اعمال مخصوص روز دحو الارض

اولین خشکی که بیرون آمد، سرزمین مکه بود

طبق روایات اسلامÙ‰ نخستین نقطه اÙ‰ که از زیر آب سر بر آورد، سرزمین مکه بود.(۵) و لذا در روایت امام علی(علیه‌السلام) سر نامگذاری مکه را اینگونه عنوان کردند: «لِأَنÙ‘ÙŽ اللÙ‘ÙŽهÙŽ مÙŽکÙ‘ÙŽ الْأَرÙ’ضÙŽ مِنÙ’ تÙŽحÙ’تِهÙŽا Ø£ÙŽیْ‏ دÙŽحÙŽاهÙŽاØ› برای آنکه خداوند زمین را از زیر مکه کشیده یا گسترش داده، مکه نامیده شد.»(۶)

اعمال روز روز دحوالØ£رض

آیت الله میرزاجواد آقاملکی تبریزی در کتاب «المراقبات» خود آورده است: «کار مهم در ماه ذی القعده، آگاهی از نعمتهایی است که خداوند در روز «دحوالارض»، به بشر ارزانی داشته است، چرا که آگاهی از نعمت و کم و کیف آن، اولین مرتبه شکر است و یکی از نعمتهای بسیار بزرگ خداوند در این روز به بشر این است که خداوند متعال کعبه را خانه خود قرار داد و اجازه داد که مردم، آن را زیارت کنند و با پاداش و رضایت فراوانی این عمل را از آنان می پذیرد و این نهایت لطف و مهربانی و کرم است.» به شکرانه ی چنین اعجاز و نعمتی برای جهانیان، اعمالی برای روز دحو الارض نقل شده استØ› در روایتÙ‰ از امیرمؤمنان علیه السلام نقل شده است: اوÙ‘ل رحمتÙ‰ که از آسمان به زمین نازل شد، روز بیست و پنجم ذÙ‰ القعده بودØ› بنابراین اگر کسÙ‰ آن روز را روزه بگیرد، و آن شب را به عبادت بپردازد، پاداش عبادت یکصد سال را دارد.(۷) همچنین آن حضرت در فرازی دیگر فرمود: در آن روز، اگر گروهÙ‰ به ذکر خدا بپردازند، خداوند حاجتشان را پیش از آن که متفرÙ‘ق شوند برآورده سازدØ› خداوند در این روز هزار هزار رحمت نازل مÙ‰ کند که قسمتÙ‰ از آن شامل کسانÙ‰ است که جمع گردند و به ذکر خدا بپردازند و روزش را روزه بدارند و شبش را عبادت کنند.(۸) لذا مستحب است در آغاز روز (هنگامÙ‰ که آفتاب کمÙ‰ بلند شود) دو رکعت نماز بجا آورد و در هر رکعت، بعد از سوره حمد پنج مرتبه سوره والشمس را بخواند و پس از سلام نماز، این دعا را بخواند:«لا حÙŽوÙ’لÙŽ وÙŽلا قُوÙ‘ÙŽهÙŽ الÙ‘ÙŽا بِاللÙ‘ÙŽهِ الÙ’عÙŽلىِّ الÙ’عÙŽظیمِ...(۹) در این زمینه «شیخ طوسÙ‰» فرمود: مستحب است در این روز، این دعا را بخواند:اللهُمÙ‘ÙŽ داحِىَ الÙ’کÙŽعÙ’بÙŽهِ، وÙŽفالِقÙŽ الÙ’حÙŽبÙ‘ÙŽهِ، وÙŽصارِفÙŽ اللÙ‘ÙŽزÙ’بÙŽهِ، وÙŽکاشِفÙŽ کُلِ کُرÙ’بÙŽهٍ...(۱۰)

بهانه‌ای دیگر برای رفتن به زیارت امام رضا(ع)

به نقلی روز دحو الارض را روز زیارت حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) نیز بیان کرده اند. چنانچه شیخ عباس قمی در اهمیت زیارت امام در این روز می نویسدØ› میرداماد، در رساله اربعه ایام خود در بیان اعمال روز دحوالارض فرموده: «زیارت حضرت رضا (علیه السلام) در این روز، بهترین اعمال مستحب و از آداب مورد تØ£کید است.»(۱۱) به فرمایش مرحوم مجلسی نیز، بزرگان دین بهترین اعمال در این روز را زیارت امام رضا (علیه السلام) می دانند. بزرگان دلیل این اهمیت و نامیدن روز زیارتی برای حضرت رضا(علیه السلام) در چنین روزی را این گونه بیان کرده اند کهØ› دحوالارض مقارن است با روزی که امام رضا(علیه السلام) از مدینه به سمت مرو حرکت کردند. در حقیقت امام رضا(علیه السلام) با حرکتشان به سمت مرو علاوه بر خنثی کردن توطئه دشمنان با بازگو کردن معارف اسلامی در مسیر حرکت و آشنا کردن هر چه بیشتر مردم با مقام ولایت از رواج بسیاری از فرقه های انحرافی جلوگیری کردند.(۱۲) به عبارتی می توان این گونه گفت کهØ› امام رضا(علیه السلام) موضوع توجه به دین را در حیطه‌ خاور دور شروع کردند. همانند روز دحوالارض که زمین از یک نقطه از زیر آب خود را بیرون کشید امام رضا (علیه السلام) نیز اسلام را در بخش خاور دور به طور گسترده نشان دادند. زیارت امام هشتم در چنین روزی، یک عرض تشکر در مقابل آن زحمات و رنج ها و تعالیمی است که برای رساندنش به ما سختی هایی طی شدهØ› درس هایی که تمام انحراف های هفت امامی و شش امامی و غیره را کنار زده، چنانچه با قبول امامت هشتمین امام است که شیعیان در یک فرقه جمع شده و تنها دوازده امامی محسوب می شوند. در چنین روزی عرض ارادت خود را با خواندن صلوات خاصه حضرت خدمتشان تقدیم می کنیمØ› اÙŽللÙ‘هُمÙŽÙ‘ صÙŽلِّ عÙŽلÙ‰ عÙŽلِىِّ بÙ’نِ مُوسÙŽÙ‰ الرِّضÙŽا الÙ’مُرÙ’تÙŽضÙŽÙ‰ الاِْمامِ التÙŽÙ‘قِىِّ النÙŽÙ‘قِىِّ وÙŽحُجÙŽÙ‘تِکÙŽ عÙŽلÙ‰ مÙŽنÙ’ فÙŽوÙ’قÙŽ الاÙŽÙ’رÙ’ضِ وÙŽمÙŽنÙ’ تÙŽحÙ’تÙŽ الثÙŽÙ‘رÙ‰ الصِّدÙ‘یقِ الشÙŽÙ‘هیدِ صÙŽلوهÙ‹ کÙŽثیرÙŽهÙ‹ تآمÙŽÙ‘هÙ‹ زاکِیÙŽهÙ‹ مُتÙŽواصِلÙŽهÙ‹ مُتÙŽواتِرÙŽهÙ‹ مُتÙŽرادِفÙŽهÙ‹ کÙŽاÙŽفÙ’ضÙŽلِ ما صÙŽلÙŽÙ‘یÙ’تÙŽ عÙŽلÙ‰ اÙŽحÙŽدٍ مِنÙ’ اÙŽوÙ’لِیآئِکÙŽ پی نوشت: ۱- سیوطی، جامع الصغیر، ج ۱، ص ۹۵ ۲-پیام امام امیر المومنین علیه السلام،ج۳،ص ۱۷۷ ۳- لغات در تفسیر نمونه Ø› ص۳۵۴ ۴- همان Ø› ص۲۲۳ ۵-تفسیر نمونه Ø› ج ۵ Ø› ص۳۴۵ ۶- بحارالانوار،ج۵۴،ص۶۴ ۷- کلیات مفاتیح نوین Ø› ص۸۳۱ ۸- اقبالØ›ص۳۱۴ ۹- مصباح المتهجÙ‘د، صفحه ۶۶۹ ۱۰- همان ۱۱- قمی ، عباس ، مفاتیح الجنان ، ص ۵۰۱ ۱۲- به نقل از مقاله "عملی ویژه و خاص برای روز دحو الØ£رض" نوشته حجت الاسلام معین شرافتی