نودیها:پسری Û±Û¸ ساله هستم که از کودکی تا کنون از ارتفاع می ترسم. حتی هنگامیکه به آسمان نگاه می کنم هم ترسم بیشتر می شود. بارها تصمیم گرفته ام که بر ترسم غلبه کنمØŒ اما هر بار نتوانسته ام. لطفا بفرمایید که دلیل علمی این ترس من چیست و آیا قابل درمان استØŸ

چند نوع فوبیا داریمØŸ

فوبیا اشکال متعددی دارد. بعضی افراد از سگ می‌ترسندØŒ حتی سگ کوچکی که دمش را تکان می‌دهد. بعضی افراد حتی از اینکه فکر کنند در میان جمعی سخن بگویندØŒ می‌ترسند. بعضی‌ها می‌ترسند سوار هواپیما شوندØŒ عده‌ای از صدای رعد و برق می‌لرزند و مخفی می‌شوند. گروهی نمی‌توانند سوار پله برقی شوند. بعضی‌ها هم با حملات ترساننده بدون هیچ دلیل منطقی گوشه‌گیر می‌شوند و تعدادی نیز هرگز خانه‌هایشان را ترک نمی‌کنند. ترس‌هایی از این دست خیلی شایع هستند. میلیون‌ها نفر در جهان از فوبیا یا اختلالات ترس در عذاب هستند و برای رهایی از این احساسات به جاهای بلندی می‌روند تا از شیØŒ مکان یا وضعیتی که تحریک‌شان می‌کندØŒ دور شوند. آنها شغل‌شان را تنها به صرف اجتناب از سوار شدن‌ آسانسور تغییر می‌دهند. عده‌ای حتی خانواده خود را با وجود تعلقات زیاد ترک می‌کنند.

ترس از تنهایی

فوبیا انواع مختلفی دارد که یکی از آنها فوبیای تنهایی است. این فوبیاØŒ ترس از تنها شدن در هر جا یا موقعیتی است که به نظر می‌رسد خلاص شدن از آن مشکل است. افراد مبتلا به فوبیاØŒ از ماندن در خیابان شلوغ یا در فروشگاه پر از جمعیتØŒ تئاتر و سینما اجتناب می‌کنند. بعضی از این افراد به شدت ناتوان می‌شوند زیرا که آنها حتی نمی‌توانند خانه خود را ترک کنند. اگر چنانچه این کار را نیز انجام دهندØŒ همراه با استرس زیاد بوده و یا موقعی این کار را می‌کنند که با یک دوست و یا اعضای خانواده همراه باشند. دو سوم افرادی که از این نوع فوبیا رنج می‌برندØŒ زن هستند. علایم این بیماری در سنین میان Û±Û¸ تا Û³Ûµ سالگی گسترش می‌یابد و حملات آن ممکن است به صورت ناگهانی یا تدریجی باشد. این افراد اختلالات را پس از نخستین رویدادی که به دنبال یک یا چند حمله ترس ناگهانی روی می‌دهد به صورت حساسیت شدیدØŒ ترس سرتاسری همراه با علایمی چون عرق کردنØŒ نفس تند و کوتاه و یا غش کردن نشان می‌دهند. این گونه حملات به نظر می‌رسد ناگهانی و بدون هشدار قبلی اتفاق می‌افتد و به همین دلیلØŒ تشخیص عواملی که محرک چنین واکنشی است را به منظور پیشگیری غیرممکن می‌سازد.

فوبیای اجتماعی

فرد دارای فوبیای اجتماعی از اینکه در حین کاری مورد تمسخر و مشاهده قرار گیرد می‌ترسدØŒ به همین دلیل از انجام هر کاری که چنین حالتی را ایجاد کند پرهیز می‌کند. شایع‌ترین فوبیای اجتماعیØŒ ترس از سخن گفتن در جمع است. بسیاری از افراد شکل عمومی‌تری از فوبیای اجتماعی را در حالتی که حتی از ارتباط بین فردی می‌ترسندØŒ نشان می‌دهند و این حالت برای آنها مشکل ایجاد می‌کندØŒ به طوری که حتی نمی‌توانند به سر کار بروند و یا در بین جامعه باشند. فوبیای اجتماعی سومین حالت روانی شایع پس از افسردگی و الکلیسم است و خصوصیت اصلی آن ترس مداوم از مورد بررسی قرار گرفتن به وسیله دیگران است. این بیماری اغلب در کودک یا نوجوانی آغاز می‌شود. افراد دارای این نوع فوبیاØŒ فشارهای روانی زیادی را در حالت‌های زیر تجربه می‌کنند: معرفی شدن به افراد دیگرØŒ مورد نقد و یا مورد شوخی قرار گرفتنØŒ مورد تماشا قرار گرفتن در حالی که کاری انجام می‌دهندØŒ مرکز توجه قرار گرفتنØŒ اغلب برخوردها و تعاملات اجتماعی مانند مراسم مدرسه و سخنرانیØŒ ملاقات با افراد معتبر و مهمØŒ گفتگو در جمع. ترس شدیدØŒ ضربان قلب تندØŒ سرخ شدنØŒ خشک شدن دهان و گلوØŒ لرزشØŒ تهوع و استفراغ و انقباض عضلانی از علایم جسمی فوبیای اجتماعی به شمار می‌رود.

فوبیای خاص

فوبیای خاص بسیار شایع است و زنان دو برابر بیشتر از مردان از این عارضه رنج می‌برند. فوبیای خاص به طور عمومØŒ ترس غیرمنطقی و بیش از اندازه از اشیا یا وضعیت خاص است. در این حالتØŒ فرد هر کاری را برای اجتناب از آن شی یا وضعیت انجام می‌دهد. در نتیجه سبب می‌شود که روی عملکرد روزانه افراد اثر مهمی داشته باشد. تجربه ترسناک با یک حیوان یا یک وضعیت می‌تواند عامل فوبیای خاص باشد. به‌طور مثالØŒ فردی که به وسیله یک سگ وحشی گاز گرفته می‌شودØŒ ممکن است ترس خود را به تمامی سگ‌ها صرف‌نظر از حالت و مزاج آن گسترش دهد. یک نمونه از فوبیای خاص ممکن است ترس از ارتفاع باشد که در چنین حالتی افراد مبتلا از عبور از روی پل اجتناب می‌کنند و به جای آن ممکن است مسیر طولانی‌تری را انتخاب کنند. نوع دیگر فوبیای خاصØŒ ترس از اماکن بسته است. وقتی فردی با این ترس روبه‌رو می‌شود ممکن است علایمی چون افزایش ضربان قلبØŒ عرق کردنØŒ افزایش تعداد تنفسØŒ سرگیجه و لرزش را نشان ‌دهد. شایع‌ترین فوبیای خاص در عموم مردمØŒ ترس از حیوانات (به ویژه سگØŒ مارØŒ حشرات و موش)ØŒ ترس از پله‌برقیØŒ آسانسورØŒ تونلØŒ رانندگی در اتوبانØŒ آب و پرواز در آسمان است. این ترس می‌تواند از افراد دیگر آموخته شود.

علائم فوبیا

• احساس‌ ترسØŒ وحشت و خوف شدید • ترسØŒ از حد طبیعی خارج شده و به ‌صورت ترس شدید  • بروز واکنش‌های خودبه‌خودی و غیرقابل کنترل • تپش قلبØŒ تنفس کوتاهØŒ لرزش دست و هول شدن همراه با آرزوی خلاص شدن از آن حالت • غذا خوردن بیش از اندازه برای رها شدن از فکر اشیا یا وضعیت‌های ترسناک

درمان فوبیا

خوشبختانهØŒ فوبیا درمان‌پذیر است و بیشتر افرادی که به دنبال درمان فوبیا هستند به طور کامل بر ترس‌های خود غلبه می‌کنند. بسیاری از افراد مبتلا به فوبیا که فکر می‌کنند ترس‌شان احمقانهØŒ بچه‌گانه و ناچیز استØŒ اغلب سعی در پنهان کردن آن می‌کنند و تا وقتی که این ترس را پنهان کنندØŒ همچنان این مشکل وجود خواهد داشت و در زندگی محدود خواهند شد. حتی پزشکان نیز ممکن است در تشخیص اینکه دردهای معدهØŒ فشارخون بالا و ضربان تند قلب به دلیل ترس می‌باشد اشتباه می‌کنندØŒ مگر اینکه از بیمار بپرسند و یا اینکه خود فرد به ترسی که دارد اشاره ‌کند. درمان فوبیا شامل رفتار درمانیØŒ آموزش و استفاده از داروست. در رفتار درمانیØŒ فرد با درمانگر آموزش دیده ملاقات می‌کند و درمانگر خود را با شی یا موقعیت‌ ترسناک در طی یک برنامه منظم طراحی شده و به صورت تدریجی رو به رو می‌کند و آموزش لازم را برای کنترل واکنش‌های جمعی و ترس ارایه می‌کند. در این حالت فردØŒ شی یا وضعیت ترسناک را در ذهن خود تسجم می‌کند و کار را با تماشا کردن تصاویری که تداعی‌کننده آن شی یا وضعیت هستندØŒ ادامه می‌دهد و درنهایت تجارب واقعی با آن موقعیت یا شی ترسناک را کسب می‌کند. با تکرار این کارØŒ شخص با آن حالت خو گرفته و می‌تواند ترس و وحشتی را که در گذشته احساس می‌کرده از بین ببرد. این درمان چنانچه بیمارانØŒ مسکنی را دریافت نکنند نیز مفید خواهد بود زیرا که مسکن‌ها می‌توانند از تجارب اضطرابی پیشگیری کنند. رفتار درمانی در درمان هر سه نوع فوبیا موثر است. رفتار درمانیØŒ اغلب Û±Û´ هفته طول می‌کشد و ممکن است به صورت گروهی یا فردی انجام شود. تبیان