تولید اسپرم ناکافی و با بی کیفیت یکی از شایع ترین دلایل ناباروری مردان است. این عوامل شانس یکی از اسپرم ها برای لقاح با تخمک را کاهش می دهد. به گفته سازمان بهداشت جهانی، غلظت نرمال اسپرم حداقل ۲۰ میلیون در هر میلی لیتر از مایع منی است. به حالتی که تعداد اسپرم ها کمتر از ۱۵ میلیون در هر میلی لیتر مایع منی برسد، کم نطفگی یا اولیگواسپرمی گفته می شود. در ادامه این مطلب مجله پیام سلامت در مورد اولیگواسپرمی و روش های افزایش تعداد اسپرم به شیوه خانگی و سنتی اشاره می کنیم. طیف گسترده ای از دلایل می توانند موجب ایجاد کم نطفگی یا اولیگواسپرمی شوند. علت و عواملی مانند موارد زیر همگی موجب کم نطفگی در مردان خواهند شد:

• اختلالات هورمونی
• آلوده شدن مایع منی
• عفونت در غده پروستات
• واریکوسل (بزرگ شدن وریدهای درون کیسه بیضه)
• آسیب دیدن مجرای اسپرم
• استفاده از استروئیدهای آنابولیک
• مصرف سیگار
• سوØ¡ مصرف الکل
• مصرف مواد مخدر
• مواد شیمیایی سمی
• برخی داروها
• قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین و اشعه

حتی لوبریکانت های واژینال هم می توانند اسپرم ها را سمی کنند. مطالعات اخیر نشان می دهد که بالا رفتن حرارت بیضه ها به دلیل فرکانس های الکترومغناطیسی (EMFs) نیز ممکن است به کم شدن تعداد اسپرم منتهی شود. بنابراین، عاداتی مثل گذاشتن لپ تاپ روی پاها یا گذاشتن تلفن همراه داخل جیب شلوار موجب کاهش تعداد اسپرم ها می شوند. درمان های طبیعی و راهنمایی های مختلفی می توانند به افزایش تعداد اسپرم و بهبود کیفیت آن ها کمک کنند. اگر به دنبال این راهنما می گردید ادامه این مطلب را بخوانید.

روش های افزایش تعداد اسپرم

ریشه ماکارو

ریشه ماکارو آن هم از نوع سیاه می تواند به بهبود تولید اسپرم و تحرک آن ها کمک کند. این گیاه یک گیاه محبوب برای باروری است که تعادل هورمونی در بدن را حفظ می کند. این ریشه را به شیوه زیر استفاده کنید:

• ۱ تا ۳ قاشق چایخوری ریشه ماکارو را داخل آب یا نوشیدنی های پروتئینی بریزید.
• ۲ وعده در روز به مدت چند ماه از این نوشیدنی بخورید.

ریشه ماکارو سرشار از فیبر است. بنابراین می توانید نصف قاشق چای خوری از آن را به سالاد و غذاها اضافه کرده و این مقدار را به تدریج در طول چند هفته افزایش دهید.

گیلاس زمستانی یا کاکنج

یک مطالعه مقدماتی در سال ۲۰۱۳ که توسط محققان هندی انجام شد و در مجله Complementary and Alternative Medicine منتشر شده است نشان می دهد که عصاره ریشه گیلاس زمستانی می تواند به طور قابل توجهی  تعداد و تحرک اسپرم ها و حجم مایع منی را افزایش دهد. شرکت کنندگان در این مطالعه ۶۷۵ میلی گرم عصاره ریشه گیلاس زمستانی را در ۳ دوز منقسم روزانه، به مدت ۹۰ روز مصرف کردند. به علاوه، این گیاه تولید تستوسترون سالم را نیز افزایش می دهد. این گیاه شور و نشاط می آورد و باعث کاهش استرس و اضطراب می شود. از این گیاه به شیوه زیر استفاده کنید:

• ½ قاشق چای خوری از پودر گیلاس زمستانی (جینسنگ هندی) را در یک لیوان شیر گرم حل کنید.
• دو بار در روز برای چند ماه از این محلول بنوشید.

جینسنگ آسیایی یا جینسنگ چینی

جینسنگ آسیایی یا جینسنگ چینی، که به نام جینسنگ کره ای نیز معروف است، به طور معمول در طب سنتی چینی برای کمک به بدن جهت انطباق با استرس استفاده می شود. این گیاه برای افزایش تعداد اسپرم و تستوسترون و تحرک آن ها به منظور افزایش باروری مردان مورد استفاده قرار می گیرد. جنسینگ آسیایی  به بهبود عملکرد نعوظ نیز کمک کند.

• ۱ تا ۳ عدد کپسول ۵۰۰ میلی گرم جنسیگ آسیایی را روزانه استفاده کنید.
• این روش را حداقل ۳ ماه ادامه دهید.
• حتما قبل از استفاده از پزشک مشورت بگیرید.

سیر

سیر به عنوان یک داروی طبیعی مقوی غرایز جنسی عمل می کند و تولید اسپرم را افزایش می دهد. این گیاه شامل ترکیبی به نام آلیسین است، که باعث افزایش استقامت اسپرم و همچنین بهبود گردش خون می شود. به علاوه، ماده معدنی سلنیوم در سیر کمک می کند تا تحرک اسپرم بهبود پیدا کند. از سیر به شیوه زیر استفاده کنید.:

• صبح ها یک حبه سیر را با آب بخورید.
• یا روزانه ۱ تا ۲ حبه از آن را به غذاهای خود اضافه کنید.

خارخسک یا تری بولوس

خارخاسک، یک درمان آیورودا برای افزایش تعداد اسپرم و بهبود کیفیت آن ها می باشد. این گیاه با افزایش سطح هورمون ها به این هدف خود می رسد. مطالعه ای که در سال ۲۰۱۲ توسط محققان هندی بر روی این گیاه انجام شد مشخص کرد که، خارخسک داروی مقوی غرایز جنسی است و در درمان اولیگواسپرمی (تعداد کم اسپرم در بدن) نقش دارد.

• روزانه ۱ تا ۳ کپسول ۵۰۰ میلی گرم مکمل خارخاسک را تحت نظر پزشک، به مدت چند ماه استفاده کنید.

ورزش با شدت متوسط

مطالعات نشان داده اند که ورزش معتدل می تواند به افزایش تولید اسپرم های سالم کمک کند. در واقع، مطالعه ای که در سال ۲۰۱۳ در مجله آنلاین British Journal of Sports Medicine منتشر شده است نشان می دهد که افزایش کم تحرکی در میان مردان جوان به کاهش کیفیت کلی مایع منی منجر می شود. این مطالعه نشان داد که مردان جوانی که فعالیت بدنی کمی دارند و در یک هفته بیش از ۲۰ ساعت تلویزیون تماشا می کنند، در مقایسه با کسانی که زیاد تلویزیون نگاه نمی کنند، ۵۰ درصد تعداد اسپرم هایشان کمتر است. از سوی دیگر، کسانی که حداقل ۱۵ ساعت در هفته درگیر ورزش با شدت متوسط ​​هستند، کیفیت اسپرم هایشان بهتر بوده و تعداد آن ها نیز نسبت به کسانی که بی تحرک هستند، ۷۳ درصد بیشتر است. برای افزایش تعداد اسپرم انجام برخی از ورزش های جسمی به مدت حداقل ۱ ساعت در روز به صورت منظم ضروری است. فعالیت در فضای باز (به جز دوچرخه سواری) نیز مفید است. توجه: از ورزش شدید و بیش از حد اجتناب کنید. این ورزش ها موجب کاهش تعداد اسپرم ها می شوند. ضمن این که دوچرخه سواری، بیش از حد هم توصیه نمی شود. زیرا می تواند با فشار وارد کردن بر کیسه بیضه و افزایش دمای آن، موجب کاهش تعداد اسپرم ها شود.

دامیانا

دامیانا یکی دیگر از گیاهان دارویی مفید برای افزایش تعداد اسپرم است. این گیاه همچنین به عنوان آرامش دهنده اعصاب، تسکین دهنده اضطراب، کاهنده خستگی ذهنی و شل کننده عضلانی عمل می کند. کافی است از آن به شیوه زیر استفاده کنید:

• ¼ قاشق چای خوری از برگی خشک شده دامیانا را در یک فنجان آب جوش بریزید.
• به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه آن را دم دهید.
• سپس برگ ها را درون آب فشار دهید.
• کمی عسل برای شیرین کردن محلول به آن اضافه کنید.
• تا ۳ بار در روز برای مدت چند ماه از آن استفاده کنید.
• اگر می خواهید از مکمل این گیاه استفاده کنید ابتدا با پزشک مشورت کنید.

نخل باد بزنی اره ای

نخل باد بزنی اره ای، معمولا برای سلامت پروستات استفاده می شود. این گیاه یکی دیگر گیاهان دارویی مفید برای افزایش تعداد اسپرم است. نخل باد بزنی اره ای برای درمان اختلال نعوظ نیز مفید می باشد.

• ۱۶۰ میلی گرم عصاره نخل اره ای را دو بار در روز برای مدت چند ماه، پس از مشورت با پزشک استفاده کنید.
• این مکمل باید استاندارد شود تا حاوی ۸۵ تا ۹۵ درصد اسیدهای چرب و استرول باشد.

اپیمدیوم یا علف هرز بز شاخی

علف هرز بز شاخی داروی مقوی غرایز جنسی است و معمولا در طب سنتی چینی استفاده می شود. این گیاه به افزایش تولید اسپرم و درمان اختلال نعوظ کمک می کند. مکمل اپیمدیوم، از نظر ایمنی مورد آزمایش قرار نگرفته است.

• ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی گرم مکمل اپیمدیوم را روزانه به مدت چند ماه و تحت نظر پزشک استفاده کنید.

چای سبز

تحقیقات نشان می دهد که آنتی اکسیدان ها در چای سبز خاصیت باروری داشته و پتانسیل از بین بردن رادیکال های آزاد که می توانند به سلول های اسپرم صدمه بزنند را دارند. با توجه به مطالعه ای که در سال ۲۰۱۲ در مجله Molecular Nutrition and Food Research منتشر شده است، دوزهای پایین یک ترکیب به نام اپیگالوکتشین گالات (EGCG)، موجود در چای سبز می تواند کیفیت اسپرم، از جمله تحرک آن ها را بهبود بخشد. در نتیجه به صورت بالقوه آن ها را برای لقاح آماده کند. با این حال، غلظت های بالای EGCG می تواند اثر معکوس داشته باشد. بنابراین، مطالعات بیشتر در این مورد هنوز هم ادامه دارد.

• کافی است روزانه ۱ یا ۲ فنجان چای سبز بنوشید.

نکات اضافی:

برای افزایش تولید اسپرم می توانید از نکات زیر نیز استفاده کنید:

• مواد غذایی ارگانیک استفاده کنید.
• از استفاده بیش از حد از محصولاتی مانند دئودورانت ها و لوازم آرایشی دیگر، برای جلوگیری از ورود مواد شیمیایی سمی به بدن اجتناب کنید.
• غذاهای غنی از ویتامین C، روی، سلنیوم، اسید فولیک و اسیدهای چرب امگا ۳ مانند موارد زیر را استفاده کنید:

1. دانه کدو تنبل
2. گردو
3. آجیل برزیل
4. دانه کنجد
5. تخم کتان
6. دانه چیا
7. اسفناج
8. تخم مرغ
9. عدس
10. لوبیا
11. کلم بروکلی
12. گوجه فرنگی
13. پرتقال

• از مصرف بطری های پلاستیکی، ظروف و موارد دیگر ساخته شده از پلاستیک اجتناب کنید.
• شورت و لباس زیر تنگ نپوشید.
• با آب داغ دوش نگیرید.
• از سونا برای جلوگیری از گرم شدن بیضه ها که مخل تولید طبیعی اسپرم هستند، استفاده نکنید.
• استرس که می تواند در هورمون هایی که به تولید اسپرم می پردازند تداخل ایجاد کنند را کنترل کنید.
• وزن تان را متعادل نگه دارید.
• به اندازه کافی بخوابید.