عباس لاجوردی مستندساز «تراریخته»: حقیقت چیزی نیست که به شما میگویند، مراقب سرطان و نازایی باشید

عباس لاجوردی طوسی فیلمساز و مستندساز ایرانی و اهل مشهد مقدس است. تحصیلاتش را در دبیرستان و دانشگاه در رشته فیلمسازی ادامه داد. خیلی از مردم معروفترین مستندهای او را می‌شناسند و به یاد دارندØ› ازجمله مستند «کدام آزادی» که گفتگو با کشیش آمریکایی «تری جونز» است که قرآن را آتش زده بود. این مستند دیدنی در خود آمریکا ساخته شد که خوشبختانه در اثنای فیلم این کشیش در برابر لاجوردی تسلیم شد.

نمونه دیگری از کارهای لاجوردی، گفتگو با کاریکاتوریست دانمارکی است که به وجود مقدس رسول اکرم توهین کرده‌ بود. بخشی از این مستند نیز در منزل این فرد تحت شرایط امنیتی ساخته شد که به گفته لاجوردی: «وقتی به عشق رسول خاتم برای ساختن این کار رفتیم شرایطی داشتیم که برگشتنمان اصلاÙ‹ معلوم نبود.» یا مستندی که درباره لوژ فرامواسونری ساخت یکی دیگر از این کارهاست. او تنها ایرانی است که از تلویزیون ایران وارد لوژ فراماسونرها شده یا مستندی در هالیوود ساخته است.

لاجوردی در پاسخ به اینکه «چرا مستندی درباره تراریخت ساختید؟» تصریح کرد: «ببینیدØ› پسر عموی عزیز من در ۱۹ سالگی، در ابتدای سربازی‌اش سرطان گرفت و خیلی سریع از دنیا رفت، باجناقم همینطور، خاله همسرم به همین ترتیبØ› اگر همه ما در خانواده‌هایمان ببینیم، همه درگیرندØ› خواننده‌ای که دارد مطلب ما را می‌خواند ببیند در خانواده خودش ۱۵ سال قبل چند سرطانی داشتند و الآن چطور؟»

او در عرصه فیلمسازی نیز فعالیت داردØ› پیش از مستند «چشمان بیدار» فیلم سینمایی «جشن تولد» را ساخت که تنها فیلم راجع به مدافعان حرم است که بصورت کامل در سوریه و در لوکیشن واقعی ساخته شد.

تهور و صداقت او در مواجهه با حقیقت، دو فاکتور مهم موفقیت مستندهای اوست. این روحیه موجب شده که در خلال ساخت مستند «چشمان بیدار» که به سفارش سازمان پدافند غیرعامل ساخته شد، به حقایق جذاب و بی‌نظیری دست یابد که در گفتگو به آنها اشاره کرده است. مشروح گفتگوی تفصیلی با او در ادامه می‌آید.

* * * * * * *

لاجوردی: این موضوع از قبل برای خود من دغدغه بود. پیشنهادی راجع به تراریخته شد، از این جهت وقتی پیشنهاد دادند برای من خیلی خوب بود. در سازمان پدافند غیرعامل - من خودم نمی‌دانستم - وقتی پیشنهاد دادند دیدم قرارگاههای تخصصی مختلف دارند، همه هم افراد مؤمن و جوان و با استعداد و متخصص و دغدغه‌مند و ساده‌زیست هستند، نه شرکتی نه رانتی و نه باندی دارند که در آن جهت حرکت کنند.

تسنیم: دارید کنایه می‌زنید؟

لاجوردی: بلهØ› واقعاÙ‹ همین بودØ› جالب است بدانید از سوی طیف تاجران و مدافعان تراریخت هم به من پیشنهاد شده بود، ولی کار نکردمØ› چون گفتند الزاماÙ‹ باید فلان طور دربیاوری و من نپذیرفتمØ› باید مستقل می‌بودم و نه سفارشی‌سازØ› بنابراین قبول نکردمØ› ولی بعد که دیدم سازمان پدافند دارد این را می‌گوید و دکتر جلالی بابت انتشار حقایق دغدغه دارند و سلامت مردم برایشان مهم است، دیدم می‌شود حرف حساب زد و پذیرفتم.

تسنیم: بابت مستند «چشمان بیدار» چه بازخوردهایی دیدید؟

لاجوردی: همانطور که انتظار می‌رفت واکنشها بسیار متفاوت بودØ› اغلب مردم و مسئولان لطف داشتند و بابت انتشار برخی حقایق تشکر کردندØ› بعضی هم که منافع‌شان به خطر افتاده بود ما را حسابی نواختندØ› البته تعدادشان بسیار اندک است و در حاشیه قرار دارند.

تسنیم: چطور؟

لاجوردی: برای مثال اخیراÙ‹ مقاله‌ای خواندم که نوشته بود ایشان (یعنی من) پول بیت‌المال را برداشته رفته سفر ــ مثلاÙ‹ فرانسه ــ تفریح کند. خب، این نوع بحث کردن نشان می‌دهد ضربه ما کاری بوده استØ› طرف اصلاÙ‹ مرا نمی‌شناسدØ› من کارم سفر استØ› اینقدر سفر رفته‌ام که وقتی پیشنهاد می‌شود حالم خراب می‌شود، چون کارم این است خصوصاÙ‹ کار من مستند است و باید فکت پیدا کنم و زحمت بکشم، حتی قلب داعش و آمریکا یا دانمارک یا محل سری به نام لوژ فراماسونری باشدØ› من هر فیلمی را نمی‌سازمØ› می‌روم سراغ فیلمی که دین و جامعه ما به آن نیاز داشته باشد.

تسنیم: چرا نگران تراریخت بودید و دغدغه داشتید؟

لاجوردی: ببینیدØ› پسر عموی عزیز من در ۱۹ سالگی، در ابتدای سربازی‌اش سرطان گرفت و خیلی سریع از دنیا رفت، باجناقم همینطور، خاله همسرم به همین ترتیبØ› اگر همه ما در خانواده‌هایمان ببینیم، همه درگیرندØ› خواننده‌ای که دارد مطلب ما را می‌خواند ببیند در خانواده خودش ۱۵ سال قبل چند سرطانی داشتند و الآن چطور؟

تسنیم: شیوع سرطان را به تراریخته‌ها مربوط می‌دانید؟

لاجوردی: مردم از ۱۵ سال قبل دارند این محصولات را مصرف می‌کنندØ› مردم ما از ۱۵ سال قبل نمی‌دانستند این محصولات چیست و بعضاÙ‹ گرفتار شدیم، آمار سرطان خیلی بالاست.

تسنیم: اما در دنیا تراریخت دارد استفاده می‌شود.

لاجوردی: این یک دروغ بزرگ استØ› بیشتر افزایش مصرف تراریخت در دنیا ناشی از مصرف دامی و بیوفیولها (سوختهای زیستی) استØ› بخش اندکی مربوط به خوراک انسان است که آن هم در موارد معدود و غیر از قوت غالب مردم گسترش داشته است. هیچ کجای دنیا برنج و گندم و سیب‌زمینی و قند و شکرش تراریخت نیست. ایران اولین کشوری است که دارند فشار می‌آورند که این اشتباه را مرتکب شود.

تسنیم: شما در مستندتان با افرادی گفتگو کردیدØ› مثل سرآلینی، ظاهراÙ‹ ایشان در بحث علمی‌اش دچار اختلال شده است.

لاجوردی: به هیچ وجهØ› ایشان مطالعات جامعی روی بیماریهای ناشی از مصرف تراریخت انجام داد و نتایجش را منتشر کردØ› مونسانتو به آن مجله فشارهای بسیار زیادی آورد که در یک مقطعی مقاله ایشان بازگشت خوردØ› اما پس از اصلاحات و تکمیل بیشتر دوباره چاپ شده است. در نهایت سرآلینی از مونسانتو شکایت کرده و مونسانتو محکوم شده است. ایشان شخصیت بسیار معتبری است و ما به زحمت با ایشان گفتگو گرفتیم، پروفسور سرآلینی در فرانسه اصلاÙ‹ وقت نداشتØ› به زحمت در بروکسل ــ در حاشیه مراسمی که در اتحادیه اروپا سخنرانی داشت وقتی داد ــ و ما غنیمت شمردیم.

تسنیم: مونسانتو در زمینه دستکاری ژنتیکی محصولات کشاورزی و غذا یک شرکت معتبر و شناخته شده است.

لاجوردی: البته مونسانتو یک شرکت بدسابقه و بدنام است. اینها یک خانواده یهودی هستند که درآمد و شغلشان در قرنهای گذشته از مشاغل کثیفی مانند برده‌داری بودهØ› بعد هم سلاح شیمیایی می‌ساختندØ› از جمله عامل نارنجی که در ویتنام در سطح گسترده استفاده شد و یک میلیون نفر را کشت یا مصدوم کردØ› حالا اینها شدند متولیان بذر دنیاØ› کیسینجر یهودی هم می‌گوید که مردم را با غذا باید کنترل کردØ› این برده‌داری مدرن است.

تسنیم: اما مطالعات دقیقاÙ‹ نشان نمی‌دهد تراریخت جزو عوامل سرطان است.

لاجوردی: به هیچ وجه اینطور نیستØ› اولاÙ‹ برای اینکه ببینیم این محصولات حساسیت‌زا یا سرطانزا هستند باید مطالعات بلندمدت کنیم، در حالی که این محصولات از ۱۹۹۶ به بازار آمده‌اند و چنین مطالعاتی سابقه ندارد، حتی همه آزمایشهای مونسانتو سه ماهه است، این از این. در ثانی مطالعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد این محصولات سرطانزا هستندØ› از جمله مطالعات گسترده سرآلینی است. فقط هم او نیستØ› با آقای وله هم مصاحبه داشتیم، او هم حدود ۲۰ سال است دارد روی این موضوع تحقیق می‌کندØ› آقای وله می‌گفت وقتی من فهمیدم که در ایران وارد سبدغذایی شما شده بسیار تØ£سف خوردم و متعجب شدم.

تسنیم: به نظر می‌رسد در ایران مطالعات کافی روی سلامت اینها انجام نشده، و برای تجاری شدن این محصولات خیلی زود استØ› درست است؟

لاجوردی: بلهØ› خب، همین لابیها را در ایران هم دیدیمØ› برای تجاری شدن محصولات تراریخت، منطقاÙ‹ باید چهار مرحله قبل از رهاسازی برای مصرف انسانی طی شود: اول باید تحقیق زیستی شودØ› بعد روی حیوانات آزمایشهای بلندمدت انجام شودØ› بعد روی نمونه‌های شاخص انسانی و نهایتاÙ‹ آزادسازی شود. حتی برخی گروههای غربی وقتی می‌خواهند روی انسانها آزمایش کنند، می‌روند غرب آفریقا آزمایش می‌کنند، به همین دلیل است که خیلی از بیماریهای جدید از غرب آفریقا می‌آیدØ› اما داریم ما روی مردم خودمان آزمایش می‌کنیم. هیچ جای دنیا قوت غالبشان را تراریخت نکرده‌اند. ممکن است در برخی کشورها در بخشی از غذایشان وارد شده باشدØ› اما قوت غالب هیچ جا نداریم. سرآلینی روی موشها ۲ سال آزمایش می‌کندØ› که موشی که تراریخت می‌خورد و نمی‌خورد چه تغییری کردهØ› ولی در ایران ۳ ماه برنج را به خورد موش داده‌اند و می‌گویند سالم است. مگر انسان ۳ ماه برنج می‌خورد؟! قوت غالب ایرانیها برنج است.

من نمی‌گویم حتماÙ‹ هر تراریختی عامل سرطان استØ› اما کاملاÙ‹ مشکوک استØ› حتماÙ‹ ممکن است یکی از عوامل مهم این باشد. وقتی به شما بگویند در تاریکی شب یک راهی هست که شاید یک چاه بزرگی در آن باشد این را ترجیح می‌دهید یا راه روشن را؟ وقتی راجع به آن سؤالهای بی‌شمار هست و روشن نیست، چه اصراری داریم؟

تسنیم: شما در مستندتان با موافقان و مخالفان مصرف تراریخت گفتگو کرده‌اید؟

لاجوردی: من یک فیلمساز مستقل هستم، حقیقت نسبت به هر چیز دیگری برایم ارجحیت داردØ› کار قبل از مستند «چشمان بیدار» بنده، فیلم سینمایی «جشن تولد» بود که در سوریه ساخته شدØ› این تنها فیلم راجع به مدافعان حرم است که بصورت کامل در سوریه و در لوکیشن واقعی ساخته شد. لذا یک سری افرادی که در ایران و دنیا در این مورد صاحب‌نظر و مستقل بودند را پیدا کردم، از موافقان هم نفراتی را گنجاندم که برخوردهایشان در تمام دوران مستندسازی من در این سطح در کل دنیا بی‌نظیر بود. رفتارهایی کردند که آن کشیش آمریکایی یا آن کاریکاتوریست دانمارکی نکرد.

تسنیم: چطور؟

لاجوردی: مثلاÙ‹ در یکی از این موارد رفتیم دفتر یکی از این آقایان در یک سازمان دولتیØ› البته می‌گویند آنجا سمتی ندارد و عذرش را خواسته‌اند ولی به هر صورت... آقا در خلال صحبتهایش سوتی دادØ› همه به ما می‌گفتند طرف شارلاتان استØ› سوتی که داد، با همان لهجه لاتی گفت رÙŽم دوربین رو بده به من! گفتم یعنی چه؟! گفت: من باید این فیلم را پاک کنم! یعنی در هیچ کجای دنیا با من این برخورد را نکردند. گفتم مستندسازی است و نمی‌دهمØ› اما نشد، حراست داشت و ... بزور از من گرفتند. من به اعتراض به او گفتم که من مستندساز بحران و کارهای جدی هستمØ› تو تنها کسی هستی در دنیا که فیلم مرا مصادره و پاک کرد. تازه می‌گویند ما بطری ارگانیک را روی میز گذاشتیمØ› من مطمئن شدم که این آدم یک دروغگوی بسیار بزرگ استØ› من کارم مستند‌سازی است، اینها چنین برخوردهایی می‌کنند که در دنیا بی‌سابقه است.

تسنیم: خیلی جالب استØ› در این زمینه سندی هم دارید؟

لاجوردی: بلهØ› دوستان من با موبایلهایشان از صفر تا صد داستان فیلم گرفته‌اندØ› حالا بزودی مواردی را منتشر خواهم کرد که به اندازه کافی روشن است.

تسنیم: چرا باید چنین واکنشی داشته باشند؟

لاجوردی: به شما عرض کنم، کسی که بودجه تحقیقات تغییر ژنتیکی روی برنج بومی اصیل ایرانی را از بنیاد صهیونیستی آمریکایی گرفته باشد، این رفتارها از او بعید نیست. در حداقل شرایط هم این فرد که از قدیم کمپانی‌دار بوده قطعاÙ‹ باید نگران منافعش باشدØ› مثل ریگ بیابان دروغ می‌گویندØ› همین آدم که فیلمهای ما را پاک کرد می‌گوید در دنیا غیرتراریخت نداریم که وارد کنیم. عجیب است! یعنی فقط باید از برزیل و آرژانتین وارد کنیم؟ اصلاÙ‹ باید حتماÙ‹ وارد کنیم؟ اگر باید وارد کنیم چرا از کشورهای پاک وارد نمی‌کنیم؟ از کشورهایی مثل ماداگاسکار اسم می‌آوردØ› کشت در فرانسه و روسیه و سوئیس و اسرائیل ممنوع است.

تسنیم: می‌گویند شما از دانشمندان مستقل نگرفته‌اید و احیاناÙ‹ غرضی در کار بوده.

لاجوردی: آن آقایانی که از راکفلر برای دستکاری ژنتیکی پول گرفته‌اند مستقل‌اند؟ چرا باید فکر کنیم اینها غرض ندارد؟

تسنیم: کار شما سیاسی نبوده که به دولت بتازید؟

لاجوردی: اصلاÙ‹! این موضوع جناحی نیستØ› در دولت و خارج دولت هم مخالفان جدی داردØ› مثل خانم دکتر ابتکارØ› یا آقای ظریف که ۲۰ سال پیش در «کارتاهنا» که شرکت کرد نامه‌ای به رئیس‌جمهور وقت نوشت و تصریح کرد که می‌تواند روی عقیمی و سرطان مردم، تبعات بلندمدت داشته باشد. موافقانی در دولت هم دارد مثل آقای کلانتری. حالا موضوع جناحی است؟

تسنیم: شما از مظاهر فناوری ترس دارید؟ چون به شما می‌گویند فناوری‌هراس!

لاجوردی: آقا اصلاÙ‹ نمی‌خواهد مردم جای دوری بروندØ› اکثر روغنهای ما طی ۱۰ سال گذشته تراریخته بوده استØ› عربستان هم آنها را وارد می‌کندØ› اصلاÙ‹ در گمرکها نظارت نشده که تراریخته است یا خیر، این را وزارت بهداشت تصریح می‌کند. مردم خودشان فکر کنند چرا نازایی و سرطان دارد رشد می‌کند؟

تسنیم: این محصولات سراسر بی‌فایده نیستØ› مثلاÙ‹ ممکن است برای کم‌آبی کمی کمک کند.

لاجوردی: خبØ› برای حل این مسئله از راههای طبیعی استفاده کنیمØ› چه کاری است که محصولات مشکوک به خورد مردم بدهیم که هیچ جای دنیا نمی‌دهند؟!

تسنیم: دیدید که اخیراÙ‹ مصوب شده که کار مجوزدهی دست وزارت جهاد کشاورزی باشد؟

لاجوردی: به نظرم درست نیست دیگر... این مافیا پول و قدرت سیاسی دارند و احتمال نفوذشان در یک مجموعه بسیار بالاست. باید نهادهای نظارتی مستقل مثل سازمان پدافند غیرعامل به این موضوع خطیر نظارت داشته باشند.

تسنیم: و سخن آخر با مردم...

لاجوردی: به هر حال من حقایق را گفتمØ› من یک مستندساز هستمØ› سابقه من نشان می‌دهد که نه وابستگی دارم نه هیچØ› به مردم می‌گویم مردم! من این کار را با صداقت انجام دادمØ› فهمیدم انسانهایی که ثروت دارند و در سیاست نفوذ دارند خودشان ارگانیک مصرف می‌کنند و می‌گویند شما تراریخت بخورید. من وظیفه خودم را انجام دادم، واگر هم لازم دانسته شود این مبحث را با انرژی بیشتری ادامه خواهم داد.

اصلاÙ‹ یک منطق ساده و محکمی داردØ› یک چیزی مصرف کنید که مشکوک نباشدØ› منِ لاجوردی روغن زرد حیوانی یا دنبه یا کنجد یا زیتون مصرف می‌کنمØ› سراغ تراریخت نمی‌رومØ› حتی سالهاست گوشت گاو نمی‌خورمØ› ۸ سال است اصلاÙ‹ گوشت گاو نخورده‌ام، گوشت گوسفند و شتر می‌خرم. می‌گویند گوشت شتر بو می‌دهد، نه والا اصلاÙ‹ اینطوری نیست.

مردم! ببینید قدیمها مردم چه می‌خوردند شما هم همان کار را بکنید، این بهترین راه است.

تسنیم