙŽیÙ’رÙŽ زادٍ، وÙŽØ£ÙŽوÙ’فیÙ° مِیعادٍ یÙŽوÙ’مÙŽ یÙŽقُومُ الْأَشÙ’هادُ. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ وÙŽالÙ’عÙŽنÙ’ جÙŽبابِرÙŽهÙŽ الْأَوÙ‘ÙŽلِینÙŽ وÙŽالÙ’آخِرِینÙŽ وÙŽبِحُقُوقِ Ø£ÙŽوÙ’لِیائِکÙŽ الÙ’مُسÙ’تَأْثِرِینÙŽ. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ وÙŽاقÙ’صِمÙ’ دÙŽعائِمÙŽهُمÙ’، وÙŽØ£ÙŽهÙ’لِکÙ’ Ø£ÙŽشÙ’یاعÙŽهُمÙ’ وÙŽعامِلÙŽهُمÙ’، وÙŽعÙŽجِّلÙ’ مÙŽهالِکÙŽهُمÙ’، وÙŽاسÙ’لُبÙ’هُمÙ’ مÙŽمالِکÙŽهُمÙ’، وÙŽضÙŽیِّقÙ’ عÙŽلÙŽیÙ’هِمÙ’ مÙŽسالِکÙŽهُمÙ’، وÙŽالÙ’عÙŽنÙ’ مُساهِمÙŽهُمÙ’ وÙŽمُشارِکÙŽهُمÙ’Ø› و از دوستان اولیایت و برگزیدگان و خاصان درگاهت قرارم ده و ملاقاتت را بر من مبارک گردان و پیش از فرا رسیدن پایان عمرم حُسن عمل روزی‌ام فرما، درحالی‌که پاک از لغزش‌ها و گفتار بی‌پایه و منطق باشم. خدایا مرا به حوض پیامبرت محمÙ‘د (درود خدا بر او و خاندانش) وارد کن و از آن به من بنوشان، نوشاندنی سیراب کننده، روان و گوارا که پس از آن هرگز تشنه نشوم و از ورود به آن طرد نگردم و از آن منع نشوم و آن را قرار ده برایم بهترین توشه و کامل‌ترین وعده‌گاه، روزی که گواهان بپا می‌خیزند. خدایا لعنت کن گردنکشان گذشته و آینده را، هم آنان‌که حقوق اولیایت را به ناحق به خود اختصاص دادند. خدایا پایه‌هایشان را بشکن و پیروان و عُمÙ‘الشان را نابود ساز، زمینه‌های هلاکتشان را به زودی فراهم کن و کشورهایشان را از دستشان بگیر و راه‌هایشان را بر آنان تنگ کن و بر آنان‌که با آنان سهیم و شریک‌اند لعنت فرستØ› اللّٰهُمÙ‘ÙŽ وÙŽعÙŽجِّلÙ’ فÙŽرÙŽجÙŽ Ø£ÙŽوÙ’لِیائِکÙŽ، وÙŽارÙ’دُدÙ’ عÙŽلÙŽیÙ’هِمÙ’ مÙŽظالِمÙŽهُمÙ’، وÙŽØ£ÙŽظÙ’هِرÙ’ بِالÙ’حÙŽقِّ قائِمÙŽهُمÙ’، وÙŽاجÙ’عÙŽلÙ’هُ لِدِینِکÙŽ مُنÙ’تÙŽصِراÙ‹، وÙŽبِأَمÙ’رِکÙŽ فِی Ø£ÙŽعÙ’دائِکÙŽ مُؤْتÙŽمِراÙ‹. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ احÙ’فُفÙ’هُ بِمÙŽلائِکÙŽهِ النÙ‘ÙŽصÙ’رِ، وÙŽبِما Ø£ÙŽلÙ’قÙŽیÙ’تÙŽ إِلÙŽیÙ’هِ مِنÙŽ الْأَمÙ’رِ فِی لÙŽیÙ’لÙŽهِ الÙ’قÙŽدÙ’رِ، مُنÙ’تÙŽقِماÙ‹ لÙŽکÙŽ حÙŽتÙ‘یÙ° تÙŽرÙ’ضیÙ°، وÙŽیÙŽعُودÙŽ دِینُکÙŽ بِهِ وÙŽعÙŽلÙŽیÙ° یÙŽدÙŽیÙ’هِ جÙŽدِیداÙ‹ غÙŽضÙ‘اÙ‹، وÙŽیÙŽمÙ’حÙŽضÙŽ الÙ’حÙŽقÙ‘ÙŽ مÙŽحÙ’ضاÙ‹، وÙŽیÙŽرÙ’فُضÙŽ الÙ’باطِلÙŽ رÙŽفÙ’ضاÙ‹. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ صÙŽلِّ عÙŽلÙŽیÙ’هِ وÙŽعÙŽلÙŽیÙ° جÙŽمِیعِ آبائِهِ، وÙŽاجÙ’عÙŽلÙ’نا مِنÙ’ صÙŽحÙ’بِهِ وَأُسÙ’رÙŽتِهِ، وÙŽابÙ’عÙŽثÙ’نا فِی کÙŽرÙ‘ÙŽتِهِ، حÙŽتÙ‘یÙ° نÙŽکُونÙŽ فِی زÙŽمانِهِ مِنÙ’ Ø£ÙŽعÙ’وانِهِ. اللّٰهُمÙ‘ÙŽ Ø£ÙŽدÙ’رِکÙ’ بِنا قِیامÙŽهُ، وÙŽØ£ÙŽشÙ’هِدÙ’نا Ø£ÙŽیÙ‘ÙŽامÙŽهُ وÙŽصÙŽلِّ عÙŽلÙŽیÙ’هِ، وÙŽارÙ’دُدÙ’ إِلÙŽیÙ’نا سÙŽلامÙŽهُ، وÙŽالسÙ‘ÙŽلامُ عÙŽلÙŽیÙ’هِ وÙŽرÙŽحÙ’مÙŽهُ اللّٰهِ وÙŽبÙŽرÙŽکاتُهُ. خدایا در گشایش کار دوستانت شتاب کن و حقوق تاراج‌رفته آنان را به آنان بازگردان و قائم آنان را بر پایÛ€ حق آشکار کن و او را یاری‌کننده دینت بدار و درباره دشمنانت اطاعت‌کننده به فرمانت قرار ده. خدایا فرشتگان پیروزی را گرداگرد او بدار و به آن دستوری که در شب قدر به او القا کردی او را انتقام‌گیرنده خویش قرار ده تا جایی که خشنود شوی و دینت به وسیله او و به دست او به‌گونه‌ای نو تازه بازگردد و حق به‌طور کامل ناب شود و باطل به صورت همه جانبه به دور افکنده گردد. خدایا بر او و همه پدرانش درود فرست و ما را از هم‌نشینان و خاندانش قرار بده و در زمان بازگشتش ما را برانگیز تا در دوران او در شمار یارانش باشیم. خدایا رسیدن به قیامش را روزی ما کن و در روزگارش ما را حاضر کن و بر او درود فرست و سلام او را به ما برگردان، درود و رحمت خدا و برکاتش بر او باد. میرداماد (ره) در رساله «اÙŽربعه اÙŽیام» خود، در بیان اعمال روز «دÙŽحوُالاÙŽرض» فرموده است: زیارت امام رضا (علیه‌السلام) در این روز برترین کارهای مستحب و مؤکدترین آداب می‌باشد و همچنین زیارت آن حضرت در روز اول ماه رجب الفرد، در نهایت تØ£کید بوده و نسبت به آن ترغیب بسیار شده است.   منبع : خبرگزاری مهر